IV SAB/Wa 405/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Alina Balicka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. Z., M. D., U. J., A. L., A. M., A. S., M. W., M. G. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku oddala skargę Pismem z dnia [...] września 2016 r. J. Z., M. D., U. J., A. L., A. M., A. S., M. W. i M. G., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa, wnosząc o: 1) zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji ( nie dłuższym niż 2 miesiące) – w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium WRN w P. z dnia [...] lutego 1953 r., nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium WRN w P. z dnia [...] kwietnia 1951 r., nr [...], o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w P., zapisanej w księdze wieczystej P. – J. tom [...] k. [...] ( nr sprawy: [...]) wniesionej wnioskiem skarżących o stwierdzenie nieważności w dniu [...] kwietnia 2010 r, i uzupełnionym pismem z dnia [...] lutego 2013 r.; 2) zobowiązanie organu do ustalenia i ukarania dyscyplinarnego pracownika organu, który będąc odpowiedzialnym za załatwienie ww. sprawy bez uzasadnionej przyczyny nie załatwił jej w ustawowym terminie; 3) przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach ww. sprawy na okoliczność nieuzasadnionego przedłużania przez organ terminu na wydanie decyzji w sprawie o stwierdzenie nieważności; wezwania organu przez pełnomocnika skarżących do usunięcia naruszenia prawa oraz nieustosunkowanie się przez organ do ww. wezwania do usunięcia naruszenia prawa; 4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżących wskazał, iż niniejszą skargą zarzuca naruszenie art. 35 k.p.a. w zw. z art. 6, 8 12 § 1 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie oraz niczym nie uzasadnione wielokrotne odraczanie terminu załatwienia sprawy, a w konsekwencji naruszenia zaufania do organów administracji publicznej oraz zasady praworządności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił przebieg postępowania, wskazując przy tym na wyjątkowo skomplikowany charakter przedmiotowej sprawy zarówno pod względem merytorycznym, jak również ze względu na konieczność ustalenia wszystkich stron, w tym pełnego kręgu aktualnych właścicieli lokali znajdujących się ma obszarze objętym wywłaszczeniem ( ok. [...] osób, w tym wielu osób w podeszłym wieku). Organ pismem z dnia [...] lutego 2017 r., które na Biuro Podawcze Sądu wpłynęło w dniu [...] lutego 2017 r., poinformował, że załączonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie z wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium WRN w P. z dnia [...] lutego 1953 r., nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium WRN w P. z dnia [...] kwietnia 1951 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jej przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Jeżeli, jak w niniejszej sprawie, skarga dotyczy bezczynności organu administracji, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia [...] lipca 2015 r. wezwali Ministra do usunięcia naruszenia prawa, tym samym spełniony został formalny warunek do wniesienia skargi na bezczynność organu. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. W orzecznictwie, jak i w doktrynie utrwalił się pogląd, że bezczynność ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem aktu. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone w przedmiotowej sprawie, z uwagi konieczność ustalenia następców prawnych K. P. W. oraz M. K., ujawnionych w księgach wieczystych jako właściciele lokali znajdujących się obszarze objętych przedmiotowym wywłaszczeniem ( odpowiednio lokalu nr [...] w budynku przy ul. P. [...] oraz lokalu nr [...] w budynku przy ul. G. A. [...]). Organ wskazał, że postępowanie w sprawie zostanie podjęte z urzędu lub na wniosek strony po ustaniu przyczyny uzasadniających zawieszenie postępowania, tj. po ustaleniu na podstawie stosownego dokumentu urzędowego spadkobierców K. W. oraz M. K. Godzi się zauważyć, iż zawieszenie postępowania jest to taki stan, w którym trwa nadal stan zawisłości sprawy, nadal istnieją powstałe w nim stosunki prawnoprocesowe, ale tok postępowania ulega wstrzymaniu, sprawa toczy się bez biegu i w zasadzie żadne czynności procesowe nie są podejmowane. W okresie zawieszenia postępowania żadne terminy w zasadzie nie biegną, a po ustaniu przyczyn zawieszone postępowanie zostaje podjęte na nowo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1708/11, LEX nr 1139642). Zgodnie z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania administracyjnego wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Nie budzi więc wątpliwości, że dotyczy to także terminów załatwienia sprawy ( art. 35-36 k.p.a.). W orzecznictwie wskazuje się, że niezależnie od trwania zwłoki w załatwieniu sprawy, podjęcie rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania w sprawie oznacza, że bezczynność organu ustaje. Okres zawieszenia postępowania nie jest stanem bezczynności. Postanowienie o zawieszeniu postępowania eliminuje możność powstania bezczynności związanej z upływem terminu załatwienia sprawy dając jednocześnie stronie możliwość zaskarżenia tego postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2007r., sygn. akt II OSK 1380/07). Zawieszenie postępowanie nie kończy sprawy administracyjnej, lecz wejście do obrotu prawnego postanowienia o zawieszeniu postępowania powoduje, że organ nie pozostaje od tego momentu w bezczynności, bowiem wydał akt administracyjny, aczkolwiek nie taki, jakiego oczekiwały w niniejszej sprawie strony. Zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie oznacza, że postępowanie główne nie może zostać zakończone wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie wszczętej wnioskiem skarżących. Wstrzymanie dalszego biegu postępowania oznacza, że organ nie ma podstaw do wydania decyzji, jeżeli organ najpierw nie podejmie w formie postanowienia zawieszonego uprzednio postępowania. Zatem, jeżeli organ w trakcie zawieszenia postępowania nie może wydać rozstrzygnięcia co do istoty, nie może również pozostawać w bezczynności, a sąd administracyjny nie może w tej sytuacji zobowiązywać organu do podjęcia czynności bądź wydania aktu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2007r., sygn. akt VI SA/Wa 763/07, LEX nr 352239). Wskazać należy na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SAB 199/98, LEX nr 48746, zgodnie z którym, Sąd rozpatrując skargę na bezczynność organu nie jest uprawniony do przeprowadzania kontroli zasadności zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania formalnie przerywa bezczynność organu, gdyż zgodnie z art. 103 k.p.a. wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego". W uzasadnieniu tego wyroku NSA wyjaśnił, że postanowienie o zawieszeniu podlega osobnemu zaskarżeniu, w związku z tym badanie kwestii zasadności zawieszenia postępowania w sprawie skargi na bezczynność nie jest celowe, gdyż wykracza poza przedmiot postępowania sądowego w sprawie bezczynności. Należy zatem podkreślić, iż w przypadku skargi na bezczynność Sąd nie był władny dokonać oceny prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. Bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy jak i zawieszenie postępowania administracyjnego są bowiem odrębnymi i wzajemnymi wykluczającymi się instytucjami prawa procesowego. W tych warunkach stwierdzić należy, iż w dniu orzekania przez Sąd w przedmiotowej sprawie organ nie pozostawał w stanie bezczynności, bowiem zawieszenie postępowania powoduje stan, w który następuje wstrzymanie biegu sprawy administracyjnej. Wynika zatem z tego, że wniesiona skarga na bezczynność organu w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości nie mogła być skuteczna. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.