VI SA/Wa 1691/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-23
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Małgorzata Grzelak, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne, bez prawomocnego skazania, stanowi obligatoryjną przesłankę do skreślenia pracownika ochrony fizycznej z listy kwalifikowanych pracowników ochrony?Ratio decidendi
Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia ma charakter obligatoryjny i stanowi, że pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne. Sam fakt wszczęcia takiego postępowania, niezależnie od braku prawomocnego wyroku skazującego, jest wystarczającą przesłanką do obligatoryjnego skreślenia z listy, ponieważ zawód ten wymaga szczególnych predyspozycji moralnych i nieskazitelnej opinii, a postępowanie karne niweczy tę przejrzystość.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. E. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o skreśleniu skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Podstawą skreślenia było wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne z art. 239 § 1 kk. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że skreślenie może nastąpić dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego i że organ pominął jego słuszny interes. Sąd oddalił skargę, uznając, że wszczęcie postępowania karnego jest obligatoryjną przesłanką do skreślenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. E. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2018 r, Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 i 2 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 2213) po rozpatrzenia odwołania M. E. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że podstawą rozstrzygnięcia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. był art. 29 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie albowiem wobec strony zostało wszczęte postępowanie karne o przestępstwo umyślne z art. 239 § 1 kk. W dniu 27 listopada 2018 r. zostało wydane o przedstawieniu zarzutu z art. 239 § 1 kk.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła organowi I instancji obrazę art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia oraz art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Ponadto stwierdziła, że organ Policji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i całkowicie pominął słuszny interes strony. Zdaniem strony, w sytuacji toczącego się przeciwko osobie wpisanej na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej postępowania karnego, skreślenie z takiej listy może nastąpić w sytuacji, gdy osoba taka została ujęta na gorącym uczynku przestępstwa, a rozstrzygnięcie może zostać wydane dopiero po zakończeniu prowadzonego postępowania karnego o czyn z art. art. 239 § 1 kk.
Komendant Główny Policji, powołując się na art. 29 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie wskazał, że pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo.
Wystarczy zatem, by przeciwko pracownikowi wszczęto postępowanie karne o takie przestępstwo umyślne. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do skreślenia osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wystarczy ustalenie przez organ Policji, że w stosunku do niej wszczęte zostało postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego. Co więcej, decyzja o skreśleniu z listy podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 29 ust. 9 ustawy).
Wobec powyższego ustalenie w toku postępowania administracyjnego, iż przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne z art. 239 § 1 kk. jest dla organów Policji wiążące w sprawie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Ustawodawca sam rozstrzygnął o spełnieniu ze strony takich osób przesłanki z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób. Dlatego też osoby spełniające tę przesłankę należy obligatoryjnie skreślić z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, niezależnie od innych okoliczności, choćby przemawiających na ich korzyść albowiem ustawodawca przyznał bezwzględny prymat interesowi społecznemu nad słusznym interesem obywatela (art. 7 k.p.a.).
Zasada dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego winna być odnoszona do przesłanek przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w danej indywidualnej sprawie administracyjnej. W niniejszej sprawie wystarczającą przesłanką jej zakończenia jest ustalenie, że przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego. Wymóg dokładnego i pełnego wyjaśnienia tego rodzaju sprawy następuje zatem z chwilą przedmiotowego ustalenia.
Odnosząc się natomiast do argumentu co do obowiązywania zasady domniemania niewinności, Komendant Główny Policji wyjaśnił, iż jest on nietrafny, ponieważ w postępowaniu administracyjnym nie ustala się winy, czy niewinności osoby wpisanej na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, a postępowanie to jest prowadzone według reguł ustalonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie przedmiotem dowodu była okoliczność czy przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o przestępstwa umyślne, bowiem ta okoliczność ma istotne znaczenie dla sprawy. Nie jest kwestionowany fakt, że w sprawie karnej dotychczas nie ma prawomocnego wyroku. Skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie jest bowiem karą w rozumieniu przepisów prawa karnego, a konsekwencją administracyjnoprawną wynikającą z oskarżenia strony o bezprawne jej zachowanie w sferze prawa karnego.
W związku z tym brak było podstaw do zawieszenia postępowania przez organ I instancji i postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z [...] kwietnia 2018 r. odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie skreślenia strony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej jest zasadne.
Komendant Główny Policji stwierdził, że organ I instancji działał na podstawie i w granicach przepisów prawa materialnego oraz procesowego (w tym także uregulowanych przepisami art. 6-16 k.p.a.), obowiązujących w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Ocena całokształtu materiału dowodowego została przeprowadzona przez ten organ zgodnie z normami prawa procesowego, a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaskarżona decyzja zawiera elementy wskazane przez ustawodawcę w art. 107 k.p.a. W jej uzasadnieniu nie pominięto okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Decyzja wskazuje na konkretne ustalenia faktyczne, a jego treść pozwala na poznanie przez organ odwoławczy motywów, jakimi kierował się organ I instancji przy załatwianiu sprawy strony. Organ II instancji w niniejszej sprawie nie stwierdził błędów mających wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy, a zatem nie zachodziła potrzeba uchylenia zaskarżonej decyzji w celu ich naprawienia. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Komendant Główny Policji uznał, że jest on wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. E. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący podniósł zarzut:
a) naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i całkowite pominięcie słusznego interesu strony, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.
b) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art.29 ust. 6 pkt. 1 ustawy o ochronie osób i mienia
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i uzasadnił wskazane zarzuty.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Pismem z dnia 16 stycznia 2019 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania ewentualnie o odroczenie rozprawy z uwagi na wyznaczenie przez Sąd Okręgowy w L. rozprawy apelacyjnej na dzień [...] stycznia 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem Sąd nie stwierdził podnoszonego w skardze naruszenia prawa procesowego, ani prawa materialnego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia stanowiący, że pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w przypadku, gdy został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Art. 29 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 5 tej ustawy obejmuje taką samą sytuację faktyczną, bowiem stosownie do art. 29 ust. 6 pkt 2 cytowanej ustawy pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy nie spełnia warunków określonych w art. 26 ust. 3 pkt 1 i 4-8, w art. 30 albo w art. 38b.
Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 3 pkt 7 ustawy o ochronie osób na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wpisuje się osobę, która posiada zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania zadań, stwierdzoną orzeczeniami lekarskim i psychologicznym, których ważność nie upłynęła. Podkreślić zatem należy, że zawód pracownika ochrony jest zawodem podlegającym reglamentacji administracyjnej, który mogą pełnić osoby spełniające określone wymagania.
Organy Policji w sposób zasadny stwierdziły, iż przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia ma charakter obligatoryjny i na jego podstawie organy te mają obowiązek skreślenia danej osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w każdym przypadku ujawnienia, że osoba ta należy do grupy osób wymienionych we wskazanym przepisie. Ustawodawca nie przewidział możliwości, aby pracownik ochrony fizycznej, wobec którego wszczęto postępowanie karne za przestępstwo umyślne, nie został skreślony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia przesłanką wystarczającą do jego zastosowania jest wszczęcie przeciwko pracownikowi ochrony postępowania karnego o przestępstwo umyślne.
Z nie budzących wątpliwości ustaleń organu odwoławczego, znajdujących potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy wynika, że przeciwko skarżącemu zostało wszczęte postępowanie karne o przestępstwo umyślne z art. 239 § 1 kk, co było dla organów Policji wiążące w sprawie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Powyższe oznacza, że dla celów odpowiedzialności administracyjnej w przypadku samego tylko wszczęcia postępowania karnego nie ma znaczenia zasada domniemania niewinności, albo przyznanie się do winy i umorzenie z tego tytułu postępowania karnego. Znaczenie prawnomaterialne ma wyłącznie okoliczność prowadzenia postępowania karnego, w związku z zarzutem popełnienia przestępstwa umyślnego. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter decyzji związanej. Fakt związania skutku w postaci obligatoryjnego skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony z przesłanką samego tylko wszczęcia postępowania karnego przeciwko osobie o przestępstwo umyślne nie niweluje zasady domniemania niewinności, bowiem nie ingeruje w tę sferę, zastrzeżoną dla sądów karnych. Jest rzeczą oczywistą, że wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów nie wiąże się z przesądzeniem kwestii dotyczącej ani sfery przedmiotowej (okoliczności popełnienia czynu zabronionego), ani też przedmiotowej (stwierdzenie winy w jakiekolwiek postaci).
Zwrócić należy uwagę, że charakter pracy pracownika ochrony wymaga szczególnych predyspozycji moralnych oraz posiadania nieskazitelnej opinii. Z uwagi na specyfikę wykonywanej funkcji, wiążącej się z dużym ryzykiem oraz konieczność zagwarantowania zaufania publicznego, zawód pracownika ochrony powinien odznaczać się szczególną przejrzystością, a osoby go wykonujące winne być transparentne i uczciwe. Natomiast wszczęcie i prowadzenie postępowania karnego przeciwko konkretnej osobie o przestępstwo umyślne przejrzystość tę niweczy.
Sąd jeszcze raz podkreśla, że art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie ma charakter obligatoryjny, a zatem organy Policji mają obowiązek skreślenia danej osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w każdym przypadku ujawnienia, że osoba ta należy do grupy osób wymienionych we wskazanej regulacji ustawowej. Ustawodawca nie przewidział możliwości, aby kwalifikowany pracownik ochrony fizycznej, wobec którego zostało wszczęte postępowanie karne za przestępstwo umyślne (a taka sytuacja miała miejsce w kontrolowanej przez Sąd sprawie) nie został skreślony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego (por. m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 24 października 2007 r., sygn. akt II GSK 181/07; z 24 września 2008 r., sygn. akt II GSK 358/08; z 9 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1221/10 oraz z 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 109/12).
Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania i odroczenie rozprawy albowiem nie można podzielić poglądu, iż wydanie wyroku w sprawie apelacyjnej stanowi zagadnienie wstępne w rozpoznawanej sprawie. Nie ostateczny wynik postępowania karnego, lecz sam fakt jego prowadzenia w dacie wydawania decyzji przeciwko skarżącemu przesądziły o zastosowaniu sankcji w postaci skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Organy administracji publicznej rozstrzygają sprawę w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie rozstrzygnięcia.
W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów obu instancji uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło