VI SA/Wa 1390/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi R. F. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu oddala skargę w całości Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Minister Gospodarki na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2014 r. wykreślającą przedsiębiorcę R. F. (dalej: strona, skarżący) z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jak wynika z akt, dnia 23 czerwca 2014 r. Minister Gospodarki otrzymał informację o możliwej nieprawidłowości we wpisie przedsiębiorcy R. F., Nr NIP [...] w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) w zakresie danych adresowych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą. Kwestionowany był adres widniejący w rubrykach "Adres głównego miejsca wykonywania działalności", "Adres do doręczeń" ul. S. [...],[...] K.", jak również adres w zakresie danych niejawnych ujętych w rubryce "Adres zamieszkania". Zdaniem Pani H. S. - osoby zgłaszającej nieprawidłowości, Panu R. F. do lokalu przy ul. S. [...] w K. ([...]) nie przysługuje tytuł prawny. Wskazano, że Pan R. F. z lokalu przy ul. S. [...] w K. został w kwietniu 2014 r. wymeldowany. Z udzielonych wyjaśnień wynikało, że pod kwestionowanym adresem przedsiębiorca nie wykonuje działalności gospodarczej. W świetle powyższego, Minister Gospodarki działając w myśl dyspozycji art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584) w dniu 2 lipca 2014 r. wezwał przedsiębiorcę do złożenia wyjaśnień w sprawie, bądź dokonania zmian we wpisie w CEIDG. Wezwanie zostało przesłane na adres wskazany w CEIDG. Skarżący korespondencji nie podjął. Ponieważ Skarżący zmian we wpisie w CEIDG nie dokonał, nie udzielił także wyjaśnień w sprawie niezgodności jego danych adresowych widniejących w CEIDG z rzeczywistym stanem rzeczy, Minister Gospodarki, po uprzednim ustaleniu, że Skarżący nie wykonuje działalności gospodarczej pod kwestionowanym adresem oraz tam nie mieszka, działając na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wydał decyzję administracyjną wykreślającą Pana R. F. z CEIDG. Decyzja datowana na dzień [...] sierpnia 2014 r. i opatrzona znakiem: [...] została przesłana na kwestionowany w niniejszym postępowaniu adres. Odbioru korespondencji przedsiębiorca nie pokwitował własnoręcznym podpisem. Nie doręczono jej także żadnej z osób wskazanych w przepisie art. 43 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego - dalej: k.p.a. Zatem konieczne było zastosowanie trybu doręczenia przewidzianego w przepisie art. 44 k.p.a., określanego w doktrynie i orzecznictwie mianem trybu zastępczego (substytutywnego). Nie podjęta przez Pana R. F. korespondencja po zastosowaniu trybu określonego w art. 44 k.p.a. (dwukrotna awizacja) w dniu 17 września 2014 r. została zwrócona do Ministerstwa Gospodarki z adnotacjami: "25.08.2014 r. nie zastano adresata. Awizowano w UP K. [...]. Zawiadomienie włożono do skrzynki. Awizowano powtórnie 02.09.2014 r. Zwrot nie podjęto w terminie". Skarżący podnosząc, iż nie był świadomy toczącego się wobec niego postępowania, prowadzonego w oparciu o art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, nie zgadzając się jednocześnie z zapadłym rozstrzygnięciem, z dniem 17 lutego 2015 r. złożył pismo, które Minister Gospodarki potraktował jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku Pan R. F. zasygnalizował, iż aktualnym adresem do doręczeń jest adres: os. K. [...],[...] K. Skarżący podnosząc, iż o prowadzonym postępowaniu dowiedział się dopiero w dniu 12 lutego 2015 r., wniósł o uchylenie w całości decyzji Ministra Gospodarki wykreślającej go z CEIDG. Ponieważ stwierdzono, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiono z uchybieniem 14-dniowego, ustawowego terminu, Minister Gospodarki, postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2014 r. Postanowienie Skarżący odebrał w dniu 18 marca 2015 r. Jego odbiór pod adresem: os. K. [...],[...] K., pokwitował własnoręcznym podpisem domownik tego lokalu. Pismem datowanym na dzień 19 marca 2015 r. Skarżący zwrócił się do Ministra Gospodarki o przesłanie kompletu akt administracyjnych prowadzonej sprawy. Pismem z dnia 10 kwietnia 2015 r. Minister Gospodarki poinformował Skarżącego o możliwości zapoznania się aktami sprawy w trybie określonym w przepisie art. 73 k.p.a. Dnia 11 kwietnia 2015 r. zainteresowany nadał w polskiej placówce pocztowej skargę na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 2014 r. stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący podniósł, iż wskutek nieskutecznego doręczenia zarówno wezwania z dnia 2 lipca 2014 r. jak i decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r., uniemożliwiono mu czynny udział w toczącym się wobec niego postępowaniu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest pozbawiona uzasadnionych podstaw. Z ustaleń poczynionych przez organ, nie budzących wątpliwości Sądu, wynika fakt, iż skarżący uchybił terminowi ustawowemu do nadania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz że doręczenie przez awizo, czyli tzw. doręczenie zastępcze na podstawie art. 44 k.p.a. nastąpiło z poszanowaniem obowiązującego prawa. Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 23 września 2014 r., a tymczasem skarżący przysługujący mu środek odwoławczy wniósł dopiero w dniu 17 lutego 2015 r. Przesłanką zastosowania przepisu art. 44 k.p.a. jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. Niemożność ta obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 k.p.a. lub też nie doręczono pisma żadnej z osób wymienionych w art. 43 k.p.a. Przyjmuje się, że niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 42 dotyczy przypadków, w których podmiot doręczający nie zastał adresata pisma. Z kolei niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 43 k.p.a. obejmuje zarówno sytuacje, w których doręczający nie zastał dorosłego domownika strony, jego sąsiada lub dozorcy, jak i sytuacje, w których te osoby nie podjęły się oddania pisma adresatowi. W razie gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w art. 44 § 1 k.p.a., doręczający jest obowiązany pozostawić powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pisemnego zawiadomienia. Doręczający umieszcza powtórne zawiadomienie zgodnie z art. 44 § 2 k.p.a. Jak podkreśla się zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie, złożenie przez doręczającego pisma w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 k.p.a. oraz umieszczenie zawiadomienia o złożeniu pisma w miejscu określonym w tym przepisie należy uważać za doręczenie dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni, liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Zatem doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania, a pismo pozostawia się w aktach sprawy z procesowym skutkiem prawnym doręczenia (Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2015 r., II GSK 2893/14). Ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych wskazuje, iż przewidziana w art. 44 k.p.a. zastępcza (substytutywna) forma doręczenia pisma rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało adresatowi doręczone (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2010 r., II OSK 1754/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Katowicach z dnia 3 kwietnia 1996 r., SA/Ka 1312/95). Wprowadzenie tzw. fikcji dokonania czynności (art. 44 § 4 k.p.a.) prowadzi do tego, że z upływem terminu określonego w przepisie następuje wskazany w ustawie skutek - w tym wypadku doręczenie decyzji administracyjnej. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 stycznia 2014 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2287, szczegółowa analiza przepisów, które posługują się takim sposobem doręczenia prowadzi do wniosku, że w przeciwieństwie do tych, które stanowią o doręczeniach bezpośrednich lub zastępczych (art. 42 i 43 k.p.a.) - są to przepisy jednostronnie obowiązujące w tym znaczeniu, że określają najpóźniejszą datę, w której uznaje się, że czynność została dokonana. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, iż pozostawienie w aktach sprawy nie podjętej korespondencji ze skutkiem doręczenia było prawidłowe, bowiem wszelkie przesłanki z art. 44 k.p.a. zostały łącznie spełnione. Stąd w niniejszej sprawie termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczął bieg z dniem 10 września 2014 r., a upłynął z dniem 23 września 2014 r. Ponieważ wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie złożono z zachowaniem ustawowego terminu decyzja Ministra Gospodarki wykreślająca Skarżącego z CEIDG z dnia [...] sierpnia 2014 r., stała się ostateczna i została w drodze czynności materialno-technicznej wykonana. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, akcentuje się, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego następstwem jest ostateczność wydanej decyzji. NSA w ciągle aktualnym orzeczeniu z dnia 4 czerwca 1982 r. I SA 235/82, podkreślił, iż rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu, Skarżący wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie złożył jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia w trybie art. 58 § 1 k.p.a. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową opartą na zasadzie skargowości. Oznacza to, że organ nie może działać w sprawie przywrócenia terminu z urzędu. NSA w wyrokach z dnia 3 czerwca 2008 r., I OSK 1297/07 oraz z dnia 3 marca 2008 r., I OSK 268/07, jednoznacznie wskazał, że ewentualne przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej może nastąpić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego. Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być w żadnym wypadku podstawą do domniemania, iż osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Nawet gdyby przyjąć, iż celem zainteresowanego było przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniosek taki powinien wynikać wprost z pisma, a nie być ustalony przez organ w procesie interpretacji celu wynikającego z oświadczenia zawartego we wniosku. Z powyższych względów, w myśl art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.