V SA/Wa 2236/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-08
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) prawidłowo oceniło wniosek o dofinansowanie projektu, nieuwzględniając protestu strony skarżącej, w szczególności w zakresie kryterium dostępu dotyczącego własności intelektualnej oraz kryteriów punktowanych dotyczących adekwatności prac B+R i zapotrzebowania rynkowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) prawidłowo oceniło wniosek o dofinansowanie projektu. Ocena ta, w tym nieuwzględnienie protestu strony, była zgodna z prawem powszechnie obowiązującym oraz postanowieniami systemu realizacji programu operacyjnego, w tym Regulaminem konkursu. Sąd stwierdził, że NCBiR zapewniło przejrzystość i rzetelność postępowania, a uzasadnienie negatywnej oceny było wystarczające i umożliwiało stronie polemikę. Sąd podkreślił, że ocena wniosku opiera się wyłącznie na jego treści, a wnioskodawca ma obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku zgodnie z zasadami konkursu.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) o nieuwzględnieniu jej protestu od wyniku oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój. Wniosek został oceniony negatywnie z powodu niespełnienia kryterium dostępu "Własność intelektualna nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu" oraz niskiej punktacji w kryteriach punktowanych. Strona skarżąca kwestionowała ocenę kryterium dostępu oraz ocenę prac B+R i zapotrzebowania rynkowego. NCBiR uznało protest za niezasadny, wskazując na braki we wniosku dotyczące m.in. analizy stanu techniki, opisu prac B+R i analizy rynkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2017 r. nr nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.
Przedmiotem skargi złożonej przez P. Spółka z o.o. z siedzibą w S.(dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Wnioskodawca" lub "Strona") jest informacja Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej: "NCBiR", "IP", "Instytucja Pośrednicząca", "Organ") z dnia (...) grudnia 2017 r. nr (...) w sprawie nieuwzględnienia protestu z dnia (...) października 2017 r. od wyniku oceny wniosku o dofinansowanie projektu nr (...) pn. "L. 2017 - System Ekspercki wczesnego wykrywania nowotworów płuc przy wykorzystaniu metod uczenia maszynowego i analizy instrumentalnej. Próba identyfikacji osób bezobjawowych w populacji wysokiego ryzyka wymagających pogłębionej diagnostyki" złożonego w ramach poddziałania 1.1.1 PO IR Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Pismem z dnia (...) października 2017 r. NBCiR zawiadomił Stronę, że ocenę merytoryczną wniosku zakończono z wynikiem negatywnym - projekt został umieszczony na Liście projektów niewybranych do dofinansowania z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 11 ust. 4 pkt 1 Regulaminu Przeprowadzania Konkursu w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020.
Organ w piśmie wyjaśnił, że projekt nie spełnił kryterium dostępu: "Własność intelektualna nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu", a w ramach kryterium punktowanego uzyskał łącznie 15 punktów. Poszczególne kryteria punktowane tj.:
1. "Zaplanowane prace B+R są adekwatne do osiągnięcia celu projektu, a ryzyka z nimi związane zostały zdefiniowane" uznano za spełnione w stopniu przeciętnym i przyznano 2 punkty;
2. "Zespół badawczy oraz zasoby techniczne wnioskodawcy zapewniają prawidłową realizacje zaplanowanych w projekcie prac B+R" uznano za spełnione w stopniu bardzo dobrym i przyznano 4 punkty;
3. "Nowość rezultatów projektu" uznano za spełnione w stopniu bardzo dobrym i przyznano 4 punkty;
4. "Zapotrzebowanie rynkowe i opłacalność wdrożenia" uznano za spełnione w stopniu przeciętnym i przyznano 2 punkty.
Skarżąca w dniu (...) października 2017 r. wniosła protest od wyniku oceny merytorycznej.
Spółka nie zgodziła się z oceną kryterium dostępu nr 3 "Własność intelektualna nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu", a w zakresie kryterium punktowanego zakwestionowała ocenę kryterium: "Zaplanowane prace B+R są adekwatne do osiągnięcia celu projektu, a ryzyka z nimi związane zostały zdefiniowane" oraz kryterium "Zapotrzebowanie rynkowe i opłacalność wdrożenia".
Pismem z dnia (...) grudnia 2017 r. NCBiR powiadomił Skarżącą o nieuwzględnieniu protestu. Odnosząc się do oprotestowanego kryterium dostępu nr 3 IP uznała zarzuty za niezasadne i utrzymała pierwotną negatywną ocenę kryterium.
W ocenie IP podważanie wiedzy i doświadczenia członków panelu ekspertów rozpoznających wniosek jest wynikiem subiektywnych odczuć Spółki. IP wyjaśniła, że ocena merytoryczna była dokonywana przez panel na podstawie informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie. Spotkanie z ekspertami miało ograniczony limit czasu i nie służyło rozszerzaniu treści zawartych we wniosku, a jedynie weryfikacji zawartych w nim danych ze stanem faktycznym. IP stwierdziła, że działanie panelu mieściło się w ramach reguł wynikających z Regulaminu przeprowadzania konkursu. Zaznaczyła ponadto, że w skład panelu ekspertów wchodzili eksperci z dziedziny, której dotyczyły oceniane projekty. Zostali oni wyznaczeni przez Dyrektora NCBiR spośród przedstawicieli naukowych, gospodarczych i finansowych. Szczegółowe warunki związane z wyborem ekspertów zostały określone w Zarządzeniu Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju nr 21/2017 z 01.03.2017 r. w sprawie powołania Komisji Oceny Projektów dla konkursu nr 1/1.1.1/2017 organizowanego w ramach poddziałania 1.1.1. Dokument został opublikowany na stronie internetowej Instytucji Pośredniczącej.
Oceniając inne zarzuty protestu dotyczące kryterium dostępu IP zwróciła uwagę, że pierwotna opinia nie zarzucała braku ochrony patentowej, a brak wyczerpującego i informatywnego opisu planowanej strategii w zakresie ochrony własności intelektualnej. Zgodziła się z oceną Spółki, że zgodnie ze specyfiką projektu w analizowanym przypadku stosowanie ochrony patentowej było niezasadne. Nie oznacza to jednak, że Wnioskodawca został zwolniony z zadania wykazania braku dostępnych i objętych ochroną nie tylko rozwiązań patentowych, ale również wyników prac B+R, których istnienie uniemożliwiałoby albo czyniło niezasadnym przeprowadzenie zaplanowanego wdrożenia wyników projektu. Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku Wnioskodawca był zobligowany: "Należy wskazać, kiedy prowadzone były analizy, z jakich baz danych (patentowych i publikacji) korzystał Wnioskodawca, jakich słów kluczowych użył oraz wyniki, które uzyskał w związku z badaniem stanu techniki."
NCBiR zwróciło również uwagę, że Spółka nie odniosła się w swym proteście do oceny, zgodnie z którą nie Spółka wykazała przeprowadzenia analizy czystości patentowej zgodnie z zasadami konkursu - nie wykazała z jakich baz danych (patentowych i publikacji) korzystała, nie podała słów kluczowych, których użyła oraz wyników, które uzyskała w związku z badaniem stanu techniki. W ocenie IP brak odniesienia się Wnioskodawcy do kwestii wymienionych powyżej samo w sobie stanowiło przesłankę do uznania protestu za niezasadny.
W zakresie kryterium punktowanego: "Zaplanowane prace B+R są adekwatne do osiągnięcia celu projektu, a ryzyka z nimi związane zostały zdefiniowane" zarzuty Spółki uznano za niezasadne. NCBiR podkreśliło, że opinia pierwotna nie kwestionowała merytorycznej zasadności zaplanowanych prac. Stwierdzono natomiast, że zaplanowane prace nie są adekwatne i niezbędne do osiągnięcia celu projektu/rozwiązania problemu technologicznego, ponieważ opis planowanych działań jest zbyt lakoniczny i uniemożliwia dogłębną analizę zadań w ramach planowanych prac B+R. Zgodnie z dokumentacją konkursową Wnioskodawca winien opisać planowane prace w sposób wyczerpujący i jednoznaczny, pozwalający na weryfikację zaplanowanych prac pod kątem zasadności merytorycznej i kosztowej oraz wykonalności harmonogramowej i budżetowej. IP podtrzymała zastrzeżenie z opinii pierwotnej, że przedstawione we wniosku opisy prac mają zbyt wysoki poziom ogólności, np. całość opisu prac etapu nr 2 brzmi "1. Przystosowanie oprogramowania do rejestracji danych pacjentów". Podkreśliła, że treść oceny wniosku jest zawsze na tyle precyzyjna na ile pozwala na to sam wniosek, jego precyzja i dokładny opis zawartych w nim informacji. Rolą Wnioskodawcy jest przekonać odpowiednio jasnymi i precyzyjnymi zapisami w treści wniosku, że stawiane przez niego tezy są jednoznaczne i wyczerpujące.
Za uzasadnioną uznano natomiast argumentację dotyczącą problemu ochrony danych osobowych. Spółka przypomniała bowiem, że problematyka ta jest uregulowana prawnie, w związku z czym zobligowana jest do jej przestrzegania. IP zauważyła jednocześnie, że w opinii pierwotnej odniesiono się również do danych medycznych oraz do problematyki związanej z realizacją badań wymagających zgody komisji bioetycznej. W tym kontekście Wnioskodawca przedstawił wybiórczą i subiektywną argumentację i nie odniósł się wprost do zastrzeżeń zawartych w opinii.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej "follow-up" pacjentów i odpowiedzialności za pomyłki diagnostyczne IP wskazała, że w ocenie wnioskodawcy nie są to zagadnienia powiązane z zakresem projektu. Niemniej jednak w jej ocenie, w kontekście konieczności realizacji procedury badań klinicznych, jak i poprawności opisu planowanych prac na potrzeby wniosku Wnioskodawca powinien jednoznacznie opisać planowaną procedurę badania, w tym odnieść się do omawianych kwestii.
Instytucja Pośrednicząca uznała za wystarczające wyjaśnienia Spółki dotyczące doświadczenia zespołu w diagnostyce próbek oddechowych oraz analiz surowicy.
Ponadto IP stwierdziła, że Strona nie odniosła się w swym proteście do części zarzutów zawartych w opinii pierwotnej, które miały wpływ na negatywną ocenę kryterium tj.:
- "Tylko dla części etapów określono mierzalne/sparametryzowane kamienie milowe. Wpływ braku ich osiągnięcia na zasadność kontynuacji projektu opisany w sposób niezadawalający, ponieważ ten aspekt nie jest w ogóle ujęty we wniosku";
- ,,(...)nie można potwierdzić, że zakładane rezultaty prac są możliwe do osiągnięcia w kontekście założonego harmonogramu i budżetu";
- "bardzo poważnym mankamentem wniosku jest niezwykle pobieżna analiza ryzyk - dla Wnioskodawcy poważne ryzyka dla tego projektu nie istnieją. We wniosku nie przedyskutowano odpowiednio np. (...)potencjalnych problemów z rejestracją produktu w AOTM , certyfikacją IVD."
NCBiR stwierdziło, że powyższe samo w sobie stanowiło przesłankę do odrzucenia protestu w toku procedury odwoławczej.
W zakresie kryterium punktowanego: "Zapotrzebowanie rynkowe i opłacalność wdrożenia" zarzuty Spółki uznano za niezasadne. IP ponownie wyjaśniła, że ocena merytoryczna była dokonywana przez panel na podstawie informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie oraz w oparciu o wiedzę i doświadczenie ekspertów wyznaczonych przez Dyrektora NCBiR spośród przedstawicieli naukowych, gospodarczych i finansowych na podstawie określonych procedur.
Oceniając protest w zakresie odnoszącym się do zastrzeżeń z opinii pierwotnej dotyczących prezentacji rynku docelowego oraz przyjętych szacunków sprzedaży w uogólniony sposób IP wskazała, że wprawdzie Spółka wskazała, że grupa docelowa jest tożsama z odbiorcami wskazanymi w opinii metod diagnostycznych, ale ani we wniosku, ani w proteście nie zidentyfikowała i nie zdefiniowała grup precyzyjnie. W ocenie IP podczas ceny wniosku o dofinansowanie panel postąpił zgodnie z obowiązującymi wymaganiami, ponieważ w Instrukcji wypełniania wniosku zostało napisane: "wskazać główne grupy odbiorców rezultatu projektu, a następnie je scharakteryzować, odnosząc się do ich cech mających istotne znaczenie dla sukcesu rynkowego rezultatu projektu, tj. w szczególności do ich wielkości/liczebności, potrzeb, oczekiwań, preferencji, możliwości.
NCBiR zwróciło również uwagę, że Wnioskodawca w proteście nie odniósł się wprost do kluczowego zarzutu z opinii pierwotnej dotyczącego przyjętych w projekcie założeń finansowych. Wnioskodawca nie podparł szacunków wyliczeniami, statystykami bądź wynikami badań rynkowych. Przedstawione w proteście wyjaśnienia i argumentację Wnioskodawcy uznano za niewystarczające.
Podkreślono, że panel ekspertów w opinii pierwotnej nie kwestionował merytorycznej, medycznej i społecznej zasadności prac nad rozwiązaniem zaproponowanym przez Wnioskodawcę ani jego doświadczenia biznesowego. Wątpliwości wzbudził sposób prezentacji danych mających świadczyć o zasadności ekonomicznej przedsięwzięcia. Przyjęte wartości dla kluczowych parametrów ekonomicznych powinny być uzasadnione poprzez prezentację przyjętych założeń i dokonanych analiz.
Ponadto stwierdzono, że Wnioskodawca nie odniósł się w swym proteście do części zarzutów zawartych w opinii pierwotnej, które miały wpływ na negatywną ocenę kryterium:
- "W opisie brakuje wyczerpującej dyskusji na temat certyfikacji produktów oraz kwestii ich rejestracji w odpowiednich agendach."
- "Brakuje też wyczerpującej i przekonującej dyskusji nad systemami refundacji proponowanego rozwiązania w przyszłości."
- "Sposób wdrożenia produktu na rynek jest we wniosku przedstawiony w zbyt wysokim stopniu ogólności, co powoduje, że przedstawiony model biznesowy wdrożenia jest nie w pełni przekonujący."
- "We wniosku poprawnie zidentyfikowano tylko niektóre ryzyka/bariery we wdrożeniu planowanego produktu na rynek i przedstawiono sposoby ich minimalizacji. W opisie brakuje wyczerpującej dyskusji na temat certyfikacji produktów oraz kwestii ich rejestracji w odpowiednich agendach."
Instytucja Pośrednicząca podkreśliła, że brak odniesienia się Wnioskodawcy do wymienionych kwestii samo w sobie stanowi przesłankę do uznania protestu za niezasadny.
W związku z nieuwzględnieniem protestu Skarżąca wniosła na rozstrzygnięcie NCBiR skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Organowi wydającemu zaskarżone rozstrzygnięcie Strona zarzuciła naruszenie:
1. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 28 pkt 5 i art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2017 r. poz. 776) - poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Wnioskodawca nie wykazał braku dostępnych i objętych ochroną tak rozwiązań patentowych, jak i wyników prac B+R;
2. art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, poprzez błędne przyjęcie, że:
a) w przypadku badania pacjentów zdrowych wnioskodawca winien był również sporządzić ich follow-up study,
b) wnioskodawca winien był opisać szczegółowo procedury w projekcie badawczym, skoro procedura ta będzie ustalana dopiero w trakcie realizacji projektu, a ponadto nie zdefiniował ryzyk związanych z realizacją projektu,
c) błędną ocenę zapotrzebowania rynkowego i opłacalności wdrożenia;
3) art. 56 ust. 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, poprzez brak merytorycznego odniesienia się do wszystkich zarzutów Skarżącej złożonych w proteście z (...) października 2017 r.
Spółka wniosła o uchylenie stanowiska IP zawartego w informacji z dnia (...) grudnia 2017 r. oraz o zasądzenie od organu administracji na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W odpowiedzi na skargę Instytucja Zarządzająca wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1146, obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 217 ze zm.) – dalej: ustawa wdrożeniowa, u.z.r.p.s. - w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: p.p.s.a.
W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1.
Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 tej ustawy, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Praktyka sądów administracyjnych wskazuje, że przy interpretacji przepisów ustawy wdrożeniowej przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
Uznać należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.
Kontrolując zatem legalność oceny projektu dokonanej przez NCBiR, jak również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w zaskarżonej informacji, stwierdzić trzeba, iż odpowiadają one prawu.
Ocena Sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania Instytucji Pośredniczącej z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z cyt. ustawą o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020, a także postanowieniami systemu realizacji programu, w szczególności Regulaminem konkursu z dnia 1 lutego 2017 r., w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Priorytet I: Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa, Działanie 1.1: Projekty B+R przedsiębiorstw, Poddziałanie 1.1.1.: Badanie przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa, Konkurs 1/1.1.1/2017 – konkurs dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorców, zwanym dalej: Regulaminem konkursu.
Dokonując kontroli działania organu Sąd uznał, iż przy ocenie projektu nie doszło do naruszenia art. 37 ustawy wdrożeniowej poprzez brak zapewnienia przejrzystości i rzetelności stosowanych reguł. Należy przy tym podkreślić, że ustawa wdrożeniowa nie definiuje żadnego z tych pojęć. Zasady przejrzystości i rzetelności zostały zdefiniowane w Rozdziale 4 - Ogólne warunki wyboru projektów, pkt 1 lit. b Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014 - 2020, za pomocą których na podstawie art. 5 ustawy wdrożeniowej minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określa ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych.
Zgodnie z Wytycznymi, przejrzystość rozumiana jest jako zapewnienie dostępu do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez udzielanie na wniosek wnioskodawcy informacji o postępowaniu, jakie toczy się w odniesieniu do jego projektu, a także poprzez bieżące zamieszczanie na stronie internetowej instytucji organizującej konkurs informacji o etapie, na którym znajduje się dany konkurs lub innych informacji związanych z jego przebiegiem.
W ramach konkursu NCBiR na bieżąco informuje wnioskodawców w drodze komunikatów na stronie internetowej o tym, na jakim etapie znajduje się konkurs, oraz udziela odpowiedzi na indywidualne pytania zadawane przez wnioskodawców.
Zgodnie z Wytycznymi, rzetelność rozumiana jest jako obowiązek zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów, które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub wskazanie okoliczności, które zdecydowały o negatywnej ocenie merytorycznej.
Informacja dot. oceny wniosku Strony skarżącej zawiera pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełnienia spornych kryteriów oraz wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnej ocenie merytorycznej. Tym samym informacja spełnia wymogi rzetelności określone w Wytycznych.
Dokonując oceny zaskarżonej informacji w pierwszej kolejności należy zauważyć, że projekt Skarżącej spółki nie spełnił kryterium dostępu: "Własność intelektualna nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu", a w ramach kryterium punktowanego uzyskał łącznie 15 punktów. Poszczególne kryteria punktowane osiągnęły następującą punktację:
1. "Zaplanowane prace B+R są adekwatne do osiągnięcia celu projektu, a ryzyka z nimi związane zostały zdefiniowane" uznano za spełnione w stopniu przeciętnym i przyznano 2 punkty;
2. "Zespół badawczy oraz zasoby techniczne wnioskodawcy zapewniają prawidłową realizacje zaplanowanych w projekcie prac B+R" uznano za spełnione w stopniu bardzo dobrym i przyznano 4 punkty;
3. "Nowość rezultatów projektu" uznano za spełnione w stopniu bardzo dobrym i przyznano 4 punkty;
4. "Zapotrzebowanie rynkowe i opłacalność wdrożenia" uznano za spełnione w stopniu przeciętnym i przyznano 2 punkty;
5. "Wdrożenie rezultatów projektu planowane jest na terenie RP" uznano za spełnione i przyznano 3 pkt.
Z Regulamin konkursu (§ 11 pkt 4) wynika, iż w wyniku oceny merytorycznej przeprowadzonej przez pre-panel projekt może zostać:
1) oceniony pozytywnie, tj. zostaje skierowany do oceny w ramach panelu – w przypadku, gdy:
a) spełnił wszystkie kryteria dostępu (TAK/NIE) oraz
b) uzyskał w każdym z kryteriów merytorycznych punktowanych w skali od 0 do 5 co najmniej 3 pkt, oraz
c) uzyskał łącznie co najmniej 15 punktów w ramach wszystkich kryteriów punktowanych;
2) oceniony negatywnie, tj. nie podlega ocenie panelowej i nie jest rekomendowany do dofinansowania, jeśli nie spełnia przynajmniej jednego z warunków określonych w pkt 1.
Z kolei pkt 5 stanowi, że w sytuacji, o której mowa w ust. 4 pkt 2, projekt nie będzie stanowił przedmiotu oceny dokonywanej przez panel, a ostateczną oceną projektu będzie ocena dokonana przez pre-panel. W takim przypadku IP pisemnie informuje Wnioskodawców o wynikach oceny projektów. Wnioskodawca otrzymuje informację o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów dostępu i liczbie punktów otrzymanych przez projekt wraz z uzasadnieniem. Informacja przekazywana Wnioskodawcy zawiera pouczenie o możliwości wniesienia protestu. Informacja ta nie stanowi decyzji w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego.
IP w rozstrzygnięciu protestu wskazała, iż Strona skarżąca ma rację odnośnie braku możliwości ochrony patentowej, jednakże Wnioskodawca nie jest zwolniony z obowiązku wykazania braku dostępnych i objętych ochroną nie tylko rozwiązań patentowych, ale również wyników prac B+R, których istnienie uniemożliwiałoby albo czyniło niezasadnym przeprowadzenie zaplanowanego wdrożenia wyników Projektu. IP wskazała przy tym na treść Przewodnika po kryteriach tj. dokumentu Kryteria wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020, wg którego oceniane jest czy wnioskodawca uprawdopodobnił, że brak jest dostępnych i objętych ochroną, rozwiązań/technologii/wyników prac B+R, których istnienie uniemożliwiałoby albo czyniło niezasadnym przeprowadzenie zaplanowanego wdrożenia wyników projektu.
Należy w tym miejscu zgodzić się z IP, iż stanowisko organu jest naturalną konsekwencją oceny projektu w ramach kryterium Własność intelektualna nie stanowi bariery dla wdrożenia rezultatów projektu. Tym samym nie można uznać, iż NCBiR naruszył wskazane w skardze przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej.
Z kolei dokonując weryfikacji zaskarżonego pisma w kontekście kolejnych zarzutów skargi należy uwzględnić brzmienie § 7 oraz § 10 i § 11 Regulaminu konkursu, jak również treść załącznika Nr 3 do Regulaminu konkursu, w którym określono dla tego konkursu Kryteria wyboru finansowanych operacji w ramach PO IR (wersja z marca 2017 r.).
Odnośnie ocen zawartych w Kryteriach punktowych, gdzie Skarżąca spółka otrzymała w dwóch kryteriach po 2 pkt, Sąd pragnie wskazać, iż nie można skutecznie zarzucić IP, że nie dochowała należnych standardów przy ich ocenie. Wniosek Skarżącej spółki był oceniany przez niezależnych ekspertów na podstawie Kryteriów wyboru, jednakże ze względu na jego skrótowość i pewną lakoniczność, co podkreślał NCBiR w zaskarżonej informacji, trudno odmówić zasadności wywiedzionych ocen.
W ocenie Sądu wniosek podlegający ocenie rzeczywiście jest dość ogólnikowy, niektóre odniesienia są uzasadnione jednym zdaniem, a tym samym trudno jest zarzucić oceniającym, iż dokonali oceny w niemiarodajny sposób.
W ocenie Sądu z przedstawionej dokumentacji projektu, która podlegała ocenie IP, na podstawie przytoczonych powyżej zapisów Regulaminu konkursu, organ wywiódł prawidłową ocenę, której nie można zarzucić dowolności i braku zasadności. Jednostka prawidłowo wskazała też, że ocena treści wniosku o dofinansowanie w kontekście spełniania określonych kryteriów odbywa się wyłącznie na podstawie jego treści (oraz załączników). Późniejsze dodatkowe informacje, w szczególności przekazywane w proteście, nie mogą być brane pod uwagę na etapie rozpatrywania protestu.
Należy też zauważyć, że z Regulaminu konkursu i załączników do niego wynika, jakie kryteria będą oceniane, czemu mają one służyć i w związku z tym, co należy zamieścić we wniosku, aby dane kryterium mogło zostać pozytywnie dla wnioskodawcy ocenione.
Ustawodawca w art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej postanowił, że regulamin konkursu zawiera wzór wniosku o dofinansowanie projektu. Wniosek o dofinansowanie stanowi jeden z podstawowych dokumentów dotyczących procedury dofinansowywania unijnego i nie można uznać go w okolicznościach faktycznych sprawy za dokument niemający wiążącego charakteru (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r. sygn. akt II GSK 2113/14, odnoszący się analogicznie do art. 29 ust. 2 pkt 8 u.z.p.p.r.; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).
Na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 1500/11). Podkreślić wypada także, że Strona skarżąca przystępując do konkursu winna znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Brak podanej informacji lub też podanie informacji w sposób niejednoznaczny winien zostać oceniony negatywnie.
Organ w żaden sposób nie naruszył art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, który stanowi, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Postanowienia Regulaminu konkursu obowiązują w równym stopniu wszystkich beneficjentów. Nie można więc zasadnie twierdzić, aby zastosowanie wspomnianych postanowień Regulaminu konkursu względem Strony skarżącej, do czego obowiązany był organ, naruszyło powołany przepis (podobnie NSA w wyroku z 9 stycznia 2014r., II GSK 2322/13).
Oceniając, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy u.z.r.p.s. ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem, kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią zatem postanowienia u.z.r.p.s., postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu. Dokumenty określające warunki i procedury obowiązujące w programach operacyjnych są wydawane na podstawie upoważnienia ustawowego, tj. art. 6, art.7, art. 41 ustawy wdrożeniowej. Z upoważnienia nie wynika, że akty te mogą regulować pewne kwestie odmiennie niż ustawa wdrożeniowa. Dotyczy to przede wszystkim przepisów z art. 46 ust. 3 ustawy wdrożeniowej (właściwa instytucja przekazuje wnioskodawcy pisemną informacje o zakończeniu oceny projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem liczby punktów otrzymanych przez projekt lub informacji o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektu) oraz art. 58 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy (właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z uzasadnieniem). Zgodnie z zacytowanym przepisem ustawowym obie informacje dotyczące oceny projektu i rozstrzygnięcia protestu muszą zawierać uzasadnienie. Uzasadnienie to musi odzwierciedlać zasadę zawartą w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowiącą, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Skoro ww. informacje kierowane do wnioskodawcy zgłoszonego projektu stanowią o dwustopniowym postępowaniu konkursowym kontrolowanym również przez sąd administracyjny, to nie ulega wątpliwości, że wymagane przez ustawodawcę uzasadnienie tych informacji musi spełniać element rzetelnego wyjaśnienia przyjętej oceny. Wskazać należy, jak słusznie zaakcentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r. (sygn. akt II GSK 1051/13): "uzasadnienie informacji o wynikach oceny musi zawierać taką treść, aby spełnić swoją ustawową rolę, tzn. umożliwić stronie wniesienie umotywowanego protestu od oceny, która jej nie satysfakcjonuje. Uzasadnienie zatem musi być zrozumiałe dla strony i wyraźnie wskazywać na przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia wraz z ich wyjaśnieniem. Strona powinna bowiem wiedzieć dokładnie dlaczego jej projekt został oceniony negatywnie. Jeżeli uzasadnienie zawiera taką treść i umożliwia stronie podjęcie polemiki z dokonaną oceną, trzeba uznać je za odpowiadające prawu.". Natomiast w wyroku z dnia 11 lipca 2013 r. (sygn. akt II GSK 1113/13) NSA zaakcentował, iż: "...instytucja rozpatrująca protest powinna przeprowadzić szczegółową analizę środka procesowego z uwzględnieniem zarzutów podniesionych zarówno przez ekspertów w kartach ocen merytorycznych jak i skarżącą Spółkę w treści złożonego protestu. Podkreślić należy, że nie jest dopuszczalne "mechaniczne" odwoływanie się do ocen recenzentów, czy wcześniej do ocen ekspertów.".
Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez Instytucję Pośredniczącą, jak również legalność jego działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w zaskarżonej informacji, wypada stwierdzić, że odpowiadają one prawu.
Odnosząc się zaś do poprawności oceny projektu to należy wskazać, że w tym zakresie możliwości sądu administracyjnego są ograniczone do zbadania, czy ocena została sformułowana w postępowaniu wolnym od naruszeń prawa, w szczególności odpowiadającym zasadom wynikającym z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W ocenie Sądu takich błędów IP nie popełniła. Przeprowadzona ocena nie jest obarczona ewidentnymi błędami logicznymi, zawiera spójne i logiczne wyjaśnienie stanowisko oceniającego, argumenty na jego poparcie. Analizując treść wniosku, pisma informującego o negatywnej ocenie merytorycznej, protestu oraz pisma zawierającego odpowiedź na protest, należy stwierdzić, iż oceniający w sposób trafny wskazali na powody negatywnej oceny merytorycznej wniosku. Ocena zawiera szczegółowe wyjaśnienie zasad oceny i uzasadnienie negatywnej oceny merytorycznej. Zarzuty protestu jak i skargi nie podważają skutecznie prawidłowości dokonanej oceny.
Na zakończenie Sąd zauważa, że NCBiR w swoim rozstrzygnięciu odniósł się szczegółowo do zarzutów protestu, które – oprócz zarzutów odnośnie kryterium dostępu – odnosiły się do dwóch kryteriów punktowanych tj. Zaplanowane prace B+R są adekwatne do osiągnięcia celu projektu, a ryzyka z nimi związane zostały zdefiniowane (przyznano 2 punkty) oraz Zapotrzebowanie rynkowe i opłacalność wdrożenia (przyznano 2 punkty).
Organ odniósł się do wszystkich zarzutów Strony skarżącej zawartych w proteście, a tym samym w żaden sposób nie naruszył przepisów ustawy wdrożeniowej odnośnie stosowania procedury odwoławczej.
Należy też wskazać, że Sąd - orzekając na podstawie cyt. przepisu art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej - ocenia działania organu pod kątem przesłanki wskazanej w tym przepisie tj. czy organ oceniając projekt dokonywał tego w sposób naruszający prawo i czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Nie jest natomiast rolą Sądu dokonanie oceny merytorycznej projektu, bowiem nie jest do tego upoważnionym, nie ma też takich możliwości.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło