V SA/Wa 1917/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi . Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) czerwca 2016 r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić stronie skarżącej – G. Sp. z o.o. z siedzibą w T. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca [...] S. Sp. z o.o. z siedzibą w T. załączyła do skargi (złożony na urzędowym formularzu PPPr) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację materialną. W tym kontekście wskazała, że w roku 2015 odnotowała stratę w kwocie [...] zł, jak również podniosła, iż miesięczny koszt utrzymania spółki zamyka się w kwocie 39.931,47 zł. Ponadto skarżąca jest obciążona karami pieniężnymi w łącznej wysokości [...] zł. Ponadto pierwszy kwartał bieżącego roku skarżąca zakończyła stratą w wysokości [...] zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż jej kapitał zakładowy wynosi 5.000,00 zł. W rubryce nr 7 formularza PPPr zatytułowanej "Wartość środków trwałych wnioskodawcy (według bilansu za ostatni rok)" skarżąca podała: "brak". Oświadczyła również, że w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości 287.480,13 zł. Ponadto wskazała, iż posiada jeden rachunek bankowy, na którym - według stanu na dzień 31 maja 2016 r. – saldo wynosiło 0 zł. Do formularza wniosku skarżąca załączyła: zeznanie CIT-8 za 2015 rok, zestawienie finansów spółki na dzień [...] marca 2016 r., wyciąg z rachunku bankowego za okres od [...] do [...] maja 2016 r., listę płac za miesiąc maj 2016 r., dokumenty potwierdzające miesięczny koszt utrzymania skarżącej, wezwania do zapłaty nałożonych na spółkę kar pieniężnych, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego oraz zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Wobec tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny sytuacji finansowej skarżącej spółki, (w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego) skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni: a/ pełnych rocznych sprawozdań finansowych spółki za lata 2014 – 2015, b/ dokumentu wskazującego wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., c/ wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Sądu spółka nadesłała: • zenanie CIT-8 za 2015 r., • rachunek zysków i strat sporządzony na dzień 31 grudnia 2015 r., • bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2015 r., • wprowadzenie do sprawozdania finansowego za rok 2015, • dodatkowe informacje i objaśnienia do sprawozdania finansowego za rok 2015, • sprawozdanie zarządu za rok gospodarzy 2015, • protokół ze zwyczajnego zgromadzenia wspólników skarżącej spółki w dniu 11 lipca 2016 r., na którym podjęto uchwały w sprawie: sprawozdania finansowego za rok 2015 r., udzielania absolutorium zarządowi z działalności za rok 2015 i sposobu rozliczenia straty za rok 2015, • raport wspomagający wyliczenie zaliczki miesięcznej podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., • wyciągi z rachunku bankowego obejmujące miesiące: styczeń, luty, marzec kwiecień, maj i czerwiec 2016 r., na którym saldo końcowe - na dzień 30 czerwca 2016 r. - wynosiło 0 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżąca spółka nie wykazała spełnienia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Przede wszystkim z dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania finansowego za 2015 rok, wynika, że nie wystąpiło zaniechanie działalności spółki i nie przewiduje się go w przyszłości. Wartość aktywów obrotowych spółki w roku ubiegłym wyniosła 84.709,49 zł, w tym 30.819,42 zł stanowią należności krótkoterminowe, a 25.672,33 zł – inwestycje krótkoterminowe. Jednocześnie spółka nie przewiduje zakupów niefinansowych aktywów trwałych. Jak wskazano w sprawozdaniu zarządu, założenia gospodarcze na rok 2016 to kontynuacja działalności w podstawowym zakresie (jakim są usługi udostępnienia automatów do gier) oraz podwyższanie jakości świadczonych usług i zwiększenie konkurencyjności. Zeznanie CIT-8 za rok 2015 wskazuje, iż skarżąca w roku ubiegłym poniosła stratę w wysokości [...] zł – przy przychodzie w kwocie [...] zł i kosztach uzyskania przychodów w wysokości [...] zł. Natomiast według rachunku zysków i strat (sporządzonego na dzień 31 grudnia 2015 r.) strata spółki z działalności gospodarczej wyniosła [...] zł. Powyższa strata jest wynikiem bardzo wysokich kosztów działalności operacyjnej (3.602.380,76 zł), wśród których najwyższą wartość przedstawiają usługi obce (3.200.630,32 zł) oraz wynagrodzenia (332.972,82 zł) – skarżąca zatrudnia 6 pracowników w pełnym wymiarze czasu pracy oraz 34 osoby na umowę zlecenie. Uchwałą nr 3 z 11 lipca 2016 r. zgromadzenie wspólników spółki postanowiło pokryć ww. stratę za rok obrachunkowy 2015 z bieżącej działalności spółki. Z kolei z raportu wspomagającego wyliczenie zaliczki miesięcznej podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., wynika, iż tylko w pierwszym półroczu bieżącego roku przychody spółki sięgnęły kwoty [...] zł (a więc zbliżyły się do poziomu dwóch trzecich ogółu przychodów osiągniętych przez skarżącą w roku 2015), przy czym poniesienie kosztów uzyskania przychodów w kwocie [...] zł skutkowało wykazaniem za ten okres (tj. za pierwsze półrocze br.) straty w wysokości [...] zł. W tym miejscu podnieść należy, że w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy skarżąca) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych jest właśnie kategoria "przychodu", a nie "dochodu" (stanowiącego nadwyżkę sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania). Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /NSA/ z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedłożone przez skarżącą dokumenty w postaci sprawozdania finansowego za rok 2015, dokumentu CIT-8 za 2015 rok i raportu wspomagającego wyliczenie zaliczki miesięcznej podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., pozwalają przypuszczać, iż w roku bieżącym przychód skarżącej będzie wyższy niż w roku poprzednim. W dalszej kolejności należy wskazać, że analiza nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego skarżącej wskazuje, iż spółka dysponuje jeszcze innym rachunkiem bankowymi (prowadzonym w tym samym banku, tj. [...] Bank [...] o numerze [...], z którego nie przedstawiła wyciągów. Nie wiadomo więc jaki jest stan środków na nieujawnionym rachunku bankowym i jakie transakcje były na nim dokonywane w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto podnieść należy, że prezes zarządu skarżącej spółki dokonuje bardzo częstych wpłat gotówkowych na ujawniony rachunek bankowy – od kilku do kilkudziesięciu tysięcy zł w skali miesiąca. I tak w miesiącu w styczniu 2016 r. zasilił rachunek kwotą 8.000 zł, w lutym 2016 r. - suma jego wpłat zamknęła się w kwocie 40.000 zł, w marcu 2016 r. dokonał wpłat w łącznej wysokości 37.400 zł, w kwietniu 2016 r. – suma jego wpłat wyniosła 22.300zł, a w maju 2016 r. – wpłaty prezesa zarządu sięgnęły łącznie kwoty 35.450 zł. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżąca nie wyjaśniła faktycznego stanu jej środków pieniężnych. Podkreślić należy, iż podnoszona przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia jej z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /NSA/ z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. W orzecznictwie podnosi się, iż przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie straty skarżącej, należałoby stwierdzić, że jej działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność. Tymczasem, przedłożona dokumentacja finansowa spółki nie wskazuje na jakiekolwiek zagrożenia dla jej dalszej działalności, a wręcz przeciwnie - poziom przychodów za pierwsze półrocze świadczy o dobrej kondycji spółki i pozwala przypuszczać, iż - w porównaniu z rokiem ubiegłym - jej przychody w roku bieżącym ulegną zwiększeniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.