VI SA/Wa 1553/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia odrzucić skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2016 r., stwierdzającą, że K. W. (dalej "skarżący") został objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotny w okresach wskazanych w decyzji. Decyzja organu odwoławczego została doręczona skarżącemu w dniu 5 marca 2019 r. W dniu 12 marca 2019 r., wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu. Postanowieniem z dnia 15 maja 2019 r., referendarz sądowy uwzględnił powyższy wniosek. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie., wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie r.pr. R. B. Pełnomocnik otrzymał zawiadomienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w dniu 3 czerwca 2019 r. Pismem z dnia 30 czerwca 2019 r., pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, nie wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jej złożenia. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) - w skrócie: "P.p.s.a." - skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika. Jeżeli zatem skarżącemu został doręczony odpis decyzji, bądź innego rozstrzygnięcia w sprawie, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi niezależnie od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z powyższego wynika, że wniosek złożony do sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi, co oznacza, że w niniejszej sprawie skarga została złożona po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Poza tym art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Do warunków przywrócenia terminu należą zatem dokonanie spóźnionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.), złożenie wniosku w terminie 7 dni od ustania przyczyny spóźnienia (art. 87 § 1 p.p.s.a.) oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 i art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych należy wyjaśnić, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do wniesienia skargi lub środka zaskarżenia, pełnomocnik ten wraz z dokonaniem tej czynności zobowiązany jest złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jej dokonania. Zasadniczo przyjmuje się, że termin ten biegnie od dnia ustanowienia pełnomocnika w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2014 r., II FZ 1544/13). Jednakże w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzono wielokrotnie, że przyczyna uchybienia terminu, o której mowa w powołanym przepisie ustaje w momencie, gdy pełnomocnik zyskuje pełną możliwość działania w sprawie. Siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. rozpoczyna zatem bieg po dacie, w której ustanowiony – w ramach przyznanego stronie prawa pomocy pełnomocnik – realnie mógł sporządzić i wnieść środek zaskarżenia po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu pełnomocnikiem w sprawie (por. postanowienia NSA: z dnia 11 października 2011 r., II FZ 570/11; z dnia 18 lipca 2014 r., II FZ 1100/14; z dnia 17 marca 2015 r., II OZ 184/15). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie złożył jednak takiego wniosku. Wskazać należy, że 30-dniowy termin do wywiedzenia skargi przez skarżącego rozpoczął swój bieg w dniu 6 marca 2019 r. albowiem odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu dnia 5 marca 2019 r. Termin ten upłynął z dniem 5 kwietnia 2019 r., a zatem zanim wyznaczony dla skarżącego z urzędu pełnomocnik procesowy powziął wiadomość o tym fakcie. Mając jednak na względzie, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego w terminie otwartym dla wywiedzenia skargi, tj. w dniu 8 marca 2019 r., a Referendarz przyznał pełnomocnika po upływie terminu do wniesienia skargi, uznać należało, że skarżący nie ponosi winy w nieterminowym dokonaniu czynności procesowej, jaką jest złożenie skargi. W ocenie sądu skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi po pierwsze dlatego, że zaledwie po upływie 3 dni od daty doręczenia zaskarżonej decyzji zwrócił się do sądu o przyznanie mu pełnomocnika. Po drugie we wniosku tym jednoznacznie wskazał, że bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika trudno mu będzie sporządzić skargę, gdyż sprawa ma skomplikowany charakter. Tym samym uchybienie terminu do wniesienia skargi spowodowane było oczekiwaniem przez skarżącego na przyznanie pełnomocnika z urzędu, a więc okres ten można uznać za usprawiedliwiony okolicznościami, za które skarżący nie ponosi winy. Jednocześnie brak wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi przez pełnomocnika skarżącego obliguje sąd w okolicznościach niniejszej sprawy do odrzucenia skargi jako wniesionej po upływie terminu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji