IV SO/Wa 59/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-10
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, złożony przez profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, jest spóźniony, jeśli został złożony po upływie siedmiodniowego terminu od dnia, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość podjęcia czynności procesowej?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia został odrzucony jako spóźniony. Sąd uznał, że nawet wadliwe pouczenie organu o środkach zaskarżenia nie zwalnia profesjonalnego pełnomocnika z obowiązku znajomości właściwego środka odwoławczego i terminu do jego wniesienia. Termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu biegnie od dnia, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość podjęcia czynności procesowej, a nie od dnia, w którym strona mogła to zrobić. W tym przypadku, nawet przy uwzględnieniu późniejszego zapoznania się z aktami sprawy przez kolejnego pełnomocnika, wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2013 r., które odrzuciło jego wniosek o wymierzenie Prokuratorowi Generalnemu grzywny. Pełnomocnik A. K. z urzędu, adwokat R. S., argumentował, że termin został zachowany, ponieważ w pouczeniu do postanowienia Sądu wskazano błędny środek odwoławczy (skargę kasacyjną zamiast zażalenia). Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, ponieważ został złożony po upływie ustawowego terminu od momentu, gdy pełnomocnik miał możliwość podjęcia czynności.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SO/Wa 59/13 odrzucające wniosek A. K. o wymierzenie Prokuratorowi Generalnemu grzywny za nieprzekazanie sądowi administracyjnemu skargi na bezczynność postanawia: odrzucić wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013 r. odrzucił wniosek A. K. o wymierzenie Prokuratorowi Generalnemu grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) za nieprzekazanie sądowi administracyjnemu skargi na bezczynność.
Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o przysługującej skardze kasacyjnej przesłany został A. K. przy piśmie z dnia 11 grudnia 2013 r., który – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru – potwierdził jego otrzymanie datą 17 grudnia 2013 r.
W dniu 7 stycznia 2014 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) A. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. przyznane zostało wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Pismem z dnia 30 stycznia 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu dla A. K. w osobie adwokata K. S.
Wyznaczony w sprawie pełnomocnik zapoznawał się z aktami sprawy w czytelni akt tutejszego Sądu w dniu 18 lutego 2014 r., a następnie w dniu 13 marca 2014 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) wniósł do Sądu zawiadomienie o sporządzeniu opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 9 grudnia 2013 r.
W dniu 21 marca 2014 r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo, którym Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała Sąd o zmianie pełnomocnika z urzędu dla A. K., wyznaczając w miejsce adwokata K. S. – adwokata R. S.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że adwokat R. S. zapoznawał się z aktami sprawy w czytelni akt tutejszego Sądu w dniu 17 kwietnia 2014 r.
W piśmie z dnia 28 kwietnia 2014 r. (nadanym w tymże dniu w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) adwokat R. S., złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 9 grudnia 2013 r. odrzucające wniosek o wymierzenie organowi grzywny, doręczone A. K. wraz z uzasadnieniem w dniu 17 grudnia 2013 r.
W uzasadnieniu powyższego wniosku pełnomocnik stwierdził, że podczas pracy nad skargą kasacyjną zauważył, że w pouczeniu – załączonym do postanowienia Sądu z dnia 9 grudnia 2013 r. skierowanego do A. K. – wskazano błędny środek odwoławczy, zamiast pouczenia o przysługującym zażaleniu wskazano, że przysługuje skarga kasacyjna. Zdaniem pełnomocnika termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz zażalenia został przez niego zachowany, bowiem złożone zostały przed upływem trzydziestodniowego terminu przewidzianego dla wniesienia skargi kasacyjnej zgodnie z pouczeniem, liczonym od rzeczywistej możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a nawet przed upływem trzydziestu dni od poinformowania go o wyznaczeniu pełnomocnikiem w sprawie. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podał, że pierwszym dniem uchybienia terminu był dzień 16 stycznia 2014 r. – przyjmując za błędnym pouczeniem, że w sprawie środkiem odwoławczym jest skarga kasacyjna – jednakże będąc kolejnym pełnomocnikiem w sprawie nie był w stanie go dochować. Wskazał, że o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem z urzędu dla wnioskodawcy dowiedział się w dniu 9 kwietnia 2014 r. z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej. Jednakże dopiero w dniu 22 kwietnia 2014 r. rozpoznał prawidłowy środek odwoławczy (tj. zażalenie) i zakończył przeprowadzanie analizy sprawy, gdyż dopiero w tym dniu udało mu się nawiązać kontakt z wnioskodawcą. Zatem, w ocenie pełnomocnika, wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem siedmiodniowego terminu liczonego od dnia ustania przeszkody do wniesienia zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że wadliwe pouczenie Sądu nie niweczy i nie może zmieniać ustawowo określonego porządku prawnego dotyczącego systemu środków odwoławczych, co w odniesieniu do zaistniałej w niniejszej sprawie sytuacji procesowej oznacza, że mimo błędnego pouczenia termin do wniesienia środka zaskarżenia biegnie ze wszystkimi konsekwencjami tego stanu rzeczy. Błędne pouczenie przez Sąd strony postępowania o przysługujących jej środkach zaskarżenia nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy i nie powoduje przedłużenia terminu, może natomiast stanowić przesłankę wyłączającą jej winę w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia i być podstawą wniosku strony o przywrócenie terminu. Jednakże fakt ustanowienia w niniejszej sprawie profesjonalnego pełnomocnika implikuje konieczność uznania, że pełnomocnik ten winien znać właściwy środek odwoławczy i termin, w którym należało złożyć zażalenie oraz winien mieć świadomość jego uchybienia, bowiem od profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem czy radcą prawnym wymaga się większej niż od samego wnioskodawcy staranności przy dokonywaniu czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Kwalifikowany pełnomocnik nie może uchylić się od ujemnych konsekwencji procesowych zaniedbań wynikających z udzielenia jego mocodawcy mylnego pouczenia przez Sąd. Adwokat i radca prawny są bowiem podmiotami profesjonalnymi z założenia dysponującymi zawodową wiedzą nie tylko o ciążących na nich obowiązkach i przysługujących uprawnieniach, ale co do obowiązujących unormowań sądowoadministracyjnych w ogóle i od których należy wymagać znajomości obowiązujących regulacji procesowych. Zarówno adwokaci, jak i radcowie prawni zawodowo świadczą usługi w zakresie pomocy prawnej, a w szczególności udzielania porad prawnych oraz występowania przed sądami i urzędami (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, Dz. U. z 2014 r., poz. 635; art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, Dz. U. z 2014 r., poz. 637). Nie można mieć wątpliwości, że zarówno adwokaci, jak i radcowie prawni uzyskują prawo samodzielnego wykonywania zawodu po starannym przygotowaniu merytorycznym, tak teoretycznym, jak i praktycznym (art. 75 i nast. Prawa o adwokaturze oraz art. 32 i nast. ustawy o radcach prawnych), a sama działalność zawodowa adwokatów i radców prawnych winna być świadczona ze starannością wynikającą z wiedzy prawniczej oraz zasad etyki (art. 3 ust. 2 ustawy o radcach prawnych; por. § 8 Kodeksu etyki adwokackiej). Z tych względów Sąd ma prawo zakładać, że reprezentujący stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym adwokat bądź radca prawny posiada wiedzę o prawach i obowiązkach procesowych, zarówno ciążących na mocodawcy, jak i ciążących na nim samym, jako profesjonalnym reprezentancie. Zatem uchybienie terminowi, które nastąpiło z winy pełnomocnika, nie uzasadnia restytucji terminu, chociażby ten, którego pełnomocnik reprezentuje, nie ponosił żadnej przy tym winy. Strona nie może więc domagać się skutecznie przywrócenia terminu uchybionego z winy jego reprezentanta, którego zachowanie, przybierające także formę zaniechania, traktowane jest jako czynność samej strony. Bliższa analiza zaistniałej w sprawie sytuacji procesowej, skłania Sąd do wniosku, że kwestia ta będąca kanwą rozstrzyganego wniosku o przywrócenie terminu nie zasługuje na odmienne traktowanie. Wzgląd na wysokie kwalifikacje zawodowe wymagane przez ustawy o adwokaturze i o radcach prawnych od adwokatów i radców prawnych pozwala zakładać, że mimo braku wymaganego ustawą pouczenia lub mimo pouczenia wadliwego pełnomocnik należycie wykona procesowe uprawnienie lub obowiązek. Trudno więc dopatrzyć się jakościowej różnicy między sytuacją, gdy pełnomocnik zaniechał wniesienia środka zaskarżenia skutkiem zwyczajnego przeoczenia upływającego terminu, a sytuacją, gdy zaniechał tego w efekcie braku pouczenia lub pouczenia mylnego – w obu wypadkach pełnomocnik zaniechał zawodowej staranności, wymaganej od niego ze względu na profesjonalny charakter jego działalności. Jak widać, korzystanie w procesie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika wiąże się dla strony nie tylko z określonymi korzyściami, ale i z pewnym ryzykiem. To ostatnie wydaje się być jednak akceptowalne, gdyż zdaje się być nieproporcjonalnie mniejsze niż korzyści. Zasadne, w świetle ustawowej regulacji, jak i zgodne z doświadczeniem życiowym, jest założenie, że strona, korzystająca z usług profesjonalnego pełnomocnika, godzi się ponosić procesowe konsekwencje ewentualnych zaniedbań pełnomocnika. W ocenie Sądu dotyczy to również zaniedbań wywołanych brakiem pouczenia bądź pouczeniem wadliwym, skoro przy zachowaniu wymaganej staranności pełnomocnik powinien mimo to należycie wykonać procesowe uprawnienie lub obowiązek. Zatem nawet jeżeli niedotrzymanie terminu do wniesienia środka zaskarżenia spowodowane jest błędnym pouczeniem Sądu, to profesjonalny pełnomocnik winien sam doskonale wiedzieć, jaki środek zaskarżenia przysługuje i ile ma dni na jego wniesienie [por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt II GZ 239/08 i z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 633/11 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 881/12 – wszystkie dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – zob. także uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt I KZP 6/13, LEX nr 1385916 oraz por. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., Komentarz, wyd. 4, s. 486]. W związku z tym, w ocenie Sądu, pełnomocnik wnioskodawcy, pomimo błędnego pouczenia skierowanego do A. K. o przysługującej skardze kasacyjnej od postanowienia z dnia 9 grudnia 2013 r. odrzucającego wniosek o wymierzenie organowi grzywny, powinien był uwzględnić fakt, że od postanowienia, o którym mowa w art. 55 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zgodnie z art. 173 § 1 in fine w zw. z art. 194 § 1 pkt 10 tej ustawy i w związku z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08 (LEX nr 360881, również dostępnej na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), stronie służy zażalenie, a nie skarga kasacyjna.
Ze względów porównawczych warto również zwrócić uwagę, że bardzo zbliżone regulacje dotyczące omawianego zagadnienia uchybienia i przywrócenia terminu zawiera Kodeks postępowania cywilnego. Treść art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odpowiada treści art. 169 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Powoduje to, że przy rozstrzyganiu wniosku o przywrócenie terminu należy mieć na uwadze także orzecznictwo oraz wypowiedzi przedstawicieli doktryny z zakresu postępowania cywilnego.
Przechodząc do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej podnieść należy, że merytoryczne rozpoznanie – w świetle przesłanki z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi braku winy w uchybieniu terminu – poprzedzone być musi zbadaniem dopuszczalności tego wniosku. Powinien on bowiem spełniać określone wymogi formalne, w przeciwnym razie – stosownie do art. 88 tej ustawy – spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek podlegać będzie odrzuceniu. Wymogi warunkujące dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu ujęto w art. 86 i art. 87 powołanej ustawy. Pomimo, że art. 87 § 1 wymienionej ustawy zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga fakt, że zgodnie z art. 87 § 4 omawianej ustawy równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 powołanej ustawy dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06; z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07; z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11 – wszystkie dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Koncepcja ta gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, a ponadto nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Takie rozumienie wskazanych powyżej przepisów jest także akceptowane na gruncie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 (Dz. U. z 2013 r., poz. 1004 oraz LEX nr 1354495). W jego uzasadnieniu wskazano m. in., że czas, jaki pozostaje pełnomocnikowi na złożenie skargi kasacyjnej, zostaje w takim przypadku uzależniony od długości trwania procedury wyznaczenia pełnomocnika z urzędu i wyłącznie ta okoliczność różnicuje sytuację pełnomocników z wyboru i ustanawianych z urzędu. Podkreślono, że na skutek powyższej interpretacji przepisów dotyczących przywrócenia terminu zarówno osoba reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, która uchybiła terminowi, jak i osoba reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, która bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dysponują siedmioma dniami od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, na wystąpienie z wnioskiem o jego przywrócenie (art. 87 § 1 powołanej ustawy) i jednoczesne złożenie skargi kasacyjnej (art. 87 § 4 powołanej ustawy). W przeciwnym razie początkowy bieg terminu wyznaczany byłby wyłącznie przez działania podjęte przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika.
Jednakże zaprezentowane powyżej stanowiska dotyczące terminu wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu podlega odpowiedniej modyfikacji do sytuacji procesowej zaistniałej w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie właściwym środkiem odwoławczym od inkryminowanego postanowienia Sądu z dnia 9 grudnia 2013 r. jest zażalenie, które winno być wniesione w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia.
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. ustanowiony został dla wnioskodawcy pełnomocnik, którego w osobie adwokata K. S. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła w dniu 30 stycznia 2014 r., po czym zwolniła, wyznaczając pismem z dnia 18 marca 2014 r. w jego miejsce innego adwokata – adwokata R. S. Zatem adwokat R. S. jest drugim adwokatem wyznaczonym w tym trybie. Jak można wnioskować ze złożonego wniosku o przywrócenie terminu powodem tego była odmowa wniesienia środka odwoławczego przez poprzednio wyznaczonego adwokata. Przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia złożony został przez pełnomocnika w terminie (art. 87 § 1 in fine ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a jeżeli tak, to czy wniosek ten jest zasadny (art. 86 § 1 zdanie pierwsze tej ustawy), powinno być rozważone działanie nie tylko adwokata R. S., ale wszystkich kolejnych pełnomocników wnioskodawcy, tj. także adwokata K. S. Do prawidłowego (terminowego) podejmowania czynności procesowych w imieniu wnioskodawcy A. K. byli oni bowiem obowiązani w czasie od ich wyznaczenia aż do zwolnienia przez Okręgową Radę Adwokacką, a ich uchybienia powinny być traktowane tak, jak uchybienia samego wnioskodawcy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00, LEX nr 43423).
W świetle postanowień zawartych w art. 87 § 1 powołanej ustawy termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. W razie zastępowania strony przez pełnomocnika procesowego, siedmiodniowy termin liczy się od daty, kiedy pełnomocnik ten dowiedział się o uchybieniu terminu i już mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej, a nie od dnia kiedy sama strona mogła już dokonać tej czynności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1971 r., sygn. akt I CZ 138/71, LEX nr 4742).
W świetle akt niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu nie został dochowany. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 30 stycznia 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu dla A. K. w osobie adwokata K. S., czyli po upływie terminu do wniesienia zażalenia, który upływał z dniem 24 grudnia 2013 r. Wyznaczony w sprawie pełnomocnik adwokat K. S. zapoznawała się z aktami sprawy w czytelni akt tutejszego Sądu w dniu 18 lutego 2014 r. (dowód: informacja dopięta zszywką do ostatniej, wewnętrznej strony obwoluty akt), zatem tegoż dnia ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 powołanej ustawy upłynął zatem bezskutecznie w dniu 25 lutego 2014 r. Jednakże adwokat K. S. nie podjęła żadnych czynności procesowych w sprawie – nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i nie wniosła zażalenia. Złożyła natomiast w dniu 13 marca 2014 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) zawiadomienie o sporządzeniu opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 9 grudnia 2013 r.
W tym miejscu podnieść należy, że wyznaczony dla strony pełnomocnik jest uprawniony do odmowy podjęcia czynności procesowej, jeżeli uzna, że jest ona z oczywistych względów bezzasadna, zaś sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika z mocodawcą nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że złożony przez adwokata R. S. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia jest spóźniony, co powoduje z mocy ustawy jego odrzucenie. Pełnomocnik powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych, zaś przy dochowaniu należytej staranności powinien, jako profesjonalista, dopilnować, aby czynność procesowa została dokonana terminowo. Adwokat R. S. we wniosku nie wskazał żadnych okoliczności usprawiedliwiających niepodjęcie czynności procesowych przez poprzedniego pełnomocnika adwokata K. S. Fakt, że zmianie uległa osoba pełnomocnika wnioskodawcy, nie miał tu znaczenia, bowiem każdy pełnomocnik działa w imieniu swojego mocodawcy, a skutki jego działania obciążają mocodawcę. Zmiana pełnomocnika z jakiejkolwiek przyczyny nie powoduje jednak, że skutki jego działań ustaną. Skoro więc poprzedni pełnomocnik nie wniósł zażalenia, wyznaczony następny pełnomocnik winien był uprawdopodobnić brak winy tego pełnomocnika w uchybieniu terminu. Ustanowienie w toku postępowania pełnomocnika powoduje bowiem, że dokonane w imieniu i na rzecz umocowanego czynności są skuteczne względem samej strony. Determinują jej zachowanie oraz zachowanie ustanowionych dla niej pełnomocników na dalszym etapie postępowania sądowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 460/14 i z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OZ 658/08 - dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie nic nie pozbawiało uprzednio ustanowionego pełnomocnika możliwości podjęcia obrony praw i interesów wnioskodawcy, skoro obowiązkiem pełnomocnika było podejmowanie na rzecz strony czynności przy uwzględnieniu dotychczasowych zdarzeń procesowych.
Ponadto nawet gdyby przyjąć korzystniejszy czas ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia zażalenia liczony od podjęcia czynności przez wyznaczonego, w miejsce dotychczasowego pełnomocnika, kolejnego pełnomocnika w osobie adwokata R. S., który z aktami sprawy zapoznał się w czytelni akt tutejszego Sądu w dniu 17 kwietnia 2014 r. (dowód: informacja dopięta zszywką do ostatniej, wewnętrznej strony obwoluty akt), to uznać należy, że właśnie tegoż dnia, tj. 17 kwietnia 2014 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął bezskutecznie w dniu 24 kwietnia 2014 r. Pełnomocnik adwokat R. S. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia złożył zaś w dniu 28 kwietnia 2014 r. (data nadania wniosku w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego), a więc z uchybieniem siedmiodniowego terminu. W konsekwencji wniosek ten jest spóźniony. Przyjęcie zatem prezentowanego przez pełnomocnika rozumowania, że dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej zgodnie z pouczeniem Sądu liczonym od rzeczywistej możliwości zapoznania się z aktami sprawy przez wyznaczonego pełnomocnika, względnie upływ trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie, nie znajduje podstawy w okolicznościach niniejszej sprawy. W doktrynie i utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego należy uznać dzień, w którym adwokat wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego miał rzeczywistą możliwość wniesienia tegoż środka prawnego. W niniejszej sprawie możliwość taką pełnomocnik adwokat R. S. miał po zapoznaniu się z aktami sprawy, tj. w dniu 17 kwietnia 2014 r. i czynność tę miał obowiązek podjąć bez nieuzasadnionej zwłoki (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 543/14, dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz por. powołane już wcześniej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00).
Wyjaśnić jednocześnie należy, że okoliczności podnoszone we wniosku Sąd powinien rozważyć przy merytorycznej ocenie wniosku o przywrócenie terminu, jednakże w świetle zaprezentowanych wywodów ocena taka w zaistniałym stanie procesowym nie mogła być przeprowadzona. W tej sytuacji niedopuszczalne jest analizowanie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, skoro wniosek pełnomocnika A. K., jako że spóźniony, nie spełnia wymogów pozwalających na tego rodzaju analizę.
Z powyższych względów, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło