VI SA/Wa 12/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-14
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Grzegorz Nowecki, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej ograniczające prawo wglądu do materiału dowodowego ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa narusza prawo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie Prezesa UKE ograniczające prawo wglądu do materiału dowodowego ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa było zgodne z prawem. Organ prawidłowo zinterpretował definicję tajemnicy przedsiębiorstwa zawartą w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i wykazał, że zastrzeżone informacje (dotyczące kosztów działalności, technologii, strategii marketingowych) posiadają wartość gospodarczą, nie zostały ujawnione publicznie i podjęto niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Ograniczenie to stanowi wyjątek od zasady jawności postępowania, uzasadniony potrzebą ochrony konkurencji na rynku telekomunikacyjnym.Stan faktyczny
Spółka T. S.A. (obecnie O. S.A.) złożyła wnioski o zatwierdzenie zmian w swojej ofercie telekomunikacyjnej. W toku postępowania spółka wniosła o ograniczenie prawa wglądu do materiałów dowodowych (uzasadnień kosztowych) ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa. Prezes UKE uwzględnił ten wniosek, ograniczając prawo wglądu organizacji K. i P. Skarżąca K. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i prawa materialnego, w tym niezasadne ograniczenie dostępu do akt.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi K. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego oddala skargę
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: "Prezes UKE") zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2013 r. nr [...] uwzględnił wniosek T. S.A. z siedzibą w W. – obecnie O. S.A. z siedzibą w W. (dalej także: "spółka") i ograniczył:
- K. z siedzibą w W. (dalej także: "skarżąca" lub "K.") oraz P. z siedzibą w W. (dalej także: "P."), prawo wglądu do materiału dowodowego w połączonym postępowaniu administracyjnym nr [...], w sprawie:
- postępowania wszczętego na wniosek spółki z dnia [...] marca 2012 r. o zatwierdzenie zmiany "Oferty ramowej określającej ramowe warunki dostępu telekomunikacyjnego w zakresie rozpoczynania i zakańczania połączeń, hurtowego dostępu do sieci TP, dostępu do łączy abonenckich w sposób zapewniający dostęp pełny lub współdzielony oraz dostępu do łączy abonenckich poprzez węzły sieci telekomunikacyjnej na potrzeby sprzedaży usług szerokopasmowej transmisji danych", zatwierdzonej decyzją Prezesa UKE z dnia [...] września 2010 r., następnie zmienioną decyzją Prezesa UKE z dnia [...] kwietnia 2011 r., oraz decyzją Prezesa UKE z dnia [...] października 2011 r. (dalej także: "Oferta SOR") w zakresie usług IDSL na urządzeniach IP DSLAM i sieci agregacyjnej Ethernet,
- postępowania wszczętego na wniosek spółki z dnia [...] marca 2012 r. o zatwierdzenie zmiany Oferty SOR w zakresie usług "Internet DSL Symetryczny" oraz
- postępowania wszczętego na wniosek spółki z dnia [...] sierpnia 2012 r. o zatwierdzenie zmiany Oferty SOR w zakresie usług "DSL 20000" oraz "DSL 40000", w zakresie:
• pisma spółki z dnia [...] sierpnia 2013 r. stanowiącego uzasadnienie kosztowe w zakresie opłat za usługi IDSL na urządzeniach IP DSLAM i sieci agregacyjnej Ethernet, opłat za usługi "DSL 20000" na poziomie dostępu ATM, IP zarządzany oraz IP niezarządzany oraz opłat za usługi "DSL 40000" na poziomie dostępu IP niezarządzany (dalej także: "Uzasadnienie opłat I"),
• pisma spółki z dnia [...] sierpnia 2013 r. stanowiącego uzasadnienie kosztowe w zakresie opłat za usługi "DSL 40000" na poziomie dostępu IP zarządzany, (dalej także: "Uzasadnienie opłat II") oraz
• pisma spółki z dnia [...] września 2013 r. stanowiącego uzasadnienie kosztowe w zakresie opłat za usługi "DSL 20000" oraz "DSL 40000" na poziomie dostępu Ethernet (dalej także: "Uzasadnienie opłat III").
Jako podstawę zaskarżonego postanowienia wskazano art. 207 ust. 1 w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2014 r. poz. 243, dalej także: "p.t.") oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm., dalej także: "k.p.a.").
Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
Pismem z dnia [...] marca 2012 r. spółka złożyła wniosek o zatwierdzenie zmian Oferty SOR w zakresie usługi IDSL na urządzeniach IP DSLAM i sieci agregacyjnej Ethernet, zgodnie z załączonym do wniosku projektem zmian Oferty SOR (dalej także: "Wniosek I").
Pismem z dnia [...] marca 2012 r. spółka złożyła wniosek o zatwierdzenie zmian Oferty SOR w zakresie usługi "Internet DSL Symetryczny", zgodnie z załączonym do wniosku projektem zmian Oferty SOR (dalej także: "Wniosek II").
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Prezes UKE połączył postępowania wszczęte z Wniosku I oraz z Wniosku II, określając jednocześnie, że łączne postępowanie będzie prowadzone pod nr [...].
Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r., spółka złożyła wniosek o zatwierdzenie zmian Oferty SOR w zakresie wdrożenia nowych opcji dostępu do usług szerokopasmowych IDSL, zgodnie z załączonym do wniosku projektem zmian Oferty SOR (dalej także: "Wniosek III").
Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. Prezes UKE połączył postępowania wszczęte z wniosku spółki z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], wniosku spółki z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], oraz z wniosku spółki z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], określając jednocześnie, że połączone postępowanie będzie prowadzone pod nr [...].
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Prezes UKE wezwał spółkę do przedstawienia zgodnie z art. 40 p.t. uzasadnienia kosztowego opłat za usługi będące przedmiotem Wniosku I oraz Wniosku III, na podstawie aktualnych danych finansowych.
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. spółka wniosła o przedłużenie terminu do przedstawienia uzasadnienia kosztowego opłat za usługi będące przedmiotem Wniosku I oraz Wniosku III w oparciu o koszty ponoszone, na podstawie aktualnych danych finansowych.
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r., Prezes UKE przedłużył spółce termin na przedstawienie uzasadnienia kosztowego opłat za usługi będące przedmiotem Wniosku I oraz Wniosku III w oparciu o koszty ponoszone na podstawie aktualnych danych finansowych.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. spółka przekazała Uzasadnienie opłat I. Jednocześnie wniosła o potraktowanie przekazanych informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. spółka przekazała Uzasadnienie opłat II. Jednocześnie wniosła o potraktowanie przekazanych informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. spółka przedstawiła wersję jawną uzasadnienia kosztowego w zakresie opłat za usługi IDSL na urządzeniach IP DSLAM i sieci agregacyjnej Ethernet, opłat za usługi "DSL 20000" na poziomie dostępu ATM, IP zarządzany oraz IP niezarządzany oraz opłat za usługi "DSL 40000" na poziomie dostępu IP zarządzany oraz IP niezarządzany.
Pismem z dnia [...] września 2013 r. Prezes UKE wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o zmianę Oferty SOR o opłaty związane z usługami "DSL 2000" oraz "DSL 40000" na poziomie dostępu Ethernet oraz do przedstawienia uzasadnienia kosztowego opłat za te usługi.
Pismem z dnia [...] września 2013 r. spółka przekazała Uzasadnienie opłat III. Jednocześnie wniosła o potraktowanie przekazanych informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa.
Pismem z dnia [...] września 2013 r. spółka przedstawiła wersję jawną Uzasadnienia opłat III.
Postanowieniem z [...] października 2013 r. Prezes UKE uwzględnił wniosek spółki i ograniczył prawo wglądu do materiału dowodowego w połączonym postępowaniu administracyjnym w żądanym zakresie.
Prezes UKE uzasadniając ograniczenie K. i P. prawa wglądu do materiału dowodowego powołał się na definicję tajemnicy przedsiębiorstwa z art. 207 ust. 1 p.t. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, ze zm., dalej także: "u.z.n.k."), orzeczenia Sądu Antymonopolowego (postanowienie z 30 października 1996 r., sygn. akt XVII Amz 3/96; LEX nr 56452) oraz na stanowisko doktryny (M. Uliasz, Przestępstwo naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa, Monitor Prawniczy Nr 22/2001). Wskazał, że w przekazanym Uzasadnieniu opłat I, Uzasadnieniu opłat II oraz Uzasadnieniu opłat III, spółka przedstawiła dane dotyczące przedsiębiorstwa, które wyczerpują wszystkie przesłanki z art. 11 ust. 4 u.z.n.k., gdyż:
1. są one ściśle związane z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą i mają dla niej niewątpliwą wartość gospodarczą. Uzasadnienie opłat I, Uzasadnienie opłat II oraz Uzasadnienie opłat III, zawierają informacje m.in. na temat rozwiązań organizacyjnych funkcjonujących w spółce, danych technicznych i technologicznych dotyczących układu i funkcjonowania struktury sieci telekomunikacyjnej spółki. Dokumenty te dotyczą jednak głównie informacji finansowych mających strategiczne znaczenie dla prowadzenia działalności przez spółkę. Pozyskanie przez konkurentów spółki informacji, przekazanych Prezesowi UKE w treści Uzasadnienia opłat I, Uzasadnienia opłat II oraz Uzasadnienia opłat III, mogłoby umożliwić innym przedsiębiorcom telekomunikacyjnym stworzenie konkurencyjnej oferty detalicznej względem oferty spółki, na poziomie znacznie poniżej kosztów spółki. Ponadto, umożliwienie konkurentom spółki dostępu do informacji organizacyjnych i technologicznych oznaczałoby umożliwienie im wdrożenia rozwiązań dedykowanych dotychczas tylko dla spółki oraz nieuprawnione wykorzystanie informacji o dostawcach i kosztach sprzętu z którego korzysta spółka. Wykorzystanie przez konkurentów spółki informacji zawartych w treści Uzasadnienia opłat I, Uzasadnienia opłat II oraz Uzasadnienia opłat III, przysporzyłoby im korzyści w postaci osiągniętych zysków lub zaoszczędzonych wydatków.
Prezes UKE wskazał na słuszność argumentacji spółki, przedstawionej w treści pisma z dnia [...] sierpnia 2013 r., dotyczącej wartości gospodarczej informacji zawartych w treści przedmiotowego pisma. Prezes UKE uznał za właściwe twierdzenia wskazujące, że dane kosztowe stanowią punkt wyjścia do kalkulacji cen za świadczone przez przedsiębiorstwo produkty i usługi, z uwzględnieniem planowanej do zrealizowania marży z tytułu oferowania danych produktów lub usług. Przyjęty poziom kosztów prowadzonej działalności wpływa na poziom wielu mierników ekonomicznych efektywności działalności. Tym samym, zdobycie przez konkurentów wiedzy na temat poszczególnych składników kalkulacji kosztów spowodowałoby zdobycie znacznej i nieuzasadnionej w realiach wolnego rynku przewagi konkurencyjnej, co mogłoby trwale naruszyć stabilność prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę. Prezes UKE za w pełni uzasadnioną również uznał opinię spółki, wskazującą, że informacje zawarte w Uzasadnieniu opłat I, Uzasadnieniu opłat II oraz Uzasadnieniu opłat III, dałaby także wiedzę na temat organizacji sposobów funkcjonowania przedsiębiorstwa w zakresie wykorzystywanych technologii. W efekcie, wszystkie ww. elementy mogłyby doprowadzić do zmniejszenia przychodów spółki oraz zmniejszenia liczby klientów, co w bezpośredni sposób doprowadziłoby do zmniejszenia zysków przedsiębiorstwa. Ujawnienie informacji zawartych w Uzasadnieniu opłat I, Uzasadnieniu opłat II oraz Uzasadnieniu opłat III, umożliwiłoby operatorom alternatywnym wykonanie dokładnej i bezpłatnej analizy własnej działalności, wskazującej na elementy, w których spółka w sposób bardziej efektywny wykonuje działalność biznesową, co w sposób bezpośredni umożliwiłoby uniknięcie wydatków na niezbędne analizy, a po wprowadzeniu zmian organizacyjnych w prowadzonej działalności dałoby możliwość zwiększenia zysków, kosztem udziałów rynkowych spółki. Wyliczenia przedstawione w treści Uzasadnienia opłat I, Uzasadnienia opłat II oraz Uzasadnienia opłat III, dla nowych usług opierają się o pewne prognozowane założenia marketingowe (niepublikowane) dla danej usługi, czy to w zakresie ilości abonentów czy to ilości prognozowanego ruchu. Znaczenie gospodarcze tych informacji polega przede wszystkim na tym, że operatorzy alternatywni znający założenia marketingowe spółki mogą przeprowadzić agresywną akcję marketingową celem uniemożliwienia spółce zrealizowania założeń wdrożeniowych (w tym, celów związanych z osiągnięciem pewnego poziomu przychodu z danej usługi). Podsumowując powyższe rozważania Prezes UKE stwierdził, że informacje zawarte w Uzasadnieniu opłat I, Uzasadnieniu opłat II oraz Uzasadnieniu opłat III, są związane z przedsiębiorstwem spółki i bezsprzecznie przedstawiają dla niej wartość gospodarczą;
2. informacje te nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej. Informacje nieujawnione do wiadomości publicznej tracą ochronę prawną wtedy, gdy każdy przedsiębiorca (konkurent) dowiedzieć się o niej może drogą zwykłą i dozwoloną a więc np. gdy pewna wiadomość jest przedstawiana w pismach fachowych lub gdy z towaru wystawionego na widok publiczny każdy fachowiec poznać może, jaką metodę produkcji zastosowano. Tajemnica nie traci zaś swego charakteru przez to, że wie o niej pewien ograniczony krąg osób, zobowiązanych do dyskrecji w tej sprawie, jak pracownicy przedsiębiorstwa lub inne osoby, które przedsiębiorca wtajemnicza. Prezes UKE ocenił, że informacje zawarte w treści Uzasadnienia opłat I, Uzasadnienia opłat II oraz Uzasadnienia opłat III nie są znane ogółowi oraz nie można dowiedzieć się o nich zwyczajową drogą na co spółka wskazała w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz w piśmie z dnia [...] września 2013 r., nie zostały one ujawnione do wiadomości publicznej;
3. w odniesieniu do tych informacji podjęto niezbędne działania w celu zachowania ich poufności poprzez stworzenie sytuacji, w której chronione informacje nie mogą dotrzeć do wiadomości osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez żadnych specjalnych starań z ich strony (tak też SN w wyroku z dnia 3 października 2000 r., sygn. akt: I CKN 304/00, OSNC 2001/4/59). Podjęcie przez spółkę działań niezbędnych w celu zachowania poufności tych informacji potwierdza fakt, iż w treści Uzasadnienia opłat I, Uzasadnienia opłat II oraz Uzasadnienia opłat III spółka złożyła wniosek o ograniczenie prawa wglądu dla pozostałych stron postępowania do istotnych informacji zawartych w tych dokumentach, a także opatrzyła przedmiotowe dokumenty klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa TP". Prezes OKE zatem ocenił, że spółka podjęła działania zabezpieczające wgląd do informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.
Z uwagi na powyższe Prezes UKE stwierdził, że informacje zawarte w Uzasadnieniu opłat I, Uzasadnieniu opłat II oraz Uzasadnieniu opłat III, przekazane Prezesowi UKE przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r., piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz piśmie z dnia [...] września 2013 r., objęte klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa TP", spełniają wszystkie przesłanki niezbędne do uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa, a także stwierdzenia, iż udostępnienie tych informacji pozostałym podmiotom biorącym udział w postępowaniu administracyjnym (tj. K. oraz P.) groziłoby ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa spółki.
Na postanowienie Prezesa UKE z [...] października 2013 r. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W skardze zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności:
1. art. 7 i art.77 § 1 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozważania wszystkich okoliczności sprawy w kontekście oceny, czy zachodzi konieczność ograniczenia K. wglądu do akt sprawy;
2. art. 107 § 3 w związku z art. 126 oraz art. 124 § 2 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia niespełniającego wymogów określonych w przepisach prawa m.in. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia, tj.:
a) pominięcie motywów zastrzeżenia większości materiału dowodowego,
b) niewyjaśnienia podstaw zastrzeżenia nawet co do tych elementów, gdzie Prezes UKE dokonał kwalifikacji, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia K. motywów rozstrzygnięcia oraz uniemożliwiło K. poznania rzeczywistych motywów wydania zaskarżonego postanowienia;
3. art. 31 § 3 k.p.a. w związku z art. 206 ust. 1 p.t. oraz art. 10 § 1 k.p.a., w związku z art. 206 ust. 1 p.t. przez faktyczne uniemożliwienie organizacji społecznej, jaką jest K., udziału w postępowaniu na prawach strony.
Skarżąca ponadto zarzuciła Prezesowi UKE naruszenie prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 p.t. przez niezasadne ograniczenie prawa wglądu K. do materiału dowodowego w postaci dokumentów zastrzeżonych przez spółkę klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa TP", podczas gdy dokumenty zastrzeżone przez spółkę nie zawierały tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k., w konsekwencji czego K. został pozbawiony możliwości udziału w przedmiotowym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę, Prezes UKE odnosząc się do podniesionych zarzutów, wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), zw. dalej "p.p.s.a.".
Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza bowiem prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W pierwszej kolejności rozważenia wymaga zagadnienie dopuszczalności skargi bowiem, biorąc pod uwagę niejednolite orzecznictwo sądowe, należy tę kwestię wyjaśnić na wstępie. W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona od postanowienia Prezesa UKE wydanego w następstwie rozpoznania wniosku spółki o potraktowanie przekazanych informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa. O prawie wniesienia skargi do WSA skarżąca została pouczona przez organ.
Stosownie do treści art. 207 ust. 1 p.t. w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy Prezes UKE, w drodze postanowienia, może ograniczyć pozostałym stronom prawo wglądu do materiału dowodowego, jeżeli udostępnienie tego materiału grozi ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic prawnie chronionych.
Analizując powyższą kwestię Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest dopuszczalna. W orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważający stał się pogląd, że zastrzeżenie informacji zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi autonomiczną sprawę administracyjną; "Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można dopatrzyć się żadnego ratio legis, aby identyczne kwestie dotyczące ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa z tego tylko względu, iż są związane z udostępnieniem materiałów stronom postępowania, były rozstrzygane postanowieniem, o jakim mowa w art. 207 ust. 1 omawianej ustawy, nie posiadającym przymiotu samodzielnego orzeczenia, oderwanego od właściwego postępowania administracyjnego, a w konsekwencji uniemożliwiającym jego kontrolę na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a." (postanowienie NSA z 14 września 2010 r. , sygn. akt II GSK 700/09). W późniejszych postanowieniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że zarówno w przepisach k.p.a., jak i p.t brak jest podstawy prawnej do przyjęcia, że na postanowienie wydane w trybie art. 207 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego przysługuje zażalenie. (por. postanowienia NSA z 19 lutego 2014 r. sygn. akt; II GSK 291/14 , II GSK 292/14). Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu wyrażonego w postanowieniu NSA z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 443/12. Zdaniem NSA " brak środków prawnych do zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym postanowienia wydanego na podstawie art. 207 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego nie oznacza, że takie postanowienie nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Kontroli sądu administracyjnego podlegają wszakże, stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., nie tylko wydane w postępowaniu administracyjnym postanowienia, na które służy zażalenie, ale także postanowienia kończące postępowanie i postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty."
Idąc tym tokiem rozumowania skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznał, że zaskarżone postanowienie jest postanowieniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. czyli postanowieniem kończącym postępowanie w autonomicznej sprawie administracyjnej, jaką jest zastrzeżenie informacji zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa. W konsekwencji nie jest to rozstrzygnięcie, co do którego wymagane jest - przed wniesieniem skargi do sądu - skierowanie do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a zatem art. 52 p.p.s.a nie znajduje zastosowania. Przykładowo, podobnie jest w przypadku postanowień wydawanych przez organy odwoławcze w trybie art. 134 k.p.a.
Przechodząc po rozstrzygnięciu kwestii wstępnej do meritum sprawy Sąd uznał, że brak jest uzasadnionych postaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia skargi.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Prezesa UKE nie narusza zarówno przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, w tym w szczególności art. 207 ust. 1 ustawy, jak również nie uchybia przepisom postępowania administracyjnego, w tym art. 31 § 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 p.t. oraz art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 p.t.
Prezes UKE nie dopuścił się również naruszenia przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 126 i art. 124 § 2 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia niespełniającego wymogów określonych oraz obrazy przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 p.t. w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej należy przede wszystkim podnieść, że w świetle przepisu art. 206 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne, postępowanie przed Prezesem UKE toczy się na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ze zmianami wynikającymi z tej ustawy oraz ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Niewątpliwie zmiany wynikające z przepisów ustawy - Prawo telekomunikacyjne, stanowią odstępstwo od uregulowań zamieszczonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Co do zasady - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zapewniają stronie postępowania czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.), co oznacza m.in. możliwość przeglądania akt sprawy oraz umożliwienia sporządzania z nich notatek (art. 73 § 1 k.p.a.). Zgodnie z poglądami doktryny oraz orzecznictwem sądów administracyjnych udostępnianie akt jest przejawem tzw. jawności wewnętrznej postępowania administracyjnego, a więc jawności wobec stron oraz uczestników na prawach strony (tak m.in. G. Łaszczyca /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005, s. 655). Natomiast wskazany wcześniej przepis art. 207 ust. 1 p.t. stanowi wyjątek od zasady jawności postępowania.
Zdaniem Sądu, Prezes UKE prawidłowo uznał, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa, o której mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć tajemnicę zdefiniowaną w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z przepisem art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadając się w kwestii tajemnicy przedsiębiorstwa stwierdził, że w świetle art. 9 ust. 1 i 2 p.t. materiały (informacje, dokumenty lub ich części) zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa podlegają wzmożonej ochronie. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorca telekomunikacyjny może zastrzec informacje, dokumenty lub ich części zawierające tajemnice przedsiębiorstwa, dostarczane na żądanie Prezesa UKE lub na podstawie przepisów ustawy, przy czym Prezes UKE może uchylić zastrzeżenie w drodze decyzji, jeżeli uzna, że dane są niezbędne (por. postanowienie NSA z 14 września 2010 r., sygn. akt II GSK 700/09). Niewątpliwie ocena określonych działań jako odpowiednich, czy też rozsądnych w rozumieniu powołanych przepisów, zależy od okoliczności konkretnego przypadku. Nie ulega jednak wątpliwości, iż takie informacje jak np. analiza kosztów są informacjami mającymi określoną wartość gospodarczą, przy czym należy brać pod uwagę zobiektywizowaną wartość przypisywaną informacji przez przedsiębiorcę (por. J. E. Nowicki "Naruszenie zasady zachowania uczciwej konkurencji", Zam.Pub.Dor. 2007/5/29-35.).
W literaturze przedmiotu podkreśla się, że zastosowane w ustawowej definicji "tajemnicy przedsiębiorstwa" sformułowanie: "informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa" należy interpretować szeroko. Są to zarówno wiadomości dotyczące sposobów produkcji, planów technicznych, metod kontroli jakości, wzorów użytkowych i zdobniczych, wynalazków nadających się do opatentowania, jak też informacje związane z działalnością marketingową, z pozyskiwaniem surowców, organizowaniem rynków zbytu, czy informacje odnoszące się do struktury organizacyjnej, zasad finansowania działalności, wysokości wynagrodzeń pracowników (por. D. Szczepański "Tajemnica przedsiębiorstwa", Zam.Pub.Dor. 2006/8/8-9).
Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy należało stwierdzić, że organ prawidłowo uznał informacje, o których zastrzeżenie wniosła spółka, za mieszczące się w zakresie przedmiotowym informacji mogących stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, gdyż są ściśle związane z prowadzoną przez spółkę działalnością i mają dla niej wartość gospodarczą, oraz że podjęto w stosunku do nich niezbędne działania w celu dochowania ich poufności. Zastrzeżone informacje nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, pozostają nieznane ogółowi oraz nie można się o nich dowiedzieć zwykłą i dozwoloną drogą, w szczególności przeglądając dostępne dokumenty w Krajowym Rejestrze Sądowym, stronę internetową spółki, czy też z innych oficjalnych źródeł.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Prezes UKE słusznie uznał informacje dotyczące kosztów działalności spółki (zawarte w uzasadnieniu kosztowym) za punkt wyjścia do kalkulacji cen za świadczone przez przedsiębiorstwo usługi i dystrybuowane produkty, z uwzględnieniem planowanej do zrealizowania marży z tytułu oferowania danych produktów lub usług na rynku. Przyjęty bowiem poziom kosztów prowadzonej działalności niewątpliwie wpływa na poziom wielu mierników ekonomicznych jej efektywności biznesowej. Tym samym, zdobycie przez konkurentów wiedzy na temat poszczególnych składników kalkulacji kosztów przez spółkę spowodowałoby uzyskanie znacznej i nieuzasadnionej w realiach wolnego rynku przewagi konkurencyjnej, co mogłoby trwale naruszyć stabilność prowadzenia jej działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu informacje zawarte w Uzasadnieniu opłat I, Uzasadnieniu opłat II oraz Uzasadnieniu opłat III, pozwoliłyby ponadto uzyskać konkurencji wiedzę na temat organizacji sposobów funkcjonowania spółki w zakresie wykorzystywanych technologii. W efekcie, wszystkie ww. elementy mogłyby doprowadzić do zmniejszenia przychodów spółki oraz ograniczenia liczby klientów, co w bezpośredni sposób miałoby wpływ na poziom oczekiwanych zysków. Ujawnienie informacji zawartych w Uzasadnieniu opłat I, Uzasadnieniu opłat II oraz Uzasadnieniu opłat III, niewątpliwie umożliwiłoby konkurencji (operatorom alternatywnym) dokonanie na tej podstawie analizy efektywności własnej działalności biznesowej, bez ponoszenia w tym zakresie dodatkowych wydatków. Wykorzystanie zdobytej w ten sposób wiedzy stwarzałoby konkurencji możliwość zwiększenia zysków kosztem udziałów rynkowych spółki. Zauważyć trzeba, że wyliczenia przedstawione w treści Uzasadnienia opłat I, Uzasadnienia opłat II oraz Uzasadnienia opłat III, dla nowych usług spółki opierają się o prognozowane założenia marketingowe (niepublikowane) dla danej usługi, czy to w zakresie ilości abonentów czy to ilości przewidywanego obrotu. Znaczenie gospodarcze tych informacji polega przykładowo na tym, że operatorzy alternatywni znający założenia marketingowe spółki, mogliby przeprowadzić agresywną akcję marketingową celem uniemożliwienia spółce zrealizowania założeń wdrożeniowych nowych produktów lub usług (w tym, celów związanych z osiągnięciem pewnego poziomu przychodów z tego tytułu). Nie bez znaczenia w tej sprawie pozostaje także fakt, ze spółka jest przedsiębiorstwem notowanym na giełdzie papierów wartościowych, zatem udostępnienie innym uczestnikom postępowania zastrzeżonych informacji mogłoby w konsekwencji mieć wpływ na kurs akcji spółki.
Zdaniem Sądu organ zasadnie wskazał, że zastrzeżone informacje są niewątpliwie związane z działalnością przedsiębiorstwa spółki i obiektywnie przedstawiają określoną wartość gospodarczą, zatem zostały objęte ograniczeniem prawa wglądu do materiału dowodowego, gdyż spełniają przesłanki niezbędne do uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa. Prezes UKE prawidłowo przy tym uznał, że spółka podjęła stosowne i niezbędne działania w celu zachowania poufności tych informacji.
Odnosząc się w tym kontekście do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 p.t., przez niezasadne ograniczenie skarżącej prawa wglądu do przedmiotowych dokumentów, w sytuacji gdy zastrzeżone pismo nie zawierało informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa spółki, wskazać należy, że wydając wspomniane rozstrzygnięcie, organ orzekał na podstawie szczególnej regulacji zawartej w ustawie Prawo telekomunikacyjne, a mianowicie w oparciu o przepis art. 207 P.t. Jak już wyżej wspomniano powołany wcześniej przepis art. 207 ust. 1 p.t. stanowi wyjątek od zasady jawności postępowania. Zdaniem Sądu orzeczone ograniczenie prawa wglądu do materiału dowodowego, w oparciu o tę właśnie regulację, podyktowane było koniecznością ochrony tajemnicy przedsiębiorcy ze względu na panujące na rynku telekomunikacyjnym warunki konkurencji. W tej sytuacji podnoszony w skardze zarzut faktycznego uniemożliwienia organizacji społecznej udziału w postępowaniu na prawach strony nie jest zasadny, bowiem do tego ograniczenia doszło w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, których interpretacja, w świetle ustalonego przez organ stanu faktycznego, nie nasuwa istotnych wątpliwości.
Podkreślenia wymaga także okoliczność, że w myśl art. 192 ust. 1 p.t., do kompetencji Prezesa UKE jako organu regulacyjnego należą sprawy związane z wykonywaniem przewidzianych ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie, zadań z zakresu regulacji i kontroli rynków usług telekomunikacyjnych. Ustawowe zadania nałożone na Prezesa UKE stanowią zatem obiektywną gwarancję bezstronnej realizacji zasad konkurencji na rynku usług telekomunikacyjnych poprzez. Jednym z takich uprawnień organu jest zapewnienie ochrony prawnej tajemnicy konkurencji poprzez możliwość ograniczenia pozostałym stronom i uczestnikom postepowania w danej sprawie prawa wglądu do części materiału dowodowego, zgodnie z dyspozycją art. 207 ust. 1 p.t. lub też możliwość uchylania tych zastrzeżeń w oparciu o art. 9 ust. 2 tej ustawy.
Reasumując, w ocenie Sądu uznać należało, że w przedmiotowej sprawie Prezes UKE wszechstronnie zebrał i ocenił cały zgromadzony materiał dowodowy, prawidłowo przywołał niezbędne dla uzasadnienia prawnego przepisy dokonując subsumpcji stanu faktycznego sprawy, co w pełni odpowiada wymogom wskazanym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło