VI SA/Wa 165/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-31
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich pokrycie, mimo prowadzenia działalności gospodarczej i posiadania aktywów?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże brak dostatecznych środków na ich pokrycie. Samo prowadzenie działalności gospodarczej, posiadanie aktywów czy nawet wystąpienie straty bilansowej nie wyklucza przyznania prawa pomocy, jeśli nie zachwiana jest płynność finansowa spółki, a środki dostępne na rachunku bankowym pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. Spółka musi wykazać, że podjęła wszelkie niezbędne kroki w celu zdobycia funduszy na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem.Stan faktyczny
Spółka I. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, spółka przedłożyła dokumenty finansowe. Sąd uznał, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, mimo deklarowanych trudności finansowych, ponieważ posiadała aktywa, obracała środkami pieniężnymi, a jej płynność finansowa nie była zagrożona.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania I. Sp. z o.o. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Sp. z o.o. z siedzibą w R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania I. Sp. z o.o. z siedzibą w R. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
I. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej jako skarżąca, spółka) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych.
W treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka wskazała, iż wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] złotych, wartość środków trwałych [...] a wysokość zysku na koniec 2011 roku [...] złotych. Spółka wskazała także, że stan konta wynosi [...] złotych.
Z uwagi na fakt, iż złożony wniosek był niewystarczający do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony skarżącej, została ona wezwana zarządzeniem referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie określonych dokumentów.
W odpowiedzi strona przedłożyła między innymi wyciągi z rachunku bankowego, bilans oraz rachunek zysków i strat za 2011 rok (wyjaśniając, iż sprawozdanie za 2012 rok nie było jeszcze sporządzone), a także wykaz wysokości obrotów i stanu salda na dzień 31 stycznia 2013 roku. Spółka na koniec 2011 roku posiadała aktywa trwałe o wartości [...] zł, środki trwałe o wartości [...] zł. Na koniec roku 2011 wykazała aktywa obrotowe w kwocie [...] zł, w tym należności krótkoterminowe o wartości [...] zł. Z przedłożonego bilansu wynika, że spółka nie posiadała należności dochodzonych na drodze sądowej, zatem stwierdzić należy, że na bieżąco otrzymywała należne jej kwoty. Z kolei co do zobowiązań, wykazała zobowiązania krótkoterminowe, na kwotę [...] zł. Ze sprawozdania na dzień 31 grudnia 2011 roku wynika natomiast, iż spółka osiągnęła zysk w kwocie [...] złotych. Ze sprawozdania z działalności wynika, że spółka notuje regularny wzrost swoich dochodów. Z kolei zapisy przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego wykazują szereg dokonywanych na nich transakcji.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Istotnym jest, że ustawodawca nie wprowadza wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale warunek braku środków, gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania. Co więcej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż osoba prawna obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (p. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 266/08; postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GZ 62/08; postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że sytuacja strony skarżącej nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Istotne w sprawie jest, że spółka, pomimo, że powołuje się na trudności finansowe, nadal prowadzi działalność gospodarczą; nie wykazała przy tym, aby zachwianiu uległa jej płynność finansowa, ani też nie składała wniosków o ogłoszenie upadłości. Spółka obraca środkami pieniężnymi, a ponadto posiada własne aktywa trwałe. Nie można w realiach przedmiotowej sprawy mówić o braku środków w sytuacji, w której z przedłożonych wydruków z rachunku bankowego spółki wynika, iż na jej rachunek wpływają wpłaty od kontrahentów, jak również spółka reguluje swoje należności względem innych podmiotów gospodarczych. Część wpłat od podmiotów zewnętrznych oscyluje przy tym w granicach kilku tysięcy złotych, a stan rachunku wielokrotnie przewyższał kilkanaście lub kilkadziesiąt tysięcy złotych. Niewątpliwe spółka dysponowała więc kwotami pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych a struktura wydatków, nie wskazuje na niemożność przeznaczenia posiadanych środków na uiszczenie wpisu sądowego. Spółka nie wykazała również w złożonym oświadczeniu, by jej płynność finansowa była zagrożona w następstwie poniesienia kosztów sądowych. Przyznania prawa pomocy nie uzasadniają bowiem same zadeklarowane trudności finansowe spółki zwłaszcza, że pozostają one elementem nieodzownie związanym z kalkulacją prowadzenia działalności gospodarczej. Zauważyć także należy, że rok 2011 spółka zakończyła odnotowując zysk przy dochodzie przekraczającym [...] tysiące złotych. Również w 2013 roku w miesiącu styczniu jej przychody sięgnęły [...] złotych a strata za ten miesiąc sięgnęła kwoty [...] złotych. Strata ta jest przy tym jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08, niepubl.). Znacznie istotniejsze jest to, że skarżąca w dalszym ciągu uzyskuje przychody oraz to, iż tak posiadanymi środkami może swobodnie gospodarować.
W konkluzji podkreślić należy że spółka nie wykazała, by konieczność poniesienia przez nią kosztów sądowych odbiegała od innych ciężarów finansowych, jakie ponosi w związku z prowadzoną przez nią działalnością. Ubieganie się przez stronę skarżącą o prawo pomocy nie może prowadzić do redystrybucji jej środków w kierunku wykonywania umów cywilnoprawnych bądź regulowania innych należności, kosztem opłat sądowych należnych względem Skarbu Państwa.
Tym samym stwierdzić należy, że spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie
Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło