V SA/Wa 2145/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-07
Skład orzekający: Izabella Janson, Irena Jakubiec-Kudiura, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oprogramowanie komputerowe, które nie wykazuje "dalszego efektu technicznego" wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem, może być uznane za "nieopatentowaną wiedzę techniczną" w rozumieniu ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, kwalifikującą się do dofinansowania w ramach kredytu technologicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oprogramowanie komputerowe, które nie wykazuje "dalszego efektu technicznego" wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem, nie może być uznane za "nieopatentowaną wiedzę techniczną" w rozumieniu ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. W związku z tym, wniosek o dofinansowanie projektu polegającego na wdrożeniu takiego oprogramowania nie spełniał wymogów ustawy, co skutkowało oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu polegającego na budowie i przetwarzaniu przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych oraz centralnym przetwarzaniu danych rozproszonych. Instytucje wdrażające i pośredniczące uznały wniosek za niezgodny z ustawą, ponieważ zgłoszone rozwiązania miały charakter informatyczny (oprogramowanie komputerowe) i nie spełniały definicji nowej technologii. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, WSA ponownie oddalił skargę, uznając, że oprogramowanie komputerowe bez "dalszego efektu technicznego" nie jest technologią w rozumieniu ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014r. sprawy ze skargi L. A.S. S.S. Spółka jawna z siedzibą w B. na informację Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2013r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej; oddala skargę
[...] (zwana dalej skarżącym) – działając w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013, Oś priorytetowa: Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, Działanie 4,3: Kredyt technologiczny – złożyła wniosek pt. "[...]" o dofinansowanie technologii w postaci wynalazku:
a) budowy i przetwarzania przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych,
b) centralnego przetwarzania danych rozproszonych w obszarze przepływu dokumentów między różnymi systemami informatycznymi.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Bank Gospodarstwa Krajowego pełniący funkcję Instytucji Wdrażającej (dalej: BGK, IW) poinformował stronę o nieuwzględnieniu wniosku wyjaśniając, że jest on niezgodny z przepisami ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 116, poz. 730 ze zm., dalej jako ustawa ). Uzasadniając rozstrzygnięcie BGK wskazał, że z zapisów znajdujących się w opinii o nowej technologii i we wniosku wynika, że przedmiotem projektu są rozwiązania o charakterze informatycznym, a zatem nie mają one postaci prawa własności przemysłowej, usługi badawczo-rozwojowej ani nieopatentowanej wiedzy technicznej. Wyjaśnił, że rozwiązania o znamionach programu informatycznego nie mogą być przedmiotem patentu, a więc mieć postaci prawa własności przemysłowej, ponieważ tworzenie programów komputerowych nie należy do sfery techniki, w konsekwencji program komputerowy nie ma charakteru technicznego, nie jest więc nieopatentowaną wiedzą techniczną. Wobec powyższego, ponieważ wnioskodawca nie wdraża technologii w postaci określonej w art.2 ust.1 pkt 9 ustawy, to nie jest to inwestycja technologiczna w rozumieniu art.2 ust.1 pkt 4 ustawy.
W konsekwencji wydatki o charakterze rzeczowo-finansowym nie służą wdrażaniu nowej technologii, lecz są bazą sprzętową niezbędną do działania aplikacji i programów informatycznych.
Rozstrzygnięcie zostało zaskarżone w całości protestem.
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Minister Gospodarki pełniący funkcję Instytucji Pośredniczącej (IP) uznał protest za niezasadny.
Organ odwoławczy wskazał, że po dokonaniu – z udziałem eksperta - analizy dokumentacji projektowej oraz protestu ustalił, że podstawą nowych innowacyjnych usług zgłoszonych we wniosku będą aplikacje komputerowe, wdrożone w środowisku rozproszonym TCP/IP. Po przytoczeniu przykładowych cytatów z wniosku i opinii o nowej technologii, stwierdził iż fundamentem projektu są rozwiązania o charakterze informatycznym czyli oprogramowanie komputerowe. Wyjaśnił, że oprogramowanie jest rodzajem twórczości, gdzie dzieło czyli program komputerowy jest zestawem znaków tworzących tzw. instrukcje metod wymiany danych będących podstawą implementacji interfejsów oraz zasad (algorytmów) przetwarzania danych. Jako dzieło oprogramowanie podlega prawnym regulacjom własnościowym, licencyjnym, nie zawiera natomiast aspektów technicznych, tak jak nie zawierają ich inne utwory będące wytworem działalności twórczej. Wskazał, że takie rozumowanie znajduje oparcie w art.1 ust.2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2006r.Nr 90, poz.631). Wobec powyższego planowane do wdrożenia oprogramowanie nie spełnia wymogów niezbędnych do uznania go za technologię. Oprogramowanie (również aplikacja i jej struktura) oraz system składający się z wielu aplikacji połączonych protokołami transmisji) nie jest technologią w świetle obowiązujących definicji i regulacji prawnych. W konsekwencji niespełnione są cele działania 4.3. opisane w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Stwierdził, że skarżący błędnie zdefiniował planowane do wdrożenia rozwiązania jako wynalazki, albowiem art. 24 pkt 5 ustawy Prawo własności przemysłowej jednoznacznie wskazuje, iż wynalazkami nie są programy do maszyn cyfrowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1922/13 stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Ministrowi Gospodarki.
Zdaniem Sądu na podstawie art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym. Podstawę prawną dającą możliwość posiłkowania się w procesie oceny wniosku o dofinansowanie opinią ekspertów stanowi także § 14 "Korzystanie z opinii ekspertów oraz zespołów doradczych", stanowiący Załącznik 4.4 do Szczegółowego opisu priorytetów, Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013. W myśl tych przepisów, w celu dokonania rzetelnego i obiektywnego rozstrzygnięcia protestu, możliwe jest korzystanie przez instytucje rozpatrujące protest z opinii ekspertów bądź zespołów doradczych, w szczególności w przypadku, gdy protest dotyczy etapu oceny merytorycznej projektu, a do stwierdzenia właściwości i rzetelności przeprowadzonej oceny niezbędna jest fachowa wiedza merytoryczna.
W ocenie Sądu, rozpoznającego sprawę pierwotnie, sporządzona w sprawie opinia narusza prawo, gdyż ekspert zewnętrzny nie tylko ocenił zarzuty natury technicznej, ale także rozstrzygnął zarzuty w "warstwie" prawnej, do czego absolutnie nie był upoważniony. Ponadto w ocenie Sądu ekspert nie przygotował opinii, lecz gotowe pismo skierował do strony. Nie przewidywał on, iż jego stanowisko może być przedmiotem oceny przez członków Komisji Konkursowej w drodze głosowania, a zatem można mieć uzasadnione wątpliwości w przedmiocie jego kwalifikacji. Sąd zlecił organowi sanację powyższych uchybień poprzez wydanie opinii we właściwej formie i przez kompetentnego eksperta zewnętrznego, gdyż na tej podstawie Komisja Konkursowa będzie mogła podjąć własną decyzję w sprawie i przygotować samodzielne pismo informujące stronę skarżącą o rozstrzygnięciu protestu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II GSK 2234/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zdaniem NSA istotnym naruszeniem przepisów postępowania, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy, był brak odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do argumentów eksperta zawartych w jego opinii, a w zamian za to jej zdyskwalifikowanie na podstawie dowolnej oceny, nieopartej i nie sprawdzalnej na obiektywnych kryteriach. Ponadto, zdaniem NSA, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak było odniesienia się Sądu pierwszej instancji do kwestii istoty sprawy, co w rezultacie skutkowało również brakiem skonkretyzowania wskazań co do dalszego postępowania. Tym samym, w ocenie Sądu kasacyjnego, nie była możliwa merytoryczna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.
Wyrokiem z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 156/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Sąd uznał, że nowa technologia, to technologia w postaci prawa własności przemysłowej lub usługi badawczo-rozwojowej (w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług) lub nieopatentowanej wiedzy technicznej, która umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług i nie jest stosowana na świecie dłużej niż 5 lat.
Dokonując oceny przeprowadzonego postępowania należało ustalić, czy rozwiązania zgłoszone w projekcie jako technologie odpowiadają przytoczonej wyżej ustawowej definicji.
Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do podważenia ustaleń instytucji biorących udział w ocenie projektu, iż zgłoszone rozwiązania mają charakter informatyczny i są programami komputerowymi. Dokonując oceny zgłoszonych przez stronę rozwiązań Instytucja Pośrednicząca skorzystała z opinii powołanego eksperta, który potwierdził, że fundamentem rozwiązań zaproponowanych w projekcie są rozwiązania o charakterze informatycznym, czyli programy komputerowe. Jak wynika z opinii eksperta, na taki charakter rozwiązań wskazują zapisy zawarte we wniosku oraz w opinii o innowacyjnej technologii.
Nie należy do kompetencji Sądu dokonywanie merytorycznej oceny opinii eksperta.
Dokonując oceny skorzystania z opinii eksperta pod względem zgodności z przepisami, Sąd nie stwierdził, aby Instytucja Pośrednicząca skorzystała z opinii eksperta w sposób naruszający prawo. Możliwość powołania eksperta przewiduje §14 Załącznika 4.4 do Szczegółowego Opisu Priorytetów POIG 2007-2013. Zapisy tego aktu nie przewidują formy sporządzenia opinii. Bez znaczenia dla merytorycznej wartości opinii pozostaje to, że ma ona formę projektu pisma będącego odpowiedzią na protest. Nie ma znaczenia również ewentualne wypowiedzenie się przez eksperta w zakresie wykraczającym poza przekazane mu do oceny zagadnienie. Rzeczą organu korzystającego z opinii jest skorzystanie z niej w zakresie, którego opinia powinna dotyczyć.
Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustalenia, że rozwiązania zgłoszone jako nowe technologie są programami komputerowymi.
W ocenie WSA brak było również podstaw do zakwestionowania ustalenia, że programy komputerowe nie zawierając aspektów technicznych nie są technologiami.
Zdaniem Sądu I instancji ustalenie, że zgłoszone rozwiązania, jako programy komputerowe w ogóle nie są technologiami powoduje, że dalsze rozważania w przedmiocie tego czy stanowią technologię w postaci prawa własności przemysłowej lub nieopatentowanej wiedzy technicznej (know-how w jego aspekcie technicznym), są bezprzedmiotowe.
Ponieważ strona wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie projektu rozumianego jako wdrożenie nowej technologii w wyniku realizacji inwestycji technologicznej (pkt I wniosku), fakt, że proponowane rozwiązanie nie jest technologią spowodował, że wniosek nie był zgodny z ustawą o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, a w szczególności jej przepisami definiującymi pojęcie kredytu technologicznego i inwestycji technologicznej.
Wskazał, iż w świetle przepisów ustawy nie budzi wątpliwości, że kredyt technologiczny (oraz premia technologiczna) nie może być przyznany na realizację inwestycji, która polega na zakupie lub wdrożeniu rozwiązania, które nie jest technologią.
Niespełnienie kryterium zgodności z ustawą o niektórych formach wspierania działalności technologicznej powoduje, że wnioskowane dofinansowanie nie mogło być przyznane.
Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r. II GSK 1068/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Wskazał, iż Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, iż zgłoszone przez stronę skarżącą rozwiązanie zawarte we wniosku o dofinansowanie projektu nie stanowi wdrożenia technologii, o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej.
W tym zakresie Sąd I instancji, powołując się na opinię eksperta powołanego przez Instytucję Pośredniczącą, stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania ustalenia, że programy komputerowe nie zawierając aspektów technicznych nie są technologiami. Przytoczył też fragment opinii tego eksperta, zgodnie z którą "Oprogramowanie jest rodzajem twórczości, gdzie dzieło, czyli program komputerowy jest zestawem znaków tworzących tzw. konstrukcje metod wymiany danych będących podstawą implementacji interfejsów oraz zasad (algorytmów) przetwarzania danych. Jako dzieło oprogramowanie nie zawiera w sobie elementów (...) technicznych, planowane do wdrożenia oprogramowanie nie spełnia wymogów niezbędnych do uznania go za technologię".
W swoich rozważaniach jednak, w ocenie NSA Sąd I instancji pominął, iż do wniosku strony skarżącej została załączona "Opinia i Informacja o Projekcie" opracowana przez [...], w której stwierdzono m.in. (pkt IV opinii), iż (...) technologie, które będą wdrażane w wyniku realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym, są nowymi technologiami. Technologie te (...) są w rozumieniu przytaczanych ustaw nowymi technologiami, które umożliwiają wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług (...).".
Zauważył, że przedłożenie przez stronę skarżącą tej ostatniej opinii stanowiło realizację obowiązku, o jakim mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, przy czym zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy Bank Gospodarstwa Krajowego rozpatruje zgodność wniosku o przyznanie premii technologicznej zgodnie z przepisami ustawy na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 5 ust. 3, a więc również w oparciu o opinię wymienioną w tym ostatnim przepisie.
Stąd też rzeczą Sądu I instancji było dokonanie oceny, czy organy obu instancji należycie wywiązały się z obowiązku wymienionego w art. 7 ust. 1 omawianej ustawy oraz czy ekspert powołany w tej sprawie przez Instytucję Pośredniczącą w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej przez stronę skarżącą w opinii [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż istota sprawy sprowadza się do tego, czy zgłoszone przez stronę skarżącą we wniosku o dofinansowanie rozwiązanie jest nową technologią w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Zgodnie z tym przepisem nowa technologia oznacza technologię w postaci prawa własności przemysłowej lub usługi badawczo-rozwojowej (w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług) lub nieopatentowanej wiedzy technicznej, która umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług i nie jest stosowana na świecie dłużej niż 5 lat.
W sprawie było bezsporne, iż na to rozwiązanie strona skarżąca nie uzyskała dotychczas ochrony "w postaci prawa własności przemysłowej" i rozwiązanie to nie jest też usługą badawczo-rozwojową w rozumieniu PKWiU.
Niezbędne zatem było ustalenie, czy rozwiązanie to może być uznane za "nieopatentowaną wiedzę techniczną".
Powołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ( wyroki NSA z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11; z 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 864/11 i z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1140/11), wskazał iż przesłanki zdolności patentowej winny podlegać ocenie przy uwzględnieniu aktualnego stanu wiedzy (zmiennego z natury rzeczy), jak też celów ustawy, których realizacja musi uwzględniać dynamikę procesów społecznych, wpływających na zmianę samego prawa, bądź jego interpretacji.
Ocena zaś stanu wiedzy w dziedzinie wynalazczości powinna podążać za nadzwyczajnym na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci postępem w wielu dziedzinach techniki. Jest przy tym oczywiste, że owa zmiana (postęp) łączy się z koniecznością reakcji organów stosujących prawo na nowe zjawiska w dziedzinie wynalazków, w tym weryfikacji poglądów, co do stanu techniki, jak i stosowania takich metod wykładni prawa, które w tych zmiennych warunkach zagwarantują realizację celów ustawodawcy.
Tym samym jak uznał badanie spornego rozwiązania w zakresie spełnienia przesłanki "nieopatentowanej wiedzy technicznej", o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, powinno być dokonane z uwzględnieniem opisanego wyżej tzw. "dalszego efektu technicznego" wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w §2, natomiast §3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Z przepisu art. 30 c ust.1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (j.t. Dz.U. z 2009 r., nr 84, poz. 712 ze zm., zwanej dalej u.z.p.p.r.) wynika, że po wyczerpaniu postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
Stosownie do art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą. Przepis ten zakreśla kompetencje sądu, wskazując, że sądowa kontrola legalności oceny projektu sprowadza się do oceny prawidłowości stosowania prawa przez organy uczestniczące w procesie oceny projektu.
Zgodnie z art.190 p.p.s.a. Sąd, któremu sporna sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 1068/14 oraz zaleceniami sformułowanymi w jego uzasadnieniu. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy zgłoszone do dofinansowania w ramach Działania 4.3 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Przedsięwzięcie Innowacyjne centrum zdalnego przetwarzania danych dla środowiska rozproszonego spełnia przesłanki określone w art. 2 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej.
Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy należy odnieść się do przebiegu postępowania zainicjowanego złożonym przez skarżącą wnioskiem o dofinansowanie, przy uwzględnieniu podniesionych w tym zakresie zarzutów w skardze.
Skarżąca działając w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013, Oś priorytetowa: Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, Działanie 4,3: Kredyt technologiczny – złożyła wniosek o dofinansowanie projektu "[...]"
Nowe technologie planowane do wdrożenia to, zgodnie z zapisem z punktu 15 wniosku:
1. Technologia w postaci wynalazku – technologia budowy i przetwarzania przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych,
2. Technologia w postaci wynalazku – technologia centralnego przetwarzania danych rozproszonych w obszarze przepływu dokumentów między różnymi systemami informatycznymi.
Bank Gospodarstwa Krajowego – Instytucja Wdrażająca odmówił przyznania promesy premii technologicznej, wyjaśniając, że przedmiotem projektu są rozwiązania o charakterze informatycznym, a zatem nie mają one postaci prawa własności przemysłowej, usługi badawczo-rozwojowej ani nieopatentowanej wiedzy technicznej.
W związku z rozpoznawaniem protestu Minister Gospodarki – Instytucja Pośrednicząca, po skorzystaniu z opinii eksperta, podzielił stanowisko Instytucji Wdrażającej. Wskazał, że podstawą nowych innowacyjnych usług będą aplikacje komputerowe, wdrożone w środowisku rozproszonym TCP/IP. Stwierdził iż fundamentem projektu są rozwiązania o charakterze informatycznym czyli oprogramowanie komputerowe.
Programy komputerowe nie zawierając zaś aspektów technicznych nie są technologiami.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Sąd I instancji pominął, iż do wniosku strony skarżącej została załączona "Opinia i Informacja o Projekcie" opracowana przez [...], w której stwierdzono m.in. (pkt IV opinii), iż (...) technologie, które będą wdrażane w wyniku realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym, są nowymi technologiami. Technologie te (...) są w rozumieniu przytaczanych ustaw nowymi technologiami, które umożliwiają wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług (...).".
Zauważył, że przedłożenie przez stronę skarżącą tej ostatniej opinii stanowiło realizację obowiązku, o jakim mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, przy czym zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy Bank Gospodarstwa Krajowego rozpatruje zgodność wniosku o przyznanie premii technologicznej zgodnie z przepisami ustawy na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 5 ust. 3, a więc również w oparciu o opinię wymienioną w tym ostatnim przepisie.
Stąd też rzeczą Sądu I instancji ma być dokonanie oceny, czy organy obu instancji należycie wywiązały się z obowiązku wymienionego w art. 7 ust. 1 omawianej ustawy oraz czy ekspert powołany w tej sprawie przez Instytucję Pośredniczącą w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej przez stronę skarżącą w opinii [...].
Istota sprawy sprowadza się więc do tego, czy zgłoszone przez stronę skarżącą we wniosku o dofinansowanie rozwiązanie jest nową technologią w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Zgodnie z tym przepisem nowa technologia oznacza technologię w postaci prawa własności przemysłowej lub usługi badawczo-rozwojowej (w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług) lub nieopatentowanej wiedzy technicznej, która umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług i nie jest stosowana na świecie dłużej niż 5 lat.
W sprawie było bezsporne, iż na to rozwiązanie strona skarżąca nie uzyskała dotychczas ochrony "w postaci prawa własności przemysłowej" i rozwiązanie to nie jest też usługą badawczo-rozwojową w rozumieniu PKWiU.
Niezbędne zatem jest ustalenie, czy rozwiązanie to może być uznane za "nieopatentowaną wiedzę techniczną".
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż zdaniem NSA badanie spornego rozwiązania w zakresie spełnienia przesłanki "nieopatentowanej wiedzy technicznej", o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, powinno być dokonane z uwzględnieniem tzw. "dalszego efektu technicznego" wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem.
Analizując sprawę pod tym kątem należy stwierdzić , iż Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (PO IG) lata 2007-2013 – Działanie 4.3. – Kredyt technologiczny został przygotowany na podstawie rozporządzenia Rady nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 oraz Rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1783/1999 a także Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności oraz rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
Zastosowanie w realizacji tego programu mają również przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. UE L 214 z 09.08.2008, str. 3), zwane dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) nr 800/2008".
W zakresie regulacji krajowych dotyczących PO IG jest ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej.
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego uregulowało zasady udzielania dofinansowania w ramach PO IG, w tym określiło regulacje dotyczące procedury odwoławczej, o której mowa w art. 30b-g u.z.p.p.r. w Szczegółowym opisie priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013. Ponadto odpowiednio Instytucja Wdrażająca ustaliła Regulamin przeprowadzania Konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Priorytet 4: Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia Działanie 4.3: Kredyt technologiczny (dalej : Regulamin).
Z treści cytowanych dokumentów wynika, że wniosek o dofinansowanie (wniosek o przyznanie premii technologicznej) powinien być wypełniony zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie, na formularzu zamieszczonym w powszechnie dostępnej sieci tele-informatycznej. Wnioskodawca za pośrednictwem banku kredytującego składa do BGK wniosek o dofinansowanie wraz z wymaganymi załącznikami, do którego dołącza promesę kredytu technologicznego/warunkową umowę udzielenia kredytu technologicznego.
Instytucja dokonująca wyboru projektów do dofinansowania ma obowiązek stosowania wszystkich zasad i reguł określonych w systemie realizacji projektu (kryteria oceny, sposób stosowania tych kryteriów w nawiązaniu do projektu, rozpatrywanie środków odwoławczych) – do których musi stosować się także wnioskodawca zgłaszający określony projekt do dofinansowania – zaś Sąd dokonuje kontroli ich stosowania jako źródeł prawa w szerokim znaczeniu, przy uwzględnieniu także norm prawnych powszechnie obowiązujących.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z 30 maja 2008r. określenie inwestycja technologiczna oznacza inwestycję polegającą na:
a) zakupie nowej technologii, jej wdrożeniu oraz uruchomieniu na jej podstawie wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług albo
b) wdrożeniu własnej nowej technologii oraz uruchomieniu na jej podstawie wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług.
Nowa technologii według słowniczka – art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z 30 maja 2008r. - oznacza technologię w postaci prawa własności przemysłowej lub usługi badawczo-rozwojowej (w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług), lub nieopatentowanej wiedzy technicznej, która umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług i nie jest stosowana na świecie dłużej niż 5 lat.
Wg Regulaminu Konkursu i określonych w § 7 tego dokumentu zasad dokonywania oceny wniosków procedura wyboru projektu dokonywana jest dwuetapowo: wybór ten dokonywany jest w oparciu o kryteria formalne, a następnie w oparciu o kryteria merytoryczne i po spełnieniu wszystkich tych kryteriów - wniosek jest wpisywany na listę projektów rekomendowanych do dofinansowania. Dla poszczególnych Priorytetów i działań – w tym dla działania 4.3 opracowane zostały kryteria wyboru formalne i merytoryczne przy czym co do oceny merytorycznej wskazano 4 kryteria merytoryczne przyznania premii technologicznej o zakresie określonym /nazwanym /, co do każdego z tych kryteriów.
Zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013, w ramach którego ocenie podlega zgodność projektu z celami i zakresem działania 4.3 P O IG oraz ustawą weryfikowane jest pod kątem ustalenia czy:
1. dany projekt wpisuje się w cele i założenia działania 4.3 PO IG – na podstawie opisu projektu, postawionych w nim celów i określonych wskaźników (część IV wniosku o dofinansowanie "Informacje o projekcie – inwestycji technologicznej"),
2. zachowano zgodność przedmiotu inwestycji z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 i 9 ustawy – podstawą do uznania tego warunku za spełniony jest pozytywna ocena informacji zawartych w części IV wniosku o dofinansowanie "Informacje o projekcie – inwestycji technologicznej" oraz w opinii o nowej technologii,
3. zachowano zgodność przedmiotu inwestycji z wymogami zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy– weryfikacji dokonuje się na podstawie części IV wniosku o dofinansowanie "Informacje o projekcie – inwestycji technologicznej" oraz opinii o nowej technologii,
4. przedstawione we wniosku i załącznikach wydatki kwalifikujące się do objęcia wsparciem zostały określone prawidłowo, tj. zgodnie z definicjami i katalogiem wydatków kwalifikowalnych dla działania określonym w:ustawie, Wytycznych MRR w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO IG, 2007-2013, Szczegółowym opisie priorytetów PO IG, 2007-2013 oraz są ze sobą powiązane funkcjonalnie i służą do realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym,
5. zachowano zgodność kwoty obliczonej premii technologicznej z wymogami zawartymi w art. 10 ustawy.
Aby kryterium mogło zostać uznane za spełnione, projekt musi zostać pozytywnie zweryfikowany w zakresie wszystkich powyższych punktów. Na mocy ustawy z 30 maja 2008r o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej w ramach działania 4.3. POIG, wsparcie finansowe przeznaczone jest na realizację inwestycji technologicznych.
Kredyt technologiczny nie może być udzielany na zakup, leasing lub wynajem środka trwałego, w którym została już wdrożona nowa technologia będąca przedmiotem inwestycji technologicznej.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z 30 maja 2008 r. inwestycja technologiczna to inwestycja polegającą na zakupie nowej technologii, jej wdrożeniu oraz uruchomieniu na jej podstawie wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług albo wdrożeniu własnej nowej technologii oraz uruchomieniu na jej podstawie wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług, zaś nowa technologia to zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy - technologia w postaci prawa własności przemysłowej lub usługi badawczo-rozwojowej (w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług), lub nieopatentowanej wiedzy technicznej, która umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług i nie jest stosowana na świecie nie dłużej niż 5 lat.
Zgodnie z art. 5 ust. 1. ustawy Wniosek o udzielenie kredytu technologicznego składany jest do banku kredytującego oraz zgodnie z ust. 3. ww. artykułu wnioskodawca, za pośrednictwem banku kredytującego, składa do Banku Gospodarstwa Krajowego wniosek o przyznanie premii technologicznej, do którego dołącza warunkową umowę kredytu technologicznego albo promesę kredytu technologicznego oraz następujące dokumenty:
1) opinię sporządzoną na wniosek przedsiębiorcy przez jednostkę naukową lub centrum badawczo-rozwojowe, które nie są powiązane z przedsiębiorcą lub stowarzyszenie naukowo-techniczne o zasięgu ogólnopolskim, a ich zakres działania jest związany z inwestycją technologiczną, na którą ma być udzielony kredyt technologiczny, stwierdzającą, że technologia, która będzie wdrażana w wyniku realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym, jest nową technologią;
2) informacje opracowane w porozumieniu z przedsiębiorcą przez podmiot, który sporządził opinię na podstawie pkt 1, zawierające:
a) charakterystykę technologii oraz przedstawienie właściwości świadczących o możliwości jej wdrożenia do wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług,
b) opis sposobu wdrożenia technologii do wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług mających być wynikiem realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym,
c) wykaz i uzasadnienie wykorzystania środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa w art. 10 ust. 5 pkt 5, usług badawczo-rozwojowych, nieopatentowanej wiedzy technicznej przy realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym.
Wnioskodawca złożył razem z wnioskiem Opinię o nowej technologii.
Zgodnie z art. 7 ust.1 tejże ustawy Bank Gospodarstwa Krajowego rozpatruje zgodność wniosku o przyznanie premii technologicznej z przepisami ustawy na podstawie dokumentów o których mowa w art.5 ust.3.
W załączonej do wniosku opinii [...] wskazano, iż ilość rozwiązań innowacyjnych z punktu widzenia organizacji pracy oraz samej w sobie usługi i jej szerokiej funkcjonalności oraz sposobu realizacji innowacyjnych funkcji, a także bardzo duża ilość rozwiązań innowacyjnych z zakresu programistycznego świadczą o tym. że technologia budowy i przetwarzania przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych będąca myślą technologiczną firmy [...] jest całkowicie nowa technologią i nie jest do tej pory stosowana na świecie. Opisano, iż podjęcie przez skarżącą realizacji technologii budowy i przetwarzania przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych będzie oznaczało, że zaoferowana zostanie klientom usługa, która przy znacznie wyższych walorach użytkowych i niższych kosztach wytwarzania będzie posiadała bardzo ważne cechy - bezpieczeństwo danych i łatwość oraz niski koszt implementacji. Do tej pory wysoki koszt oraz trudność implementacji były największymi przeszkodami w zakupie tego typu rozwiązań przez wiele firm Z tego też powodu przedsiębiorstwa nie korzystały z możliwości poprawy organizacji pracy i efektywności oraz oszczędności i kontroli kosztów, jakie daje zinformatyzowanie obiegu dokumentów w przedsiębiorstwach. Wykorzystanie innowacyjnych rozwiązań technologicznych umożliwi obniżenie kosztów realizacji usług poprawę ich.
Wskazano, iż produkt / usługa firmy [...] będzie zatem pozycjonowany znacznie wyżej niż do tej pory inne dostępne na rynku. Za niższą cenę klient otrzyma nie tylko wymaganą, ale wręcz nawet wyższą funkcjonalność oraz bezpieczeństwo użytkowania danych, oraz brak konieczności angażowania własnych zasobów informatycznych w postaci serwerów, oprogramowania i, co najważniejsze, drogich programistów. Biorąc pod uwagę coraz większą świadomość klientów w zakresie konieczności regulowania obiegu dokumentów i wymuszanie przez rynek ciągłej poprawy efektywności pracy uzyskane nowe funkcje marketingowe będą bardzo ważne dla klientów [...]. Zgodnie z posiadaną wiedzą nie są stosowane żadne inne rozwiązania na rynku, które realizują funkcje przepływu dokumentów z funkcjonalnościami i w sposób, jaki jest możliwy dzięki technologii budowy i przetwarzania przepływu dokumentów w środowisku danych rozproszonych. Dzięki temu [...] będzie pierwszą w branży informatycznej firmą, która zaoferuje tego typu usługę i produkty na jej bazie, na które oczekują z niecierpliwością klienci. Ich zapytania bowiem oraz doświadczenie w integracji systemów informatycznych były właśnie inspiracją dla firmy [...] do stworzenia innowacyjnego sposobu pracy z dokumentami odpowiedniego zorganizowania procesów w możliwie intuicyjny i prosty sposób przynoszący firmom znaczące wartości dodane. Zmiana w tym zakresie będzie zmianą rewolucyjną na rynku i umożliwi dzięki temu uzyskanie przez firmy dostępu do bardzo innowacyjnych technologii i usług, poprawę funkcjonowania organizacyjnego wewnątrz i na zewnątrz organizacji oraz zmniejszenie kosztów dzięki lepszej nad nimi kontroli oraz niskiej cenie usługi. Umożliwi to w efekcie wdrażającemu technologię uzyskanie znaczącej i trwałej przewagi konkurencyjnej. Firma [...] będzie w stanie oferować usługi o parametrach technicznych, cechach użytkowych, których nikt na rynku nie wykonuje do tej pory, przy niższych niż do tej pory kosztach wytwarzania standardowych usług. Przez to będzie możliwe oferowanie niższych cen za wyższej jakości i użyteczności usługi i produkty.
Wykorzystana technologia będzie zastosowana w nowoczesnym i niezwykle innowacyjnym CENTRUM PRZETWARZANIA DANYCH, które wyposażone będzie w najnowocześniejsze serwery, macierze oraz inne elementy zapewniające bardzo wysoki poziom szybkości i bezpieczeństwa przetwarzania danych. Odpowiednie oprogramowanie oraz technologie firmy [...] zapewnią sprawną realizację założonych wnioskiem usług i produktów.
Powyższa technologia spowoduje, że firma [...] stanie się dostawcą jedynej na rynku usługi zdalnego organizowania obiegu dokumentów i informacji w firmach tak szerokiej funkcjonalności i prostocie użytkowania. Do tej pory nikt na rynku takiej usługi i to za niższą cenę nie realizuje. Aktualnie stosowane technologie posiadają tę naturalną dla siebie wadę, że do ich świadczenia niezbędny jest zakup drogiego oprogramowania, drogiego sprzętu oraz poniesienie wysokich kosztów implementacji. Dzięki zastosowaniu do procesu opisanej wyżej technologii możliwe będzie rozpoczęcie świadczenia usług, które będą właściwie zabezpieczone jeżeli chodzi o dostęp do danych niepowołanych stron, a zarazem ich funkcje użytkowe będą znacznie wyższe niż dostępnych usług na rynku.
Podsumowując wskazano, iż dzięki wdrożeniu technologii, będzie możliwe wytwarzanie towarów /usług/ produktów o skokowo wyższych parametrach użytkowych. Dla firmy [...] będzie to nowy proces technologiczny, który do tej pory nie jest wykonywany przez firmę. Dla rynku będzie to również nowy proces, gdyż żadne inne procesy nie pozwalają uzyskać takich funkcji użytkowych w środowisku danych rozproszonych dla obiegu dokumentów i informacji w przedsiębiorstwach. Nikt takiej usługi w taki sposób nie świadczy na rynku. Zastosowana innowacyjna technologia nie jest do tej pory stosowana przez żadnego z dostawców usług informatycznych na rynku. Zastosowanie opisanych technologii umożliwi realizację usług i wyrobów o bardzo wysokich funkcjach użytkowych dla klientów końcowych, bardzo wysokie bezpieczeństwo danych i to w niższych, niż do tej pory na rynku cenach, przy znaczącym odciążeniu środowiska naturalnego, gdyż technologia eliminuje w dużej mierze papierowy obieg dokumentów. Niższe niż konkurencja koszty wytwarzania wynikają z zastosowania innowacyjnej myśli technologicznej dbającej o niezwykle wysokie parametry procesu przetwarzania danych Ina każdym jego etapie oraz bardzo daleko zaawansowanej automatyki procesów przetwarzania i archiwizacji danych. Możliwe będzie uzyskanie trwalej przewagi konkurencyjnej dzięki zastosowaniu ceny najniżej na rynku dla usługi o użyteczności i parametrach przewyższającej najlepsze do tej pory oferowane na rynku. To jest tzw. skok technologiczny, który dokonuje znaczących przemian na rynku oraz u klientów.
Zgodnie z ustawą, technologia umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług nie jest stosowana na świecie dłużej niż 5 lat.
Również co do technologii centralnego przetwarzania danych rozproszonych w obszarze przepływu dokumentów między różnymi systemami informatycznymi, wskazano, iż technologia ta zgodnie z dokumentacją stanowi wynalazek w rozumieniu ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej i nie jest do tej pory nigdzie stosowana, co czyni ją nową technologią w rozumieniu ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej.
W opinii stwierdzono, iż technologia w postaci wynalazku będąca przedmiotem opinii to unikatowa koncepcja, polegająca na tym, że umożliwia firmom korzystającym z różnych systemów wymianę dokumentów tak, że między sobą komunikują się jedynie ich systemy dla przepływu dokumentów i pracy nad nimi. Do tej pory na rynku występują bardzo drogie aplikacje umożliwiające zespalanie poszczególnych systemów informatycznych i wymianę między nimi, ale one nie realizują funkcji dodatkowych w postaci przepływu dokumentów, a jedynie są łącznikiem między aplikacjami. Podstawową i niezwykle istotną różnicą jest to, że ów łącznik wymaga bardzo zaawansowanych prac programistycznych celem dostosowania go do komunikacji pomiędzy poszczególnymi systemami. Prace dostosowawcze polegają na bardzo głębokiej ingerencji w systemy, które będą miały ze sobą się komunikować i są prowadzone przez zespoły informatyków zajmując bardzo dużo czasu. W innowacyjnym rozwiązaniu firmy [...] komunikacja pomiędzy systemami jest znacznie prostsza do skonfigurowania, gdyż posiada wbudowane formularze przygotowane dla większych systemów informatycznych oraz dla systemów mniej znanych i miej powszechnych na świecie w postaci bardzo prostego modułu do nieskomplikowanego budowania formularzy i łączników systemów. Technologia posiada łatwy interfejs użytkownika, który umożliwia połączenie między większością dostępnych na rynku programów zarządzania przedsiębiorstwem lub obsługi księgowo- magazynowej i sprzedażowej. Takie łączenie w technologii firmy [...] jest dla przeciętnego programisty obsługującego firmy sektora MŚP bardzo proste, gdyż nie jest do obsługi technologii konieczna znajomość zaawansowanych programów. Wykorzystano tu doświadczenie programistyczne firmy [...] w zakresie tworzenia rozwiązań komunikowania się miedzy systemami i integracji różnych aplikacji.
Należy zwrócić uwagę na fakt, że w dokumentacji konkursowej, w tym w Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 Działanie 4.3 Kredyt technologiczny, zamieszczono Wytyczne w zakresie nieopatentowanej wiedzy technicznej. W świetle ww. Wytycznych wnioskodawca miał obowiązek we wniosku o dofinansowanie fakt posiadania nowej technologii opisać w sposób nie budzący wątpliwości i dający się zweryfikować. Zgodnie bowiem z pkt 15 Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 Działanie 4.3 Kredyt technologiczny. Uzyskanie premii technologicznej na wdrożenie nowej technologii w postaci nieopatentowanej wiedzy technicznej, wymaga potwierdzenia w sposób niebudzący wątpliwości faktu posiadania nowej technologii. Za właściwie zidentyfikowane należy uznać takie informacje, które są opisane lub utrwalone w zamkniętej i spójnej formie, umożliwiającej bieżące ustalenie ich treści i sprawdzenie m.in. czy informacje te umożliwią wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług oraz czy charakteryzują się nowością.
Wnioskodawca określił zgłaszane technologie jako wynalazki informując, że zostały zgłoszone do opatentowania, ale nie uzyskały jeszcze ochrony lub nie posiadają zdolności patentowej. Równocześnie wskazał, że przewidziane do wdrożenia technologie, to nieopatentowana wiedza techniczna. Zarówno Instytucja Wdrażająca jak i Instytucja Pośrednicząca dokonały prawidłowej oceny zgłoszonych rozwiązań, stwierdzając, że skarżący błędnie zdefiniował planowane do wdrożenia rozwiązania jako wynalazki, albowiem art.24 pkt 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2006 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410) jednoznacznie wskazuje, iż wynalazkami nie są programy do maszyn cyfrowych.
Instytucja Pośrednicząca nie zakwestionowała również opisanych we wniosku i opinii faktów, że "nowe technologie" nie uzyskały ochrony patentowej, a zostały do niej zgłoszone ewentualnie, że nie posiadają zdolności patentowej, stwierdziła natomiast, że rozpoczęcie procedury ochrony patentowej nie jest tożsame z uzyskaniem tej ochrony.
Obie instytucje dokonały zatem oceny na podstawie złożonego przez stronę wniosku i opinii o innowacyjnej technologii, w tym IP skorzystała z opinii eksperta.
Pisma informujące o podjętych rozstrzygnięciach zawierają uzasadnienie.
Ocena stanu wiedzy w dziedzinie wynalazczości, jak wskazał to Naczelny Sąd Administracyjny, powinna nadążać za nadzwyczajnym na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci postępem w wielu dziedzinach techniki. Jest także oczywiste, że owa zmiana (postęp) łączy się z koniecznością reakcji organów stosujących prawo na nowe zjawiska w dziedzinie wynalazków, w tym weryfikacji poglądów, co do stanu techniki, jak i stosowania takich metod wykładni przepisów prawa, które w tych zmiennych warunkach zagwarantują realizację celów ustawodawcy m.in. w wyroku z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1140/11.
Podkreślił, że zasadny jest podnoszony w literaturze przedmiotu postulat jednolitej interpretacji przepisów dotyczących przesłanek zdolności patentowej w prawie polskim oraz na gruncie Konwencji monachijskiej o udzielaniu patentów europejskich, uwzględniając przy tym praktykę orzeczniczą Europejskiego Urzędu Patentowego. Za jednolitą interpretacją przesłanek zdolności patentowej wynalazku przemawia również fakt, że wynalazki podlegają w Polsce dwojakiego rodzaju ochronie, tj. na podstawie patentów wydanych przez Urząd Patentowy RP oraz przez Europejski Urząd Patentowy. Jednocześnie stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 65, poz. 598), przez uzyskanie patentu europejskiego, w którym Polska została wyznaczona jako kraj ochrony, nabywa się takie same prawa, jak przyznaje patent udzielony na podstawie prawa własności przemysłowej. Zatem nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, w której patenty wywierające na terytorium Polski identyczne skutki byłyby udzielane na różne rozwiązania. Z uwagi na to, że Polska musi respektować patenty europejskie, przesłanki zdolności patentowej przyjmowane przez Urząd Patentowy RP powinny być zasadniczo na gruncie p.w.p. tak samo rozumiane, jak przyjmuje to Europejski Urząd Patentowy na podstawie Konwencji monachijskiej.
W sprawie [...] Europejski Urząd Patentowy stwierdził, że program komputerowy nie jest wyłączony od patentowania, jeżeli jego użycie daje tzw. "dalszy efekt techniczny" wykraczający poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem. W ten sposób powstała tak zwana koncepcja dalszego skutku technicznego, co organ stosujący prawo powinien wziąć pod uwagę w rozpoznawanej sprawie (D. Bieńczak, Ochrona patentowa programów komputerowych w świetle orzecznictwa Europejskiego Urzędu Patentowego, Glosa 2009, nr 2, s. 113).
Wskazał, iż rozwiązanie powinno być dokonywane na podstawie wykładni przepisów Konwencji monachijskiej, a także Wytycznych EUP w sprawie badań patentowych (Guidelines for Examination in the European Patent Office).
WSA zwracając uwagę na sformalizowany charakter postępowania w celu obiektywnego rozdziału środków pomocowych wskazuje, że organy właściwie swoim postępowaniem odniosły się do znaczenia w tym postępowaniu regulacji dotyczących zasad przeprowadzania konkursu zawartych w opracowanym przez Instytucję Wdrażającą Regulaminie przeprowadzania konkursu i opracowanym przez Instytucję Pośredniczącą Przewodniku, a także Instrukcji, obowiązujących wszystkich przystępujących do konkursu beneficjentów, którzy chcąc uzyskać pomoc muszą się do zasad w nich określonych stosować, a zatem wypełnić wniosek prawidłowo w sposób jasny , czytelny i zrozumiały. Niezastosowanie się do powyższych zasad uznać należy za niedochowanie należytej staranności, nie uzasadniające zarzutu dokonania oceny wniosku w sposób naruszający prawo.
Prezentacja projektów odbywa się na zasadach konkursu. A więc Komisja Konkursowa winna wybrać projekt, który z jednej strony jest najlepiej przygotowany, a z drugiej najlepiej będzie realizował cel konkursu. Projekty słabo przygotowane, bądź też projekty w pełni nierealizujące celów konkursu, zdaniem Sądu nie mogą być oceniane lepiej od projektów poprawnie sporządzonych i prawidłowych pod względem merytorycznym, gdyż w ten sposób naruszono by zasadę równości stron. Do dofinansowania przyjmowane winny być najlepiej sporządzone i najlepsze projekty, dające gwarancję realizacji i jej trwałości w czasie. W tym miejscu należy podkreślić, że składany wniosek o udzielenie dofinansowania winien być sporządzony możliwie zwięźle, treściwe i konkretnie. Należy unikać ogólnikowych, nie wnoszących dodatkowych informacji stwierdzeń oraz powielania tych samych informacji w różnych częściach wniosku. Tym samym brak jest możliwości uzupełniania złożonych wniosków np. na etapie protestu, gdyż godziło by to w zasadę równości stron. Umożliwiłoby to stronie, która słabiej przygotowała wniosek jego poprawę, przez co jej wniosek mógłby zostać oceniony lepiej niż podmiotu, który złożył wniosek poprawny już na etapie jego składania. Podmiot, który poprawiałby wniosek, byłby w uprzywilejowanej sytuacji, gdyż zna już ocenę komisji konkursowej i wskazane przez tą komisję określone wady swojego wniosku.
Powyższe potwierdza dokumentacja konkursowa, która w szczególności w § 6 ust. 2 pkt 4 Załącznika 4.4 do Szczegółowego opisu priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (dalej: Procedura odwoławcza) wskazuje, że protest winien zawierać wyczerpujące określenie zarzutów odnośnie do przeprowadzonej oceny wniosku o dofinansowanie projektu ze wskazaniem zakresu naruszenia oraz uzasadnieniem prezentowanego stanowiska z powołaniem się na informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie, załącznikach do wniosku lub wyjaśnieniach stanowiących integralną część wniosku. Przepis ten odwołuje się wyłącznie do dokumentacji projektowej już złożonej przez beneficjenta w postępowaniu przed Instytucją Wdrażająca, w tym wyjaśnień - jednakże tylko tych przedstawionych IW w trybie § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu i które w konsekwencji stały się integralną częścią wniosku o dofinansowanie. W dokumentacji konkursowej, ze względu na zasadę równości, brak jest możliwości składania na tym etapie dodatkowych dokumentów i wyjaśnień - tak z inicjatywy IP, jak i beneficjenta. Z zasadą równości podmiotów związane jest także obowiązek Ministra do oceny tylko prawidłowości postępowania Instytucji Wdrażającej. Instytucja Pośrednicząca nie może rozpatrywać nowych dokumentów, które nie były przedmiotem oceny przez IW, bo ponownej oceny merytorycznej dokonuje dopiero, gdy stwierdzi zasadność zarzutów podnoszonych w proteście potwierdzających wadliwość postępowania IW. § 9 ust. 10 Procedury odwoławczej stanowi, że w trakcie rozpatrywania protestu Instytucja Pośrednicząca oceniająca zobowiązana jest do: 1) zapoznania się z wynikami pierwotnej oceny projektu; 2) zapoznania się z treścią protestu złożonego przez wnioskodawcę wraz z jego uzasadnieniem, a w szczególności do wnikliwego przeanalizowania zgłoszonych zarzutów; 3) dokonania ponownej oceny projektu w zakresie objętym protestem, jeśli zarzuty podniesione przez wnioskodawcę w proteście są uzasadnione; 4) pisemnego ustosunkowania.
Zatem ze względu na charakter postępowania (konkurs) oraz zasadę równości brak jest podstaw prawnych do uzupełniania złożonego wniosku o dodatkowe dokumenty czy też treści. Powyższemu w żaden sposób nie stoi na przeszkodzie wskazana przez skarżącą możliwość wezwania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu w przypadku zaistnienia wątpliwości, na wniosek członków oceniających Komisji Konkursowej, Przewodniczący tej Komisji lub jego zastępca może zwrócić się do wnioskodawcy o przedłożenie dodatkowych informacji i wyjaśnień do treści wniosku o dofinansowanie lub załączników (np. opinii o nowej technologii), a złożone wyjaśnienia stanowią integralną część wniosku. Wyjaśnienia te mogą być dokonywane wyłącznie przez ich autora/instytucję wystawiającą pierwotny dokument. W kontekście powyższego oraz zgodnie ze wskazanym wyżej obowiązkiem odnoszącym się do prawidłowego wypełniania wniosków o dofinansowanie, zwracanie się o dodatkowe wyjaśnienia ma charakter fakultatywny (nikt nie może nakazać niezależnym ekspertom do wystąpienia z wnioskiem o wezwanie wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień) i jest zasadne jedynie wówczas, gdy sformułowania wniosku są niezrozumiałe. W przedmiotowej sprawie powyższe nie wystąpiło. W wypadku, gdy wniosek jednoznacznie opisuje daną kwestię lub brak jest odniesienia się we wniosku do pewnych zagadnień brak jest podstaw do wzywania wnioskodawców do złożenia wyjaśnień. Przeciwna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że w każdym wypadku należałoby wezwać skarżącego do złożenia wyjaśnień. Taka sytuacja byłaby sprzeczna z zasadą równego traktowania wnioskodawców, uniemożliwiałaby bowiem, o czym była mowa wyżej, wnioskodawcom, których wnioski zostały sformułowane poprawnie jeszcze większe doprecyzowanie ich treści. Ponadto doprowadziłaby do znacznego wydłużenia postępowania. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie nie zachodziła konieczność wezwania skarżącej do złożenia dodatkowych wyjaśnień, gdyż na podstawie wniosku możliwa była ocena tych kryteriów (negatywna ocena). Sąd stoi na stanowisku, że żaden z przepisów powszechnie obowiązujących oraz żaden z dokumentów mających zastosowanie do ogłoszonego konkursu nie nakłada obowiązku wezwania skarżącego do złożenia informacji. Trzeba także podkreślić, że skarżąca przystępując do konkursu winna znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować.
Nieuzasadniony jest więc zarzut naruszenia art. 26 ust.2 u.z.p.r.
Reasumując należy podkreślić, iż skoro w załączonej do wniosku opinii nie wskazano dalszego efektu technicznego projektu wykraczającego poza normalne oddziaływanie fizyczne pomiędzy programem a komputerem, organy obu instancji należycie wywiązały się z obowiązku wynikającego z art. 7 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, a ekspert powołany w tej sprawie przez Instytucję Pośredniczącą w sposób wyczerpujący i przekonywujący odniósł się do charakterystyki technologii przedstawionej przez Stronę skarżącą na podstawie danych zamieszczonych w opinii [...].
Obie instytucje dokonały oceny na podstawie złożonego przez stronę wniosku i opinii o innowacyjnej technologii.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił skargi na zasadzie przepisu art.30c ust.3 pkt 2 u.z.p.p.r. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło