V SA/Wa 2259/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w sprawie ze skargi P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w W. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia nr. W uzasadnieniu tego wniosku Skarżąca wskazała, że toczy się wobec niej ponad sto analogicznych postępowań, przy czym około siedemdziesiąt z nich zakończyło się już decyzjami ostatecznymi, a nałożone i wymagalne kary pieniężne opiewają na łączną kwotę zł. Spółka stwierdziła, że skutkiem przymusowego wykonania wielu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej będzie przerwanie działalności gospodarczej. To zaś wiązać się będzie z utratą rynków zbytu na towary lub usługi Skarżącej, a ewentualna późniejsza odbudowa pozycji rynkowej będzie niemożliwa. Następnie Skarżąca wskazała, że w jej przypadku ryzyko zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej już się ziściło, jednak istnieje potencjalna możliwość jej wznowienia. W wielu orzeczeniach Prokuratura odmówiła bowiem zatwierdzenia zatrzymania urządzeń do gier należących do Skarżącej lub Sądy Rejonowe nakazały zwrot zatrzymanych urządzeń. Tym niemniej z doświadczenia życiowego wynika, że na skutek zajęcia rachunków bankowych oraz przysługujących Spółce wierzytelności, nie mogłaby ona odzyskać płynności finansowej, a w konsekwencji utraciłaby na trwałe możliwość wznowienia działalności. Ponadto Skarżąca powołała się na postanowienia sądów administracyjnych, które wstrzymywały wykonanie zaskarżonych decyzji w sytuacji grożącej zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej, jak również na te postanowiona sądów, które uwzględniały jej wnioski o wstrzymanie wykonalności decyzji. Do wniosku Skarżąca dołączyła oświadczenie z dnia 5 kwietnia 2016 r., że od ponad pół roku nie prowadzi działalności operacyjnej, nie zatrudnia pracowników, nie posiada majątku, a zarząd Spółki pełni funkcje społecznie. Powtórzono, że urządzenia w oparciu o które Spółka prowadziła działalność zostały zatrzymane przez funkcjonariuszy celnych, a wobec Spółki wszczęto postępowania egzekucyjne. Przedstawiono również bilans aktywów i pasywów oraz rachunek zysków i strat (porównawczy) na dzień 31 maja 2015 r. i zestawienie decyzji wymierzających spółce kary pieniężne w łącznej wysokości zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części skarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten zawiera regulację dotyczącą tymczasowej ochrony interesów strony skarżącej w toku zawisłego postępowania sądowoadministracyjnego. Ochrona ta uzależniona jest jednak od istnienia w konkretnej sprawie wymienionych w powołanym przepisie przesłanek, tj. wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub uszczerbek niemajątkowy), które nie będą mogły być wynagrodzone przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wystarczy zatem ogólny tylko wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Podkreślić również należy, iż w judykaturze utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym, podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., II FZ 106/11;z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11 i z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Przypomnieć w tym miejscu należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty, (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682). Obowiązkiem wnioskodawcy jest natomiast wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie, bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami, (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14, Lex Omega nr 1467667). W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej (zł), a zatem rozporządzenie majątkiem Strony, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., I FZ 481/09). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że przedłożone przez Skarżącą dokumenty nie świadczą o braku środków finansowych. Wręcz przeciwnie, ich analiza prowadzi do wniosku, że Spółka w 2015 r., zgodnie ze stanem w dniu 31 maja 2015 r. osiągała przychód w kwocie zł. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy Skarżąca) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2010 r. o sygn. akt I FZ 10/10). W obrocie gospodarczym przyjmuje się, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie świadczy o braku środków finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r. o sygn. akt I FZ 327/13). Podnieść jednocześnie należy, iż Spółka nie przedstawiła dowodów na to, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, jak również na to, że obecnie nie uzyskuje żadnych przychodów. Brak jest chociażby aktualnych wyciągów z rachunków bankowych Skarżącej, czy też raportów kasowych, które potwierdzałyby, że w istocie Spółka nie obraca żadnymi środkami pieniężnymi. Ponadto wskazać należy, że z uwagi na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. niezasadne jest odwoływanie się przez Skarżącą do przypadków wstrzymania wykonania decyzji w innych sprawach, gdzie jej wykonanie groziło zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej. Zaznaczyć należy bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji jest uzależnione od aktualnej sytuacji konkretnej strony skarżącej oraz skutków, jakie wykonanie decyzji przyniesie jej i tylko jej. Sam zaś fakt, że inne sądy administracyjne uwzględniały wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji oznacza jedynie, że wykazano, że w związku z wykonaniem tych decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie Skarżąca okoliczności takich nie wykazała. Dodatkowo zauważyć należy, że rozpoznając niniejszy wniosek Sąd nie był związany rozstrzygnięciami wydanymi przez inne sądy administracyjne w tożsamych przedmiotowo sprawach Skarżącej. Podkreślić również należy, że zasadność odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonych przez Spółkę decyzji była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt II GZ 966/16 oddalającym zażalenie Spółki na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji NSA stwierdził, że Skarżąca, ograniczając się jedynie do twierdzeń o charakterze ogólnym, nie dokonała nawet próby określenia, jakie konkretnie skutki albo jaką szkodę może wywołać wykonanie decyzji, nie sposób więc uznać, żeby uprawdopodobniła wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, iż skoro Skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, to nie można przyjąć twierdzenia, że wykonanie decyzji spowodowałoby taką szkodę. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak na wstępie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.