V SA/Wa 825/18
WyrokWSA w Warszawie2018-07-17
Skład orzekający: Michał Sowiński, Irena Jakubiec-Kudiura, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę niepubliczną, która jednocześnie pełni funkcję dyrektora, może być finansowane z dotacji oświatowej i czy takie wydatki mogą być uznane za wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku szkół niepublicznych, w których statut wyraźnie rozdziela funkcję organu prowadzącego od funkcji dyrektora, osoba fizyczna prowadząca szkołę nie może jednocześnie pobierać wynagrodzenia jako dyrektor z dotacji oświatowej. Wydatki takie uznano za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. Ponadto, sąd potwierdził, że regulacje lokalne dotyczące rozliczania dotacji, w tym wymóg comiesięcznego wykazywania liczby uczniów, są zgodne z prawem i służą prawidłowej kontroli wydatkowania środków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Starosty o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez R.M., prowadzącą dwie placówki oświatowe. Zarzucono zawyżenie liczby uczniów oraz nieprawidłowe zaliczenie wynagrodzenia skarżącej jako dyrektora do wydatków kwalifikowanych do zwrotu z dotacji. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, podnosząc m.in. zarzuty proceduralne i dotyczące wykładni przepisów o dotacjach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia .... lutego 2015 r. nr .... w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu powiatu oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R.M. (dalej "Skarżąca" lub "Strona") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. (dalej "SKO" lub "organ II instancji") z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia [...] października 2014 r., nr [...] orzekającą wysokość należności przypadającej do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W decyzji z [...] czerwca 2014 r. Starosta [...] ustalił Skarżącej - prowadzącej Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "E." oraz Policealną Szkołę Zawodową "E." w M. - wysokość należności przypadającej do zwrotu z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. W tej samej decyzji Starosta ustalił również wysokość należności przypadającej do zwrotu z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodne z przeznaczeniem.
Skarżąca złożyła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia.
SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], ustalił wysokość należności przypadającej do zwrotu z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w okresie od września 2012 r. do sierpnia 2013 r. na słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "E." oraz Policealnej Szkoły Zawodowej "E." w M. w łącznej kwocie [...] zł oraz ustalił wysokość należności przypadającej do zwrotu z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodne z przeznaczeniem w tym samym okresie otrzymanej na prowadzenie wskazanych szkół.
Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej SKO, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO podzieliło ocenę Starosty, zgodnie z którą w informacjach o liczbie uczniów za wrzesień 2012 r. i za październik 2012 r. Skarżąca zawyżyła liczbę słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego "E." stanowiącą podstawę naliczenia dotacji o 48 osób. W związku z powyższym dotacja z tego tytułu została zawyżona o kwotę [...] zł. SKO podzieliło również ustalenia organu I instancji, według których w okresie od 1 stycznia 2013 r. do sierpnia 2013 r. Skarżąca w składnych informacjach o liczbie uczniów zawyżyła liczbę słuchaczy spełniających warunek uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęciach edukacyjnych. Z tego tytułu dotacja została zawyżona o łączną kwotę [...] zł. Dokonując rozliczenia dotacji w rozpatrywanej sprawie organ administracji uwzględnił część kwestionowanych przez kontrolujących wydatków, w tym: wydatki z tytułu wynagrodzeń dwóch pracowników zatrudnionych na stanowiskach sekretarzy, wydatki z tytułu wynagrodzeń poniesione na podstawie umów zlecenia oraz większość zakwestionowanych wydatków związanych z zakupem materiałów, energii i usług. Zakwestionowano natomiast wydatki z tytułu odsetek za zwłokę, nieudokumentowany wydatek z tytułu zakupu usługi telekomunikacyjnej oraz karę za wznowienie dostawy energii elektrycznej. Opisane wydatki w łącznej kwocie [...] zł stanowią dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
SKO podtrzymało stanowisko wyrażone w poprzednio wydanej decyzji, iż w przypadku osoby fizycznej prowadzącej placówkę oświatową, w strukturze organizacyjnej takiej jednostki funkcjonuje organ prowadzący placówkę oświatową, oraz dyrektor, przy czym może to być ta sama osoba fizyczna. Wskazano, że za wykonywanie zadań określonych w art. 39 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572) - zwanej dalej u.s.o. dyrektor może pobierać wynagrodzenie. Organ II instancji zauważył jednak, że przepisy ustawy o systemie oświaty przewidują, iż zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać, m.in. dane dotyczące kwalifikacji dyrektora przewidzianego do zatrudnienia w szkole. W ocenie SKO oznacza to, że w przypadku osoby fizycznej prowadzącej szkołę z chwilą wpisu tej szkoły do ewidencji szkół i placówek niepublicznych następuje potwierdzenie "zatrudnienia" tej osoby jako dyrektora. Dokonując wpisu do ewidencji placówek oświatowych organ ewidencyjny wyraża aprobatę na dyrektora przewidzianego do zatrudnienia w szkole. SKO zwróciło uwagę, że w wykazie kadry pedagogicznej dołączonym do zgłoszenia Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "E." oraz Policealnej Szkoły Zawodowej "E." w M., jako osoba przewidziana do zatrudnienia na stanowisku dyrektora tych szkół został wskazany T.G. Wykaz ten nie był aktualizowany na rok szkolny 2012/2013. Z treści statutów określających organizację Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "E." oraz Policealnej Szkoły Zawodowej "E." wynika, że Skarżąca jest osobą prowadzącą szkoły, a nie ich dyrektorem. Dyrektora szkoły zatrudnia i zwalnia osoba prowadząca szkoły, a nauczycieli i innych pracowników zatrudnia i zwalnia dyrektor szkoły w porozumieniu z osobą prowadzącą szkołę. W ocenie SKO w szkołach prowadzonych przez Skarżącą rozdzielono funkcję dyrektora szkoły od funkcji organu prowadzącego i powierzono je różnym osobom W objętym zaskarżoną decyzją okresie, tj. w roku 2012 oraz od stycznia do sierpnia 2013 r. Skarżąca nie zgłosiła organowi ewidencyjnemu zmian w strukturze organizacyjnej szkół, poprzez stosowną zmianę statutu, ani poprzez aktualizację wykazu kadry pedagogicznej. Wobec powyższego SKO przyjęło, że wypłacane kwoty stanowiły zysk z tytułu prowadzonej działalności oświatowej, bowiem wydatki w kwocie [...] zł nie mogły być uznane za wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej Liceum Ogólnokształcące oraz Policealną Szkołę Zawodową podlegające rozliczeniu z dotacji. Dlatego kwotę tę uznano za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.), zwanej dalej u.f.p., podlegającą zwrotowi do budżetu powiatu.
Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1671/15 oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że w przypadku osoby fizycznej prowadzącej placówkę oświatową, funkcję organu prowadzącego placówkę oświatową i funkcję dyrektora, może pełnić ta sama osoba fizyczna. Za wykonywanie zadań określonych w art. 39 u.s.o. dyrektor może pobierać wynagrodzenie, a koszty wynagrodzenia należą do wydatków bieżących. Sąd podzielił pogląd stron postępowania, że wynagrodzenie przyznane za wykonanie zadań przez dyrektora szkoły może być finansowane ze środków pochodzących z dotacji oświatowej. Następnie podniesiono, że w przypadku Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "E." oraz Policealnej Szkoły Zawodowej "E." w M. w wykazie kadry pedagogicznej dołączonym do zgłoszenia tych szkół, jako osoba przewidziana do zatrudnienia na stanowisku dyrektora został wskazany T.G. W ocenie Sądu struktura organizacyjna szkół określona w statutach wyłączała możliwość łączenia funkcji dyrektora szkoły i funkcji organu prowadzącego. Z ich treści wynikało, iż dyrektora szkoły zatrudnia i zwalnia osoba prowadząca placówkę oświatową, a nauczycieli i innych pracowników zatrudnia i zwalnia dyrektor szkoły w porozumieniu z osobą prowadzącą placówkę. Ze statutów określających organizację Liceum i Szkoły Zawodowej wynikało, iż Skarżąca jest osobą prowadzącą szkoły, a nie dyrektorem tych szkół. Taka struktura organizacyjna była realizowana w 2011 r., bo w tym czasie w wykazie kadry pedagogicznej dołączonym do zgłoszenia szkół, jako osoba przewidziana do zatrudnienia na stanowisku dyrektora został wskazany T.G. Sąd wskazał również na inne zapisy statutów, np. § 3 ust. 6 pkt 13, § 4 ust. 6 statutu Liceum i § 3 ust. 7 statutu Policealnej Szkoły Zawodowej, w których przewidziano, że określone decyzje dyrektor szkoły podejmuje w porozumieniu z osobą prowadzącą szkołę. Sąd podkreślił przy tym, że w roku 2012 oraz od stycznia do sierpnia 2013 r. Skarżąca nie zgłosiła organowi ewidencyjnemu zmian w strukturze organizacyjnej szkół, poprzez stosowną zmianę statutu, ani poprzez aktualizację wykazu kadry pedagogicznej. W ocenie Sądu oznacza to, że we wskazanym okresie nadal obowiązywała struktura organizacyjna wyłączająca możliwość łączenia funkcji dyrektora szkoły i funkcji organu prowadzącego szkoły. Sąd uznał zatem, że w świetle przeprowadzonych rozważań nie mają znaczenia prawnego argumenty Skarżącej, zgodnie z którymi statuty szkół nie wymieniały z imienia i nazwiska osoby pełniącej funkcję dyrektora, tak więc nie zachodziła konieczność zmiany statutu w sytuacji, gdy dyrektorem została inna osoba niż ta wskazana w zgłoszeniu placówek jako osoba przewidziana do zatrudnienia na tym stanowisku.
Odnosząc się do zarzutu, zgodnie z którym dyrektor nie stanowi kadry pedagogicznej Sąd stwierdził, że funkcja dyrektora placówki oświatowej składa się na strukturę organizacyjną placówki, a w statutach szkół określających ich organizację wskazano, że Skarżąca jest osobą prowadzącą szkoły i jako osoba prowadząca szkoły zatrudnia i zwalnia ich dyrektora. W ocenie Sądu nie można przyjąć, iż według statutu w wersji obowiązującej w okresie objętym badanym postępowaniem osoba prowadząca szkoły mogła jednocześnie pełnić funkcję dyrektora tych placówek oświatowych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a., Sąd stwierdził, że w istocie w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji doszło do naruszenia wskazanego przepisu. Pełnomocnik Skarżącej faktycznie bowiem został pominięty w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji. SKO podzielając jednak podniesiony w odwołaniu zarzut pominięcia pełnomocnika strony, przeprowadziło ponownie postępowanie administracyjne, uzupełniło akta sprawy i wyznaczyło stronie reprezentowanej przez adwokata termin do wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
W ocenie Sądu, nie są zasadne zarzuty skargi, iż prawo do kontroli wykorzystania dotacji ograniczone być powinno do liczby uczniów, jak również że żądanie przedstawienia kserokopii faktur, rachunków, list płac nie znajduje umocowania prawnego w przepisach ustawy o systemie oświaty, z których wynika, iż dotacja przysługuje na każdego ucznia. Sąd wskazał, że ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009r. nr 56, poz.458) zmieniającej ustawę o systemie oświaty z dniem 22 kwietnia 2009 r., do art. 90 u.s.o. dodane zostały ust. 3d - 3g. Zgodnie z art. 90 ust. 3d, dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Na mocy ustawy z dnia 19 marca 2009 r. zmianie uległ też art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, który w nowym brzmieniu stanowi, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Sąd I instancji powołał się przy tym na poglądy prezentowane przez sądy administracyjne, zgodnie z którymi obowiązująca od 22 kwietnia 2009 r. nowelizacja jednoznacznie wskazała cel, na jaki mogą być przeznaczone omawiane dotacje dla szkół, przedszkoli niepublicznych. Wobec tego beneficjent może dotację przeznaczyć tylko na cele wskazane w art. 90 ust. 3d u.s.o. Następnie z wykorzystania dotacji ma się rozliczyć.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 23 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1142/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawiera braki w zakresie wskazania stanu faktycznego sprawy, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Z uzasadnienia wyroku nie wynika w sposób w pełni jednoznaczny, jaki stan faktyczny przyjął Sąd. Nie wiadomo bowiem, czy Sąd uznał, że Skarżąca nie była dyrektorem szkół, gdyż regulacje statutowe wskazywały, że funkcjonowały w szkołach dwie różne osoby - dyrektor szkoły i osoba prowadząca szkołę, czy też może Sąd uznał, że wprawdzie Skarżąca pełniła funkcję dyrektora, ale było to nieskuteczne/niezgodne z prawem, gdyż nie dokonano stosownej nowelizacji statutu, czy wreszcie może Sąd uznał, że wprawdzie będąc organem prowadzącym Skarżąca równocześnie była dyrektorem szkoły, ale wynagrodzenia z tego tytułu nie można rozliczać z dotacji, gdyż nie można zawierać umów o pracę z samym sobą.
Następnie wskazano, że Skarżąca trafnie zarzuciła, iż nieprawidłowe było ograniczenie się przez Sąd I instancji do przytoczenia poglądów organu, bez odniesienia się do spornej w toku postępowania administracyjnego wykładni przepisów prawa materialnego w zakresie liczby uczniów, na którą jest przyznawana dotacja i prawidłowości uznania przez organ za zgodnie z prawem wykorzystaną dotację jedynie w odniesieniu do uczniów według stanu na pierwszy dzień danego miesiąca.
Podniesiono, że Sąd wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia, zupełnie pominął w uzasadnieniu wyroku przyczyny, z powodu których za zgodne z prawem uznał stanowisko organu, że dotacja może być przyznawana jedynie na tych uczniów, którzy mieli ten status w pierwszym dniu danego miesiąca. Sąd nie dokonał wykładni ustawowej regulacji zawartej w art. 90 ust. 3 u.s.o., nie wyjaśnił mianowicie, z jakiego powodu za zgodne z prawem uznał przyznawanie dotacji nie na faktyczną liczbę uczniów, a jedynie na uczniów uczęszczających do szkoły według stanu na pierwszy dzień każdego miesiąca.
Jednocześnie wskazano, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania poprzez pominięcie w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika skarżącej, a argumentację Sądu I instancji w tym zakresie uznać należy za trafną.
Podsumowując zaznaczono, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd I instancji winien prawidłowo wskazać jaki stan faktyczny przyjął za podstawę rozstrzygnięcia i dokonać analizy i oceny spornych w sprawie zagadnień wynagrodzenia Skarżącej jako dyrektora szkoły oraz sposobu ustalania uczniów, na których jest przyznawana dotacja, a także w sposób szczegółowy odnieść się do pozostałych zarzutów podnoszonych przez Skarżącą w toku postępowania.
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając sprawę niniejszą wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1142/16 wydanym w następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej R.M.
Badając zaskarżone rozstrzygnięcie we wskazanym wyżej zakresie uznać trzeba, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy zauważyć, iż w uzasadnieniu wyroku z 23 marca 2018 r. NSA wyjaśnił, że Sąd I instancji w ramach przedstawienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia nie wskazał w sposób precyzyjny, jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania i z jakiego powodu, a także w ramach przedstawienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia nie wskazał w sposób precyzyjny, jaki stan prawny przyjął za podstawę orzekania i z jakiego powodu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest lakoniczne, ogranicza się tylko do kilku wątków podniesionych w skardze, nie wyjaśnia w sposób dostateczny elementów stanu faktycznego dotyczących wynagrodzenia skarżącej jako dyrektora szkoły i nie odnosi się do kwestionowanego w toku postępowania administracyjnego zagadnienia wykładni art. 90 ust. 3-5 u.s.o. dotyczącego zasad ustalania liczby uczniów, na których jest przyznawana dotacja. Trafnie więc zarzucono w skardze kasacyjnej, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawiera braki w zakresie przedstawienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, w odniesieniu do podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących niezgodności z prawem poglądu o wadliwości rozliczenia z dotacji wynagrodzenia dyrektora szkoły oraz ograniczenia prawa przyznawania dotacji tylko na uczniów według stanu na pierwszy dzień danego miesiąca.
Należy w powyższym kontekście wyjaśnić, iż organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej wykładni § 2 ust. 4 Regulaminu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych oraz niepublicznych szkół i placówek oświatowych dotowanych z budżetu Powiatu [...] oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania stanowiącego załącznik do uchwały Nr XVII/198/12 Rady Powiatu [...] z dnia 19 grudnia 2012r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych oraz niepublicznych szkół i placówek oświatowych dotowanych z budżetu Powiatu [...] oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2013r. poz. 183) zmienionej uchwałą Nr XVIII/216/13 Rady Powiatu [...] z dnia 27 lutego 2013r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2013r. poz. 3319, dalej jako Regulamin), wskazując, że zobowiązanie organu prowadzącego szkołę niepubliczną do złożenia informacji miesięcznej o liczbie uczniów na 1 dzień miesiąca oraz wskazanie terminu do jej złożenia mieści się w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w art. 90 ust. 4 u.s.o.
Zgodnie z art. 90 ust. 4 u.s.o., stanowiącym podstawę do wydania uchwały Rady Powiatu [...], organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Z przepisu tego wynika, że intencją ustawodawcy było przeniesienie na rzecz organu stanowiącego właściwej jednostki samorządu terytorialnego uprawnienia do ustalenia, w drodze uchwały (stanowiącej akt prawa miejscowego), ogólnych zasad związanych z procesem przyznawania dotacji oświatowych oraz trybu weryfikacji prawidłowości wykorzystania przyznawanych środków. Uchwała taka może zawierać m. in. przepisy regulujące treść wniosku o przyznanie, upoważnienie jednostek organizacyjnych działających w ramach właściwego urzędu do weryfikacji formalnej wniosków, czy też szczegółowy tryb prowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystania środków (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 66/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca przekazując prawodawcy podustawowemu (organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego) regulację określonej materii, pozostawił mu pewien margines swobody, aby ten mógł osiągnąć zamierzony cel jak najmniejszym kosztem dla adresatów tych przepisów. Przeniesienie przez ustawodawcę omawianych kompetencji na jednostkę samorządu terytorialnego nie jest przypadkowe. Ma ono służyć sprecyzowaniu i indywidualizacji trybu przyznawania i rozliczania dotacji w odniesieniu do potrzeb konkretnej społeczności, uwzględniając specyfikę lokalną, w granicach określonych przepisami ustawy.
Wprowadzenie tego postanowienia jest konsekwencją regulacji przyjętej w art. 90 ust. 3c u.s.o., w świetle której dotacje są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Zatem, skoro organ comiesięcznie przekazuje beneficjentowi kwotę dotacji, tym samym istnieją racjonalnie uzasadnione podstawy do uzyskania od beneficjenta comiesięcznej informacji zawierającej rozliczenie w zakresie wykorzystania dotacji (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1479/11). Takie rozliczenie umożliwia organowi sprawowanie bieżącej, skutecznej kontroli nad prawidłowością wydatkowania środków objętych dotacją, zgodnie z jej celem.
Dodatkowo dostrzec należy, że przepis art. 90 ust. 3d zd. 2 u.s.o. przewiduje, że dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących. Z przepisem tym powiązany jest przepis art. 90 ust. 3e u.s.o. stanowiący, że organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetu tych jednostek. Wykładnia ww. przepisów oraz art. 90 ust. 4 u.s.o. prowadzi do wniosku, że organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 1a-3b, uprawnione są m. in. do określenia zakresu danych, które powinny być zawarte we wniosku o rozliczenie wykorzystania dotacji, a określenie rodzaju dokumentów, które mają służyć ustaleniu tego, czy beneficjenci dotacji wykorzystują otrzymane środki w sposób prawidłowy, tj. zgodnie z celami określonymi w art. 90 ust. 3d u.s.o., ustawodawca pozostawił organom jednostek samorządu terytorialnego.
Postanowienia uchwały stanowią rozwinięcie tej regulacji, zaś przepis art. 90 ust. 4 u.s.o. uprawnia do szczegółowego określania procedury kontroli oraz zakresu elementów poddanych kontroli, przy zastosowaniu kryterium prawidłowości wykorzystania środków, a więc zgodności z celami, którym udzielone dotacje mają służyć. Obowiązkiem organu dotującego nie jest tylko i wyłącznie udzielenie dotacji publicznym i niepublicznym szkołom i przedszkolom na każdego ucznia, ale także dokonanie kontroli prawidłowości wydatkowania i rozliczenie tych dotacji. Kontrola ta winna obejmować nie tylko ustalenie faktycznej liczby uczniów w terminach określonych przez organ udzielający dotacji, ale także stosownie do art. 90 ust. 3e u.s.o. - prawidłowość wykorzystania dotacji.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, dotacje przysługują na każdego ucznia, a więc w wysokości odpowiadającej faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Podawana przez szkołę w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji planowana liczba uczniów służy jednostce samorządu terytorialnego jedynie do planowania wysokości dotacji na rok następny. Nie może być natomiast wykorzystywana jako podstawa obliczenia dotacji należnej. W zależności bowiem od faktycznej liczby uczniów i wychowanków kształtuje się wysokość przekazywanej części dotacji, co wynika z art. 90 ust. 1a – 3b w zw. z ust. 3d w zw. z ust. 4 u.s.o. (por. wyroki NSA: z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1242/15; z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1132/13; z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1147/13; z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 89/13; z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1609/11; z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 42/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Gdyby zatem skonfrontować przywołane przepisy ustawy z postanowieniami § 2 ust. 4 Regulaminu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych oraz niepublicznych szkół i placówek oświatowych dotowanych z budżetu Powiatu [...] oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania stanowiącego załącznik do uchwały Nr XVII/198/12 Rady Powiatu [...] z dnia 19 grudnia 2012r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych oraz niepublicznych szkół i placówek oświatowych dotowanych z budżetu Powiatu [...] oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, zmienionej uchwałą Nr XVIII/216/13 Rady Powiatu [...] z dnia 27 lutego 2013r., to w tym przedmiocie jest ona zgodna z ustawą. Zobowiązanie przedmiotową uchwałą podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę do złożenia informacji miesięcznej o liczbie uczniów według stanu na 1 dzień miesiąca oraz wskazanie terminu jej złożenia nie narusza granic upoważnienia zawartego w ustawie, ani też samej ustawy. Wysokość dotacji (przekazywanej miesięcznie) uzależniona jest od rzeczywistej liczby uczniów niepublicznej szkoły lub placówki. Stąd też jednostka samorządu terytorialnego, aby mogła realizować zadania oświatowe, musi mieć wiedzę odnośnie faktycznego stanu liczbowego uczniów. Źródłem tej wiedzy jest informacja od podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę. W tym miejscu należy podkreślić, że ustawa o systemie oświaty nie przewiduje kontroli liczby uczniów w niepublicznej szkole lub placówce, a jedynie kontrolę prawidłowości wykorzystania dotacji na nich udzielonej.
Uchwała Rady Powiatu [...] z [...] grudnia 2012 r. w zakresie określającym tryb udzielania dotacji nie narusza zatem granic upoważnienia zawartego w ustawie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z dnia 11 stycznia 2011 r. (sygn. akt II GSK 42/11) w zakresie zaś korekty liczby uczniów, to rzeczą podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę jest ustalenie i zorganizowanie takich wewnętrznych zasad jego funkcjonowania, aby dysponować miarodajną wiedzą odnośnie stanu liczby uczniów na dzień 1 każdego miesiąca (elementem statutu placówki niepublicznej są zasady przyjmowania uczniów - art. 84 ust. 1 pkt 7 ustawy o systemie oświaty). Nie stanowi to żadnego dodatkowego warunku od spełnienia którego uzależnione jest prawo do dotacji. Realizacja tego obowiązku przez jednostkę samorządu terytorialnego uwarunkowana jest jedynie wiedzą uzyskiwaną od podmiotu prowadzącego szkołę niepubliczną, odnośnie stanu liczbowego uczniów szkoły.
Ustawa o systemie oświaty w przepisie art. 90 ust. 4 upoważnia jednostkę samorządu terytorialnego do ustalenia trybu rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Te elementy określone w § 2 ust. 4 Regulaminu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych oraz niepublicznych szkół i placówek oświatowych dotowanych z budżetu Powiatu [...] oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania stanowiącego załącznik do uchwały Nr XVII/198/12 Rady Powiatu [...] z dnia 19 grudnia 2012r. nie wykraczają poza granice ustawowego upoważnienia (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2492/15, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto, w ocenie Sądu, w okresie objętym zaskarżoną decyzją obowiązywała struktura organizacyjna wyłączająca możliwość łączenia funkcji dyrektora szkoły i funkcji organu prowadzącego szkołę. Z treści statutów określających organizację Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "E." w M. i Policealnej Szkoły Zawodowej "E." w M. wynikało, iż dyrektora Szkoły zatrudnia i zwalnia osoba prowadząca szkołę. Nauczycieli i innych pracowników Szkoły zatrudnia i zwalnia Dyrektor Szkoły w porozumieniu z osobą prowadząca szkołę. Jeżeli w sporze między organami Szkoły uczestniczy Dyrektor, to strony mogą zwrócić się z wnioskiem o rozpatrzenie sporu do osoby prowadzącej. Osoba prowadząca rozstrzyga w sprawach dotyczących jej kompetencji. Dyrektor Szkoły organizuje administracyjną, finansową i gospodarczą obsługę Szkoły w porozumieniu z osobą prowadzącą szkołę. Rada Pedagogiczna może wystąpić do osoby prowadzącej szkołę z wnioskiem o odwołanie Dyrektora. Postępowanie wyjaśniające osoba prowadząca szkołę jest zobowiązana przeprowadzić w ciągu 14 dni od otrzymania uchwały Rady Pedagogicznej. Zgodnie z § 1 ust. 6 statutu określającego organizację Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "E." w M. oraz § 1 ust. 7 statutu określającego organizację Policealnej Szkoły Zawodowej "E." w M. osobą prowadzącą wymienione szkoły jest skarżąca. Podkreślenia wymaga przy tym, iż w spornym okresie Skarżąca nie zgłosiła organowi ewidencyjnemu zmian w strukturze organizacyjnej szkół, poprzez stosowną zmianę statutu. Organy obu instancji trafnie uznały zatem, że skarżąca nie była dyrektorem tych szkół.
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, iż w sprawie nie doszło do naruszenia ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd oddalił skargę w myśl art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło