V SAB/Wa 131/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Piotr Wróbel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na przewlekłe prowadzenie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania antymonopolowego o sygn. DPZ-1.410.1.2022.WM postanawia: odrzucić skargę. Z. K. (dalej: Skarżący) w dniu 30 listopada 2025 r. przesłał na adres poczty elektronicznej: [...] wiadomości e-mail do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Organ). W treści wiadomości wskazał, że w załączeniu przekazuje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W załączniku do wiadomości mailowej przekazał plik w formacie PDF zawierający odwzorowanie skargi z 30 listopada 2025 r. na przewlekłe prowadzenie przez Organ postępowania w sprawie o sygn. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie należy przypomnieć, że sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji (bezczynność albo przewlekłość), bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji (zob. wyrok NSA z 7 września 2022 r., II OSK 871/22). Sąd wskazuje, że na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należało, że zwłoka Organu powinna być oceniana w kontekście przewlekłego prowadzenia postępowania na co wskazuje zarówno treść zarzutów jak i argumentacja wskazująca na podejmowanie przez Organ pozornych czynności w sprawie. Wniosek ten opiera się na tym, że w świetle art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., bezczynność organu polega na niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z ww. przepisu wynika zatem, że bezczynność jest związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy, zarówno terminów określonych w ustawach, jak i wskazanych przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Bezczynność jest zatem stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość nie łączy się z przekroczeniem przez organ żadnych terminów i występuje wtedy, gdy terminy ustawowe oraz wskazane na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. jeszcze nie upłynęły, a sprawa nie została załatwiona, mimo że z uwagi na swój charakter mogła być już załatwiona. Przez przewlekłość należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2015 r., II FSK 3097/12). Tego też dotyczą zarzuty wynikające wprost z treści wniesionej skargi ("brak przeprowadzenia istotnych czynności", "2,5 letnie opóźnienie", "brak konkretnych czynności", "pozorność działań organu") a wnioski dotyczące zarzucanej bezczynności (sformułowane w końcowej części skargi) ograniczają się w istocie do powtórzenia treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., bez wskazania konkretnych zarzutów w tym zakresie w jej uzasadnieniu. Należy przy tym podkreślić, że w obu przypadkach (tj. bezczynności i przewlekłości) sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi, a ich zastosowanie jest obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz podstawy prawnej (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2017 r., II OSK 255/16; z 21 września 2018 r., I OSK 16/17; z 18 września 2019 r., II OSK 1290/19). Innymi słowy, decyzja, która z form nieterminowego załatwienia sprawy miała miejsce w danej sprawie, należy do sądu rozpoznającego skargę (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2016 r., II GSK 1029/15 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2016 r., IV SAB/Wa 457/15, z aprobująca glosą J. Chmielewskiego, OSP 2017, nr 7-8, poz. 69). Przy czym niezależnie, czy organowi zarzucana jest bezczynność, czy też przewlekłe prowadzenie postępowania, w zakresie wynikającym z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., formułując swoją wypowiedź Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan sprawy, jaki występuje w niej w momencie wniesienia skargi (zob. wyrok NSA z 7 lutego 2023 r., II OSK 935/22). W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli podlega ona odrzuceniu z innych powodów aniżeli wymienione w pkt 1-5. Zgodnie zaś z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Według art. 54 § 1a p.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio. Sąd wyjaśnia, że przepis art. 49a, dodany nowelą z dnia 10 kwietnia 2019 r., określa sposób potwierdzenia przez sąd wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej, którą jest dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Z kolei na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Poza tym zauważyć jeszcze trzeba, że z przepisów art. 54 § 1a i art. 49a p.p.s.a. wynika, że skargę drogą elektroniczną można wnieść za pośrednictwem organu tylko wówczas, jeśli dany podmiot jest zobowiązany do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej (patrz: postanowienie NSA z 3 lutego 2022 r., III OZ 35/22). W niniejszej sprawie skarga na bezczynność organu została wniesiona w dniu 30 listopada 2025 r. w formie elektronicznej, poprzez jej przesłanie na adres "zwykłej" poczty elektronicznej organu, z pominięciem elektronicznej skrzynki podawczej organu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadnie przyjmuje się, że skierowanie skargi do sądu administracyjnego w formie pisma elektronicznego skierowanego do odbiorcy na e-mail, który nie jest elektroniczna skrzynką podawczą, nie może być uznane za skuteczne wniesienie skargi "w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu" (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2023 r., III OSK 3734/21; prawomocne postanowienie WSA w Poznaniu z 28 lutego 2025 r., IV SAB Po 39/25 i powołane tam orzecznictwo). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela ww. stanowisko w całości i przyjmuje za własne, wskazując, że elektroniczna skrzynka podawcza organu, to "dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego", co wynika z art. 3 pkt 17 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2024 r., poz. 307) - dalej: u.inf. Zgodnie z art. 16 ust. 1a tej ustawy, podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. z 2024 r., poz. 1513 ze zm.) przez adres elektroniczny rozumie się oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, nie jest zatem tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową", a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego. Jeżeli zatem pismo (podanie, wniosek, skarga) zostało przesłane drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie poświadczenia przedłożenia pozwala przyjąć przez nadawcę, że dokument ten wpłynął do urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2019 r.,II FZ 483/19). Standardów takich nie musi spełniać "zwykła" skrzynka mailowa. Poczta elektroniczna (adres e-mail) stanowi bez wątpienia środek komunikacji elektronicznej i jest objęta definicją w art. 3 pkt 4 u.inf., nie jest jednak tożsama z pojęciem elektronicznej skrzynki podawczej, która stanowi "dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej" i służy "do przekazywania dokumentu elektronicznego". Pojęcie elektronicznej skrzynki podawczej nie jest więc tożsame z adresem e-mail, choćby ten drugi był nawet dostępny w przestrzeni publicznej. Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie skarga została wniesiona bezskutecznie, ponieważ nie została wniesiona za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu, tylko na adres e-mail organu, czyli przez zwykłą skrzynkę poczty elektronicznej. W niniejszej sprawie należało uznać, że skoro skarga nie została skutecznie wniesiona, to była niedopuszczalna, a tym samym zachodziły podstawy do jej odrzucenia. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.