V SA/Wa 1141/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Protokolant - ref. staż. Małgorzata Skomiał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi W. T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w S. określił W. T., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą W. w G. (zwanej dalej: Skarżącą), zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 44.156 zł, z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Mercedes- Benz GL420 CDI. Przedmiotowa decyzja została doręczona Skarżącej w dniu 22 maja 2013 r. zgodnie z potwierdzeniem odbioru. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął w dniu 5 czerwca 2013 r. Pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. Skarżąca złożyła do Dyrektora Izby Celnej w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. wraz z odwołaniem. W uzasadnieniu wniosku Pełnomocnik reprezentujący Skarżącą oświadczył, że Skarżąca odebrała decyzję w dniu 22 maja 2013 r., a w dniu 3 czerwca 2013 r. ciężko zachorowała i nie była w stanie sporządzić w terminie odwołania. Po powrocie do zdrowia Skarżąca umocowała Pełnomocnika do jej reprezentowania w sprawie, w tym do wniesienia odwołania. Do wniosku Skarżąca załączyła zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 3 czerwca 2013r. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie, rozpatrując wniesiony przez Skarżącą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. odmówił przywrócenia tego terminu. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej i wyjaśnił, że niespełnienie którejkolwiek z wymienionych przesłanek z art. 162 Ordynacji podatkowej spowoduje, że organ zobowiązany będzie odmówić przywrócenia terminu do dopełnienia czynności, dla której wyznaczony został termin procesowy. Organ administracji wskazał, że Skarżąca złożyła wniosek w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dopełniła czynności, dla której był określony przywracany termin, tj. złożyła odwołanie. W ocenie Dyrektora Izby Celnej, Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie Skarżąca uzasadniając wniosek, wskazała jako przyczynę uchybienia terminu chorobę, która uniemożliwiła jej sporządzenie odwołania od decyzji organu podatkowego I instancji w ustawowym terminie. Organ wskazał, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w S. została odebrana w dniu 22 maja 2013 r., a choroba Skarżącej nastąpiła w dniu 3 czerwca 2013 r., a więc dwa dni przed upływem czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania. Organ podkreślił, że stan chorobowy wnioskującej o przywrócenie terminu może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. Choroba może przemawiać za brakiem winy w uchybieniu terminu, gdy jest to choroba nagła, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań, takich jak chociażby odebranie decyzji i wniesienie odwołania albo wyręczenie się inna osobą. W przedmiotowej sprawie Skarżąca nie wykazała jednak, że nie miała możliwości złożenia odwołania przy pomocy innej osoby, np. przez domownika. Również charakter zaleceń zawartych w zaświadczeniu lekarskim z dnia 3 czerwca 2013 r. nie wskazywał w ocenie organu na to, że Skarżąca była zmuszona do bezwzględnego leżenia w domu, czego potwierdzeniem jest fakt, że już cztery dni po wystawieniu zaświadczenia lekarskiego, w którym wpisano, że chora powinien leżeć od 7 do 10 dni, ustanowiony został w Warszawie pełnomocnik. Organ uznał więc, że Skarżąca miała możliwość poruszania się, ponieważ ustanowienie pełnomocnika wymagało od niej podjęcia działań polegających na wyjściu z domu. Skoro Skarżąca w okresie, w którym teoretycznie powinien leżeć, zgodnie z zaleceniem lekarskim, mogła podjąć czynność polegającą na ustanowieniu pełnomocnika, organ przyjął, że równie dobrze mogła nadać odwołanie w ustawowym terminie. Dodatkowo organ wskazał, że podatnikowi na wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego przysługuje czternaście dni. Strona prowadząca działalność gospodarczą i należycie dbająca o własne interesy nie powinna czekać z tą czynnością do "ostatniej chwili", a powinna zrobić to bez zbędnej zwłoki, aby wyeliminować sytuacje, takie jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. W skardze na powyższe postanowienie z dnia [...] lutego 2014 r. Skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie na rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 162 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, pomimo istnienia ewidentnych przyczyn do jego przywrócenia. W ocenie Skarżącej kwestionowanie przez organ podatkowy jej choroby jest nieuzasadnioną i niedopuszczalną polemiką z orzeczeniem lekarza oraz kwestionowaniem dokumentu urzędowego, co potwierdza również orzecznictwo sadów administracyjnych, np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 2 marca 2012 r., sygn. akt III SA/G1 546/11. Skarżąca wyjaśniła, że termin wyznaczenia pełnomocnika, a więc dwa dni po upływie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania, był zdeterminowany stanem zdrowia Skarżącej, który na skutek okresowej poprawy pozwolił na dokonanie takiej czynności. W jej ocenie takie zachowanie należy poczytywać jako dochowanie należytej staranności, ponieważ mimo, że Skarżąca była na zwolnieniu lekarskim, to jednak wykorzystała chwilową poprawę zdrowia do wyznaczenia pełnomocnika, aby jak najszybciej odpowiedzieć na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Odnosząc się do argumentu organu administracji, iż strona prowadząca działalność gospodarczą i należycie dbająca o własne interesy nie powinna czekać z tą czynnością do ostatniej chwili, a powinna zrobić to bez zbędnej zwłoki, powołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 696/13, w którym Sąd ten stwierdził "... przewidziane w przepisach terminy do dopełnienia czynności procesowych zastrzeżone są na korzyść strony. Oznacza to, że pełnomocnik strony może dopełnić czynności wcześniej, ale nie jest do tego zobowiązany. Tak więc okoliczność, iż pełnomocnik strony zaplanował sporządzenie oraz wniesienie odwołania na ostatni dzień ustawowego terminu i nie uczynił tego wcześniej - w trakcie biegnącego 14- dniowego terminu do wniesienia odwołania - nie może być uznana za jego winę w niedochowaniu terminu." Dyrektor Izby Celnej w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że art. 162 § 1 O.p., nakłada na zainteresowanego obowiązek uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, którą w rozumieniu art. 162 § 1 O.p., jest każda jej postać, w tym także niedbalstwo, jako jedna z form winy nieumyślnej. O braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć Jednocześnie przyjmuje się, że od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 533/12 i wskazane tam orzecznictwo sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena czy nastąpiło uprawdopodobnienie, o którym stanowi art. 162 § 1 O.p., należy przy tym do organu rozpatrującego wniosek w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z powyższych uwag wynika zatem, że strona składająca wniosek o przywrócenie terminu w trybie art. 162 O.p. powinna nie tylko wskazać przeszkodę, która spowodowała uchybienie terminu, ale także uprawdopodobnić, że przyczyny tej strona nie mogła przezwyciężyć przy użyciu największego, w danych okolicznościach, wysiłku (wyrok NSA z 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotne jest zatem przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności rozróżnienie samej przeszkody, od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie. (wyrok NSA z 24 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1279/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Sąd przyjął, że z przedłożonego przez pełnomocnika skarżącej zaświadczenia lekarskiego z 3 czerwca 2013 r. wynika, iż w tej dacie skarżąca cierpiała na rwę kolanową prawostronną i zalecenie, że powinna leżeć przez okres od 7 do 10 dni. Dokument ten, którego wiarygodność nie była kwestionowana przez organ odwoławczy, i nie jest też podważana przez Sąd, został złożony wraz z lakoniczną informacją, że niemożność sporządzenia odwołania od skarżonej decyzji spowodowana była ciężką chorobą , po dojściu do zdrowia skarżąca niezwłocznie udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi do wniesienia odwołania. Sąd uznaje za trafną ocenę organu podatkowego, że pełnomocnik strony w żaden sposób nie uprawdopodobnił jednak, iż choroba rzeczywiście uniemożliwiała skarżącej złożenie odwołania w terminie. Z treści wniosku i załączonych dokumentów absolutnie nie wynika, że skarżąca korzystająca z placówki lecznictwa otwartego i skierowana do leczenia w domu nie mogła przeprowadzić żadnej rozmowy osobistej czy telefonicznej (wysłać maila), aby zlecić dokonanie czynności procesowej współpracownikowi lub domownikowi. Należy jeszcze raz podkreślić, że sama choroba, nawet poświadczona zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczająca dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z 24.09.2014r. sygn. akt I FSK 1425/13 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (tj. np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Tego natomiast w toku postępowania skarżąca nie uprawdopodobniła Na koniec należy podkreślić, że to strona wnosząca o przywrócenie terminu ma obowiązek przedstawienia stosownej argumentacji w tym zakresie. W kontekście postępowania prowadzonego na podstawie art. 162 § 1 O.p. braki takiej argumentacji mogą być ocenianie jedynie jako wykazanie bądź brak wykazania prawdopodobieństwa braku winy w uchybieniu terminu. Organ nie ma obowiązku poszukiwać argumentów przemawiających za tym, że strona uchybiła terminowi bez swojej winy, ocenia jedynie argumenty przedstawione przez stronę. Tutaj , poza przedstawionym zaświadczeniem lekarskim, takich argumentów zabrakło. Z powyższych względów w oparciu o art. 151 p.p.s.a skargę oddalono.