V SA/Wa 2076/18

WyrokWSA w Warszawie2019-09-19

Skład orzekający: Andrzej Kania, Tomasz Zawiślak, Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwestia odpowiedzialności podmiotu (spółki cywilnej czy jej wspólników) za urządzanie gier hazardowych poza kasynem gry stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uzasadniające zawieszenie postępowania odwoławczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwestia odpowiedzialności podmiotu za urządzanie gier hazardowych poza kasynem gry nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Rozstrzygnięcie tej kwestii przez sąd administracyjny nie jest niezbędne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ podatkowy, a organ sam jest władny rozstrzygnąć o odpowiedzialności strony. W związku z tym odmowa zawieszenia postępowania była zasadna.
Stan faktyczny
Skarżący, wspólnik spółki cywilnej, wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych poza kasynem gry. Jako zagadnienie wstępne wskazał potrzebę rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny kwestii, czy podmiotem odpowiedzialnym jest spółka cywilna, czy jej wspólnicy. Organ odmówił zawieszenia, uznając, że taka kwestia nie stanowi zagadnienia wstępnego. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi T.S. – wspólnika [...] s.c. M. S., T.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę. Postanowieniem z dnia (...) października 2018 r. nr (...) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS"), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora IAS z (...) września 2018 r. nr (...), odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego wobec T. S. - wspólnika M. s.c. M. S., T. S., w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych na automatach poza kasynem gry. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Postanowieniem z dnia (...) listopada 2017 r. nr (...), Naczelnik (...) Urzędu Celno-Skarbowego w W. (dalej: Naczelnik UC-S) wszczął z urzędu postępowanie wobec M. S. oraz T. S. wspólników M. s.c. M. S., T. S., w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach A. nr (...) oraz A. nr (...) poza kasynem gry na podstawie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz.165 ze zm.), dalej: "u.g.h.". W piśmie z dnia (...) kwietnia 2018 r. wniesiono m.in. o zawieszenie postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Naczelnik UC-S postanowieniem z (...) czerwca 2018 r. nr (...), odmówił zawieszenia ww. postępowania stwierdzając, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 201 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800), dalej: "O.p.". Wspólnicy złożyli zażalenie na ww. postanowienie. Dyrektor IAS postanowieniem z (...) lipca 2018 r. nr (...), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika UC-S. T. S.- wspólnik M. s.c. M. S., T. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Dyrektora IAS. Następnie decyzją nr (...) z (...) czerwca 2018 r. Naczelnik (...) Urzędu Celno-Skarbowego w W. wymierzył T. S. - wspólnikowi M. s.c. M. S., T. S. (dalej: ,,Strona’’ lub ,,Skarżący’’) karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry. Strona, pismem z (...) lipca 2018 r., uzupełnionym pismem z (...) sierpnia 2018 r., wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Następnie w dniu (...) września 2018 r. do Dyrektora IAS wpłynął wniosek Strony o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi na postanowienie Dyrektora IAS nr (...) z (...) lipca 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika (...) Urzędu Celno-Skarbowego w W. z (...) czerwca 2018 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania prowadzonego w sprawie wymierzenia kary za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry. Dyrektor IAS postanowieniem z (...) września 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, odmówił zawieszenia ww. postępowania stwierdzając, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), dalej: "O.p.", tj. sytuacja gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Strona złożyła zażalenie na ww. postanowienie. Dyrektor IAS postanowieniem z (...) października 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 201 § 1 O.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe; 2) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 3) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; 4) w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; 5) (uchylony); 6) (uchylony); 7) w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji; 8) w razie wystąpienia o opinię Rady. Natomiast w rozpatrywanej sprawie wnosząc o zawieszenie postępowania Strona wskazała, że występuje zagadnienie wstępne które powinno zostać rozstrzygnięte przez inny organ lub sąd, a tym zagadnieniem jest kwestia, czy podmiotem odpowiedzialnym no gruncie art. 89 u.g.h. jest spółka cywilna, czy wspólnicy spółki cywilnej, wnosząc jednocześnie o nierozpoznawanie merytoryczne odwołania do czasu rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 1538/18. Dyrektor IAS wskazał na poglądy doktryny oraz orzecznictwa sądów administracyjnych odnoszące się do zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Podzielił pogląd wyrażony w wyroku NSA z 2 grudnia 2015 r. II GSK 397/14, iż zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy administracyjnej oraz relacji między nimi nie można utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji administracyjnej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. W konsekwencji zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 1538/18 nie stanowiły przeszkody materialnoprawnej do orzekania przez organ w sprawie kary pieniężnej. Wobec powyższego, zdaniem Dyrektora IAS, nie znajduje uzasadnienia zarzut Strony dotyczący naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez odmowę zawieszenia postępowania, bowiem kwestia zagadnienia czy podmiotem odpowiedzialnym na gruncie art. 89 u.g.h. jest spółka cywilna czy też wspólnicy spółki cywilnej oraz zakończenia postępowania przed WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1538/18 nie stanowią zagadnienia wstępnego w toczącym się postępowaniu odwoławczym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 201 § 1 pkt 2 O.p., poprzez odmowę zawieszenia postępowania mimo, iż Strona zaskarżyła do Sądu Administracyjnego wydane wcześniej w niniejszej sprawie postanowienie Dyrektora IAS z (...) lipca 2018 r. nr (...) i zasadne jest zawieszenie niniejszego postępowania odwoławczego do czasu rozstrzygnięcia sprawy prze Sąd, względnie nierozpoznanie merytoryczne odwołania do czasu rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 1538/18. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy własne postanowienie z (...) września 2018 r. odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Podstawę prawną zawieszenia postępowania, której dotyczy spór normuje art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Zagadnieniem wstępnym w ocenie Skarżącego, wnioskującego o zawieszenie postępowania odwoławczego, jest rozstrzygniecie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi na postanowienie Dyrektora IAS z (...) lipca 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry. W ocenie organu brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, bowiem w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, na które wskazuje Skarżący. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sąd wskazuje, że przez "zagadnienie wstępne" należy rozumieć zagadnienie, którego rozstrzygnięcie, przez inny organ lub sąd, jest niezbędne dla rozpatrzenia i wydania decyzji w konkretnej, toczącej się sprawie, pozostające w bezpośrednim związku z rozpatrzeniem danej sprawy i wydaniem decyzji. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo interpretując przesłankę z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., wskazują na konieczność zaistnienia ścisłego związku między zagadnieniem wstępnym a sprawą główną. Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (vide: wyrok NSA z 12 kwietnia 2017 r., I FSK 1641/15). Zagadnienie wstępne dotyczy sytuacji, kiedy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (vide: wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 634/08). Treścią takiego zagadnienia może być wypowiedź, co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku, zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne, od rozstrzygnięcia których uzależnione jest rozpatrzenie sprawy administracyjnej. Rozpoznając sprawę należy wskazać, że na konstrukcję "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p, składają się cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji; 3) rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu albo sądu; 4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Interpretacja przesłanek zawieszenia z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. była wielokrotnie dokonywana przez sądy administracyjne. Wynika z niej, że przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy organ rozpatrujący i orzekający w sprawie głównej nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania głównego. Ponadto, rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Przenosząc przedstawione wyżej rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd przyznaje rację organom, iż w sprawie nie wyłoniło się zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie warunkowałoby możliwość dalszego prowadzenia postępowania. Za takie zagadnienie nie można w świetle powołanych przepisów uznać kwestii, czy podmiotem odpowiedzialnym na gruncie art. 89 u.g.h. jest spółka cywilna, czy wspólnicy spółki cywilnej, a w konsekwencji rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi wniesionej przez Skarżącego na postanowienie Dyrektora IAS z (...) lipca 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania, wnioskowanego przez Skarżącego w rozpatrywanej sprawie, już na etapie postępowania prowadzonego przed Naczelnikiem UC-S. Możliwość zawieszenia postępowania zachodzi tylko wówczas, kiedy bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe (vide: wyrok NSA z 26 stycznia 2018 r. sygn. akt I GSK 49/16). Sytuacja tego rodzaju w niniejszej sprawie nie miała miejsca stąd zarzuty skargi dotyczące naruszenia z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. nie znajdują uzasadnienia. Postanowieniem z dnia (...) listopada 2017 r. Naczelnik UC-S wszczął z urzędu postępowanie wobec M. S. oraz T. S. wspólników M. s.c. M. S., T. S., w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach APOLLO nr (...) oraz ADELL nr (...) poza kasynem gry na podstawie u.g.h. Natomiast, jak wynika z akt administracyjnych, decyzją z (...) czerwca 2018 r. nr (...) Naczelnik UC-S wymierzył Skarżącemu T. S. - wspólnikowi M. s.c. M. S., T. S. - karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych poza kasynem gry, rozstrzygając tym samym, zgodnie z posiadana kompetencją, kwestię odpowiedzialności Strony na gruncie art. 89 u.g.h. W efekcie należało uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, w tym przepisów wskazanych w skardze. W tym miejscu i na marginesie Sąd wskazuje, że prawomocnym wyrokiem z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1538/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS z (...) lipca 2018 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Mając na uwadze wszystko powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło