IV SAB/Wa 14/17
WyrokWSA w Warszawie2017-05-19
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Anita Wielopolska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania od decyzji Starosty, i czy ta bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji, ponieważ organ wydał ją przed dniem orzekania. Stwierdził jednak, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania, ale nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie, w tym w części dotyczącej przyznania sumy pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżący K.P. złożył skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący podniósł, że Wojewoda nie rozpoznał odwołania w ustawowym terminie, co skutkowało jego bezczynnością trwającą ponad trzy miesiące. Po wniesieniu skargi, Wojewoda wydał decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania organu do wydania decyzji, przyznania sumy pieniężnej i zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Wojewody do rozpatrzenia odwołania. 2. Stwierdzono, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania, ale nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2017 r. sprawy ze skargi K.P. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Wojewody [...] do rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]; 2. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu powyższego odwołania i że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego K. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 14 grudnia 2016 roku (data prezentaty) do tut. Sądu została wniesiona przez K.P., reprezentowanego przez pełnomocnika r.pr. M.M., skarga na bezczynność Wojewody [...] w prowadzonym postępowaniu odwoławczym od decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...].
Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie dwóch tygodni od daty doręczenia organowi wyroku, o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wskazał, że w dniu 6 października 2016 r. złożył do Ministra Infrastruktury i Budownictwa zażalenie na bezczynność Wojewody [...] w postępowaniu odwoławczym od decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], które do chwili wniesienia niniejszej skargi nie zostało rozpoznane. Uznał zatem, że wyczerpał środki prawne przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym, które jednak nie doprowadziły do wyeliminowania bezczynności i przewlekłości w prowadzonym postępowaniu odwoławczym.
Skarżący podniósł, że decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Starosta P. odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, położonej w K., w rejonie ul. [...], oznaczonej jako dawna działka nr [...] o powierzchni 7736 m2, aktualnie stanowiącej wg ewidencji gruntów i budynków działkę nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 8736 m2, w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, którego stroną jest skarżący. W wyniku wniesionego od tej decyzji odwołania organ pierwszej instancji przy piśmie z dnia 22 lipca 2016 r. przekazał akta postępowania organowi odwoławczemu - Wojewodzie [...], które wpłynęły najpóźniej do organu w dniu 27 lipca 2016 r., zatem postępowanie odwoławcze winno się zakończyć do dnia 27 sierpnia 2016 r. W chwili złożenia przedmiotowej skargi Wojewoda [...] pozostawał w bezczynności przez okres ponad trzech miesięcy, w przeciągu których nie wykonał żadnych czynności w sprawie, a przede wszystkim nie wydał decyzji, co świadczy, zdaniem skarżącego, o rażącym charakterze naruszenia prawa. Skarżący wskazał, że bezczynność organu administracji publicznej, polegająca na braku rozstrzygnięcia środka odwoławczego rodzi negatywne dla strony skutki w postaci braku możliwości ewentualnego wniesienia skargi do sądu, co godzi w konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela. Tym samym skarga na bezczynność Wojewody [...] jest w pełni uzasadniona, a bezczynność ta nastąpiła z rażącym naruszeniem przepisu art. 35 ust. 3 k.p.a.
W dniu 4 stycznia 2017 roku (po wniesieniu ww skargi do Sądu) Wojewoda [...], rozpoznając wniesione przez skarżącego K.P. odwołanie, wydał decyzję nr [...] uchylającą zaskarżoną do niego decyzję organu I instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o odrzucenie skargi zgodnie z art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ewentualnie o - oddalenie skargi zgodnie z art. 151 cyt. ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w punktach 1 - 4a. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w art. 35 k.p.a. i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze treść art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 jak i przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną (§ 2 cyt. przepisu) do wysokości połowy kwoty określonej w ww art. 154.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie działając na podstawie powołanego powyżej art. 149 § 1 sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach strony. W sytuacji zaś wydania przez organ stosownego aktu przed dniem orzekania przez Sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W sprawie niniejszej sytuacja taka ma miejsce. Jak wynika bowiem z akt sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2017 roku Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną do niego decyzję organu I instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. Dlatego też w pkt 1 wyroku Sąd postępowanie umorzył.
W tym miejscu wskazać należy, że wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy organ prowadzący postępowanie dopuścił się bezczynności lub przewlekłości, a jeśli tak to czy miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13).
Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 11.12.2013 r., sygn. I SAB/Wa 525/13, WSA w Poznaniu z dnia 19.02.2014 r., sygn. IV SAB/Po 126/13, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. I SAB/Wa 415/13, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w części zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ administracyjny nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można jednak przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie szczególnie opieszale znacząco przekraczając ustawowe terminy załatwienia sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe oraz z uwagi na nieznaczne zignorowanie terminów załatwienia sprawy, zasadnym jest orzeczenie o braku rażącego naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego. Stąd też Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie tj. w przedmiocie przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. mając powyższe okoliczności na uwadze.
Skarga, jak wyżej wskazano, została poprzedzona zażaleniem wniesionym zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. Należy w tym miejscu wskazać, iż fakt nie rozpoznania przez organ wyższego stopnia zażalenia wniesionego przez skarżącego do Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie bezczynności Wojewody [...] w niniejszej sprawie, nie powoduje, w myśl art. 37 §1 kpa, uznania, iż obligatoryjny trybu konieczny do skutecznego wniesienia przedmiotowej skargi nie został wyczerpany.
Sprawa ta została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła bezczynności w postępowaniu organu. Zgodnie zaś z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na uwadze art. 200 p.p.s.a, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tym zakresie należało zwróci skarżącemu wpis od skargi w kwocie 100 zł. Nadto skarżący korzystał z pomocy adwokata więc w skład kosztów wchodzi również jego wynagrodzenie. Na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) jest to kwota 480 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło