VI SA/Wa 1289/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-30
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Aneta Lemiesz, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego może zostać nałożona na podmiot, który twierdzi, że sprzedał prawa do znaku towarowego innemu podmiotowi przed stwierdzeniem zajęcia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli doszło do sprzedaży praw do znaku towarowego, skarżąca spółka nadal jest biernie legitymowana do ponoszenia kary za zajęcie pasa drogowego, ponieważ nie wykazała w sposób wiarygodny, że inny podmiot został zobowiązany do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Organy administracji miały prawo ocenić przedłożoną umowę sprzedaży praw autorskich jako niewystarczającą do uwolnienia skarżącej od odpowiedzialności.Stan faktyczny
Spółka D. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie tablicy reklamowej bez zezwolenia zarządcy drogi. Spółka kwestionowała odpowiedzialność, twierdząc, że sprzedała prawa do znaku towarowego innej spółce przed stwierdzeniem zajęcia. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając, że spółka nie wykazała skutecznie przeniesienia odpowiedzialności. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenia proceduralne i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości
Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. (zwane dalej organem/SKO) decyzją z [...] lutego 2015 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania D. Sp. z o.o. z siedzibą w W., (poprzednio D. sp. z o.o. z siedzibą w W. - zwanej dalej skarżącą/stroną) od decyzji Prezydenta m. W. (zwanego dalej organem I instancji) z [...] listopada 2014 r. w przedmiocie wymierzenia stronie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego - drogi krajowej ul. [...] vis a vis działki ewidencyjnej 3/4 z obrębu [...] w dniach od [...] kwietnia 2014 r. do [...] lipca 2014 r., bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie w nim dwustronnej tablicy reklamowej na podstawie betonowej o łącznej powierzchni 29 m2, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Jak ustalono, w dniu [...] kwietnia 2014 r., podczas patrolowania terenu stwierdzono nielegalne zajęcie przez skarżącą pasa drogowego ul. [...] vis a vis działki ewidencyjnej 3/4 z obrębu [...] reklamą na podstawie betonowej czego dowodem jest dokumentacja fotograficzna oraz protokół nr [...].
Kolejne kontrole wykonane przez pracowników Wydziału Kontroli Pasa Drogowego Zarządu Dróg Miejskich oraz pracowników Pogotowia Drogowego Zarządu Dróg Miejskich w dniach opisanych w decyzji potwierdziły nielegalne zajęcie pasa drogowego. Na okoliczność powyższego wykonano dokumentację fotograficzną oraz sporządzono adnotacje urzędowe.
Również ustalona ze skarżącą i przeprowadzona w dniu [...] maja 2014 r. wizja z oględzinami pasa drogowego ul. [...] vis a vis działki ewidencyjnej 3/4 z obrębu [...] potwierdziła nielegalne zajęcie pasa drogowego. Skarżąca nie stawiła się na miejscu oględzin.
Pismem z zawiadomieniem [...] czerwca 2014 r. Zarząd Dróg Miejskich poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 10 kpa, pouczył stronę, iż przed wydaniem może zapoznać się z dokumentacją i zająć stanowisko w sprawie. Stosownie do treści art. 79 § 1 kpa strona została poinformowana o oględzinach miejsca umieszczenia przedmiotowej reklamy.
W dniu [...] lipca 2014 r. dokonano oględzin przedmiotowego nośnika reklamowego. Na miejscu oględzin stawił się Pan L. R. Prezes skarżącej spółki, który oświadczył, że stanowisko strony zostanie przedstawione na piśmie.
W dniu [...] sierpnia 2014 r. wpłynęło do Zarządu Dróg Miejskich pismo, w którym strona poinformowała, że: "gdyby w kwietniu 2014 r. bezpośrednio po pierwszym protokole ZDM z kontroli z dnia [...] kwietnia taka informacja do mnie dotarła np. na piśmie to natychmiast reklama zostałaby zdjęta...".
Decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...] Prezydent m. W. orzekł o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej w kwocie 179 437,50 złotych za zajęcie pasa drogi krajowej - ul. B. vis a vis działki ew. 3/4 z obrębu [...] oraz posadowienie w nim dwustronnej reklamy na podstawie betonowej o łącznej powierzchni 29 m2, w dniach od [...] kwietnia 2014 r. do [...] lipca 2014 r. W uzasadnieniu opisano wyniki postępowania dowodowego, wskazano sposób naliczenia kary oraz przytoczone obowiązujące w tej mierze przepisy.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie uchylenie decyzji bądź też uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie strona wniosła o przeprowadzenie dowodów dokumentów tj.: umowy z dnia [...] marca 2014 r. sprzedaży autorskich praw majątkowych do znaku towarowego; wydruku komputerowego ze strony internetowej D. sp. z o.o. a siedzibą w W.; zeznań świadka B. T. oraz strony L. R., na okoliczność wykazania faktów wskazanych w uzasadnieniu odwołania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 12, art. 35 § 1, art. 55, art. 61 § 4, art. 79 kpa w zw. z art. 8 oraz 10 kpa, art. 77 kpa w zw. z art. 40 ust. 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej udp), a także art. 28 kpa. Wskazano, iż z mocy umowy sprzedaży autorskich praw majątkowych z dniem [...] marca 2014 r. znak towarowy "[...]" stal się własnością spółki H. z siedzibą w N. (Cypr) i to ta spółka jest odpowiedzialna za faktyczne umieszczenie reklamy w pasie drogowym.
Powyższe w ocenie strony skutkuje wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Podkreśliła również, iż organ zbierał dowody zajęcia pasa drogowego, nieomal codziennie w okresie od [...] kwietnia 2014 r. do [...] lipca 2014 r. W ocenie strony, nie wydaje się zatem uzasadnione i wymagające tak długiego postępowania dowodowego podjęcie decyzji o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu i jego szybkiego załatwienia. Wysłanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania po upływie 94 dni od faktycznego wszczęcia stanowi, w jej ocenie, rażące naruszenie art. 12 § 1 i 2 oraz 35 § 1 kpa. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania dopiero w lipcu 2014 r. winno być także ocenione jako dążenie organu do nieuzasadnionego przedłożenia skutkującego zwiększeniem wysokości kary.
Jak podkreśliła, funkcją kary z art. 40 ust. 12 udp jest ochrona dróg poprzez eliminowanie elementów zagrażających bezpieczeństwu ich użytkowników. Organ winien zatem spowodować niezwłoczne usunięcie niepożądanego elementu. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania (z dnia [...] czerwca 2014 r.) wraz z zawiadomieniem o terminie oględzin ([...] lipca 2014 r.) spółka otrzymała w dniu [...] lipca 2014 r. Zaś reklama została usunięta w dniu [...] lipca 2014 r. Odwołując się do wyroku NSA sygn. akt II GSK 321/09 podniosła, że datą wszczęcia postępowania jest data pierwszej czynności w sprawie.
Za bezskuteczne - wskazując na treść art. 55 kpa - skarżąca uznała zawiadomienie z [...] maja 2014 r. o oględzinach w dniu [...] maja 2014 r. Podniosła, iż pomimo powszechnie dostępnego w Internecie numeru telefonu spółki, organ nie telefonował bezpośrednio do Prezesa Zarządu Spółki, lecz do jej pracownika, a treść rozmowy spowodowała, iż spółka nie powzięła precyzyjnej informacji o miejscu czynności, co skutkowało tym, że Prezes Zarządu Spółki stawił się w miejscu innym niż przeprowadzone oględziny.
W ocenie skarżącej, w niniejszej sprawie uzasadnione jest jedynie nałożenie na spółkę kary za 5 dni (od zawiadomienia o wszczęciu postępowania do zdemontowania reklamy), co daje kwotę 9 062,50 złotych.
Wskazała również, iż do akt nie załączono ż urzędowego dokumentu geodezyjnego określającego linie graniczne pasa drogowego oraz miejsce usytuowania reklamy (co narusza art. 77 kpa w zw. z art. 40 ust. 2 udp).
Decyzją z [...] lutego 2015 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na faty niesporne, ale różnie intepretowane przez strony postępowania. Odwołując się do wypracowanej przez NSA linii orzeczniczej stwierdził, że czynności kontrolne, tzw. oględziny, które zostały przeprowadzone przez organ przed wszczęciem postępowania administracyjnego, mogą stanowić dowód w sprawie. Wskazał, że w myśl art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia okoliczności sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jego zdaniem wyrażona w art. 79 kpa zasada czynnego udziału strony w przeprowadzeniu dowodu odnosi się do toczącego się postępowania, a nie czynności inspekcyjno-kontrolnych. Jeżeli zaś wszczęcie postępowania nastąpi na skutek ustaleń inspekcyjno-kontrolnych podejmowanych bez udziału strony, organ ma umożliwić stronie zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym (v. wyrok NSA z 25 maja 2011 r., II GSK 377/10). Organ zakwestionował skutki prawne umowy sprzedaży autorskich praw majątkowych do znaku towarowego [...]. Zdaniem organu przedłożona do akt umowa nie zawiera żadnych elementów zgłoszenia jej do obrotu publicznoprawnego na terenie RP, nie zawiera również zakresu terytorialnego jej obowiązywania, zatem wobec sygnowania umowy, jako zawartej w L., nie można ustalić, czy sprzedający przeniósł na kupującego uprawnienia do znaku towarowego w Polsce. Wskazał, iż niezależnie od rozważań natury własnościowej i ewentualnego naruszenia praw do znaku towarowego spółki cypryjskiej, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz praktyką organu, w sytuacji, gdy następuje rozbieżność pomiędzy właścicielem nośnika reklamowego a beneficjentem zamieszczanych treści reklamowych, biernie legitymowanym w sprawie kary za zajęcie pasa drogowego jest ten podmiot, w interesie którego zamieszczono treści reklamowe. Podmiot ten może uchylić się od odpowiedzialności za delikt administracyjny, jeśli wiarygodnie wykaże, że inny podmiot został zobowiązany do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
W ocenie organu nawet jeśli uznać, iż zawiadomienie pracownika firmy w dniu [...] maja 2014 r. o nielegalności reklamy nie było prawidłowym powiadomieniem władz spółki, to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, albowiem zawiadomienie o wszczęciu postępowania wydane w sprawie 3 miesiące od pierwszej czynności kontrolnej nie narusza żadnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Zdaniem organu, wobec faktu, iż skarżący pozostawił wybór trybu załatwienia pisma organowi odwoławczemu, jak również wobec faktu nadania pismu tytułu "odwołanie", złożenia go w terminie do złożenia odwołania oraz możliwości zbadania wszystkich zarzutów w postępowaniu odwoławczym, organ potraktował pismo z [...] grudnia 2014 r. jako odwołanie od decyzji z [...] listopada 2014 r. Organ wskazał również, że dopuścił dowody ze wskazanych w odwołaniu dokumentów, natomiast uznał za zbędne przesłuchiwanie strony oraz świadka, albowiem okoliczności, na które miałyby zeznawać obydwie osoby zostały w sposób wystarczający zaprezentowane w pisemnym stanowisku strony
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzuca naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 156 § 1 pkt 4 i art. 28 kpa - polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, zaniechaniu podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, arbitralne potraktowanie przez organ odwoławczy przedmiotowej sprawy bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji brak stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Prezydenta m. W. z [...] listopada 2015 r.;
- art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 55, art. 61 § 4, art. 79 kpa - poprzez akceptację uchybień proceduralnych organu I instancji w zakresie zastosowania w postępowaniu administracyjnym zasady szybkości postępowania, sposobu i skuteczności wezwania, zawiadomienia o wszczęciu postępowania, udziału strony w czynnościach dowodowych
- w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa oraz art. 6, art. 8, art. 9, art. 10 kpa, a także art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
W związku z powyższym wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji o nałożeniu kary.
Skarżąca wskazuje, że stosownie do treści art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jej zdaniem z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 kpa obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Wskazała, że konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 kpa, ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi, zdaniem strony, jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 kpa, rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następującą zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Podniosła, iż powołane wyżej przepisy znajdują, na mocy art. 140 kpa, odpowiednie zastosowanie przed organem odwoławczym.
Jej zdaniem organ w sposób nieuprawniony i nieuzasadniony odmówił wiarygodności i mocy dowodowej umowie sprzedaży autorskich praw majątkowych do znaku towarowego, zawartej pomiędzy skarżącą a spółką H. z siedzibą w N., wpisaną do Rejestru Spółek pod numerem [...]. Organ podważył ważność tej umowy, powołując się w tym względzie na "notoryjnie znany liberalizm gospodarczy" wobec podmiotów gospodarczych na Cyprze. Takie uznanie i jego uzasadnienie, stało się podstawą niekorzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. Niezależnie od kwestii formalno-prawnych skarżąca uznała, że nie można przyjąć, że liberalizm gospodarczy skutkuje wprost nieważnością umów cywilnoprawnych zawieranych pomiędzy kontrahentami. Uznała, że podejmowane przez kontrahentów czynności prawne pozostają ważne nie tylko z punktu widzenia prawa cywilnego, ale wobec braku normy prawnej zakazującej ich dokonywania, w szerszym wymiarze należy uznać ich legalność o charakterze systemowym. Podniosła, że organ w postępowaniu administracyjnym nie ma podstawy prawnej, w oparciu o którą byłby upoważniony do ingerencji w stosunki cywilnoprawne. Zdaniem skarżącej, z przedstawionej umowy wynika wprost, że w okresie od [...] kwietnia 2014 r. do [...] lipca 2014 r. (a dokładnie od dnia [...] marca 2014 r.) właścicielem znaku towarowego "[...]" była cypryjska spółka H. z siedzibą w N. Na mocy przedmiotowej umowy skarżąca przeniosła na spółkę cypryjską wszelkie prawa do znaku towarowego. Jego zdaniem, jeżeli organ powziął jakiekolwiek wątpliwości co do skutków umowy, to zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 kpa zobowiązany był te wątpliwości wyjaśnić poprzez podjęcie wszelkich kroków zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Podnosi, że na skutek skierowania decyzji do podmiotu, który nie jest stroną w postępowaniu, przy jednoczesnym pominięciu właściciela znaku towarowego - spółki cypryjskiej, nie mogła ona podejmować w sprawie żadnych działań. W ocenie sktrony, zbyt daleko idący i bezpodstawny jest argument Kolegium, jakoby podniesione przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzuty dotyczące postępowania, świadczyły o jej odpowiedzialności. Wskazała, że to konstrukcja zarzutów ewentualnych jest znana w postępowaniu zarówno administracyjnym jak też cywilnym. Jej zdaniem nie ma przepisów, które zabraniają stawiania zarzutów ewentualnych, w zależności od kierunków rozstrzygania przyjętych przez organ odwoławczy. W ocenie strony, nie znajduje też żadnych podstaw prawnych przyjęcie, że podniesienie zarzutu ewentualnego, niweczy zarzut podstawowy i świadczy przeciwko stronie. Wobec powyższego skarżąca podnosi zarzut nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako wydanych z naruszeniem art. 28 kpa poprzez skierowanie decyzji do podmiotu, który nie jest stroną postępowania oraz którego interesu prawnego nie dotyczy decyzja, co skutkuje nieważnością postępowania zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Ponadto skarżąca podtrzymuje zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy i odnosi je także do organu II instancji.
Jej zdaniem nie znajduje uzasadnienia wskazanie przez organ, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania wydane w 3 miesiące od pierwszej czynności kontrolnej nie narusza żadnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m. W. z [...] listopada 2014 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej.
Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej upd) ustawodawca wprowadza generalną zasadę zakazu dokonywania w pasie drogowym czynności nie związanych z ruchem drogowym w tym lokalizowania obiektów i urządzeń nie związanych z ruchem drogowym.
Wyjątek od tej zasady został ustanowiony w art. 40, który w ust. 1 stanowi, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: 1. prowadzenia robót w pasie drogowym, 2. umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, 3. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, 4. zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1 - 3. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (ust. 3). Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (ust. 6). Za zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1 m2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1 m2 stosuje się takie stawki jak za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (ust. 10).
Za zajęcie pasa drogowego: 1. bez zezwolenia zarządcy drogi; 2. z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi; 3. o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10 -krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 4 – 6 udp.
Termin uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 3 oraz kary, o której mowa w art. 40 ust. 12 udp, wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna.
Zgodnie z art. 4 pkt 23 udp reklama to nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Definicja reklamy z art. 4 pkt 23 udp kładzie nacisk na 2 elementy: pozytywny - obiekt ma być wizualnym nośnikiem informacji umieszczonym w polu widzenia użytkowników drogi (tak kierowców, jak i pieszych) oraz negatywny - obiekt nie może być ani znakiem drogowym, ani znakiem informującym o obiekcie użyteczności publicznej.
Stosownie do art. kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności. Zasady obligują organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika rozwijany w art. 77 § 1 kpa obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 kpa, ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 kpa, rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.
Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot karę, musi być oparta i jest oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią.
Organ wskazał, że w toku kontroli pasa drogowego w dniu [...] kwietnia 2014 r. na pasie zieleni bezpośrednio przylegającym do pobocza południowej jezdni ul. [...] (w pobliżu słupa oświetleniowego nr [...]) ujawniono dwustronną tablicę reklamową o wymiarach 290 cm x 500 cm (każda strona) o treści [...]. Do protokołu kontroli dołączono 4 zdjęcia, szkic terenu oraz mapę elektroniczną terenu z zaznaczonymi liniami rozgraniczającymi pasa drogowego i lokalizacją reklamy ([...]). W kolejnych dniach opisanych w decyzjach dokonano kolejnych czynności kontrolnych obrazujących posadowienie przedmiotowej reklamy. W myśl art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia okoliczności sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wyrażona w art. 79 kpa zasada czynnego udziału strony w przeprowadzeniu dowodu odnosi się do toczącego się postępowania, a nie czynności inspekcyjno-kontrolnych. Jeżeli zaś wszczęcie postępowania nastąpi na skutek ustaleń inspekcyjno-kontrolnych podejmowanych bez udziału strony, organ ma umożliwić stronie zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym Organ winien ustalić granice pasa drogowego i zgodnie ze wskazanym art. 75 kpa może do tego celu wykorzystać mapę elektroniczną.
W ocenie Sądu, organ w sposób uprawniony odmówił wiarygodności i mocy dowodowej umowie sprzedaży autorskich praw majątkowych do znaku towarowego, zawartej pomiędzy skarżącą a spółką H. z siedzibą w N., wpisaną do Rejestru Spółek (nazwa oryginalna: D.) pod numerem [...]. Umowa sprzedaży autorskich praw majątkowych z dnia [...] marca 2014 r. Organ wyjaśnił szczegółowo jakimi powodami się kierował, nie uznając tej umowy jako mogącej zmienić jego stanowisko co do podmiotu odpowiedzialnego. W ocenie Sądu powołanie się na liberalizm gospodarczy i wywodzenie z tego skutków ważności umowy cywilnoprawnej jest niezasadne niemniej jednak z uwagi na znany "liberalizm gospodarczy" wobec podmiotów gospodarczych na Cyprze strona umowy winna w sposób niebudzący wątpliwości zabezpieczać swoje interesy. Rację ma skarżąca twierdząc, że organy w postępowaniu administracyjnym nie mają podstaw prawnych, w oparciu o które byłyby upoważnione do ingerencji w stosunki cywilnoprawne. Zgodnie z normą wynikającą z art. 1 kpa Kodeks reguluje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Umowa sprzedaży autorskich praw majątkowych do znaku towarowego, ma charakter umowy cywilnoprawnej i podlega regulacji zawartej w ustawie Kodeks cywilny, a czynnościami prawnymi w postaci umów rządzą odmienne, cywilne reżimy prawne. Ustalenie istnienia stosunku prawnego i ważności konkretnej umowy cywilnej, należy do kompetencji sądów powszechnych. Niemniej jednak przyjmując argumenty skarżącej należy uznać, że organy miały prawo do dopuszczenia i oceny dowodu w ramach swobodnej a nie dowolnej oceny dowodów. Korzystając z tego prawa organy właściwie ustaliły, że przedłożona do akt umowa sprzedaży autorskich praw majątkowych znaku towarowego [...] nie zawiera żadnych elementów zgłoszenia powyższej umowy do obrotu publicznoprawnego na terenie RP, nie zawiera również zakresu terytorialnego jej obowiązywania W tym stanie rzeczy wobec sygnowania umowy, jako zawartej w L., organy słusznie uznały, że nie sposób ustalić, czy sprzedający przeniósł na kupującego uprawnienia dotyczące znaku towarowego w Polsce. Należy zauważyć, iż stanowisko skarżącej wskazującej, że gotowa jest ponieść karę za zajęcie pasa drogowego za okres od [...] do [...] lipca 2014 r. oraz brak jakiegokolwiek oświadczenia Prezesa spółki, co do zawarcia umowy sprzedaży autorskich praw majątkowych znaku towarowego wskazuje, że organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy uznając, że to skarżąca była podmiotem legitymowanym w sprawie kary za zajęcie pasa drogowego w sprawie kary za zajęcie pasa drogowego.
W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko organu wskazujące, że gdy następuje rozbieżność pomiędzy właścicielem nośnika reklamowego a beneficjentem zamieszczanych treści reklamowych, biernie legitymowanym w sprawie kary za zajęcie pasa drogowego jest ten podmiot, w interesie którego zamieszczono treści reklamowe. Podmiot ten może uchylić się od odpowiedzialności za delikt administracyjny, jeśli wiarygodnie wykaże, że inny podmiot został zobowiązany do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. W niniejszej sprawie, z przyczyn wskazanych wyżej, skład orzekający Kolegium zasadnie uznał, że przedłożona do akt umowa sprzedaży autorskich praw majątkowych, nie może uwolnić skarżącej spółki od odpowiedzialności za zajęcie przedmiotowego pasa drogowego.
Sąd nie podziela poglądów skarżącej, że czynności kontrolne, tzw. oględziny, które zostały przeprowadzone przez organ przed wszczęciem postępowania administracyjnego, nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Zgodnie z powołanym już art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia okoliczności sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wyrażona w art. 79 kpa zasada czynnego udziału strony w przeprowadzeniu dowodu odnosi się do toczącego się postępowania, a nie czynności inspekcyjno-kontrolnych. Jeżeli zaś wszczęcie postępowania nastąpi na skutek ustaleń inspekcyjno-kontrolnych podejmowanych bez udziału strony, organ ma umożliwić stronie zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym (vide II GSK 377/10 z dnia 25 maja 2011 r.) Ten sam pogląd prawny zaprezentowano w szeregu dalszych wyroków: NSA i WSA w Warszawie: I OSK 431/05 z 8 lutego 2006 r., VI SA/Wa 1281/09 z 29 października 2009 r., II GSK 139/10 z 8 lutego 2011 r., II GSK 513/10 z 11 maja 2011 r., II GSK 551/10 z 7 czerwca 2011 r., II GSK 302/11 z 24 kwietnia 2012 r., oraz II GSK 412/12 z 23 lipca 2013 r.
Sąd wskazuje, że ani przepisy kpa, ani ustawy o drogach publicznych nie nakładają na zarządcę drogi obowiązku powiadamiania o stwierdzonym zajęciu pasa drogowego bezpośrednio po stwierdzeniu zajęcia.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prawny zaprezentowany w wyroku NSA z 20 listopada 2012 r., II OSK 1301/11, zgodnie z którym: "Przepis art. 9 kpa nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych czy doradztwa. Nie może być również utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących publikowanych aktach prawnych i wynikających z nich obowiązkach, czy też konsekwencjach niedostosowania się do konkretnych przepisów".
Jedynym terminem, który limituje kwestie kar za zajęcie pasa drogowego jest termin z art. 40d ust. 3 udp.
Nawet jeśli uznać, iż zawiadomienie pracownika firmy w dniu [...] maja 2014 r. o nielegalności reklamy nie było prawidłowym powiadomieniem władz spółki, to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, albowiem zawiadomienie o wszczęciu postępowania wydane w prawie 3 miesiące od pierwszej czynności kontrolnej nie narusza żadnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 kpa.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło