VI SA/Wa 1383/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-19

Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Pamela Kuraś-Dębecka, Magdalena Maliszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczonym naciskiem osi napędowej, mimo że masa całkowita mieściła się w normie, jest zasadna, gdy przewoźnik twierdzi, że naruszenie nastąpiło wskutek dotankowania pojazdu i nie miał na to wpływu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona na przewoźnika za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczonym naciskiem osi napędowej jest zasadna, nawet jeśli masa całkowita mieściła się w normie. Odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny i nie zależy od jego winy. Przewoźnik jest zobowiązany do dołożenia należytej staranności i przewidzenia możliwości naruszenia przepisów, w tym poprzez odpowiednie zaplanowanie przejazdu i zabezpieczenie ładunku. Argumenty o dotankowaniu pojazdu lub błędnym załadunku przez załadowcę nie zwalniają przewoźnika od odpowiedzialności, chyba że udowodni on spełnienie przesłanek z art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, co w tej sprawie nie nastąpiło.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę M.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5000 zł. Kara została nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej na drodze o dopuszczalnym nacisku 10 ton. Skarżący twierdził, że naruszenie nastąpiło wskutek dotankowania pojazdu, na co nie miał wpływu, oraz że powinna być nałożona niższa kara za brak zezwolenia kategorii VII. Kwestionował również sposób przeprowadzenia ważenia pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) dalej cyt. jako k.p.a., art. 64 ust, 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1,3,4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r" poz. 1137 ze zm.), dalej cyt. jako p.r.d., art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania M. K., utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 5 000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym : W dniu [...] października 2013 r. w miejscowości O. na drodze krajowej nr [...] (droga o dopuszczalnym nacisku do 10 ton) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki [...] nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował J. K., który wykonywał przewóz ładunku karmy dla zwierząt w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. W wyniku zważenia kontrolowanego pojazdu członowego za pomocą nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o numerach fabrycznych CH963396 i CH953140 stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego wyniósł 10,35 tony (dopuszczalny nacisk 10 ton - przekroczenie o 0,35 tony). Masa całkowita, długość, szerokość i wysokość kontrolowanego pojazdu nie były większe od dopuszczalnych norm. Stwierdzono, że przewoźnik na przejazd omawianego pojazdu powinien posiadać zezwolenie kategorii IV. Kierowca nie okazał do kontroli żadnego zezwolenia. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Kierowca kontrolowanego pojazdu podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń. Pismem z dnia [...] października 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił M. K. (dalej zwanego skarżącym) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego. Jednocześnie wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających prowadzenie przez niego działalności gospodarczej, oraz do wskazania ewentualnych okoliczności sprawy i złożenia wszechstronnych, popartych dowodami wyjaśnień wskazujących, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstałe naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Ponadto poinformowano skarżącego o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. Skarżący w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. podniósł, że na powstałe naruszenie nie miał wpływu, ponieważ powstało ono w wyniku dotankowania paliwem pojazdu. Kierowca nie miał możliwości zważeni pojazdu po tankowaniu i to spowodowało przekroczenie nacisku na oś napędową w miejscu gdzie znajdują się zbiorniki z paliwem. Skarżący wskazał, że kierowca kontrolowanego pojazdu był przekonany, że pojazd jest normatywny, ponieważ jego całkowita masa wynosiła 36 850 kg. Stwierdził, że gdyby pojazd miał możliwość dłuższego postoju na wagach to zatankowane paliwo by się nie poruszało w zbiorniku i dzięki temu nie byłoby stwierdzonego naruszenia. Skarżący podniósł, że nie miał wpływu na powstałe naruszenie i wniósł o umorzenie postępowania w sprawie. Ponadto wskazał, że organ błędnie zakwalifikował stwierdzone naruszenie jako wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV, ponieważ w jego ocenie w przedmiotowym stanie faktycznym powinna być nałożona kara pieniężna w wysokości 500 zł za brak zezwolenia kategorii VII. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5 000 złotych za brak zezwolenia kategorii IV. Organ wskazał, że bezspornym w niniejszej sprawie jest, że kierowca kontrolowanego pojazdu J. K. nie okazał do kontroli wymaganego zezwolenia kat. IV. Kierowca podczas kontroli potwierdził stwierdzone przy pomiarach naruszenie i nie wniósł żadnych uwag do protokołu kontroli oraz danych w nich zawartych. Odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. organ podniósł, że to przedsiębiorca jest zobowiązany do takiej organizacji pracy kierowców, aby wszystkie określone w przepisach prawa zasady dotyczące wykonywania tego rodzaju działalności gospodarczej były uwzględniane. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący powtórzył zarzuty i argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. Ponadto zarzucił naruszenie art. 107 § 1, § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się organu I instancji do części zarzutów zawartych w ww. piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. Główny inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 7 lutego 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Przywołał treść art. 41 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.d.p., art. 140aa ust. 1, art. 140ab ust. 1 pkt2 p.r.d. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż przyczyną powstania naruszenia było dotankowanie pojazdu, organ wskazał, że podmiot wykonujący przejazd powinien przewidzieć, iż dotankowanie pojazdu może spowodować zwiększenie masy całkowitej pojazdu jak i nacisku poszczególnych osi. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej. Strona powinna zatem odpowiednio zaplanować przejazd pojazdem tak, aby do naruszenia nie doszło. Ponadto zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto wypełnił on obowiązek wynikający z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do rozstrzygnięcia sprawy. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w sprawie umarza się, jeżeli rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. Zdaniem organu w rozpatrywanym przypadku przewożono karmę dla zwierząt w opakowaniach, która z uwagi na sposób przewozu nie stanowi materiału sypkiego ani drewna. Przedstawiona powyżej definicja ładunków sypkich nie obejmuje cieczy. Ładunki płynne posiadają inne właściwości fizyczne niż ładunki sypkie. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zawarł obszerny wywód dotyczący zachowania należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Podkreślił, że to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencja ich naruszenia. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji.. Postawił zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art 8, art. 77, art. 80 k.p.a. Wskazał na błędną kwalifikację zarzucanego czynu polegającego na braku zezwolenia kategorii III -VI. Podniósł, że zastosowano błędną tolerancje przy ważeniu pojazdu, zastosowano bowiem 2% tolerancji zamiast 4% tolerancji, ponieważ w województwie [...] stosuje się 4%, natomiast w województwie [...] stosuje się 2% tolerancji. Postawił także zarzut naruszenia norm PN-EN 4501 podczas ważenia z użyciem wag zastosowanych podczas ważenia oraz wskazał na wydanie decyzji sprzecznej ze stanowiskiem Komisji Europejskiej. Skarżący w skardze przyznał, że oczywiste jest, że przeciążenie osi napędowej nastąpiło z powodu załadunku zbyt dużej ilości towaru oraz przede wszystkim na skutek jego rozmieszczenia. Z załadowcą towaru współpracuje od 10 lat i nigdy nie było problemów z załadunkiem. Przewozy były wykonywane zgodnie z przepisami transportu drogowego. Skarżący wskazał, że po dotychczasowej współpracy miał prawo założyć, że załadowca załaduje towar zgodnie z przepisami. Podkreśłił, że nie wykonano czynności wyjaśniających w stosunku do załadowcy, co czyniłoby zadość zasadom prawdy obiektywnej. Przeciążenie nastąpiło na skutek załadowania zbyt dużej ilości ciężkiego towaru z przedniej części pojazdu. Skarżący ponownie postawił zarzut błędnego sklasyfikowania naruszenia jako braku zezwolenia kategorii IV. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi. Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowił przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym o parametrach przewidzianych dla zezwolenia kategorii IV, bez wymaganego zezwolenia, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi pojazdu silnikowego na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 101. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Zgodnie z art 41 ust. 1 u.d p. pop drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t., z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tego przepisu. W art. 41 ust. 2 u.d.p. znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu: 1) . dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 101, 2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 ton. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t, został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku osi do 19 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Droga krajowa nr [...] (po której poruszał się kontrolowany pojazd) na odcinku [...] została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 101. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że [...] października 2013 r. w miejscowości O. na ww. drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki [...] nr rej. [...]. Pojazdem wykonywano ładunku karmy dla zwierząt w mieniu i na rzecz skarżącego. W wyniku zważenia kontrolowanego pojazdu członowego za pomocą nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o numerach fabrycznych CH963396 i CH953140 stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego wyniósł 10,35 tony (dopuszczalny nacisk 10 ton - przekroczenie o 0,35 tony). Masa całkowita, długoś, szerokość i wysokość kontrolowanego pojazdu nie były większe od dopuszczalnych norm. Stwierdzono, że przewoźnik na przejazd omawianego pojazdu powinien posiadać zezwolenie kategorii IV. Kierowca nie okazał do kontroli żadnego zezwolenia, natomiast zgodnie z Ip. 4 załącznika do ustawy - Prawo o ruchu drogowym winien okazać zezwolenie kategorii IV uprawniające do przejazdu po drodze krajowej pojazdu nienormatywnego: a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej o dopuszczalnej b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m, c) o długości nieprzekraczającej: 15 m dla pojedynczego pojazdu, 23 m dla zespołu pojazdów, 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,51. W świetle powyższego zdaniem Sądu kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym, a kierowca nie okazał zezwolenia kategorii IV uprawniającego do przejazdu kontrolowanym pojazdem, Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż błędnie zakwalifikowano stwierdzone naruszenie jako wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym be zezwolenia kategorii IV, ponieważ powinna został nałożona kara pieniężna za brak zezwolenia kategorii VII, wskazać należy, że w myśl art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną nakłada się przede wszystkim na podmiot wykonujący przejazd (ust. 3 pkt 1 omawianego przepisu). Zgodnie z art. 140 ab ust. 1-2 ww. ustawy: 1. Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości: 1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II; 2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii lll-VI; za brak zezwolenia kategorii VII: a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach; 4) 5.000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt bez potwierdzonego zawiadomienia zarządcy drogi, o którym mowa w art. 64c ust. 9; 5) 3.000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt niezgodnie z warunkami określonymi przez zarządcę drogi, o którym mowa w art. 64c ust. 9; 6) 6.000 zł - za przejazd pojazdu nienormatywnego przez most lub wiadukt przy zgłoszonym przez zarządcę drogi sprzeciwie, o którym mowa w art. 64c ust. 10; 7) 2.000 zł - za niedotrzymanie warunków przejazdu określonych dla zezwolenia kategorii VII lub podanych w tym dokumencie. 2. W przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W przedmiotowej sprawie z protokołu kontroli wynika jednoznacznie, ze nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika o 350 kg i w związku z tym, że nie przekroczył on wielkości 11,5 tony właściwym dokumentem uprawniającym do poruszania się po drodze krajowej nr [...] byłoby zezwolenie kategorii IV (w świetle wspomnianego wyżej załącznika do ustawy). Z powoływanego protokołu wynika również, że kierujący kontrolowanym pojazdem nie okazał (nie posiadał) wymaganego zezwolenia. Trzeba również wskazać, ze zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do zakwestionowania prawidłowości procesu ważenia kontrolnego pojazdu, który wykonany został przez osoby uprawnione i przy zastosowaniu sprzętu specjalistycznego (waga samochodowa dynamiczna oraz przymiar) posiadającego aktualne świadectwa legalizacji. Pouczony o możliwości ponownego ważenia pojazdu kierowca nie złożył takiego wniosku. Ponadto podkreślić należy, że z art. 64 ust. 3 p.r.d. wynika, że ustawodawca wyróżnił siedem kategorii zezwoleń, których uzyskanie wymagane jest w zależności od posiadanych przez pojazd lub zespół pojazdów parametrów: wymiarów, masy całkowitej, nacisków osi oraz kategorii drogi, które określone zostały w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Poza tym poszczególne kategorie zezwoleń opisane zostały od art. 64a do art. 64d p.r.d.. W art. 64 d ust. 1 zdanie drugie, ustawodawca wyraźnie wskazał, że zezwolenie kategorii VII wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I -VI. W trakcie przedmiotowej kontroli stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosi 10,35 t. w związku z powyższym przedmiotowy stan faktyczny należało zakwalifikować jako wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. Zezwolenie kategorii VII wymagane byłoby natomiast w przypadku przekroczenia nacisku pojedynczej osi powyżej 11,5 t. W związku z powyższym organy słusznie zakwalifikowały stwierdzone naruszenie jako wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV i na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 c ww. ustawy nałożyły karę pieniężna w wysokości 5.000. W świetle zarzutów zawartych w skardze, kwestią wymagającą rozstrzygnięcia Sądu jest możliwość zastosowania wobec przewoźnika regulacji art. 140 aa ust. 4 pkt 1 i 2 p.r.d.. Przepisy te obligują organ prowadzący postępowanie administracyjny w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia wyszczególnione w art. 140ab ust. 1 i 2 tej ustawy, do umorzenia postępowania, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. Skarżący starał się dowieść, że nie ponosi żadnej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Podniósł, że z załadowcą towaru współpracuje od 10 lat i nigdy nie było problemów z załadunkiem. Przewozy były wykonywane zgodnie z przepisami transportu drogowego. Wskazał, że po dotychczasowej współpracy miał prawo założyć, że załadowca załaduje towar zgodnie z przepisami. Podkreślił, że nie wykonano czynności wyjaśniających w stosunku do załadowcy, co czyniłoby zadość zasadom prawdy obiektywnej. Przeciążenie nastąpiło na skutek załadowania zbyt dużej ilości ciężkiego towaru z przedniej części pojazdu. W ocenie Sądu ww. przedstawione okoliczności nie mogły usprawiedliwiać powstania naruszenia, a tym bardziej świadczyć o dochowaniu należytej staranności w realizacji przez podmiot wykonujący przejazd czynności związanych z przewozem, czy chociażby uprawdopodobnić, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zgłoszone przez stronę skarżącą wyjaśnienia nie obligowały organu do podejmowania dodatkowych czynności dowodowych. Podkreślić należy bowiem, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym zaś decyduje norma prawa materialnego i wskazane w niej przesłanki odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Zgodnie natomiast z art. 140aa ust. 1 i 3 pkt 1 p.r.d. na podmiot wykonujący przejazd nakłada się w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust.1 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z dyspozycją tych przepisów kara może być zawsze nałożona na podmiot wykonujący przewóz (vide: wyrok NSA z dnia 9 maja 2012r., sygn. akt II GSK 491/11, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl), a więc w rozpoznawanej sprawie przedsiębiorcę, który przewóz realizował w ramach prowadzonej działalności. Dodatkowo taka sama kara, niezależnie od odpowiedzialności przewoźnika, może zostać nałożona na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, w tym załadowcę, w sytuacjach opisanych w pkt 2 ust. 3 art. 140aa, tj. jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Wjudykaturze wyrażany jest pogląd, który należy podzielić, że wymienione podmioty ponoszą odpowiedzialność na nieco innych podstawach: przewoźnik (podmiot wykonujący przejazd) ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym, a nadawca, załadowca lub spedytor ładunku ponoszą odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2011r. sygn. akt II GSK 764/10). Omawiane przepisy ustanawiają odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego przewóz w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności w jakich doszło do powstania naruszeń. Powyższy przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy wykonującego przejazd. Przy czym ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 140aa ust. 4 pkt 1 i 2, które, stanowiąc wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz, nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Zacytowany powyżej art. 140aa ust. 4 pkt 1, co prawda przewiduje możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, jednakże jest to uzależnione od wykazania, że dołożył on należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Skoro za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą (wyrok NSA z 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 716/10). Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki przewidziane w przepisach prawa do zwolnienia z tej odpowiedzialności, spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2009r., sygn. akt II GSK 989/08). Realizując przewóz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, przedsiębiorca obowiązany jest znać i przestrzegać przepisów prawa obowiązujących w tej dziedzinie i powinien być świadomy konsekwencji występujących w przypadku stwierdzenia naruszeń. Przewoźnik nie może być biernym i zdać się wyłącznie na załadowcę. Nie może oczekiwać, że skoro to załadowca dokonał nieprawidłowego rozmieszczenia towaru powodującego przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś napędową, to sam bez jakichkolwiek konsekwencji może taki przewóz wykonać. Niezrozumiałym jest brak kontrolnego sprawdzenia obciążenia poszczególnych osi pojazdów po załadunku towarów. Tym bardziej, że zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy p.r.d., ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia. Odnosząc się do zarzutu skarżącego odnośnie wykorzystania wagi SAW 10C, do badania pomiaru nacisku pojedynczych kół bądź osi pojazdu. Wskazać należy, że w świetle analizy zgromadzonych w sprawie dowodów oraz wyjaśnień organu, przyjąć należy, że przedmiotowych wag można było użyć do z nacisków osi wielokrotnych zespołu pojazdów poddanego kontroli w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Z akt sprawy wynika, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SAW 10C, które legitymowały się ważnymi w dniu kontroli świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] (w dniu [...] czerwca 2012 r.). Obydwa powyższe świadectwa zgodności wydane zostały na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegającychocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) i weszła w życie wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Zatem wagami tego typu organ mógł się posłużyć do ustalania nacisków osi kontrolowanego pojazdu wieloosiowego (takie stanowisko wyraził także NSA w wyroku z dnia 25 marca 2014 roku sygn. akt II GSK 62/13 i z dnia 1 marca 2013 roku sygn. akt II GSK 2280/11). Podkreślenia wymaga przy tym, że czynność ważenia pojazdu jest czynnością stricte techniczną, zmierzającą do uzyskania pomiaru, który ma wykazać czy dany pojazd spełnia określone normy. Taka czynność jest regulowana w instrukcji obsługi wag zgodnie z którą dokonano ważenia przedmiotowego pojazdu. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, iż zaskarżona decyzja oraz jej uzasadnienie naruszają przepisy postępowania administracyjnego, to jest art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a., wskazać należy, iż w opinii Sądu poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz ustalił stan faktyczny zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa W tych okolicznościach zarzuty skargi nie podważają ustaleń, na jakich podjęte zostało zaskarżone rozstrzygnięcie, zaś Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organu wydającego decyzję, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Organ poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz należycie uzasadnił treść rozstrzygnięcia. Analizując niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby w świetle art. 145 p.p.s.a. spowodować uchylenie zaskarżonej przez stronę decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło