VI SA/Wa 1357/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-19

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Ewa Frąckiewicz, Jolanta Królikowska-Przewłoka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata dokumentacji (wykresówek) w wyniku powodzi, która miała miejsce po zawiadomieniu o zamiarze przeprowadzenia kontroli, ale przed jej faktycznym rozpoczęciem, może stanowić podstawę do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorca nie wykazał, iż utrata wykresówek nastąpiła wskutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Mimo powodzi, przedsiębiorca nie udowodnił, że przechowywał wykresówki w zalanych pomieszczeniach, ani nie powiadomił organu o zniszczeniu dokumentacji, mimo wiedzy o planowanej kontroli. Brak należytej staranności w przechowywaniu dokumentacji oraz brak dowodów na jej faktyczne zniszczenie przez powódź uniemożliwiły zastosowanie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 30 000 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym nieokazanie 936 wykresówek oraz brak dokumentacji dotyczącej badań lekarskich i psychologicznych kierowców. Przedsiębiorca twierdził, że wykresówki zostały zniszczone w wyniku powodzi. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję do WSA, podnosząc m.in. zarzut naruszenia art. 93 ust. 7 utd z uwagi na siłę wyższą (powódź).
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania M. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "M." (zwanego dalej skarżącym) utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 30 000 zł. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] sierpnia 2009 r. dokonano kontroli przedsiębiorstwa skarżącego obejmującą okres od [...] stycznia 2009 r. do [...] maja 2009 r. W toku przeprowadzonych czynności ustalono, iż: a) skarżący nie okazał wykresówek za dni robocze, podczas których kierowca wykonywał przewozy drogowe na rzecz kontrolowanego przedsiębiorstwa w okresie objętym kontrolą oraz ewentualnych zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu za przedmiotowe dni tj. brak 104 szt. wykresówek kierowcy M. M. brak 104 szt. wykresówek kierowcy S. K. brak 104 szt. wykresówek kierowcy R. D. brak 104 szt. wykresówek kierowcy S. P. brak 104 szt. wykresówek kierowcy J. P. brak 104 szt. wykresówek kierowcy K. P. brak 104 szt. wykresówek kierowcy M. M. brak 104 szt. wykresówek kierowcy J. S. b) skarżący nie okazał dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne: M. M. - skarżący okazał zaświadczenie o odbytych badaniach lekarskich kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę w okresie objętym kontrolą, których termin ważności upłynął po pięciu latach od dnia ich wykonania tj. w dniu [...] grudnia 2008 r. oraz nie okazał żadnego aktualnego orzeczenia psychologicznego ww. kierowcy. Skarżący nie okazał innych dokumentów potwierdzających posiadanie ważnych badań lekarskich i psychologicznych z okresu objętego kontrolą. M. M. – skarżący okazał zaświadczenie o odbytych badaniach lekarskich kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę w okresie objętym kontrolą, których termin ważności upłynął po pięciu latach od dnia ich wykonania tj. w dniu [...] grudnia 2008 r. oraz orzeczenie psychologiczne wykonane w dniu [...] sierpnia 2009r. z ważnością do dnia [...] sierpnia 2014 r. Skarżący nie okazał innych dokumentów potwierdzających posiadanie ważnych badań lekarskich i psychologicznych z okresu objętego kontrolą. S. K. - skarżący okazał zaświadczenie o odbytych badaniach lekarskich kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę w okresie objętym kontrolą, których termin ważności upłynął po pięciu latach od dnia ich wykonania tj. w dniu [...] lutego 2009 r. i kolejne zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu [...] sierpnia 2009 r. z ważnością do dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz orzeczenie psychologiczne wykonane w dniu [...] lutego 2009 r. z ważnością do dnia [...] lutego 2014 r. Skarżący nie okazał innych dokumentów potwierdzających posiadanie ważnych badań lekarskich i psychologicznych z pełnego okresu objętego kontrolą. R. D. - skarżący okazał zaświadczenie o odbytych badaniach lekarskich kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę w okresie objętym kontrolą, wystawione w dniu [...] lipca 2009 r. z ważnością do dnia [...] lipca 2014 r. oraz orzeczenie psychologiczne wykonane w dniu [...] lutego 2009 r. z ważnością do dnia [...] lutego 2014 r. Skarżący nie okazał innych dokumentów potwierdzających posiadanie ważnych badań lekarskich i psychologicznych z pełnego okresu objętego kontrolą. J. P.- skarżący okazał jedynie zaświadczenie o odbytych badaniach lekarskich kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę w okresie objętym kontrolą, wystawione w dniu [...] czerwca 2006 r. z ważnością bezterminową na podstawie art. 122 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym dla osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy, lecz nie dla osób zatrudnionych na stanowisku kierowcy. Skarżący nie okazał innych dokumentów potwierdzających posiadanie ważnych badań lekarskich i psychologicznych z pełnego okresu objętego kontrolą. K. P. – skarżący okazał jedynie orzeczenie o odbytych badaniach psychologicznych kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę w okresie objętym kontrolą, wystawione w dniu [...] czerwca 2009 r. z ważnością do dnia [...] czerwca 2014 r. Skarżący nie okazał innych dokumentów potwierdzających posiadanie ważnych badań psychologicznych z pełnego okresu objętego kontrolą. M. M. - skarżący osobiście wykonujący przewóz drogowy okazał zaświadczenie o odbytych badaniach lekarskich, których termin ważności upłynął po pięciu latach od dnia ich wykonania tj. w dniu [...] grudnia 2008 r. oraz orzeczenie psychologiczne wykonane w dniu [...] sierpnia 2009 r. z ważnością do dnia [...] sierpnia 2014 r. Skarżący nie okazał innych dokumentów potwierdzających posiadanie ważnych badań lekarskich i psychologicznych z okresu objętego kontrolą. Ponadto w dniu [...] września 2009 r. dokonano przesłuchania skarżącego, który zeznał, iż przedmiotowe wykresówki zostały zniszczone przez powódź, która miała miejsce w D. w dniach [...] i [...] sierpnia 2009 r. Jak stwierdził skarżący na skutek powodzi zostało zalane wodą pomieszczenie, w których znajdowało się między innymi archiwum z wykresówkami. Przedmiotowe wykresówki zostały zniszczone przez wodę, a w trakcie usuwania skutków powodzi zostały wyrzucone wraz z innymi zniszczonymi dokumentami i rzeczami. Ponadto zeznał, iż w okresie objętym kontrolą kierowcy wykonywali swoją pracę pięć dni w tygodniu, natomiast soboty, niedziele i święta były dniami wolnymi od pracy. Organy kontroli ustaliły, że skarżący dysponował licencją nr [...] na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, do której zgłosił sześć pojazdów ciężarowych. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 30 000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie doszło do następujących naruszeń ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r, Nr 125, poz. 874 ze zm.): Lp. 11.4.1 – nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie – za każdy dzień 500 zł. Organ wskazał, iż skarżący nie okazał 936 wykresówek, w konsekwencji łączna kara za stwierdzone naruszenie wynosi 468 000 zł. Lp. 1.8.1 – wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowanie kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne – 500 zł. Organ wskazał, że doszło do 7 krotnego naruszenia wskazanego przepisu, w konsekwencji łączna kara wynosi 3 500 zł. Ponadto WITD podkreślił, iż suma kar za podane naruszenia wyniosła 471 500 zł, jednakże z uwagi na treść art. 92 ust. 2 pkt 2 utd nałożoną karę ograniczono do 30 000 zł. Odnosząc się do wspomnianej przez skarżącego powodzi organ I instancji podkreślił, iż w postępowaniu z zakresu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym i ustawy o czasie pracy kierowców organy administracji ustalają jedynie czy doszło czy nie doszło do naruszenia tych przepisów. W przypadku stwierdzenia tych naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Kwestia winy w zachowaniu się strony tego postępowania, lub jej braku, nie ma znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego i wydania decyzji administracyjnej. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uznał za zbędne przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, gdyż zebrane w trakcie kontroli oraz podczas postępowania dowody są jednoznaczne, a dowody z przesłuchań świadków nie mają wpływu na stwierdzone naruszenie w trakcie kontroli. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. skarżący złożył odwołanie wnosząc o: a) uchylenie przez organ I instancji zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w oparciu o przepis art. 93 ust. 7 utd ewentualnie; b) uchylenie przez organ II instancji zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w oparciu o przepis art. 93 ust. 7 utd ewentualnie; c) uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Przedmiotowej decyzji skarżący zarzucił: a) nierozpoznanie istoty sprawy; b) naruszenie przepisu art. 40 § 2 kpa, poprzez doręczenie zaskarżonej decyzji bezpośrednio stronie, a nie działającemu pełnomocnikowi; c) naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym poprzez niezastosowanie przepisu art. 92a ust. 4 oraz przepisu art. 93 ust. 7 i nie uwzględnienie przez organ I instancji, że utrata wykresówek przez skarżącego nastąpiła wskutek siły wyższej – gwałtownej powodzi, która wystąpiła w D. w nocy z dnia [...] na [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż podczas powodzi zniszczeniu uległo biurko drewniane wraz ze składowaną tam dokumentacją, w tym sporządzone na papierze kredowym wykresówki z zapisem czasu jazdy, czasu odpoczynku i innych czynność zatrudnianych przez skarżącego kierowców. Na dowód tego przedstawił m.in. zaświadczenie Nr [...] z dnia [...] września 2009 r., zdjęcia fotograficzne i zeznania świadków. Skarżący podkreślił, iż na ewidentnie losową, niezależną od odwołującego się utratę wykresówek wskazuje fakt, iż zawiadomienie, że kontrola zostanie przeprowadzona bez podania konkretnej daty doręczono odwołującemu się w dniu [...] lipca 2009 r. Przedmiotowe wykresówki skarżący utracił wskutek powodzi, która miała miejsce w nocy z 22 na 23 sierpnia 2009 r. Natomiast o konkretnej dacie przeprowadzenia kontroli wyznaczonej na dzień [...] sierpnia 2009 r. skarżący został dopiero powiadomiony w dniu 24 sierpnia 2009 roku a więc po wystąpieniu ww. powodzi. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 39 a, art. 39 j, art. 39 k, art. 39 l, art. 39 m, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 utd oraz lp. 1.8.1, lp. 11.4 ust. 1 załącznika do utd, art. 14 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r., P. 0008 - 00021), art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zm.), art. 10 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L102/1 z 11.04.2006 r.), wydał w dniu [...] kwietnia 2010 r. decyzję, w której utrzymał decyzję WITD z dnia [...] grudnia 2009 r. w całości w mocy. W uzasadnieniu GITD wskazał, iż przedstawiony w sprawie stan faktyczny wskazuje na to, iż doszło do naruszenia lp. 1.8 ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 11.4 ust. 1 załącznika do utd. Odnosząc się do pierwszego z naruszeń organ II instancji GITD podkreślił, iż skarżący w toku kontroli nie okazał dokumentacji pracy kierowcy, tj. kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, które okresem ważności obejmowałyby w całości okres objęty kontrolą. Według organu przedstawienie badań, które zostały wykonane w wyniku wszczętej kontroli w przedsiębiorstwie nie można uznać za dopełnienie ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku. Mając na względzie dyspozycję lp. 1.8 ust. 1 załącznika do utd organ odwoławczy wskazał, iż łączna kara pieniężna z tytułu powyższego naruszenia winna wynosić 500 złotych, niezależnie od liczby kierowców, w stosunku do których nie dopełniono obowiązku kierowania na badania lekarskie oraz psychologiczne. Odnosząc się do drugiego z naruszeń GITD podkreślił, iż bezspornym faktem jest, iż w toku prowadzonej kontroli skarżący nie okazał żadnej wykresówki kierowców wykonujących przewozy na jego rzecz. Wskazał nadto, iż nie okazano także żadnej innej ewidencji czasu pracy kierowców dokumentującej kontrolowany okres w postaci kart urlopowych, zwolnień lekarskich oraz zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu. Główny Inspektor transportu Drogowego wskazał, iż argument skarżącego o niezastosowaniu przepisu art. 92 a ust. 4 utd należy uznać za bezprzedmiotowy, z uwagi na to, iż przepis ten, zgodnie z art. 92 a ust. 1 utd, znajduje zastosowanie jedynie podczas kontroli drogowej. W opinii organu skarżący nie udowodnił, iż zastosowanie w niniejszej sprawie winien znaleźć art. 93 ust. 7 utd. Podkreślił, iż skarżący o mającej odbyć się kontroli został poinformowany zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2009 r., w tym o obowiązku przygotowania dokumentacji do kontroli - wykresówek oraz innych dokumentów w oparciu, o które ewidencjowano czas pracy kierowców wykonujących przewozy na rzecz przedsiębiorcy. Ponadto, jak podniósł organ, skarżący miał świadomość, iż w D. wystąpiła powódź, a mimo tego w dalszym ciągu przechowywał dokumentację w piwnicy. W opinii organu trudno uznać tę okoliczność za przejaw profesjonalnej dbałości o dokumentację firmową i uznać przypadkową utratę dokumentów za okoliczność, która mogłaby wyłączyć odpowiedzialność skarżącego za brak wykresówek i dokumentów potwierdzających nieprowadzenie pojazdu. W konsekwencji organ stwierdził, iż skarżący nie wykazał, iż rzeczywiście oraz prawidłowo ewidencjonował czas pracy kierowców, a przy tym dołożył należytej staranności w przechowywaniu owej dokumentacji. Odnosząc się do argumentu skarżącego w zakresie nieprawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji poprzez doręczenie przedmiotowej decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika organ odwoławczy wskazał, iż rację miał pełnomocnik strony, iż organ I instancji naruszył art. 40 § 2 Kpa. Uchybienie to jednak nie miało żadnego wpływu na ochronę praw i interesów strony niniejszego postępowania, gdyż odwołanie zostało skutecznie wniesione przez pełnomocnika skarżącego. W skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r. M. M. wniósł o: a) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].12.2009 r. i orzeczenie, iż obydwie ww. decyzje nie podlegają wykonaniu ewentualnie, b) w razie nieuwzględnienia powyższego żądania o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, iż decyzja ta nie podlega wykonaniu, c) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił: a) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, b) sprzeczność istotnych ustaleń z materiałem zgromadzonym w niniejszej sprawie, c) naruszenie przepisu art. 7 w związku z przepisem art. 77 § 1 kpa poprzez pobieżną analizę materiału dowodowego w nin. sprawie w zakresie okoliczności utraty przez skarżącego wykresówek zatrudnianych przezeń kierowców, d) naruszenie przepisu art. 93 ust 7 ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki wskazane w tym przepisie. W uzasadnieniu skarżący ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podniósł, iż wbrew stanowisku organu II instancji złożył odpowiednie wnioski dowodowe w piśmie przygotowawczym z dnia [...] września 2009 r. dla wykazania, iż nie mógł on zapobiec utracie przedmiotowej dokumentacji. W opinii skarżącego GITD, dokonał skrajnie pobieżnej analizy materiału dowodowego w zakresie okoliczności utraty wykresówek przez skarżącego, "dopasowywując" twierdzenia pełnomocnika skarżącego dla wydanej przez niego decyzji. Organ I instancji w ogóle zaniechał ustaleń we wspomnianym zakresie. Oczywistym, zdaniem skarżącego, jest również, że gromadzi on inną dokumentację dotyczącą czasu pracy kierowców, jak chociażby karty urlopowe czy tez zwolnienia lekarskie. W protokole z okazania dokumentów z dnia [...] sierpnia 2009 r. w zbiorczej rubryce dotyczącej tachografów oraz innej dokumentacji świadczącej o nie prowadzeniu pojazdów wpisano: nie ma brak. To oświadczenie, w opinii skarżącego, odnosi się tylko wyłącznie do wykresówek gromadzonych przez niego. Stwierdzając brak wykresówek organ I instancji poniechał badania dalszej dokumentacji w zakresie ewidencji czasu pracy kierowców. Jak wskazał skarżący fakt ten potwierdza jednoznacznie treść uzasadnienia decyzji z dnia [...] grudnia 2009 roku oraz protokołu kontroli z dnia [...] września 2009 roku. W treści tych dokumentów organ I instancji odnosi się tylko do braku wykresówek pomijając kwestie innej dokumentacji. Organ II instancji próbując sanować decyzję z dnia [...] grudnia 2009 roku dokonał pobieżnej oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy, stojącej w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Organ I instancji całkowicie zaniechał analizy w zakresie ustalenia okoliczności, w jakich skarżący utracił wykresówki z zapisem czasu zatrudnionych przez siebie kierowców. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm ). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010r., Nr [...] naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zakwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Należy podzielić zarzut strony sformułowany w toku postępowania odwoławczego, że niedoręczenie decyzji organu I instancji pełnomocnikowi ustanowionemu przez skarżącego stanowiło naruszenie art. 40 § 2 k.p.a., gdyż zgodnie z tym przepisem jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Tym niemniej na gruncie niniejszej sprawy uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy albowiem odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. zostało złożone przez stronę w terminie. Zdaniem Sądu, sam fakt doręczenia decyzji organu I instancji stronie zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi w sytuacji, gdy nie pociągnęło negatywnych dla niej skutków, aczkolwiek jest naruszeniem przepisu art. 40 § 2 k.p.a., to jednak nie takim o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a., to jest mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższy pogląd ma uzasadnienie zważywszy, że wykładnia przepisu art. 40 § 2 k.p.a. wskazująca, iż doręczenie decyzji stronie z pominięciem ustanowionego przez nią pełnomocnika jest bezskuteczne, ma na celu ochronę strony przed arbitralnymi, negatywnymi dla niej działaniami organów administracji mającymi na celu pozbawienie strony prawa do Sądu. Jak już wskazano, z taką sytuacją nie mamy do czynienia na tle rozpoznawanej sprawy. Pozostałe zarzuty również nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi. W rozpatrywanej sprawie organ nałożył na skarżącego karę pieniężną za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w przedsiębiorstwie. Ze względu na ograniczenie zawarte w art. 92 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (utd) zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę w wysokości 30.000 złotych pomimo, że suma kar za stwierdzone naruszenia przekroczyła tę kwotę. Wobec treści art. 92 ust. 2 pkt 2 utd, który stanowi, że suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30 000 złotych - w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie, dokonane przez organ ograniczenie wysokości nałożonej kary należy uznać za prawidłowe. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, nałożone kary pieniężne dotyczyły naruszeń związanych z nieokazaniem do kontroli 936 wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu (l.p. 11.4 załącznika do utd) oraz wykonywania transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne (l.p. 1.8.1. załącznika do utd). W niniejszej sprawie, zarówno w toku postępowania odwoławczego jak i w skardze do Sądu, M. M. kwestionował decyzję jedynie w zakresie stwierdzonych naruszeń l.p. 11.4 załącznika do utd. Ze względu na to, że postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust.1 utd jest postępowaniem rozstrzygającym w jednej sprawie administracyjnej (v. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II GSK 46/09, z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 94/09, z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 510/09) zarówno organ odwoławczy w toku postępowania administracyjnego, jak i obecnie Sąd, kontroluje przedmiotową decyzję w całości - niezależnie od tego, czy zarzuty strony dotyczą wszystkich czy też poszczególnych naruszeń stwierdzonych w tej decyzji. Zważywszy na przedstawioną wyżej istotę postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy prawidłowo zatem uczynił rozpoznając sprawę niniejszą w jej całokształcie, nie ograniczając się jedynie do zarzutów strony odnoszących się do l.p. 11.4 załącznika do utd. W rozpatrywanej sprawie, co należy wyraźnie podkreślić, okresy prowadzenia i nieprowadzenia pojazdu zarówno przez zatrudnionych przez przedsiębiorcę kierowców jak i przez niego samego, ustalono wyłącznie na podstawie zeznań skarżącego. M. M. nie przedstawił bowiem żadnych dokumentów potwierdzających ewidencję czasu pracy kierowców (np. list obecności, kart urlopowych, dokumentacji związanej z ewentualnymi zwolnieniami lekarskimi etc.). Należy zgodzić się z GITD, że nieokazanie przez przedsiębiorcę ważnych w okresie objętym kontrolą badań lekarskich oraz zaświadczeń psychologicznych dotyczących kierowców M. M., M. M., S. K., R. D., J. P., K. P. oraz skarżącego, który także osobiście wykonywał przewozy drogowe, stanowiło naruszenie polegające na wykonywaniu transportu z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne sankcjonowane kara pieniężną w wysokości 500 złotych (v. l.p. 1.8.1 załącznika do utd). W okresie objętym kontrolą powyższy obowiązek w odniesieniu do kierowców zatrudnionych przez stronę wynikał z unormowań zawartych w art. 39 l) utd w związku z art. 39a), 39j) oraz 39k) utd. Natomiast z odniesieniu do samego przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe z art. 39 m) utd, zgodnie z którym wymagania o których mowa w art.39a-39l utd stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. W zakresie naruszenia opisanego w l.p. 11.4.1 załącznika do utd stwierdzić należy, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy uznając, że w okresie objętym kontrolą tj. od 1 stycznia 2009 r. do 31 maja 2009 r. przedsiębiorca powinien okazać 936 wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. Jak wynika z akt niniejszej sprawy przedsiębiorca M. M. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dysponuje licencją nr [...] na wykonywanie transportu drogowego rzeczy do której zgłosił sześć pojazdów ciężarowych. Skarżący zeznał, że w okresie objętym kontrolą kierowcy wykonywali swoją pracę pięć dni w tygodniu, natomiast soboty, niedziele i święta były dniami wolnymi od pracy. Organ prawidłowo więc wykazał, wskazując na dni robocze w poszczególnych miesiącach objętych kontrolą, że przedsiębiorca powinien okazać 104 wykresówki (lub inny dokument potwierdzający fakt nieprowadzenia pojazdu) dla każdego z dziewięciu kierowców wymienionych w decyzji. Wyliczona zatem w decyzji ilość brakujących wykresówek tj. 936 jest prawidłowa. Ponieważ przedmiotowa kontrola rozpoczęła się 25 sierpnia 2009 r. organ mógł zażądać od strony okazania wykresówek za wspomniany okres, gdyż zgodnie z art. 14 ust. 2 w.w. rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 (Dz. Urz. WE.L. 370 z 31 grudnia 1985 r.) przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki, ułożone w odpowiednim porządku, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek, ich kopie. Wykresówki są okazywane lub przekazywane na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący w istocie nie kwestionuje powyższego ustalenia. Zarzuty strony koncentrują się natomiast na zakwestionowaniu prawidłowości stanowiska organu, który nie uwzględnił przepisu art. 93 ust. 7 utd i nie umorzył niniejszego postępowania administracyjnego. Zdaniem M. M. do naruszenia przepisów doszło wskutek okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, co uzasadniało zastosowanie wzmiankowanego przepisu. W ocenie Sądu, powyższy zarzut nie jest zasadny. Zgodnie z przywołanym art. 93 ust. 7 utd przepisów dotyczących nałożenia kary pieniężnej nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (...). W rozpoznawanej sprawie skarżący powołuje się, że nie mógł okazać spornych wykresówek ze względu na to, że utracił je w gwałtownej powodzi, która miała miejsce w nocy z 22/23 sierpnia 2009 r. w D. Skarżący podkreśla, że ta katastrofalna powódź miała charakter siły wyższej, niemożliwej do przewidzenia tym bardziej, że w czerwcu 2009 r. w D. miała miejsce inna powódź, w trakcie której woda nie zbliżyła się do budynku przy ul. M. nr [...] gdzie w piwnicy zaadaptowanej na cele mieszkalno-biurowe przechowywano wykresówki. W czasie powodzi, która miała miejsce w nocy z 22/23 sierpnia 2009 r. do wyżej wymienionego budynku wdarła się woda wymieszana z fekaliami z pobliskich szamb, całkowitemu zniszczeniu uległo drewniane biurko wraz ze składowaną tam dokumentacją w tym sporządzonymi na kredowym papierze wykresówkami. Wezwany do okazania wykresówek stwierdził, że przedmiotowe wykresówki zostały zniszczone przez wodę a w trakcie usuwania skutków powodzi zostały wyrzucone wraz z innymi zniszczonymi dokumentami i rzeczami (v. protokół przesłuchania strony z dnia [...] września 2009r. k. 236 akt adm.). Dla potwierdzenia powyższego strona przedstawiła materiał dowodowy w postaci dokumentów, zdjęć fotograficznych i zeznań świadków. Skarżący zaakcentował także, iż o konkretnej dacie kontroli dowiedział się dopiero w dniu [...] sierpnia 2009 r. a więc już po wystąpieniu powodzi. Nie uwzględniając stanowiska strony organ stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż rzeczywiście oraz prawidłowo ewidencjonował czas pracy kierowców a przy tym, że dołożył należytej staranności w przechowywaniu tej dokumentacji. W ocenie Sądu, ze stanowiskiem organu należy się zgodzić. Odpierając zarzuty skargi warto w pierwszej kolejności uwypuklić, iż rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest zamierzonym i podstawowym celem wszystkich regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowcy. Ma to kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować zafałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych (...).Przepisy prawa nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń zwłaszcza w zakresie czasu pracy kierowców. Wyrazem tego obowiązku jest m.in. art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który nakłada na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006. Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r. syg. akt SK 75/06. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym (art. 5 utd) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Z powyższego wynika, że przechowywanie przedmiotowych danych nie stanowi celu samego w sobie ale ma służyć kontroli czasu pracy kierowców. Sankcje określone w art. 92 utd zmierzają do wymuszenia na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, które zagwarantują bezpieczeństwo innych użytkowników dróg. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/09 stwierdził, że okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92 a) ust. 4 i art. 93 ust. 7 utd powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności. Powódź na którą powołuje się skarżący miała miejsce w nocy z 22 na 23 sierpnia 2009 r. Z zaświadczenia nr [...] znajdującego się na k. 106 akt administracyjnych wynika, że straż pożarna wypompowywała wodę z zalanej posesji w dniu [...] sierpnia 2009 r. Prawdą jest, że o dniu faktycznego rozpoczęcia kontroli tj. [...] sierpnia 2009 r. dowiedział się skarżący na dzień przed tą kontrolą tj [...] sierpnia 2009 r. Niemniej jednak oceniając, czy naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć zauważyć trzeba, że skarżący już od [...] lipca 2009 r. wiedział, że inspekcja transportu drogowego będzie przeprowadzała kontrolę w jego przedsiębiorstwie. Zważywszy, że obowiązek przechowywania wykresówek wynosi, co najmniej rok od dnia w którym wykonywano dany przewóz przedsiębiorca, już od [...] lipca 2009 r., musiał zatem liczyć się z tym, że przedmiotowa kontrola może dotyczyć czasu pracy kierowców również za rok bieżący tj. od 1 stycznia 2009 r. Pomimo to, dokumentując zniszczenia jakich dokonała powódź nie uprawdopodobnił nawet, że w zalanych pomieszczeniach i znajdujących się tam meblach przechowywał sporne wykresówki. Na przykład z przedstawionych przez skarżącego jako materiał dowodowy zdjęć zalanych pomieszczeń wykonanych w dniu [...] sierpnia 2009 r. (taka data widnieje na k. 112,113 akt adm.) powyższa okoliczność nie wynika. Skarżący nie zadbał również o udokumentowanie w jakikolwiek inny sposób faktu zniszczenia i wyrzucenia wykresówek. Ponadto, skarżący wiedząc od lipca 2009 r. o planowanej kontroli inspekcji transportu drogowego po wystąpieniu powodzi nie powiadomił organu, że zniszczeniu uległy wykresówki i zamierza je wyrzucić. Pomijając nawet, że wykresówki wykonane są z papieru kredowego, który ze względu na swoje właściwości - powlekany jest warstwą pigmentu mineralnego oraz kleju i charakteryzuje się obniżoną wsiąkliwością (z zestawienia dat wskazywanych przez skarżącego wynika, że przebywały w wodzie nie więcej niż dobę) wszystkie wskazane wyżej okoliczności w zestawieniu z brakiem jakiejkolwiek innej dokumentacji dotyczącej ewidencjonowania czasu pracy kierowców (listy obecności, zwolnienia lekarskie, urlopy etc.), zdaniem Sądu, pozwalały organowi na przyjęcie, że skarżący nie wykazał, iż do naruszenia przepisów doszło bez jego winy. W ocenie Sądu, nie było uzasadnionych podstaw, aby przyjąć gołosłowne twierdzenie strony o wyrzuceniu spornych wykresówek podczas usuwania skutków powodzi. Nawet jeżeli przyjąć, jak tego chce skarżący, że przechowywał on wykresówki w biurku pomieszczenia zalanego przez powódź to i tak na gruncie rozpatrywanej sprawy nie można uznać, że do utraty spornych wykresówek doszło z winy siły wyższej (powodzi). Skarżący bowiem podaje, że wykresówki wraz z innymi dokumentami i rzeczami wyrzucono w trakcie usuwania skutków powodzi. Tak więc, w świetle wyjaśnień strony, przedmiotowa powódź nie doprowadziła do utraty wykresówek a co najwyżej do ich uszkodzenia. Wykresówki zostały bowiem wyrzucone dopiero po powodzi. W tym stanie rzeczy pominięcie przez organ dowodu zgłoszonego przez skarżącego w postaci zeznań świadków E. M., M. M. i M. M. na okoliczność składowania przedmiotowych wykresówek w biurku znajdującym się w piwnicy zalanego budynku (pismo strony z dnia [...] września 2009 r. k. 93 akt adm.), choć narusza przepis art. 78 k.p.a. nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, nie może więc prowadzić do uwzględnienia skargi. Zdaniem Sądu, brak sprzeciwu skarżącego wobec wyrzucania zniszczonych wykresówek w połączeniu z brakiem zawiadomienia organu o zalaniu wymienionej dokumentacji w sytuacji, gdy M. M. wiedział już wówczas o zamiarze podjęcia kontroli przez organy inspekcji drogowej, można zakwalifikować jako brak należytej staranności po stronie przedsiębiorcy, aby przedmiotowe dokumenty podczas przedmiotowej kontroli były okazane. Inną bowiem kwestią jest nieokazanie wykresówek a inną okazanie wykresówek zniszczonych, nieczytelnych, bez obowiązkowych wpisów. Organ zawiadomiony o zalaniu wykresówek mógł ze względu na sytuację wszcząć niezwłocznie postępowanie administracyjne i przeprowadzić stosowne oględziny (art. 85 § 1 k.p.a.), aby ustalić stan faktyczny w sposób niebudzący wątpliwości. Ponieważ skarżący nie zawiadomił organu o nadzwyczajnej sytuacji, która spowodowała zalanie spornych wykresówek a wykresówki zostały za jego zgodą wyrzucone, trudno przyjąć, że dochował on należytej staranności w przechowywaniu wykresówek. Strona zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i skardze do Sądu nie przedstawiła żadnych dowodów na to, że skarżący w okresie objętym kontrolą gromadził inną dokumentację dotyczącą pracy kierowców. Zatem twierdzenie skarżącego, że oświadczenie o braku dokumentacji dotyczy jedynie wykresówek, natomiast organ poniechał badania dalszej dokumentacji w zakresie ewidencji czasu pracy kierowców oraz dokonał niedopuszczalnej manipulacji stanem faktycznym sprawy (v. k. 6 skargi) nie może prowadzić do uwzględnienia niniejszej skargi. Odnosząc się kolei do przedłożonych przez stronę dowodów w postaci protokołów kontroli inspekcji transportu drogowego wskazujących, zdaniem skarżącego, że M. M. zawsze sumiennie wywiązywał się z obowiązków nałożonych przepisami ustawy o transporcie drogowym (w tym w zakresie czasu pracy kierowców) podnieść należy, że protokoły kontroli z roku 2003 i 2005 nie dotyczą okresu objętego przedmiotową kontrolą w przedsiębiorstwie, natomiast protokół z dnia [...] lipca 2009 r. odnosi się do innej ustawy - o drogach publicznych (dotyczy przewozów nienormatywnych). W tym stanie rzeczy, niestwierdzenie w tych protokołach ewentualnych naruszeń nie może prowadzić do uwzględnienia niniejszej skargi. Mając na uwadze powyższe, skargę należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić, jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło