V SA/Wa 1281/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1281/15 o odmowie przyznania W. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1281/15 o odmowie przyznania W. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym Postanowieniem z 15 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. K. (dalej jako: "skarżący") przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi na istniejące braki w dokumentacji oraz niejasności w złożonym oświadczeniu majątkowym Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z 19 listopada 2015 r. sygn. akt II GZ 697/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie podzielając argumentację sądu I instancji. [...] maja 2016 r. skarżący wniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy Zgodnie z zarządzeniem z 3 czerwca 2016 r. wezwano skarżacego do wykazania zmiany okoliczności sprawy w zakresie dotyczącym przyznania prawa pomocy poprzez wykazanie zmiany okoliczności jakie zaszły w jego sytuacji majątkowej, które uzasadniałyby zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z 15 września 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Poinformowano także, że zmianę okoliczności należy poprzeć stosownymi dokumentami. [...] czerwca 2016 r. skarżący nadesłał uzupełniony formularz PPF wraz z kserokopiami postanowień sądów powszechnych, w których zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. W treści formularza skarżący wskazał i nie ma żadnych dochodów i źródeł utrzymania, zaś jego wiek (69 lat) uniemożliwia mu normalne funkcjonowanie w codziennym życiu i zmaganie się w sprawach sądowych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a."), postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wniosek skarżącego z [...] maja 2016 r. należy potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 15 września 2015 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W orzecznictwie ukształtowany jest pogląd, iż sąd administracyjny jest związany prawomocną oceną sytuacji majątkowej wnioskodawcy zawartą w obowiązującym orzeczeniu, przez co kolejny wniosek odnoszący się do kwestii merytorycznej już wcześniej rozstrzygniętej musi być traktowany od strony formalnej, jako wniosek o zmianę, w trybie art. 165 p.p.s.a., prawomocnego postanowienia sądu niekończącego postępowania w sprawie. Sądy administracyjne jednolicie przyjmują, że zawarta w przywołanym przepisie przesłanka zmiany postanowienia sądu, którym rozstrzygnięto kwestię prawa pomocy, polegająca na "zmianie okoliczności sprawy" odnoszona być musi do zmiany występującej zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie (por. postanowienie NSA z 15.04.2008 r. sygn. akt II FZ 106/08; postanowienie NSA z 12.06.2007 r. sygn. akt I GZ 44/07; postanowienie NSA z 7.11.2007 r. sygn. akt I GZ 220/07). Okoliczności, o których mowa w art. 165 p.p.s.a., muszą jednakże mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, a więc dotyczyć okoliczności relewantnych dla kwestii, która stała się podstawą orzeczenia sądu mającego podlegać zmianie (por. postanowienie NSA z 21.05.2009 r. sygn. akt I FZ 117/09; postanowienie NSA z 15.04.2009 r. sygn. akt I OZ 330/09). Przyjmuje się również, iż "zmianą okoliczności sprawy" nie może być odmienna ocena okoliczności, które stały się podstawą wcześniejszego rozstrzygnięcia, uznana w oparciu o kolejny wniosek, za wadliwą. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiła zmiana jego sytuacji majątkowej, która przemawiałaby za zmianą prawomocnego postanowienia z 15 września 2015 r. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przywołał żadnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że jego sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny odnoszącej się do możliwości skarżącego w partycypowaniu w kosztach postępowania w zakresie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec tego przyjąć należy, iż wykazywana sytuacja majątkowa strony nie uległa pogorszeniu. Dodatkowo w piśmie procesowym z [...] maja 2016 r. skarżący wprost stwierdził że oświadczenie na druku PPF już składał i ten stan majątkowy się nie zmienił. Wskazać też należy, że wnioskodawca winien być świadomy tego, w jaki sposób należycie przedstawić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, skoro mechanizmy obowiązujące przy rozpoznawaniu prawa pomocy zostały mu wyjaśnione w toku pierwszego postępowania. Niestety, występując z kolejnym wnioskiem skarżący ponownie składa oświadczenia tej samej treści, nie wyjaśniając jednocześnie wątpliwości wskazanych w poprzednim postępowaniu, zarówno w postanowieniu referendarza sądowego jak i postanowieniu Sądu. Dodatkowo wskazać należy, iż w toku pierwszego postępowania skarżący został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia w trybie art. 255 p.p.s.a. (zarządzenie z 8 czerwca 2015 r.), a mimo tego występując z kolejnym wnioskiem nie przedstawił w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej, jak również okoliczności potwierdzających jej zmianę. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.