IV SA/Wa 853/14
WyrokWSA w Warszawie2014-06-17
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zmiany lasu na użytek rolny jest zasadna, gdy właściciel nie wykazał szczególnie uzasadnionej potrzeby zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, a organy nie wyjaśniły w pełni stanu faktycznego i nie oceniły sytuacji życiowej właściciela?Ratio decidendi
Zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna tylko w przypadku szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu, które muszą być wykazane przez właściciela, a organ administracji ma obowiązek dokładnie zbadać i ocenić te potrzeby w kontekście ochrony lasów. W niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły w pełni stanu faktycznego i nie oceniły sytuacji życiowej skarżącego, co naruszyło przepisy postępowania i miało wpływ na wynik sprawy, dlatego decyzje organów zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o zmianę lasu na użytek rolny na działce o powierzchni 0,15 ha w mieście W., argumentując potrzebę budowy budynków gospodarczych do prowadzenia działalności rolniczej. Prezydent miasta odmówił zmiany przeznaczenia, powołując się na brak szczególnie uzasadnionej potrzeby oraz ochronę lasów i planowaną inwestycję drogową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom niewyjaśnienie stanu faktycznego i błędną ocenę przesłanki szczególnie uzasadnionej potrzeby.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta miasta W.; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany lasu na użytek rolny 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta miasta W. z dnia [...] listopada 2013 r. o nr. [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego J. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Prezydent W. (dalej: "Prezydent", organ I instancji"), działając na podstawie art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 ze zm., zwanej dalej "ustawą o lasach") w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.
z 2013, poz. 267, zwanej dalej "k.p.a."), odmówił J. P. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") i M. S. (dalej: "wnioskodawca", "uczestnik postępowania") zmiany lasu o powierzchni 0,15 ha na użytek rolny na działce nr [...] w obrębie [...], położonej w rejonie ul. S. na terenie Dzielnicy [...] W.
W uzasadnieniu decyzji Prezydent wskazał, że przedmiotowa decyzja została podjęta po rozpoznaniu wniosku ww. z dnia [...] lipca 2011 r. (data wpływu pisma do organu). Całkowita powierzchnia działki, z której część była objęta wnioskiem
o zmianę przeznaczenia, wynosi 0,2203 ha. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że przeznaczenie rolne wskazanego terenu wiąże się z koniecznością wybudowania budynków gospodarczych w celu przechowywania płodów i materiałów do produkcji rolnej oraz maszyn i urządzeń niezbędnych do uprawy i zbioru. Poza tym przedmiotowa działka jest jedyną nieruchomością na terenie W., na której mógłby prowadzić gospodarkę rolną, a nadto decyzją Wojewody [...]
z 2003 r. skarżący uzyskał zgodę na wyłączenie z produkcji leśnej na przedmiotowej działce w ramach procedury miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] w okolicy ulicy S.
W wyniku oględzin terenowych organ I instancji ustalił, że przedmiotowa działka jest pokryta w części drzewostanem leśnym, nie jest objęta aktualną dokumentacją urządzeniową, graniczy z użytkami leśnymi, od których jest oddzielona drogami publicznymi "gruntowymi" oraz działką budowlaną.
Biorąc pod uwagę przeprowadzone w sprawie oględziny działki oraz przedstawione przez wnioskodawców potrzeby, w ocenie organu I instancji brak jest podstaw uzasadniających zmianę lasu na użytek rolny. Zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy właściciel wykaże, że występują szczególnie uzasadnione potrzeby. Ciężar wykazania, że zaistniała ta kwalifikowana przesłanka spoczywa na właścicielu, natomiast organ ma jedynie dokonać oceny w ramach uznania administracyjnego oraz wywarzyć potrzeby właściciela lasu w kontekście ustalenia, czy mają one charakter "szczególnie uzasadniony". W ocenie Prezydenta, zamiar zabudowy gospodarczej przez współwłaścicieli działki celem magazynowania zbiorów i sprzętu nie może być uznany za udowodniony. Za odmową udzielenia zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny w przedmiotowej sprawie przemawia zasada powszechnej ochrony lasów oraz trwałości ich utrzymania, jak również konieczność ochrony środowiska leśnego przed nieuzasadnioną degradacją. Ponadto organ I instancji zaznaczył, że teren wskazany we wniosku objęty jest projektem planu zagospodarowania W.
i przewidziany jako teren w zasięgu planowanej drogi ekspresowej. Tym samym zasadne jest przyznanie w przedmiotowej sprawie prymatu interesu społecznego nad interesem strony w rozumieniu art. 7 k.p.a. Poza tym na części działki ewidencyjnej nr [...] jest użytek B, na którym istnieje możliwość zabudowy działki bez konieczności zmiany jej przeznaczenia z gruntu leśnego na użytek rolny.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli obydwoje wnioskodawcy, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
- niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niedokonanie prawidłowej oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.),
- brak prawidłowego ustalenia sytuacji życiowej skarżącego w kontekście wypełnienia przesłanki z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach,
- nieprawidłowe zastosowanie wagi interesu społecznego, w tym wypadku drogi ekspresowej, która doprowadzi do całkowitej likwidacji lasu na przedmiotowej działce oraz podwyższy koszt jej budowy poprzez konieczność poniesienia znacznych kosztów wycinki, a przez czas oczekiwania na budowę drogi skarżący może wykorzystać ten teren ze zmienionym przeznaczeniem.
Odwołujący się podnieśli również, że organ I instancji nie wziął pod uwagę decyzji Wojewody [...] z 2003 r. oraz nie przyjął do wiadomości, iż sosny rosnące na przedmiotowej części działki osiągnęły już swój wiek wyrębu. Odmowa zmiany przeznaczenia lasu stanowi zagrożenie egzystencji dla skarżącego i jego rodziny, bowiem przychody z działalności rolnej, którą prowadzi, są ich podstawowym źródłem utrzymania. Dlatego decyzja Prezydenta jest arbitralna i zagraża egzystencji jego rodziny.
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO", "organ odwoławczy", "Kolegium"), po rozpoznaniu powyższych odwołań, działając na podstawie art. 127 § 2 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż pojęcie użyte w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach wskazuje, że ustawodawca zezwala na zmianę przeznaczenia lasu jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tj. "w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów". Tak więc nie wystarcza ustalenie po stronie właściciela lasu jakiejkolwiek, zwykłej potrzeby przekształcenia terenu leśnego na użytek rolny, ale musi to być potrzeba wyjątkowa, kwalifikowana, uzasadniona szczególnymi okolicznościami. Ten wniosek wynika również z art. 8 ustawy o lasach, który mówi, że podstawowymi zasadami prowadzenia polityki leśnej jest powszechna ochrona lasów, trwałość utrzymania lasów, ciągłość i zrównoważone wykorzystanie funkcji lasów oraz powiększenie zasobów leśnych.
Zdaniem SKO, za szczególne potrzeby z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach mogą być uznane tylko wyjątkowe, kwalifikowane przesłanki, które w sytuacji konkretnego właściciela przeważają nad zasadą ochrony i trwałości utrzymania lasu. Zatem odwołujący się nie wykazali w sposób dostateczny szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu uzasadniającej jego zmianę na użytek rolny, co jest niezbędnym warunkiem uzyskania zgody na jego przekwalifikowanie. Nie udowodnili swoich twierdzeń, iż realizacja zabudowy nie jest możliwa na innych działkach przez nich posiadanych, tym bardziej, że część działki nr [...] o powierzchni 703 m² stanowi użytek budowlany, a więc może być zabudowana, a strony w żaden sposób nie wykazały, iż zabudowa tej części działki będzie niewystarczająca do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Dlatego, w ocenie Kolegium, nie można uznać, że zachodzi szczególnie uzasadniona potrzeba właściciela lasu uzasadniająca jego zmianę na użytek rolny.
W skardze na decyzję Kolegium, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów:
- art. 7 k.p.a. przez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,
- art. 77 oraz art. 107 k.p.a. przez niekompletne przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie,
- art. 13 ust. 2 ustawy o lasach przez jego niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organy administracji nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego i nie przeprowadziły prawidłowego postępowania wyjaśniającego co do zaistnienia przesłanki z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, ograniczając się do stwierdzenia, że zmiana lasu na użytek rolny jest niedopuszczalna tylko na podstawie oględzin nieruchomości oraz w oparciu o przepisy dotyczące ochrony lasów. Tymczasem organy nie wzięły pod uwagę szczególnie uzasadnionej potrzeby skarżącego oraz aspektu społeczno-gospodarczego dotyczącego przedmiotowego terenu przeznaczonego w przyszłości pod budowę południowej obwodnicy W. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przerzucił obowiązek wykazania przesłanki z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach na skarżącego, czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W sytuacji, kiedy wynik dotychczasowego postępowania dowodowego nie był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, a strona nie wskazuje na konkretny środek dowodowy, to organ administracji powinien we własnym zakresie dopuścić i przeprowadzić stosowne dowody. Organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego. Nie wzięły pod uwagę okoliczności, iż jest rolnikiem z niezbędnym wykształceniem i rejestracją w krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, posiada na terenie W. oraz województwa mazowieckiego działki rolne. Jednak na tych działkach nie może zbudować budynków niezbędnych do prowadzenia gospodarki rolnej, ponieważ wszystkie jego działki rolne w W. leżą na terenie zalewowym (pomiędzy wałami przeciwpowodziowymi a W.), a działki rolne poza W. położone są na terenach objętych ochroną w ramach sieci [...], wyłączonych z zabudowy w obowiązujących planach miejscowych i bez możliwości zabudowy nawet obiektami tymczasowymi. Na wnioskowanym terenie skarżący planuje budowę budynków tymczasowych, które będą wykorzystywane do czasu ostatecznych decyzji związanych z budową obwodnicy południowej W. Wnioskowany teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne ze względu na wydaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Teren ten jest zarezerwowany pod budowę w przyszłości trasy obwodnicy W., a tym samym wyłączony
z obowiązku trwałego utrzymywania i wprowadzenia roślinności leśnej.
Poza tym skarżący zarzucił, że żaden z organów nie sprawdził, w jaki sposób las na tym terenie został utworzony (poprzez bezprawne działanie władz komunistycznych z wysiedleniem ludności z tego terenu).
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko
i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Sąd może również stwierdzić nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Rozpoznając przedmiotową skargę w zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż zarzuty w niej wskazane są zasadne o tyle, że skutkują uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, który stanowi, że zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasu. Zatem obowiązkiem prowadzących postępowanie organów jest ustalenie, czy
w sprawie występują szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela gruntu leśnego przemawiające za przekształceniem. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "szczególnie" oznacza, że nie wystarczy ustalenie wystąpienia po stronie właściciela lasu jakiejkolwiek, zwykłej potrzeby przekształcenia terenu leśnego na użytek rolny, ale musi to być potrzeba wyjątkowa, kwalifikowana, uzasadniona szczególnymi okolicznościami. Za szczególne potrzeby z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach mogą być uznane tylko takie wyjątkowe, kwalifikowane przesłanki, które w sytuacji konkretnego właściciela przeważają nad zasadą ochrony i trwałości utrzymania lasu (por. wyroki w sprawach: II SA/Bk 855/12 z dnia 28 stycznia 2013 r., II OSK 1448/10 z dnia 20 października 2012 r., II SA/Bk 1184/13 z dnia 14 maja 2014 r., publ. CBOSA).
Organ administracji, wydając decyzję, obowiązany jest każdorazowo do oceny, czy w sprawie zaistniały "szczególnie uzasadnione potrzeby". Decyzja taka oparta jest na uznaniu administracyjnym, a więc organ, po uprzednim wyczerpującym zgromadzeniu materiału dowodowego, winien dokonać jego starannej oceny
i szczegółowo wyważyć potrzeby właściciela lasu w kontekście oceny, czy mają one charakter "szczególnie uzasadniony", przemawiający za zmianą przeznaczenia lasu (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r. w sprawie II OSK 1088/10, publ. CBOSA). Pojęcie "szczególnej potrzeby właściciela lasu" niesie w sobie element pewnego przymusu sytuacyjnego, który może oczywiście wynikać dla strony z różnych okoliczności. Zmiana przeznaczenia lasu na użytek rolny musi więc być dla właściciela tego lasu czymś niezbędnym w danej sytuacji, przy czym potrzeba ta powinna być uzasadniona nie tylko z jego subiektywnego punktu widzenia, ale przede wszystkim przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów oceny sytuacji strony i jej argumentów (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2012 r., II OSK 1448/10, publ. CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że niezasadny jest zarzut skarżącego, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego przez przerzucenie na wnioskodawcę obowiązku wykazania przesłanki określonej w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. W przedmiotowej sprawie to na właścicielu lasu spoczywa ciężar wykazania, że zaistniały szczególnie uzasadnione potrzeby. Jednak sposób sformułowania ww. przepisu, który jako jedyną przesłankę wymienia "szczególnie uzasadnioną potrzebę właściciela lasu", prowadzi do wniosku, że na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek dokładnego zbadania tej przesłanki w jednostkowej sytuacji strony wnioskującej
i dokonania oceny wskazywanych przez stronę okoliczności.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji w przedmiotowej sprawie niedokładnie zbadały przedstawione przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego okoliczności celem ustalenia przesłanki z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, czym naruszyły przepisy postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji wynika, że organy pobieżnie oceniły wyjaśnienia skarżącego i powoływane przez niego okoliczności na wykazanie szczególnie uzasadnionej potrzeby, aby uzyskać pozwolenie na zmianę przeznaczenia przedmiotowego lasu na użytek rolny, a tym samym ostateczna decyzja została podjęta w ramach niewystarczająco uzasadnionego uznania administracyjnego. Zasadny jest więc zarzut skarżącego, że organy nie oceniły jego sytuacji życiowej oraz okoliczności związanych z przeznaczeniem lasu w kontekście wypełnienia przesłanki z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący złożył załącznik do protokołu oględzin przedmiotowej działki, dokonanych w dniu [...] lipca 2013 r., stanowiący jego "wyjaśnienia i oświadczenia dla celów postępowania dowodowego w sprawie".
W piśmie tym podał okoliczności dotyczące swojego gospodarstwa rolnego, powierzchni, usytuowania, przeznaczenia i możliwości budowy budynków gospodarczych. Wynika z niego, że skarżący prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 9,4 ha, składające się z następujących nieruchomości:
1/ położonej pod W. (8.8605 m²) w całości na obszarze [...], na której nie ma możliwości zabudowy rolnej,
2/ położonej w W. w Dzielnicy W. o numerach ew. [...] i [...] (3648 m²) na terenie narażonym na zalewanie wodami rzeki W. oraz w obszarze [...],
3/ położonej w W., ul. [...] (2203 m²), składającej się z części przeznaczonej pod tereny mieszkaniowe (703 m²) oraz las (1500 m²).
Odnośnie działki leśnej skarżący wskazał na okoliczność, że jest ona w całości ogrodzona, uzbrojona we wszystkie media, oderwana od większych kompleksów leśnych, bo graniczy bezpośrednio z dwiema drogami publicznymi oraz z działką budowlaną, a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. wyraził zgodę na przeznaczenie lasu na cele nieleśne (w ramach procedury dla miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiedla [...] w okolicy ulicy S.).
W związku z tym na terenie W. nie posiada on żadnego siedliska rolnego
z zabudowaniami gospodarczymi przeznaczonymi do przechowywania płodów rolnych (suszarnie do suszenia i obróbki traw i ziół) oraz maszyn rolnych (glebogryzarki, ciągniki, kosiarki, prasy). Skarżący podniósł, że w marcu 2011 r. na części budowlanej działki nr [...] rozpoczął remont budynku gospodarczego na podstawie zgłoszenia budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r., jednak nie może kontynuować tych czynności
z przyczyn od niego niezależnych. Poza tym jego wniosek o nieruchomość zamienną, złożony do Prezydenta w ramach rekompensaty za bezprawne zalesienie części działki nr [...] w latach 50 tych XX wieku, nie został jeszcze rozpoznany. Natomiast zasada powszechnej ochrony lasów, trwałości ich utrzymywania i konieczność ochrony środowiska naturalnego przed nieuzasadnioną degradacją wobec przedmiotowego lasu jest wyłączona, bowiem zostanie on w przyszłości zlikwidowany w związku z realizacją przedsięwzięcia drogowego (południowej obwodnicy W.).
Analizując uzasadnienia decyzji organów obu instancji należy stwierdzić, że nie odniosły się one do okoliczności, które zostały przez skarżącego podniesione w ww. piśmie. Organ administracji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę w granicach zakreślonych wnioskiem i powołaną w nim podstawą prawną oraz ustalić jej stan faktyczny (art. 7 k.p.a.). Nadto ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodnego (art. 77 § 1 k.p.a.), a dysponując całokształtem tego materiału, może dopiero wtedy ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną, bądź nie (art. 80 k.p.a.). Niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zwłaszcza gdy powołuje się na nie strona, jest naruszeniem przepisów postępowania skutkującym uchyleniem decyzji (wyroki NSA: z dnia 27 maja 1999 r., II SA/Łd 744/98 i z dnia 4 października 2005 r., I OSK 159/05, publ. CBOSA).
Skarżący we wniosku wskazał na okoliczność niewspółmiernie wysokich kosztów dzierżawy lub najmu powierzchni gospodarczych w W., co powoduje nieopłacalność jego produkcji rolnej, przy uwzględnieniu trudnej sytuacji materialnej jego rodziny, na którą powoływał się nie tylko w załączniku do protokołu oględzin, ale również w odwołaniu. W ocenie Sądu, organy powinny ustalić sytuację materialną, rodzinną i życiową skarżącego, jak również warunki zamierzonego wykorzystania działki leśnej w kontekście zbadania przesłanki "szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu" (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 maja 2008 r., II SA/Bk 221/08, wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 września 2009 r., II SA/Łd 561/10, publ. CBOSA).
Organy powołują się na okoliczność, że część działki nr [...] może być zabudowana, a wnioskodawcy nie wykazali, że nie mają możliwości jej zabudowania. Jednak skarżący w toku postępowania administracyjnego oraz na rozprawie sądowej wskazywał na okoliczności prawne, które uniemożliwiają mu zabudowę budynkami gospodarczymi części działki nr [...] o powierzchni 703 m², m.in. brak zgody na remont starych budynków gospodarczych położonych na tej części działki, posiadanie decyzji
o odmowie wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków gospodarczych oraz brak zgody na wycięcie kilku drzew na budowlanej części przedmiotowej działki. Wprawdzie skarżący nie złożył do akt administracyjnych tych decyzji, jednak organy administracji, w ramach wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, winny go zobowiązać do wykazania stosownymi dokumentami powoływanych istotnych okoliczności, które uzasadniałyby jego szczególną potrzebę z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Organy nie odniosły się również do wskazywanej przez skarżącego decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r., nie zbadały jej znaczenia w kontekście przedmiotowej sprawy. Tak samo nie oceniły w kontekście art. 13 ust. 2 ustawy o lasach przeznaczenia części leśnej działki nr [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na drogę ekspresową, jak również danych wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] stycznia 2012 r. odnośnie stanu zdrowotnego znajdujących się tam drzew.
W ocenie Sądu, nie można uznać, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organy w przedmiotowej sprawie jest swobodna i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji uwzględni wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku, dokona starannej i szczegółowej oceny potrzeb właściciela lasu w kontekście przesłanki z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, zbada, czy ustalone okoliczności przemawiają za zmianą przeznaczenia działki leśnej, oraz czy ta zmiana w sytuacji skarżącego jest niezbędna.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie pierwszym wyroku orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" w związku z art. 135 p.p.s.a., w punkcie drugim na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Jednocześnie, zdaniem Sądu, brak jest w sprawie przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, bowiem organy nie dopuściły się rażącego naruszenia prawa, ani nie zachodzą inne przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło