IV SA/Wa 672/17

Dnia 29 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 listopada 2017r. sygn. akt IV SA/Wa 672/17 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2017 roku, sygn. akt IV SA/Wa 672/17 (k. 36 – 39) referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił przyznania prawa pomocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie referendarz sądowy wskazał, że skarżąca oświadczyła, że samotnie wychowuje dwoje małoletnich dzieci w wieku 10 lat i 13 lat, jest właścicielką częściowo wykończonego domu o pow. 220 m2, który otrzymała w drodze darowizny od ojca oraz nieruchomości rolnej o pow. 18,33 ha i 12 ha lasu, posiada maszyny rolnicze o łącznej wartości ok. 100.000 zł, osiąga dochody: ze sprzedaży mleka – 1.500 zł, dopłaty obszarowe – 11.000 zł rocznie, alimenty na synów po 400 zł, świadczenie 500 + na obydwu synów, ponosi następujące wydatki: energia elektryczna – 200 zł, woda – 50 zł, KRUS – 300 zł (kwartalnie), podatek rolny - 200 zł (kwartalnie), wyżywienie – 1.000 zł, odzież – 600 zł, leki – 200 zł, telefon – 100 zł, środki czystości – 600 zł, pasze – 1.000 zł, składki szkolne – 100 zł, obiady szkolne – 140 zł, paliwo – 2.000 zł. Referendarz sądowy uznał, że oświadczenie skarżącej o stanie majątkowym, dochodach i źródłach utrzymania było niewystarczające do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych oraz budziło wątpliwości, wobec czego wezwał ją do nadesłania wyciągów z wszelkich posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (z wykazaniem zestawienia wszelkich operacji na rachunkach we wskazanym okresie oraz saldem rachunków), kopii dokumentów wskazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kalendarzowych stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją domu oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość innych niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, kopii decyzji właściwego organu administracji o przyznaniu dopłaty bezpośredniej do gruntów rolnych lub jakiejkolwiek innej formy pomocy za rok 2016, zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego. Referendarz sądowy wskazał, że skarżąca osobiście odebrała wezwanie do uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak nie przedłożyła żądanych dokumentów. Referendarz sądowy stanął na stanowisku, że skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, albowiem nie nadesłała żądanych dokumentów, a niedopełnienie obowiązku złożenia dodatkowego oświadczeń i dokumentów uzasadniało oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 43) znajdującego się w aktach sprawy wynika, że odpis postanowienia z dnia 16 listopada 2017r. został doręczony skarżącej w dniu 11 grudnia 2017r. W ustawowym terminie, w dniu 18 grudnia 2017r., skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 listopada 2017r. podnosząc, że miała trudności w uzyskaniu zaświadczeń żądanych przez referendarza sądowego (sprzeciw k. 44). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela rozstrzygnięcie referendarza sądowego i argumenty powołane na jego uzasadnienie. Sprzeciw nie zawiera zarzutów, z których wynikałoby, iż zaskarżone rozstrzygnięcie obarczone jest błędem. Zgodnie z art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym; prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi, że w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Referendarz sądowy słusznie zauważył, że przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. Prowadzi bowiem do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, tj. gdy strona wykaże w sposób bezsporny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Podstawę orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy powinna stanowić ocena rzeczywistych możliwości płatniczych strony, przy czym na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających żądanie. W ocenie Sądu referendarz sądowy prawidłowo stwierdził, że pomimo wezwania w trybie art. 255 p.p.s.a. skarżąca nie przedłożyła w zakreślonym siedmiodniowym terminie żądanych dokumentów. Skoro zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy dane okazały się niewystarczające skarżąca miała obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe informacje oraz dokumenty źródłowe, dotyczące jej stanu majątkowego. Niedopełnienie tego obowiązku skutkowało niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym w szczególności uiścić wpisu sądowego od skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2014r., II FZ 1294/14, LEX nr 1525356). Referendarz sądowy zasadnie również uznał, że brak zaspokojenia żądania w przedmiocie przedłożenia dowodów uznanych za niezbędne w celu przyznania prawa pomocy prowadzi do niewykazania przez stronę istnienia przesłanek wymienionych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co w konsekwencji uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2014r., I FZ 388/14, LEX nr 1528774, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015r., II OZ 58/15, LEX nr 1628852). Konkludując, zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, a sprzeciw skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.