IV SA/Wa 719/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2013 r. sprawy ze skarg małoletniego T. G. reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych D. I. i W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargi - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez małoletniego T.G. reprezentowanego przez rodziców D.I. i W.G., którzy wnieśli dwie odrębne skargi, decyzją z dnia [..] stycznia 2013r. nr [..] Wojewoda [..], po rozpatrzeniu odwołania W.G. i D.I. od decyzji Prezydenta W. z dnia [..] listopada 2012r. orzekającej o wymeldowaniu T.G. z pobytu stałego z lokalu nr [..] przy ulicy [..] w W., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu tej decyzji wyjaśnił, że w dniu [..] grudnia 2007r. na wniosek E.G. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania W.G. z pobytu stałego z lokalu nr [..] przy ulicy [..]w W. Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania małoletniego z pobytu stałego, przy czym wskutek wniesienia odwołania przez E.G. Wojewoda [..] decyzją z dnia [..] września 2008r. uchylił rozstrzygnięcie Prezydenta ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Skarga wniesiona na powyższą kasatoryjną decyzję Wojewody [..]została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2009r. (sygn. akt IV SA/Wa 1983/08). Ponownie rozpoznając wniosek E.G. o wymeldowanie małoletniego Prezydent W. wydał w dniu [..] listopada 2012r. decyzję o wymeldowaniu T.G. z pobytu stałego bowiem zaistniały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm.). Rozpoznając odwołania rodziców zainteresowanego od decyzji o wymeldowaniu Wojewoda stwierdził, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że małoletni nie przebywa w budynku przy ul. [..] w W. od co najmniej 2007r. Organ stwierdził, że małoletni w lokalu nr 43 przy ulicy [..] w W. nie mieszka, co potwierdzali wielokrotnie rodzice D.I. i W.G.. Powodem nie zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania było agresywne zachowanie wobec dziecka byłej żony W.G.– E.G. oraz córek W.G. z małżeństwa z E.G. oraz jego zięcia. Początkowo obydwoje rodzice małoletniego twierdzili, że syn ich mieszka w lokalu nr [..] przy ulicy [..]. Przesłuchany w dniu [..] października 2008r. W.G. wyjaśnił przed organem I instancji, że nie mieszka wraz z synem w lokalu, w którym małoletni jest zameldowany na pobyt stały. Fakt nie zamieszkiwania małoletniego w spornym lokalu potwierdzają kopie protokołów załączonych przez strony z posiedzeń sądowych w sprawach toczących się przed sądami powszechnymi pomiędzy E.G., a W.G., które to dokumenty zostały szczegółowo omówione oraz ocenione przez Wojewodę. Organ wskazał m. in., że z protokołu z dnia [..] lipca 2007r. (sygn. akt [..]) w sprawie o eksmisję W.G. z omawianego lokalu wymieniony stwierdził, że od dnia [..] kwietnia 2007r. nie mieszka w lokalu i wyprowadził się do mieszkania wynajmowanego w B. Małoletni pozostaje pod opieką ojca W.G. i wola małoletniego T. zamieszkiwania w lokalu przy ul. [..]uzależniona jest od woli przebywania w tym lokalu jego ojca. Odnośnie natomiast ojca organ ustalił, że decyzją Wojewody [..] w dnia [..] grudnia 2009r. została utrzymana w mocy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] października 2009r. o wymeldowaniu z pobytu stałego z tegoż lokalu W.G. wraz z małoletnią córką A.G. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2010r. (sygn. akt IV SA/Wa 426/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił na powyższą decyzję. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2012r. (sygn. akt II OSK 2311/10) skargę kasacyjną oddalił. Dalej Wojewoda podniósł, że zgodnie z art. 9a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za osobę nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy lub inna osoba sprawująca faktyczną opiekę. Obecne zatem miejsce zamieszkania małoletniego T. powiązane jest z miejscem zamieszkania jego ojca W.G. Małoletni nie mieszka zatem w spornym lokalu przynajmniej od 2007r. bowiem nie mieszka tam jego ojciec sprawujący nad nim opiekę, co znalazło potwierdzenie w prawomocnej decyzji o wymeldowaniu W.G. Skargi na powyższą decyzję wnieśli niezależnie od siebie, w odrębnych pismach procesowych, rodzice małoletniego D.I. i W.G. Skargi te zostały połączone do wspólnego rozpatrzenia i wyrokowania bowiem w istocie stanowią wspólną skargę zainteresowanego małoletniego T.G. reprezentowanego przez obydwojga rodziców. Skarga sporządzona przez D.I. zarzuca naruszenie zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego poprzez błędne ustalenia faktyczne, wybiorcze traktowanie materiału dowodowego, oparcie się na stronniczych zeznaniach byłej żony W.G., przyjęcie, że W.G. dobrowolnie opuścił sporny lokal, a także dokonanie wymeldowania dziecka jedynie w oparciu o fakt wymeldowania ojca. Zdaniem skarżącej Wojewoda powołuje się na nieprawdziwe fakty, pomija twierdzenia rodziców małoletniego. W skardze natomiast W.G. podniesiono naruszenie przepisów postępowania wyjaśniającego poprzez uwzględnienie jedynie materiału dowodowego korzystnego dla strony przeciwnej i pominięcie istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący twierdzi, że zamieszkuje z synem w spornym lokalu, przy czym ma na myśli tutaj zarówno fizyczne związanie, jak i duchowe. Twierdzi, że sądy cywilne orzekały o przywróceniu posiadania mu tego lokalu zakłóconego przez E.G., ale wymieniona odmawia wykonania tych wyroków. W odpowiedzi na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, bowiem stwierdził, że decyzje organów obu instancji nie naruszają przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Analizując zarzuty skargi należało uznać, że została ona oparta na nietrafnych zarzutach naruszenia przepisów postępowania. Ocena bowiem kontrolowanej decyzji nie doprowadziła do stwierdzenia tego rodzaju naruszeń przepisów prawa, jak również norm prawa materialnego. Twierdzenia skarżącego, że wraz z synem przebywa pod spornym adresem nie znajdują potwierdzenia w bogatym materiale dowodowym, a analiza oraz ocena tego materiału przedstawiona w zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Nie mniej jednak kwestia oceny części materiału dowodowego i błędnego ustalenia stanu faktycznego ma w tej sprawie znaczenie drugorzędne wobec treści zawartej w przywołanym przez organ art. 9a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z przywołanym przepisem za osobę nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu. Zatem osoby małoletnie tj. które nie ukończyły 18. lat z woli ustawodawcy zostały pozbawione możliwości swobodnego decydowania o swoim miejscu zamieszkania i nie mogą skutecznie formułować zamiaru przebywania w określonym lokalu (vide wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 września 2012r., sygn. akt IV SA/Po 535/12). Należy przy tym podkreślić, że "obowiązek meldunkowy" w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności, polega m.in. zarówno na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, jak i wymeldowaniu się z takiego miejsca (art. 4 pkt 1 i 2 ustawy). Zgodnie z art. 97 k.r.o., jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania (§ 1), jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy (§ 2). Nie budzi wątpliwości, że do istotnych spraw dziecka należy również miejsce jego zamieszkania (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 1981 r., SA 1015/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 62; M. Andrzejewski (w:) Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. H. Doleckiego i T. Sokołowskiego, Warszawa 2010, uw. 7 do art. 97). Jednakże, jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r. (sygn. akt II OSK 597/07) sprawą taką nie jest zameldowanie i wymeldowanie dziecka, które stanowi obowiązek wynikający z przepisów prawa administracyjnego. Czynności meldunkowe są wyłącznie aktem rejestracji pobytu danej osoby pod określonym adresem (vide cytowany wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 września 2012r., sygn. akt IV SA/Po 535/12). Miejscem zamieszkania małoletniego dziecka, za którego obowiązek meldunkowy wykonują rodzice jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej (art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego). W niniejszej sprawie – co nie zostało zakwestionowane przez stronę skarżącą – małoletni pozostaje pod opieka ojca, nie zaś obojga rodziców. Kwestia natomiast zamieszkania ojca W.G. była przedmiotem postępowania administracyjnego, którego skutkiem było wydanie decyzji o wymeldowaniu wymienionego z pobytu stałego z lokalu nr [..] przy ulicy [..] w W.z tego względu, że nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Następnie decyzja Wojewody [..] z dnia [..] grudnia 2009r. o wymeldowaniu W.G. była przedmiotem kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lipca 2010r. (sygn. akt IV SA/Wa 426/10) oddalił skargę, a wyrok ten został zaakceptowany przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2012r. (sygn. akt II OSK 2311/10). Stosownie do art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że wymienione podmioty muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Wynikający z niej stan związania ograniczony jest jednak co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów (por. wyrok SN z dnia 13 stycznia 2000 r., II CKN 655/98, LEX nr 51062). Nie oznacza to jednak, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie można się kierować treścią uzasadnienia. Wywody zawarte w uzasadnieniu, w wypadku jego sporządzenia, stanowią miarodajne i jedyne źródło rozumowania i powodów wydania danego orzeczenia sądowego. Ponadto moc wiążąca orzeczenia oznacza, że wymienione podmioty muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zarówno organy administracji, jak również sądy administracyjne potwierdziły okoliczność niezamieszkiwania W.G. pod wskazanym adresem. W takim wypadku organy rozpoznające wniosek o wymeldowanie T.G. nie mogły poczynić odmiennych ustaleń od wynikających z przywołanych wyroków odnośnie okoliczności, że W.G. nie zamieszkuje w lokalu nr [..] przy ulicy [..]w W. W takim wypadku skoro małoletni pozostaje pod opieką wykonywaną przez ojca, nie jest możliwe ze względu choćby na wiek T., aby zamieszkiwał on w innym miejscu niż ojciec W.G. Małoletni bowiem nie może decydować o swoim miejscu zamieszkania i w konsekwencji zameldowania. Powyższe znajduje potwierdzenie również w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, w szczególności zarówno twierdzeń samego ojca wymeldowanego, jak również licznych protokołach z posiedzeń sądowych w sprawach toczących się pomiędzy W.G., a jego byłą żoną E.G. Nie można także twierdzić, że organy naruszyły art. 7, 77 i 80 k.p.a. jak twierdzi skarga. Zdaniem Sądu organy w sposób wyczerpujący zebrały cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Inną kwestią jest, że ustalenia te nie odpowiadają oczekiwaniom rodziców małoletniego. Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Sąd uznał, że pisma sporządzone przez obydwojga rodziców małoletniego T.G. stanowią skargi na decyzję Wojewody [...] o wymeldowaniu składane w imieniu małoletniego przez jego przedstawicieli ustawowych. Z jakiegoś powodu zostały sporządzone w formie dwóch pism procesowych podczas gdy wystarczające byłoby sporządzenie jednej skargi podpisanej przez obydwoje rodziców. Nie mniej jednak zostały one rozpatrzone jako skargi składane w imieniu małoletniego. Z przytoczonych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.