IV SO/Wa 46/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-24

Skład orzekający: Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi administracji publicznej za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni, pomimo późniejszego cofnięcia skargi przez stronę skarżącą?
Ratio decidendi
Sąd może wymierzyć grzywnę organowi administracji za nieprzekazanie skargi wraz z aktami i odpowiedzią w terminie, nawet jeśli skarga została później cofnięta. Niewypełnienie obowiązku z art. 54 § 2 PPSA stanowi samodzielną podstawę do nałożenia grzywny, a cofnięcie skargi nie niweczy odpowiedzialności organu za naruszenie procedury. Wysokość grzywny powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, w tym przyczyny opóźnienia i ewentualne działania organu podjęte po terminie.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na rozporządzenie Wojewody z 2009 r. Skarga została przekazana do Sądu za pośrednictwem Wojewody, który wniósł o jej odrzucenie, wskazując na niewłaściwość organu. Sąd przekazał skargę Radzie Miasta jako organowi właściwemu do udzielenia odpowiedzi i przekazania akt. Rada Miasta nie przekazała skargi wraz z aktami i odpowiedzią w ustawowym terminie. Spółka złożyła wniosek o wymierzenie grzywny Radzie Miasta za nieprzekazanie skargi. Następnie Spółka cofnęła skargę.
Rozstrzygnięcie
Wymierzono Radzie Miasta grzywnę w wysokości 500 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wymierzenie grzywny Radzie Miasta [...] za nieprzekazanie skargi - wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę - [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] października 2015 r. na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...]lipca 2009 r. nr [...] w sprawie ustanowienia pomników przyrody położonych na terenie powiatu [...] postanawia: wymierzyć Radzie Miasta [...] grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych). W dniu 10 listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej również: Spółka, skarżąca, storna) z dnia 16 października 2015 r. na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w sprawie ustanowienia pomników przyrody położonych na terenie powiatu [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). Skarga została złożona za pośrednictwem Wojewody [...] i przez ten organ przekazana do Sądu przy piśmie z dnia 29 października 2015 r. (odpowiedź na skargę), w którym zawarto wniosek o jej odrzucenie. Na podstawie treści skargi i odpisów dołączonych do niej dokumentów ustalono, że: 1. Spółka w piśmie z dnia 21 lipca 2015 r. (odpis dołączono do skargi) wystąpiła do Wojewody [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa zaskarżonym rozporządzeniem; 2. Spółka w dniu 30 lipca 2015 r. została powiadomiona przez Wojewodę [...] o braku jego właściwości i przekazaniu sprawy do Rady [...] (odpis pisma Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. dołączono do skargi); 3. Rada [...] przy piśmie z dnia 1 października 2015 r. (odpis dołączono do skargi) przekazała Spółce kopię wyjaśnień Zastępcy Dyrektora Biura Ochrony Środowiska Urzędu [...] z dnia [...] września 2015 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] (kopię wyjaśnień dołączono do skargi). W rzeczonych wyjaśnieniach wskazano, że Rada [...] nie jest upoważniona do wydawania lub zmieniania aktów rangi rozporządzenia, a ponadto stwierdzono, że z dniem wejścia w życie uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w sprawie pomników przyrody, położonych na terenie Dzielnicy [...], wniosek o zmianę w tej części rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], stał się bezprzedmiotowy. Przy piśmie z dnia 26 stycznia 2016 r. (IV KO/Wa 20/16) skarga z dnia 16 października 2015 r. została przekazana przez Sąd Radzie [...], reprezentowanej przez Prezydenta [...], celem udzielenia - w terminie 30 dni - odpowiedzi na skargę oraz przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Zarówno organowi administracji, jak i pełnomocnikowi skarżącej (w piśmie z tej samej daty) udzielono informacji, że skarga została przekazana Radzie [...], jako organowi właściwemu do rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz do udzielenia odpowiedzi na skargę oraz przekazania skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W pismach skierowanych do Rady [...] oraz do Spółki wymieniono przepisy art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) i art. 21 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92, poz. 753) oraz wskazano (wydane w sprawach, w których dokonywano wykładni tych przepisów) przykładowe postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których analizowano problem ustalenia organu właściwego do rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, za którego pośrednictwem należy wnieść skargę do sądu administracyjnego, w sytuacji, gdy po wydaniu zaskarżanego aktu uległa zmianie właściwość rzeczowa organu administracji. Strony poinformowano również, że z nadesłanych przez Spółkę dokumentów wynika, iż skierowane przez nią do Wojewody [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało przekazane Radzie [...]. Rada [...], przy piśmie z dnia 12 lutego 2016 r., przekazała do Sądu – wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy – skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 15 stycznia 2016 r. (podkr. Sądu) na (powołaną we wspomnianych wyżej wyjaśnieniach Zastępcy Dyrektora Biura Ochrony Środowiska Urzędu [...] z dnia [...] września 2015 r.) uchwałę Rady [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w sprawie pomników przyrody, położonych na terenie Dzielnicy [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. poz. [...]). Sprawę zarejestrowano pod sygn. akt IV SA/Wa 453/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r. odrzucił skargę Spółki na powołaną uchwałę ze względu na wniesienie jej z uchybieniem terminu (po upływie sześćdziesięciu dni od złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą). [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez radcę prawnego, w piśmie z dnia 21 października 2016 r., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Radzie [...] za nieprzekazanie do sądu skargi z dnia 16 października 2015 r. na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Do wniosku Spółka dołączyła odpis skargi z dnia 16 października 2015 r., wnosząc o rozpoznanie sprawy – w przypadku niewykonania przez organ administracji obowiązków wynikających z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – na podstawie nadesłanego odpisu. Pełnomocnik Rady [...], w pismach z dnia 14 października 2016 r., 9 listopada 2016 r. i 14 listopada 2016 r. stwierdził, że odpowiedź na skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 15 stycznia 2016 r. została udzielona w piśmie z dnia 12 lutego 2016 r., razem z którym przekazano kompletne akta sprawy. Ponadto, w piśmie z dnia 14 października 2016 r., wskazał, że do pisma z dnia 12 lutego 2016 r. został załączony wykaz akt sprawy (sygn. IV SA/Wa 453/16), z którego wynika, że została przesłana również skarga [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 16 października 2015 r. wraz z koperta i złącznikami. Pełnomocnik wywiódł, że w kwestii dotyczącej skargi na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w sprawie ustanowienia pomników przyrody położonych na terenie powiatu [...] organ w piśmie z dnia 12 lutego 2016 r. poinformował, że aleja [...] przy ul. [...] została ustanowiona pomnikiem przyrody na podstawie rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] października 1997 r. w sprawie uznania za pomocnik przyrody (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]). W dniu [...] lipca 2009 r. Wojewoda [...] wydał rozporządzenie nr [...] w sprawie ustanowienia pomników przyrody położonych na terenie powiatu [...] (Dz. U. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]). W § 2 ust. 2 rozporządzenia wskazane zostało, że: ochrona drzew w granicach lokalizacji obejmuje zasięg korony i systemu korzeniowego nie mniejszy niż w promieniu 15 m od zewnętrznej krawędzi pnia drzewa. Rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. utraciło moc na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań w administracji publicznej w województwie z chwilą wejścia w życie uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie pomników przyrody położonych na terenie Dzielnicy [...], w takim zakresie, jaki został ujęty w tej uchwale. Oznacza to, że 15 metrowa strefa, mająca służyć ochronie pomników przyrody obowiązywała w [...] od 2009 r. do chwili obecnej. Pełnomocnik Rady [...] skonkludował, że kwestia regulowana rozporządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] i uchwałą Rady [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] dotyczy tego samego zakresu przedmiotowego. Odpowiedź na skargę w sprawie uchwały Rady [...] nr [...] została natomiast zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wa 453/16. W piśmie z dnia 14 grudnia 2016 r., uzupełnionym pismem z dnia 16 lutego 2017 r. Spółka cofnęła skargę z dnia 16 października 2015 r. na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do treści art. 54 § 2 ppsa organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Wedle natomiast art. 55 § 1 ppsa w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Dla prawidłowej oceny wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] października 2016 r. niezbędne jest odniesienie, przywołanych w części sprawozdawczej uzasadnienia, okoliczności faktycznych poprzedzających złożenie tego wniosku do przepisów, które determinowały tryb wniesienia skargi na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w sprawie ustanowienia pomników przyrody położonych na terenie powiatu [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]). Powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), który – w ówcześnie obowiązującym brzmieniu – wskazywał wojewodę, jako organ właściwy m.in. w sprawie ustanowienia pomnika przyrody. Mocą art. 21 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92, poz. 753) treść art. 44 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody uległa zmianie w ten sposób, że do ustanowienia m.in. pomnika przyrody powołana została właściwa rada gminy, działająca w prawnej formie uchwały. Przy czym w świetle art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. "do czasu wejścia w życie aktów prawa miejscowego wydanych na podstawie upoważnień zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc dotychczasowe akty prawa miejscowego". Konsekwencje - wprowadzonej przez art. 21 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. - zamiany właściwości organów administracji w sprawach ustanawiania, zmian i znoszenia form ochrony przyrody, dla trybu wnoszenia skarg do sądów administracyjnych na akty prawa miejscowego, które zachowały moc na podstawie powołanego art. 35 ust. 1, wielokrotnie były przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Obecnie jednolicie prezentowany jest w tej kwestii pogląd, że organem właściwym do rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa zaskarżanym aktem (pozostającym w mocy aktem organu, który utracił właściwość w sprawie) jest organ administracji, który obecnie jest właściwy w sprawie ustanowienia, zmiany lub zniesienia określonej formy ochrony przyrody. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 3108/13 (sprawa ze skargi na rozporządzenie wojewody w przedmiocie parku krajobrazowego) "[...] Nie może budzić wątpliwości, że pojęcie organu, którego działanie jest przedmiotem skargi (...) musiało być interpretowane w sposób funkcjonalny, który bierze pod uwagę również zmiany zachodzące we właściwości organu administracji publicznej wynikające z przeniesienia kompetencji do załatwiania określonych spraw z jednego organu na inny [...]". Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął m.in. w postanowieniach: z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 113/12, z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1473/11, czy z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 228/11. Należy także zaznaczyć, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 3108/13 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na możliwość konwalidacji wadliwie skierowanego wezwania do usunięcia naruszenia prawa poprzez jego przekazanie przez organ niewłaściwy (który utracił kompetencję) organowi właściwemu (który obecnie posiada kompetencję). Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w uzasadnianiu postanowienia z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 228/11. Skarga [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 16 października 2015 r. została wniesiona nie za pośrednictwem Rady [...], a jak wskazano na wstępie, za pośrednictwem Wojewody [...], który w piśmie z dnia 29 października 2015 r. (odpowiedź na skargę) wniósł o jej odrzucenie, stwierdzając, że ze względu na przeniesienie kompetencji dotyczących ustanowienia i zniesienia pomnika przyrody, organem właściwym do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz złożenia skargi na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], jest Rada [...]. Z akt sprawy wynika również, że Spółka – przed wniesieniem skargi - w piśmie z dnia 21 lipca 2015 r. wezwała Wojewodę [...] do usunięcia naruszenia prawa rozporządzeniem z dnia [...] lipca 2009 r., a Wojewoda w piśmie z dnia 30 lipca 2015 r. zawiadomił stronę o braku swojej właściwości i przekazaniu sprawy do Rady [...], która przy piśmie z dnia 1 października 2015 r. przekazała Spółce kopię, opisanych w części sprawozdawczej uzasadnienia, wyjaśnień Zastępcy Dyrektora Biura Ochrony Środowiska Urzędu [...] z dnia [...] września 2015 r. W opisanych okolicznościach, uwzględniając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone m.in. w powołanych wyżej postanowieniach (w szczególności w postanowieniach z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 3108/13 i z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 228/11), a także respektując z jednej strony prawo Spółki do rozpoznania jej sprawy przez sąd, a z drugiej strony, formalne rygory, związane z wniesieniem skargi do sądu (w tym m.in. termin do jej wniesienia, liczony od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, bądź od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, jak również termin do wystąpienia z ewentualnym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi), po pierwsze obowiązkiem Sądu było przyjęcie, że przed wniesieniem skargi strona wyczerpała środek zaskarżenia w postaci wezwania właściwego organu – to jest Rady [...] – do usunięcia naruszenia prawa (wezwanie skierowane do Wojewody [...] zostało bowiem przekazane przez ten organ – przy piśmie z dnia 30 lipca 2015 r. - do Rady [...]). Po drugie natomiast, ponieważ skarga została wniesiona za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji (Wojewody [...]), przez co do Sądu nie przekazano akt sprawy z odpowiedzią na skargę udzieloną przez właściwy organ, należało przekazać skargę - podobnie, jak ma to miejsce w przypadku skarg wnoszonych bezpośrednio do Sądu (z pominięciem organu, który wydał zaskarżony akt) - Radzie [...], jako organowi administracji, za pośrednictwem którego powinna być wniesiona, a także zobowiązanemu – zgodnie z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – do przekazania skargi sądowi wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W piśmie z dnia 26 stycznia 2016 r. (IV KO/Wa 20/16), doręczonym Radzie [...] w dniu 29 stycznia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru dołączone jest do egzemplarza aktowego tego pisma), jednoznacznie wskazano, że skarga przekazywana jest celem udzielania odpowiedzi na skargę w terminie 30 dni oraz przekazania skargi wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Należy przypomnieć, a zarazem podkreślić, że w pismach z dnia 26 stycznia 2016 r., zarówno skarżącej, jak i organowi administracji udzielono wyczerpującej i jednoznacznej informacji, że skarga została przekazana Radzie [...], jako organowi właściwemu do rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz do udzielenia odpowiedzi na skargę oraz przekazania skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W pismach wymieniono powołane wyżej przepisy ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie. Wskazano też przykładowe postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których rozważano kwestię organu właściwego do rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, za którego pośrednictwem należy wnieść skargę do sądu administracyjnego. Poinformowano również, że z nadesłanych przez Spółkę dokumentów wynika, iż skierowane przez nią do Wojewody [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało przekazane Radzie [...]. Od daty doręczenia pisma z dnia 26 stycznia 2016 r. – wraz ze skargą [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 16 października 2015 r. – zaczął bieg, określony w art. 54 § 1 ppsa, trzydziestodniowy termin, w którym Rada [...] powinna przekazać Sądowi (w tym przypadku zwrócić) skargę z dnia 16 października 2015 r. wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę. Jak dotąd organ administracji nie zastosował się do obowiązków określonych w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest nie przekazał do Sądu skargi na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] wraz z odpowiedzią na tę skargę i aktami sprawy. Należy wyjaśnić, na co zwrócono już wyżej uwagę, że przy piśmie z dnia 12 lutego 2016 r. Rada [...] przekazała do Sądu – wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy – skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 15 stycznia 2016 r. na uchwałę Rady [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w sprawie pomników przyrody, położonych na terenie Dzielnicy [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. poz. [...]). Jak wskazano, sprawa z tej skargi zarejestrowana została pod sygn. akt IV SA/Wa 453/16, a postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił ją z powodu przekroczenia terminu przewidzianego na jej wniesienie. Jak wynika z akt sprawy przekazanych Sądowi ze skargą Spółki z dnia 15 stycznia 2016 r., Przewodnicząca Rady [...] przy piśmie z dnia 1 lutego 2016 r. (karta nr 226 akt organu administracji) przekazała Prezydentowi [...] skargę Spółki z dnia 16 października 2016 r. - przesłaną przy piśmie Sądu z dnia 26 stycznia 2016 r. (IV KO/Wa 20/16) - z prośbą o przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Jakkolwiek przy rzeczonym piśmie przekazano skargę z dnia 16 października 2016 r., to w jego treści mylnie wskazano, że przekazana skarga jest skargą na uchwałę Rady [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]. Skarga na powołaną uchwałę została wszakże opatrzona datą 15 stycznia 2016 r., a nie datą 16 października 2015 r. Jak również wynika z akt sprawy przekazanych Sądowi wraz ze skargą z dnia 15 stycznia 2016 r., skarga z dnia 16 października 2015 r. (wraz załącznikami), którą przesłano organowi administracji przy piśmie Sądu z dnia 26 stycznia 2016 r., została włączona do akt sprawy przekazanych przez Radę [...] ze skargą z dnia 15 stycznia 2016 r. na uchwałę Rady [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] (karty 70 – 105 akt organu administracji). Po otrzymaniu skargi z dnia 16 października 2015 r. organ administracji nie wywiązał się więc z obowiązków określonych w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, chociaż – jak można wnioskować z pisma Przewodniczącej Rady [...] z dnia 1 lutego 2016 r. - rozpoczął działania mające na celu ich zrealizowanie. Dla obowiązku przekazania przez organ administracji skargi z dnia 16 października 2015 r. na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę nie ma znaczenia, powołana w piśmie z dnia 14 października 2016 r., okoliczność, że zakres przedmiotowy tego rozporządzenia jest tożsamy z zakresem przedmiotowym uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]. Na powołaną uchwałę Spółka wniosła odrębną skargę (w piśmie z dnia 15 stycznia 2016 r.), którą poprzedziła – skierowanym do Rady [...] – odrębnym wezwaniem (z dnia 5 października 2015 r.) do usunięcia naruszenia prawa. Zarówno z odpowiedzi na skargę z dnia 12 lutego 2016 r. (k. nr 43 akt sprawy sygn. IV SA/Wa 453/16), jak i z pisma (k. nr 42), przy którym przekazano tę odpowiedź, jednoznacznie wynika, że organ administracji – na podstawie art. 54 § 2 ppsa – przekazał do Sądu wyłącznie skargę z dnia 15 stycznia 2016 r. na uchwałę Rady [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], wraz z odpowiedzią na tę skargę i aktami sprawy. Włączenie skargi z dnia 16 października 2015 r. na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] do akt sprawy przekazanych przy piśmie z dnia 12 lutego 2016 r. w żadnym razie nie czyniło więc zadość obowiązkom płynącym dla organu administracji z art. 54 § 2 ppsa, który zobowiązuje do przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Godzi się przywołać w tym miejscu stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 marca 2010 r. sygn. akt I OZ 207/10, w którym podkreślono, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 ppsa może być wymierzona przez sąd w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków określonych w art. 54 § 2 ppsa, a nie za samo uchybienie 30 dniowemu terminowi przewidzianemu w tym przepisie. Dlatego w sytuacji, gdy bezsporną okolicznością jest niedołączenie skargi do przekazanych sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, to sam fakt zachowania przez organ administracji 30 dniowego terminu nie pozbawia zasadności wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Należy dalej podzielić stanowisko Naczelny Sądu Administracyjny wyrażone w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 września 2014 r. sygn. akt I OZ 645/14, w którym stwierdzono, że nawet, gdyby opóźnienie w przekazaniu skargi nie było efektem celowego działania organu administracji, to nie stanowiłoby to powodu do odstąpienia od wymierzenia grzywny. Jedyną bowiem materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 ppsa, czyli nieprzekazanie przez organ administracji publicznej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz przekroczenie terminu przekazania sądowi tych wszystkich dokumentów, przy czym termin ten liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi. Trzeba zaznaczyć, że w realiach sprawy, w której Naczelny Sąd Administracyjny wydał drugie z powołanych postanowień (uchylając nim zaskarżone postanowienie i wymierzając grzywnę organowi administracji), Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o wymierzenie grzywny, przyjmując, że doszło do nieświadomego, niezawinionego przez organ, nieprzekazania w terminie ustawowym odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy. Sama skarga została bowiem przekazana do wojewódzkiego sądu administracyjnego – jako załącznik do innej skargi, którą zarejestrowano pod inną sygnaturą. Odnosząc zatem ustalone powyżej okoliczności faktyczne do treści normy prawnej wywiedzionej z wart. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 ppsa, należy stwierdzić, że nie ulega wątpliwości, iż organ administracji nie wywiązał się prawidłowo z obowiązków ciążących na nim mocą art. 54 § 2 ppsa. Jak dotąd nie przekazał do Sądu skargi [...] sp. z o. o. z dnia 16 października 2015 r. na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] wraz z odpowiedzią na te skargę i aktami sprawy. Przesłanki orzeczenia o wymierzeniu grzywny na podstawie art. 55 § 1 ppsa są zatem spełnione. Niemniej jednej, fakt dołączenia skargi z dnia 16 października 2015 r. do akt sprawy przekazanych Sądowi wraz ze skargą [...] sp. z o.o. z dnia 15 stycznia 2016 r., obok innych opisanych wyżej okoliczności, dotyczących wniesienia skargi z dnia 16 października 2015 r., przekazania jej Radzie [...] i nadania biegu we właściwych jednostkach organizacyjnych Urzędu [...], należało uwzględnić, szacując wysokości grzywny. Określenie w art. 154 § 6 ppsa jedynie górnej granicy dopuszczalnej wysokości grzywny oznacza bowiem, że sąd może wymierzyć grzywnę w niższej wysokości. Przy jej ustaleniu powinien natomiast wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ppsa, okres jaki upłynął od wniesienia skargi, a także to, czy przed rozpoznaniem wniosku organ obowiązek wypełnił (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 449/08). Ustalając wysokość grzywny w przedmiotowej sprawie, Sąd wziął zatem pod uwagę opisaną we wstępnej części rozważań okoliczność zmiany ustawy o ochronie przyrody w zakresie określenia organu właściwego do ustanowienia m.in. pomnika przyrody. Nowelizacja ta, przyznająca kompetencje we wskazanym zakresie radzie gminy, przyczyniła się bowiem do skomplikowania procedury zaskarżenia rozporządzenia wydanego przez uprzednio właściwy organ administracji - wojewodę. Określenie organu, do którego należy skierować wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie właściwego do udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania jej sądowi razem ze skargą i aktami sprawy, nastąpiło w drodze wykładni art. 54 § 2 ppsa w związku ze zmienionymi przepisami ustawy o ochronie przyrody, dokonanej i utrwalonej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Dlatego skarga z dnia 16 października 2015 r., pierwotnie wniesiona do organu administracji, który wydał zaskarżony akt (Wojewody [...]) została przekazana przez Sąd organowi właściwemu do rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a także udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania jej do Sądu razem ze skargą i aktami sprawy. Dalej Sąd uwzględnił, że nieco ponad tydzień przed przekazaniem, przy piśmie z dnia 26 stycznia 2016 r., skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 16 października 2015 r. na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] do Rady [...] wpłynęła skarga tej samej spółki z dnia 15 stycznia 2016 r. na uchwałę Rady z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], a oba zaskarżone akty za przedmiot mają ustanowienie pomników przyrody. Jak już wskazano, Przewodnicząca Rady [...], przy piśmie z dnia z dnia 1 lutego 2016 r., przekazała Prezydentowi [...] skargę Spółki z dnia 16 października 2016 r. - doręczoną przy piśmie Sądu z dnia 26 stycznia 2016 r. (IV KO/Wa 20/16) - z prośbą o przesłanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Jakkolwiek przy rzeczonym piśmie przekazano skargę z dnia 16 października 2016 r., to w jego treści mylnie wskazano, że przekazana skarga jest skargą na uchwałę Rady [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], która opatrzona jest datą - 15 stycznia 2016 r., nie zaś - 16 października 2015 r. Co też już ustalono skarga z dnia 16 października 2015 r. wraz z załącznikami została włączona do akt sprawy, przekazanych Sądowi przez Radę [...] przy piśmie z dnia 12 lutego 2016 r., wraz ze skargą z dnia 16 stycznia 2016 r. i odpowiedzią na tę skargę. Wszystkie te okoliczności dają zdaniem Sądu podstawę, by stwierdzić, że zaniechanie Rady [...] w dopełnieniu obowiązków wynikających z art. 54 § 2 ppsa w stosunku do skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 16 października 2015 r., nie było wynikiem celowego działania, czy też rażącego niedbalstwa, a co najwyżej omyłką wynikającą z niedochowania należytej staranności, która wobec zmian stanu prawnego w zakresie organu właściwego w zakresie ustanowienia pomnika przyrody i konsekwencji tej zmiany dla trybu wniesienia skargi do Sądu na rozporządzenie Wojewody [...], a także zbiegu w czasie wpływu do urzędu obsługującego Radę obu skarg Spółki (z dnia 16 października 2015 r. – przekazanej przez Sąd i z dnia 15 stycznia 2016 r. – wniesionej za pośrednictwem Rady), doprowadziła do tego, że skarga z dnia 16 października 2015 r. została dołączona i pozostawiona w aktach sprawy, bez nadania jej biegu zgodnie z dyspozycją art. 54 § 2 ppsa. W tych okolicznościach Sąd uznał, że wymierzenie grzywny w kwocie wskazanej w punkcie 1 niniejszego postanowienia w najwłaściwszy sposób zrealizuje zarówno cel represyjny środka określonego w art. 55 § 1 ppsa, jak również najlepiej zmobilizuje organ administracji do prawidłowego (pełnego) wywiązania się z obowiązków określonych w art. 54 § 2 ppsa w odniesieniu do skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 16 października 215 r. na rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 ppsa, orzekł, jak w postanowieniu. Mając na uwadze, że Spółka w piśmie z dnia 14 grudnia 2016 r., uzupełnionym pismem z dnia 16 lutego 2017 r., cofnęła skargę z dnia 16 października 2015 r., należy wskazać, że ocena dopuszczalności cofnięcia skargi będzie możliwa albo po wywiązaniu się przez Radę [...] z obowiązków określonych w art. 54 § 2 ppsa w odniesieniu do tej skargi, albo – na podstawie odpisu skargi – po "uprawomocnieniu się" niniejszego postanowienia (art. 55 § 2 ppsa).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło