IV SAB/Wa 63/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P., E. S., I. P. i A. S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi G. P., E. S., I. P. i A. S. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pełnomocnik G. P., E. S., I. P. i A. S. (dalej zwanych "skarżącymi") pismem z 17 stycznia 2018 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] grudnia 1969 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości bez odszkodowania. Postanowieniem z dnia 27 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi w postaci złożenia pełnomocnictwa uprawniającego do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżących wystąpił o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wskazał, że jego adresem do doręczeń jest firma [...] sp. z o.o. z siedzibą w G., która w zakresie obsługi korespondencji korzysta z usług [...] Fundacji Przedsiębiorczości. Pełnomocnik wyjaśnił również, iż przez okres 3 lat współpraca była wykonywana profesjonalnie. Natomiast korespondencja zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, wystosowana w niniejszej sprawie, nie została przekazana przez pracownika ww. Fundacji w sposób przewidziany umową. Dopiero po pisemnym monicie skierowanym przez firmę [...] przesyłka została odnaleziona i przekazana przez pracownika Fundacji w dniu 19 kwietnia 2018 r. Zdaniem pełnomocnika skarżących skoro podmiot realizujący usługi w zakresie obsługi korespondencji jest zupełnie niezależny, to wadliwe wykonanie przez niego usługi nie może obciążać skarżących, bowiem pełnomocnik skarżących dołożył należytej staranności przy prowadzeniu spraw swoich mocodawców. Do wniosku pełnomocnik dołączył pełnomocnictwo udzielone przez skarżących oraz pisemne wyjaśnienie z dnia 19 kwietnia 2018 r. w zakresie braku doręczenia przesyłki przez ww. Fundację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są, zgodnie z art. 87 P.p.s.a., złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu oraz równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. W tym miejscu należy podkreślić, że brak winy wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 295/14). W ocenie Sądu wniosek skarżących spełnia tylko dwie z powyżej wymienionych przesłanek, warunkujących przywrócenie uchybionego terminu. Mianowicie skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli wniosek o przywrócenie terminu z zachowaniem ustawowego terminu, czyli w terminie 7 dni od dnia doręczenia przesyłki zwierającej postanowienie odrzucające skargę, a jednocześnie dopełnili braków formalnych skargi składając pełnomocnictwo. Skarżący nie uprawdopodobnili natomiast braku winy w uchybieniu terminu. Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu złożony przez pełnomocnika skarżących należy zauważyć, iż jako przyczynę uchybienia terminowi wskazano nieprawidłowe wykonanie usługi w zakresie obsługi korespondencji przez ww. Fundację, z którą umowę zawarła firma [...] sp. z o.o., będąca adresem do doręczeń pełnomocnika skarżących. Należy podkreślić, iż w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności, jakiego można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. To na profesjonalnym pełnomocniku ciąży bowiem obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomości procedury sądowej. Tym samym taki pełnomocnik winien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Zgodnie z poglądem reprezentowanym w orzecznictwie do obowiązków profesjonalnego pełnomocnika należy właściwe dbanie o interesy swojego mandanta (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GZ 184/09, z 26 stycznia 2016 r. sygn. akt I FZ 575/15, z 18 grudnia 2012 r. sygn. akt II OZ 1104/12). W pojęciu tym niewątpliwie mieści się także monitorowanie korespondencji przesyłanej z sądu, jako również firmy, która zawarła umowę w zakresie obsługi korespondencji kierowanej na adres wskazany przez pełnomocnika w skardze. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony skarżącej, w tym za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego. Zaniedbania w tym zakresie stanowią zawinioną przyczynę uchybienia terminu. Z uwagi na powyższe argumentacja pełnomocnika skarżących o doręczeniu przesyłki z opóźnieniem przez podmiot realizujący obsługę korespondencji nie zasługiwała na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika bowiem niezbicie, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi w zakresie nadesłania pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania skarżących skierowane do pełnomocnika skarżących zostało doręczone upoważnionemu pracownikowi w dniu 2 marca 2018 r. W związku z powyższym ryzyko skutków wynikających z odbioru przez osoby trzecie korespondencji skierowanej na adres wskazany przez profesjonalnego pełnomocnika obciąża tego pełnomocnika. Zaniedbania osób, którymi wielokrotnie posługuje się zawodowy pełnomocnik, nie mogą być uznane za brak winy w uchybieniu terminowi, bowiem to pełnomocnik ponosi wówczas ryzyko działania takich osób. (por. m.in. postanowienia NSA z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 140/08, LEX nr 4944223; z 11 kwietnia 2018 r. I GZ 78/18 i z 9 maja 2018 r. sygn. akt II FZ172/18). Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje organizacja wewnętrznego obiegu korespondencji w ramach Spółki, będącej adresem do doręczeń dla pełnomocnika. Wobec tego nie można przyjąć, że skarżący uprawdopodobnili, aby niedochowanie terminu było przez nich niezawinione. Odpowiedni sposób organizacji obsługi odbioru korespondencji należy do obowiązków profesjonalnego pełnomocnika, bowiem ujemne skutki procesowe w tym zakresie obciążają bezpośrednio stronę reprezentowaną. Zaniedbania osób, którymi posługuje się profesjonalny pełnomocnik, obciążają jego samego, a jednocześnie nie uwalniają strony od poniesienia procesowej odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania. Odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje bowiem działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. W świetle zatem przedstawionych okoliczności uznać należało, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki warunkujące przywrócenie skarżącym terminu do uzupełniania braków formalnych skargi. Skarżący nie uprawdopodobnili bowiem, że za uchybienie terminu nie ponoszą winy. Sąd, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.