VI SA/Wa 1123/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi U. S. wniosła za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 28 kwietnia 2017 r., skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona w dniu 28 marca 2017 r., a zatem termin do wniesienia skargi upływał w dniu 27 kwietnia 2017 r. Skarga została wniesiona przez skarżącą za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 28 kwietnia 2017 r., a więc po upływie 30-dniowego terminu do jej wniesienia. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 8 czerwca 2017 r. odrzucił wniesioną przez U. S. skargę. Przesyłka zawierająca odpis postanowienia została doręczona skarżącej prawidłowo, w dniu 16 czerwca 2017 r. W piśmie z dnia 19 czerwca 2017 r., nadanym w placówce Poczty Polskiej , zatytułowanym "zażalenie" skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, argumentując, że z powodu nagłego zaostrzenia choroby i konieczności pozostania w związku z tym w domu, nie mogła nadać w urzędzie pocztowym przygotowanej skargi. Wskazała też, że jest emerytką i zamieszkuje jedynie z niepełnosprawnym mężem wymagającym stałej opieki. Do wniosku załączyła zaświadczenie lekarskie dokumentujące chorobę, a także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności męża. Przy piśmie uzupełniającym wskazała, że wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a także, że nie miała nikogo, kto mógłby za nią dokonać tej czynności w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej zwana "p.p.s.a." czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl jednak przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli uchybienie terminowi nie było zawinione Sąd na wniosek strony postanowi o jego przywróceniu. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Natomiast w myśl § 3, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Z powyższego wynika, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Od tej reguły jest jednak wyjątek i dotyczy on sytuacji, gdy o uchybieniu terminu do złożenia skargi strona dowiedziała się z postanowienia o jej odrzuceniu przez sąd. Wtedy wniosek o przywrócenie terminu składa się do sądu, a nie za pośrednictwem organu, ponieważ akta sprawy są już w sądzie (por. np. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1343/10, z dnia 26 kwietnia 2012 r., II GZ 146/12, z dnia 21 kwietnia 2017 r. o sygn. akt I OZ 780/17 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z opisaną powyżej sytuacją. Przyjmując, że o fakcie uchybienia terminu do wniesienia skargi skarżąca dowiedziała się z postanowienia o odrzuceniu skargi, które zostało jej doręczone w dniu 16 czerwca 2017 r., a zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi rozpoczął bieg w tej dacie, a akta sprawy znajdowały się w Sądzie. Wobec tego przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu należało złożyć do Sądu, a nie w trybie określonym w art. 87 § 3 P.p.s.a. Należy też przyjąć, że składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 21 czerwca 2017 r., zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku. W ocenie Sądu w związku ze złożeniem wcześniej przez U. S. skargi, wniosek spełnia warunki, o których mowa w art. 87 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu, stwierdzić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że kryterium braku winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (vide: postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757; Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2005 r. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis str. 333). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011 s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie skarżąca w sposób wystarczający uprawdopodobniła, podając wiarygodne okoliczności, brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Z uzasadnienia rozpatrywanego wniosku, nadesłanego przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego i orzeczenia o niepełnosprawności męża wynika, że stan zdrowia skarżącej faktycznie nie pozwalał jej na nadanie skargi w terminie, a także, że nie było osoby, która mogłaby dokonać tej czynności w jej imieniu. Jak wskazano bowiem w orzeczeniu o niepełnosprawności W. S., jest on osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i wymaga stałej, długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Biorąc pod uwagę powyższe sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. W świetle powyższego, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.