V SA/Wa 1027/18

WyrokWSA w Warszawie2018-09-18

Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prawidłowo zastosował art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylając decyzję Prezesa Zarządu PFRON i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast merytorycznie rozstrzygnąć sprawę?
Ratio decidendi
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję Prezesa Zarządu PFRON i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy powinien był podjąć wszelkie możliwe kroki do merytorycznego załatwienia sprawy, w tym przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe na podstawie art. 136 k.p.a., zamiast uchylać się od obowiązku orzekania poprzez wydanie decyzji kasacyjnej. Brak było przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ zakres konieczny do wyjaśnienia nie miał istotnego wpływu na rozstrzygnięcie w stopniu uzasadniającym przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Zarządu PFRON nakazującej stronie zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, działając jako organ odwoławczy, uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, powołując się na naruszenie przepisów postępowania. Strona wniosła sprzeciw od decyzji Ministra, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji kasacyjnej zamiast merytorycznego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej i zasądził od Ministra na rzecz strony zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze sprzeciwu [...] od decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz [...] kwotę 697 (słownie sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem sprzeciwu C. S.A. w O. (poprzednio Impel F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w W. i wcześniej I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w W. - dalej: strona, spółka lub skarżąca) jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: Minister, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] maja 2018 r., nr [...] mocą której uchylono w całości decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu lub organ I instancji) z [...] maja 2017 r., znak [...] nakazującą stronie zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z [...] maja 2017 r. Prezes Zarządu nakazał stronie zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy marzec 2013 r. w kwocie 18 718,99 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia 10 maja 2013 r. dla kwoty 18 304,76 zł i od dnia 18 maja 2016 r. dla kwoty 414,23 zł do dnia wpłaty. W wyniku rozpoznania odwołania Minister decyzją z [...] maja 2018 r. uchylił decyzję Prezesa Zarządu z [...] maja 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U z 2017r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji). W uzasadnieniu decyzji Minister przywołał treść art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 49e ust. 1 i 2 i art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Wyjaśnił również, że w świetle art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Organ odwoławczy zauważył, że Prezes Zarządu kilkukrotnie zwracał się do oddziałów ZUS o udzielenie informacji czy strona terminowo i w całości opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne za kwiecień 2013 r. (wnioskowi Wn-D za marzec 2013 r. odpowiada deklaracja ZUS za kwiecień 2013 r.). Oddział ZUS w G. pismami z: [...] sierpnia 2016 r., [...] listopada 2016 r., [...] marca 2017 r. informował, że skarżąca za okres rozliczeniowy: kwiecień 2013 r. opłaciła należne składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w dniach: 15 października 2008 r., 15 lipca 2011 r., 15 kwietnia 2013 r., 15 maja 2013 r. oraz po terminie w dniu 14 sierpnia 2013 r. (w kwocie 2.010,84 zł plus odsetki 52,00 zł). Pozostałe składki na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zostały uiszczone terminowo. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że ZUS nie odniósł się do prośby Prezesa Zarządu o udzielenie informacji, czy wpłaty składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP oraz FGŚP za okres 04/2013 pokryły obowiązkowe składki deklarowane przez pracodawcę za pracowników niepełnosprawnych. Mimo powyższego organ I instancji nakazał stronie zwrot wypłaconego dofinansowania za marzec 2013 r. z powodu nieopłacenia składki w terminie wynikającym z art. 47 ust 1 pkt. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm., dalej: u.s.u.s.) w zw. z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Minister podkreślił, że ustawa o rehabilitacji posługując się pojęciem koszty płacy odnosi je do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych a nie pracowników pełnosprawnych. Zatem badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji organ I instancji powinien był ustalić, czy strona poniosła koszty płacy pracownika niepełnosprawnego z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów przekraczających 14 dni. W sprawie natomiast Prezes Zarządu takiego ustalenia jednak nie dokonał, czym – w ocenie organu odwoławczego - naruszył art. 7 i art. 77 w zw. z art. 11 k.p.a. Natomiast wyjaśnienia organu I instancji o nieprzekazaniu takich informacji przez oddział ZUS nie jest podstawą do wydania decyzji nakazującej zwrot, gdyż w aktach sprawy nie ma dowodu wskazującego, że koszty płacy za osoby niepełnosprawne nie zostały poniesione w terminie. Dowodem takim powinna być informacja o niedopłacie za miesiąc marzec 2013 r. na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób, do wynagrodzenia której zostało przez PFRON wypłacone dofinansowanie. W ocenie Ministra organ I instancji powinien zwrócić się do Centrali ZUS o szczegółowe rozliczenie za marzec 2013 r. składek opłaconych za pracowników niepełnosprawnych zatrudnianych przez skarżącą. Organ odwoławczy zauważył także, że Prezes Zarządu PFRON ustalając datę, od której strona zobowiązana jest do zapłaty odsetek powołał się na wtórnik wysłanych zleceń płatniczych, z którego wynika dzień obciążenia rachunku bankowego Funduszu. W ocenie Ministra za datę otrzymania ww. środków przez stronę należy rozumieć dzień, w którym ww. środki wpłynęły na rachunek strony, a nie dzień kiedy Fundusz złożył dyspozycje przelewu środków. Dlatego też, w ponownie prowadzonym postępowaniu, organ I instancji powinien ponownie zwrócić się do strony o przesłanie dowodów potwierdzających wpływ środków PFRON na konto skarżącej. W sprzeciwie skarżąca wniosła o: wyznaczenie rozprawy; uchylenie zaskarżonej decyzji; zasądzenie kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 136 § 1 i 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji uchylającej w całości zaskarżoną decyzję i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Skarżąca wskazała, że Minister wydał ww. decyzję z uwagi na brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i brak kompleksowego odniesienia się w wydanym rozstrzygnięciu do dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym dowodu samodzielnie uzyskanego przez skarżącą i przedłożonego do akt postępowania w postaci pisma ZUS II Oddział w Warszawie z 4 października 2017 r., z treści którego wyraźnie wynikało, że skarżąca za okres rozliczeniowy kwiecień 2013 r. nie dokonywała korekt deklaracji po dniu 15 maja 2013 r. Przeprowadzenie przez organ odwoławczy, zgodnie z dyspozycją art. 136 § 1 i 2 k.p.a. uzupełniającego postępowania dowodowego w oparciu o ww. dowód, powinno prowadzić do wydania przez Ministra decyzji merytorycznej tj. umorzenia postępowania w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 zdanie in fine k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Pismem procesowym z 17 sierpnia 2018r. skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację oraz przedstawiła dodatkowe argumenty, które w ocenie skarżącej przemawiają za przeprowadzeniem rozprawy w sprawie. W piśmie procesowym z 17 września 2018r. skarżąca ponowiła wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie, mimo wyznaczenia terminu posiedzenia niejawnego na 18 września 2018r. oraz podniosła zarzuty merytoryczne do decyzji nakazującej skarżącej zwrot środków Funduszu za okres sprawozdawczy marzec 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw jest zasadny. Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości decyzji objętej sprzeciwem przypomnieć należy, że decyzja ta została wydana na podstawie 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zakres kontroli sadowoadministracyjnej w niniejszej sprawie określony został w art. 64e p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, iż rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest zatem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasacyjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma zatem charakter formalny. Innymi słowy, instytucja sprzeciwu służy jedynie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na przesłankach jej wydania, określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie ma natomiast podstaw prawnych, aby – kontrolując decyzję kasacyjną w tak ustalonym zakresie – odnosić się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w skardze. Nie może również zastąpić organu odwoławczego w dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji. Powyższe doprowadziło sąd do konstatacji, że w sprawie brak było podstaw do rozpoznania sprawy na rozprawie. Instytucja sprzeciwu służy zatem wyłącznie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Pamiętać jednakże należy, iż decyzja organu odwoławczego wydana w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, ale stanowi wręcz przeszkodę do jego ostatecznego ukształtowania. Następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji. Ponowne postępowanie, jakie się będzie przed nim toczyć, nie jest jednak dalszym ciągiem ani "przedłużeniem postępowania" odwoławczego. Sprawa wraca bowiem do poprzedniego stanu i postępowanie przed organem I instancji toczy się od początku. Na nowo zostaje ustalony stan sprawy, zarówno faktyczny, jak i prawny. Z tego też powodu oceny wyrażone w decyzji organu II instancji uchylającej decyzję i kierującej sprawę do ponownego rozpoznania nie wiążą organu I instancji w omawianym aspekcie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 maja 2017 r. o sygn. akt I OSK 2219/15; z 21 lutego 2012 r. o sygn. akt II GSK 9/11 oraz z 26 października 2010 r. o sygn. akt II OSK 1644/09; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać należy, iż organ odwoławczy nie może ingerować w rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji, jak i nie jest on związany poglądem prawnym sformułowanym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, a dotyczącym ewentualnego zastosowania lub wykładni przepisów prawa materialnego. Dopiero bowiem prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie umożliwi organowi I instancji właściwe zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego (por. wyroki NSA: z 25 września 2012 r. o sygn. akt II OSK 930/11; z 10 stycznia 2012 r. o sygn. akt II OSK 1998/10; z 1 grudnia 2009 r. o sygn. akt II FSK 1046/08; z 22 marca 2007 r. o sygn. akt II OSK 502/06). Mając na uwadze powyższe regulacje, stwierdzić należy, że zasadą jest, iż organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Natomiast odstępstwem od tej ogólnej zasady jest, wynikające z art. 138 § 2 k.p.a., uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji ciężar ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji. Podkreślić przy tym trzeba, iż w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności – jest wydanie decyzji kasacyjnej. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji było dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. Przesłankami do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest zatem: 1) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Co więcej samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, nie jest samodzielną przesłanką do wydania decyzji kasatoryjnej, niezbędnym bowiem jest dodatkowo wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tym samym z powyższych przepisów wynika, że w zasadzie organ odwoławczy powinien ponownie merytorycznie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę uprzednio rozpoznaną przez organ I instancji. Jeżeli zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, to w pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien rozważyć zastosowanie art. 136 k.p.a, który stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Tego w rozpoznawanej sprawie organ nie uczynił. W tym miejscu i na marginesie sąd zauważa, że wbrew twierdzeniom spółki w sprawie nie znajduje zastosowania art. 136 § 1 i 2 k.p.a, który to przepis został dodany do k.p.a. od 1 czerwca 2017r. Zgodnie bowiem z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r., poz. 935) do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. W sprawie postępowanie zostało wszczęte [...] lipca 2016 r., a więc zostało wszczęte przed wejściem w życie ww. ustawy. Wracając do dalszej analizy sprawy podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie, oczywiście możliwe kroki, do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że w sprawie nie zaistniała sytuacja prawna wyczerpująca dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a., a organ odwoławczy z naruszeniem powyższego przepisu uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy to w jego kompetencji leży ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W sprawie organ odwoławczy w sposób jednoznaczny wypowiedział się, że ustawa o rehabilitacji posługując się pojęciem koszty płacy odnosi je do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych a nie pracowników pełnosprawnych. Tym samym nakazał organowi I instancji ustalenie, czy strona poniosła koszty płacy pracownika niepełnosprawnego z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów przekraczających 14 dni (art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji). Mając powyższe na względzie zakres zaleconego przez Ministra postępowania narusza art. 138 § 2 k.p.a. Innymi słowy zakres zleconego postępowania w żaden sposób nie stał na przeszkodzie do zastosowania przez samego Ministra trybu powołanego w art. 136 k.p.a. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w decyzji brak jest jakiegokolwiek odniesienia się przez Ministra do dowodów już zgromadzonych w sprawie, tj. zarówno tych zgromadzonych przez Prezesa Zarządu, jak przede wszystkim dowodów przesłanych przez skarżącą w postaci deklaracji ZUS DRA za okres kwiecień 2013r., deklaracji RCA za okres kwiecień 2014, wyciągów bankowych potwierdzających datę opłat składek za ww. okres, pisma ZUS II Oddział w Warszawie z [...] października 2017 r. Innymi słowy Minister nie wypowiedział się dlaczego znajdujące się w sprawie dowody są niewystarczające do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Dowody te, pośrednio mogą stanowić podstawę dokonania określonych ustaleń. Przyjmując nawet, za gospodarzem postępowania wyjaśniającego, tj. Ministrem, że dowody znajdujące się w aktach były niewystarczające, to i tak nic nie stało na przeszkodzie, aby to sam organ odwoławczy wystąpił do Centrali ZUS z odpowiednim wnioskiem. To obowiązkiem Ministra jest, w takich sytuacjach przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a nie uchylać się od jego przeprowadzenia poprzez wydanie decyzji kasacyjnej. Zatem to organ odwoławczy winien wystąpić z takim wnioskiem i po uzyskaniu odpowiedzi przez ZUS winien ustalić, bądź na podstawie tej odpowiedź, bądź też na podstawie innych dowodów, w tym dowodów pośrednich zasadniczą sporną kwestię (poniesienie kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego z przekroczeniem wskazanych w ustawie terminów). Mając powyższe na względzie, w ocenie sądu, zakres zleconego postępowanie nie nieznaczny i w żaden sposób nie uchybia art. 136 k.p.a., a zdecydowanie narusza art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie sądu także druga kwestia wymagająca ustalenia nawet w połączeniu z ww. zakresem koniecznym do wyjaśnienia nie mogła doprowadzić organu do wydania decyzji kasacyjnej. Po pierwsze organ nakazał ustalenie daty wpływu na rachunek strony kwot przyznanego dofinansowania. Ustalenie to jest niezbędne do ewentualnego naliczania odsetek w wypadku wydania decyzji nakazującej stronie zwrot środków Funduszu. Tym samym ustalenie to stanie się jedynie zasadne w wypadku jednoznacznego ustalenia, że koszty płacy pracowników niepełnosprawnych zostały poniesione z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów przekraczających 14 dni (art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji). W innej sytuacji dokonywanie powyższych ustaleń jest zupełnie niezasadne. Co więcej, nawet gdyby organ odwoławczy ustalił, że w sprawie strona poniosła koszty płacy z uchybieniem wskazanych terminów, to i tak zakres zleconego wyjaśnienia sprawy nie uzasadnia uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nic bowiem nie stoi na przeszkodzie aby Minister zwrócił się do strony z odpowiednim wezwaniem. Podkreślenia wymaga także, że ustalenia daty otrzymania środków w sprawie nie wymaga cała kwota 18.718,99 zł, tylko jej część w wysokości 414,23 zł. W świetle powyższych rozważań, sąd uznał sprzeciw za zasadny, gdyż nie istniały przesłanki zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. w odniesieniu do decyzji organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu organ przeprowadzi postępowanie w wyżej opisanym zakresie mając na uwadze, że organ może powołać się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas gdy wykaże, iż przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest uzasadnione zakresem sprawy wymaganym do wyjaśnienia. Jednocześnie granice orzekania o sprzeciwie zakreślone w art. 64e p.p.s.a. wykluczyły potrzebę odnoszenia się do wszystkich zarzutów natury merytorycznej odnoszącej się do nakazania zwrotu środków Funduszu zawartych w szczególności pismach procesowych skarżącej z 17 sierpnia i 17 września 2018 r. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 136 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tych względów sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. O kosztach sąd orzekł opierając się na treści art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015r., poz. 1804 ze zm.). Na łączną kwotę 697 zł przysługujących do zwrotu stronie kosztów postępowania sąd zaliczył 200 zł tytułem uiszczonego wpisu stałego od skargi, 480 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło