VI SA/Wa 1861/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-16
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Aneta Lemiesz, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu, przeprowadzając ważenie na stanowisku z wnękami, których głębokość nie została dostosowana do wysokości użytych wag?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej nie wyjaśnił w sposób wystarczający stanu faktycznego w zakresie prawidłowości procedury ważenia pojazdu. Kwestionowana przez stronę skarżącą kwestia głębokości wnęk, w których umieszczono wagi, wymagała szczegółowego wyjaśnienia i przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego, co nie zostało uczynione. Niewystarczające wyjaśnienie tej okoliczności, mającej wpływ na wysokość kary, stanowiło naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na S. G. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową pojazdu. Strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące prawidłowości przeprowadzonego ważenia, w tym niedostosowania głębokości wnęk wagowych do wysokości użytych wag. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary, uznając, że procedura ważenia była prawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. G. kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2018 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. G. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
|Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD") decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., |
|art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z |
|2017 r., poz. 953), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c., ust. |
|2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128), dalej "p.r.d.", art. 41 ustawy z dnia 21 marca |
|1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm.), dalej "u.d.p.", utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora |
|Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2017 r., nakładającą na S. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. w [...], dalej |
|"skarżący", "strona", karę pieniężną w kwocie 15.000 zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. |
|Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. |
|W dniu [...] marca 2017 r., w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...], na której dopuszcza się ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi |
|napędowej do 10 t został zatrzymany do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...]o nr [...] wraz z|
|trzyosiową naczepą marki [...] o nr [...] Pojazdem kierował A. G., który wykonywał przewóz rzeczy w postaci piwa puszkowego (ładunek |
|podzielny) na trasie [...] - [...]. Przewóz ten wykonywany był na rzecz przedsiębiorcy: P. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z |
|dnia [...] marca 2017 r. |
|Przeprowadzono ważenie pojazdu na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi, położonym w |
|miejscowości [...], przy drodze krajowej nr [...], wyposażonym we wnękę dostosowaną do użytych do pomiarów wag przenośnych typu SAW 10C/II o |
|nr fabrycznych [...] i [...], które posiadały ważne w dniu kontroli świadectwa dopuszczające do użytkowania. |
|Kierujący został zapoznany ze świadectwami legalizacji wag, przymiaru wstęgowego, świadectwem wzorcowania wysokościomierza oraz z |
|protokołem pomiaru pochylenia terenu w miejscu ważenia. Kierujący pouczony o prawie do złożenia wniosku o powtórne ważenie pojazdu nie |
|skorzystał z tej możliwości i osobiście odczytywał wyniki pomiarów z urządzeń pomiarowych. W trakcie wykonywania pomiarów strefa ważenia |
|nie zawierała żadnych zanieczyszczeń (została dokładnie oczyszczona bezpośrednio przed rozpoczęciem pomiarów). |
|W wyniku kontroli ustalono rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego, tj. 13,0 t, zatem przekraczający wartość |
|dopuszczalną dla dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi wynoszącym do 10 t, o 3,0 t, tj. o 30%. Na |
|podstawie ustalonych gabarytów zespołu pojazdów, stwierdzono, że odpowiadał on parametrom wymiarowo-wagowym przewidzianym dla zezwolenia |
|kat. VII. |
|W toku kontroli kierowca przedstawił dokumenty przewozowe, tj. dokument wydanie zewnętrzne nr [...] oraz dokument nr [...], z których |
|wynikało, że przewożono towar w postaci piwa puszkowego na paletach. Potwierdzeniem powyższego jest dokumentacja sporządzona w trakcie |
|kontroli drogowej. Zawiadomieniem z dnia 7 marca 2017 r. poinformowano skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego i |
|przysługujących w postępowaniu prawach strony, a także wezwano do nadesłania odpowiednich dokumentów celem uzupełnienia materiału |
|dowodowego w sprawie oraz złożenia wyjaśnień. W piśmie tym znalazło się również wyjaśnienie przesłanek umorzenia postępowania. |
|W odpowiedzi, pismami z dnia 15 marca 2017 r. oraz z dnia 30 marca 2017 r., skarżący odniósł się do stwierdzonego podczas kontroli |
|naruszenia podnosząc, że: |
|w dniu kontroli przewoziła ładunek podzielny, na który nie można otrzymać zezwolenia kat. VII; |
|dochowała należytej staranności w realizacji czynności w realizacji związanych z przejazdem i nie miała wpływu na powstanie naruszenia - |
|wypełniła tym samym warunki art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Strona podkreśliła, że zasadniczym i najważniejszym powodem powstania |
|naruszenia był brak możliwości rzeczywistego pomiaru wartości nacisku osi napędowej pojazdu po dokonaniu załadunku. Strona podkreśliła |
|również że kierowca nie brał udziału w procesie załadunku co uniemożliwiło wpływ na sposób załadunku i rozmieszczenia ładunku na |
|naczepie; |
|użyte do przeprowadzenia pomiarów wagi typu SAW 10C (serii II) zostały użyte niezgodnie z instrukcją producenta i dokumentami |
|dopuszczającymi wskazane przyrządy do stosowania. Przedmiotowe wagi w liczbie dwóch nie mogły być użyte do wyznaczania masy całkowitej |
|pojazdu oraz nacisków jego osi w przypadku pojazdu o licznie osi większej niż 3; |
|wnęki wagowe, w których umieszczone były wagi celem dokonania ważenia, nie były dostosowane do użytych wag; |
|pojazd może stać się nienormatywny z uwagi na przekroczenie nacisków osi wyłącznie w przypadku gdy przekroczone są naciski więcej niż |
|tylko jednej osi; |
|poddany kontroli pojazd członowy nie odpowiadał swoimi parametrami wymogom określonym w załączniku nr 1 do ustawy p.r.d. dla zezwolenia |
|kategorii VII. |
|Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 |
|zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. |
|W uzasadnieniu decyzji organ powołał przepisy ustaw Prawo o ruchu drogowym oraz o drogach publicznych, na podstawie, których wydał |
|rozstrzygnięcie oraz wyjaśnił przesłanki, jakie powinien spełniać pojazd aby mógł zostać uznany za normatywny. Organ wyjaśnił także |
|definicje pojazdu nienormatywnego, a także wskazał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uznano za zasadne |
|wszczęcie postępowania wyjaśniającego wobec P.. |
|Odnosząc się do przesłanek umorzenia postępowania, organ wskazał, że nie znalazł przesłanek aby odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. |
|Dalej przytoczył treść przepisów p.r.d. w zakresie wymiaru kary. Organ wojewódzki wyjaśnił również sposób kwalifikacji kontrolowanych |
|pojazdów do konkretnych kategorii i wskazał, że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 p.r.d., za przejazd pojazdem |
|nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Organ wyjaśnił również, że droga krajowa nr [...] na odcinku [...] po której|
|poruszał się kontrolowany pojazd członowy, jest drogą publiczną, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej |
|osi do 10 t. |
|Organ stwierdził, że strona nie tylko miała wpływ na postawnie naruszenia, ale ewidentnie się do nich przyczyniła. Złożone przez stronę |
|wyjaśnienia nie pozwalają twierdzić, że dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem lub nie miał |
|wpływu na powstanie naruszenia. |
|Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzucił organowi: |
|- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące ustalenie parametrów wagowych kontrolowanego pojazdu; |
|- błędne zastosowanie art. 2 pkt 35 p.r.d., co do stanu faktycznego nieobjętego jego dyspozycją oraz błędną wykładnię przepisów |
|zapisanych pod lp. 7 załącznika nr 1 do p.r.d., co skutkowało błędnym uznaniem, iż pojazd ten wypełnił parametry przewidziane dla |
|zezwolenia kategorii VII. |
|Skarżący wskazał także na brak możliwości zastosowania wag typu 10 C/II do ważenia pojazdów 5-6 osiowych oraz podniósł kwestię |
|przeprowadzenia ważenia w miejscu nieodpowiednim do zastosowania wag typu SAW 10C/II oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z oględzin |
|miejsca ważenia w miejscowości Tęgoborze na okoliczność potwierdzenia niedostosowania wnęk do zastosowanych wag. |
|W tych okolicznościach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] |
|czerwca 2017 r. |
|Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy uznał, że organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 k.p.a. oraz art. |
|77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a także dopuścił jako dowód |
|wszystko co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia a nie jest sprzeczne z prawem. Organ II instancji uznał, że zgromadzony w sprawie |
|materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedlił ustalony stan faktyczny, a z jego całokształtu niewątpliwie wynikało, że skarżący |
|dopuścił do poruszania się po drodze publicznej pojazdu nienormatywnego z naruszeniem przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. |
|GITD wyjaśnił definicję pojazdu nienormatywnego oraz procedurę ustalania kategorii wymaganego zezwolenia, która miała wpływ na wysokość |
|nałożonej kary pieniężnej. Uznał również, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował stwierdzone naruszenie jako wykonywanie |
|przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. Podkreślił, że podczas kontroli stwierdzono przekroczenie |
|dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową pojazdu o 3,0 t w stosunku do obowiązującej normy 10 t (ustalono nacisk na pojedynczą oś|
|13 t). Powołując się na odpowiednie rozporządzenia wskazał, iż droga krajowa nr 75 na odcinku gdzie doszło do kontroli została zaliczona |
|do kategorii dróg, po których mogą poruszać się jedynie pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. |
|GITD uznał, że strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.|
|jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. |
|Odnosząc się do argumentów skarżącego GITD wskazał, że zgodnie z pkt 5.2 homolgacji wag istnieje możliwość połączenia dwóch wag do |
|pomiaru osi, co jednak w żaden sposób nie wyklucza wyznaczenia nacisku osi za pomocą dwóch wag bez zastosowania interfejsu. Nie ma |
|obowiązku łączenia dwóch wag, a jedynie istnieje możliwość takiego połączenia. W takim przypadku każda z wag wskazuje nacisk na koło |
|pojazdu danej osi, które po zsumowaniu dają wartość nacisku osi pojazdu. Tym samym zgodnie z treścią świadectwa homologacji dopuszczalny |
|jest pomiar z zastosowaniem interfejsu, a więc gdy podziałka wagi wzrasta o 100 kg, jak i bez zastosowania interfejsu (kabla łączącego |
|wagi), gdzie każda z wag wskazuje nacisk koła danej osi z działką do 50 kg, które łącznie dają nacisk osi pojazdu. |
|Następnie organ odwoławczy wskazał, iż przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na |
|podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 p.r.d.). Stosownie do art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o |
|którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2|
|p.r.d. ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 p.r.d.|
|wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym,|
|którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III - VII nie ma |
|żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. |
|GITD wyjaśnił, że odpowiedzialność podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym, jest odpowiedzialnością dodatkową|
|i niezależną od odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wykonującego przejazd. Nie ma zatem możliwości uniknięcia przez stronę |
|odpowiedzialności z tytułu stwierdzonych naruszeń poprzez "przeniesienie" jej na załadowcę. Oczywiście powyższe nie wyklucza możliwości |
|wszczęcia dodatkowego postępowania i nałożenia kary pieniężnej również na ten podmiot, po spełnieniu przesłanek określonych w art. 140aa |
|ust. 2 p.r.d. Jest to jednak odrębne postępowanie administracyjne. |
|Następnie GITD podniósł, że podmiot wykonujący przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i |
|ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeśli |
|przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne |
|konsekwencje finansowe. Organ wskazał, że między zachowaniem się strony niniejszego postępowania administracyjnego a stwierdzonym |
|naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Zgodnie z art. 64 ust. 1 p.r.d. już sam ruch pojazdu nienormatywnego po |
|danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd |
|odpowiada określonym normom. Pojazd po załadunku towaru powinien być pojazdem nienormatywnym. |
|Organ odwoławczy wyjaśnił także, że czynności załadunkowe niewątpliwie wywierają wpływ na sposób przewożenia ładunku. Jednakże nie są |
|związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 p.r.d. Podmiot |
|wykonując przejazd odpowiada bowiem za przejazd i tylko w związku z tą czynnością związana jest jego odpowiedzialność określona w art. |
|140aa ust. 1 p.r.d. Podmiot wykonujący przejazd ponosi zatem odpowiedzialność za przejazd, a nie za załadunek. A zatem, kwestie związane |
|z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczenia towaru nie |
|są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd od odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art.|
|140aa ust. 4 p.r.d. |
|GITD stwierdził, że strona w toku postępowania przed organem I instancji nie przedstawiła dowodów świadczących, że dochowała należytej |
|staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Nie stanowią takich dowodów |
|wyjaśnienia zawarte w odwołaniu od decyzji WITD. Zdaniem organu II instancji materiał zgormadzony w przedmiotowej sprawie jednoznacznie |
|wskazuje, że strona miała wpływ, godziła się na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdów. |
|Organ uznał, że nie istniała potrzeba przeprowadzenia oględzin miejsca ważenia w miejscowości Tęgoborze na okoliczność potwierdzenia |
|niedostosowania wnęk do zastosowanych wag, gdyż cała procedura ważenia pojazdu członowego za pomocą wag SAW 10C/II przebiegała |
|prawidłowo. Podczas kontroli drogowej stwierdzono przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego, a możliwość jego |
|wyznaczania wagą SAW 10C/II wynika wprost z instrukcji obsługi i świadectwa homologacji. Ponadto organ zauważył, że kierowca został |
|poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Kierowca podpisał się pod oświadczeniem |
|kierującego pojazdem, czym potwierdził, iż zapoznał się z informacjami tam zawartymi. Ponadto kierowca nie wskazał żadnych uwag do |
|przeprowadzonego ważenia pojazdu, bądź to w miejscu przeznaczonym na "uwagi osoby kontrolowanej", bądź też ręcznie przy składanym |
|podpisie. |
|Od wymienionej na wstępie decyzji skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zaskarżając ww. decyzję w |
|całości i wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. |
|Zaskarżonej decyzji zarzucił: |
|naruszenie art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów dokonanych wagami SAW 10C/II, |
|użytymi niezgodnie z postanowieniami instrukcji producenta oraz niezgodnie z postanowieniami dokumentów stanowiących o dopuszczeniu |
|metrologicznym tych przyrządów, co miało wpływ na wynik pomiarów i obraża zasadę prawdy obiektywnej, a także naruszenie art. 78 § 1 |
|k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu o istotnym znaczeniu dla wyniku postępowania; |
|naruszenie art. 2 pkt 35a p.r.d. poprzez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy przejawiające się |
|uznaniem, iż pojazd członowy będący przedmiotem postępowania wypełniał zapisaną w tym przepisie definicję pojazdu nienormatywnego; |
|naruszenie lp. 7 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy p.r.d., poprzez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie na gruncie |
|niniejszej sprawy przejawiające się uznaniem, że będący przedmiotem kontroli zespół pojazdów wypełnia parametry odpowiednie dla |
|zezwolenia kategorii VII; |
|naruszenie art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. poprzez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy, |
|przejawiające się uznaniem skarżącego, za podmiot wykonujący przejazd. |
|W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo rozwinął i uzasadnił podniesione zarzuty. |
|Uzasadniając pierwszy z zarzutów skarżący wskazał m. in., że: |
|- pkt 2.4 przedmiotowej instrukcji wag zaleca jednoczesny pomiar dla wszystkich kół i jest to zalecenie dla pojazdów 2-3 osiowych, gdyż |
|producent w ogóle nie dopuszcza ważenia pojazdów o większej liczbie osi (wyjątek stanowi użycie 4 par połączonych ze sobą wag, które |
|dopuszczają możliwość wyznaczenia parametrów wagowych dla pojazdów 4-osiowych, co jednoznacznie wskazuje pkt 2.5 instrukcji); |
|- błędne było dokonanie pomiarów z pominięciem procedury polegającej na zastosowaniu podkładek wyrównujących pod osie sąsiednie do osi |
|ważonej. Zamiast tego umieszczono wagi we wnękach znajdujących się na punkcie kontrolnym. Wnęki te jednak nie spełniają swojego zadania z|
|uwagi na fakt, iż ich głębokość jest większa niż wysokość wag SAW 10C/II. Na punkcie kontrolnym, na którym dokonano sprawdzenia wnęki |
|mają głębokość ok. 45 mm, podczas gdy wysokość zastosowanych wag to 32 mm. Dlatego też podczas pomiarów nacisk osi ważonej był |
|zdecydowanie większy niż w warunkach drogowych. Część obciążenia przypadającego w normalnych warunkach drogowych na inne osie przejmowała|
|bowiem ta właśnie oś ważona, która w trakcie pomiarów znajdowała się niżej od osi sąsiadujących, co wynika z elementarnych zasad fizyki. |
|Tym samym osiągnięte podczas kontroli wyniki nie są odzwierciedleniem stanu faktycznego i nie mogą stanowić podstawy wydania |
|jakiejkolwiek decyzji. |
|Odnosząc się do drugiego z zarzutów skarżący poniósł m. in., że skontrolowany pojazd nie wypełniał zapisanej w art. 2 pkt 35 a p.r.d. |
|definicji pojazdu nienormatywnego. Skarżący wskazał, że ustawodawca skutki prawne w ww. zakresie wiąże dopiero z przekroczeniem "nacisków|
|osi", a nie z przekroczeniem "nacisku osi" bądź nacisku "którejkolwiek z osi". |
|Uzasadniając trzeci z zarzutów skarżący podniósł, że zezwolenie kategorii VII wydaje się dla pojazdów, których parametry zostały |
|określone w lp. 7, tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy p.r.d. Przepis ten wskazuje, że pojazd wypełnia parametry odpowiednie dla |
|zezwolenia kategorii VII w sytuacji w której: |
|- jego wymiary oraz rzeczywista masa całkowita są większe od wymienionych w kategoriach I-VI lub |
|- naciski osi tego pojazdu przekraczają wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. |
|Żadnego z tych warunków kontrolowany pojazd nie spełnił. Tym samym nie można go zakwalifikować do kategorii VII. |
|Odnosząc się do czwartego zarzutu skarżący podniósł m. in., że niewłaściwie został uznany za stronę postępowania jako "podmiot wykonujący|
|przejazd", o którym mowa w art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. Wskazał, iż wykładnia gramatyczna ww. przepisu prowadzi do wniosku, że |
|podmiotem wykonującym przejazd jest kierowca. |
|W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: |
|Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy |
|administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do |
|§ 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc |
|jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o |
|postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "p.p.s.a." |
|Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja |
|narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. |
|I tak wskazać należy, że poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane ograniczeniami wymienionymi w |
|art. 64 ust. 1,2 i 3 p.r.d. Zalicza się do nich m.in. wymóg uzyskania zezwolenia. W myśl art. 64 ust. 2 p.r.d. zabrania się przewozu |
|pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się |
|na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Ustawodawca wyszedł z założenia, że ze swej istoty ładunek podzielny może być |
|podzielony na części i transportowany tak, aby nie przekroczyć obowiązujących norm. Nie ma bowiem potrzeby sięgać po środek nadzwyczajny,|
|jakim jest zezwolenie na przewóz ładunku ponadnormatywnego, jeżeli ten ładunek - po podzieleniu - może zostać przewieziony pojazdami |
|spełniającymi parametry pojazdu normatywnego. |
|Natomiast stosownie do art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 p.r.d., za przejazd pojazdem |
|nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział jednak w ww. zakresie odrębnej kary za |
|naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz wprowadził konstrukcję prawną polegającą na nałożeniu kary |
|jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Z art. 64 ust. 3 p.r.d. wynika, że ustawodawca |
|wyróżnił siedem kategorii zezwoleń, których uzyskanie wymagane jest w zależności od posiadanych przez pojazd lub zespół pojazdów |
|parametrów, które określone zostały w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 p.r.d. |
|uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń. Odniesienie do konkretnej kategorii zezwolenia ma na celu ustalenie |
|wysokości kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie. |
|Pojazdem nienormatywnym, stosownie do art. 2 ust. 35a p.r.d. jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub |
|bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub |
|rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. |
|Zgodnie z art. 140aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art.|
|64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji |
|administracyjnej. Karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, a także na podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem |
|drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody |
|wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. (art. 140aa ust. 3 p.r.d.). Zasady |
|ustalania tej kary uregulowane zostały w art. 140ab ust. 1 p.r.d., który za brak zezwolenia kategorii I i II przewiduje karę w wysokości |
|1500 zł (pkt 1); za brak zezwolenia kategorii III - VI przewiduje karę w wysokości 5000 zł (pkt 2); za brak zezwolenia kategorii VII - |
|500 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż|
|o 10% (lit. a); 2 000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne |
|wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20% (lit. b); 15.000 zł - w pozostałych przypadkach (lit. c). |
|W rozpoznawanej sprawie kontroli drogowej poddany został pojazd członowy składający się z 2-osiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr |
|[...] oraz 3-osiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr [...], którym przewożono ładunek w postaci piwa w puszkach ułożonego na paletach, po |
|drodze krajowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś 10 t. |
|Ze zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów wynika, że w przedmiotowej sprawie dokonano ważenia kontrolowanego pojazdu za |
|pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. |
|Jak stanowi instrukcja obsługi wagi typu SAW 10C/II, ich eksploatacja bez wykorzystania żadnych środków jest możliwa na wszystkich |
|normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nierównej nawierzchni należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm |
|odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Jeżeli równoczesne ważenie nie jest |
|możliwe, wówczas pod koła należy położyć tzw. ślepe podkładki (pkt 2.4 instrukcji). Jednakże ślepe podkładki można wyeliminować jeżeli |
|wagi zostaną umieszczone we wnękach w nawierzchni (uwaga 2 do pkt 2.4 instrukcji). |
|W niniejszej sprawie pomiaru dokonano na stanowisku do ważenia pojazdów w miejscowości Tęgoborze przy drodze krajowej nr 75, |
|legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę, co wynika z załączonych do sprawy akt |
|administracyjnych i stanowi okoliczność niesporną. |
|Na etapie postępowania administracyjnego skarżący wniósł o przeprowadzenie oględzin wnęk, na podstawie których to oględzin miałoby zostać|
|wykazane, że ich głębokość jest większa niż wysokość zastosowanych wag, GITD uznał jednak, że wszystkie ustalenia faktyczne istotne dla |
|sprawy zostały już poczynione. |
|W tej sytuacji należy stwierdzić, że w sprawie skarżącego w sposób niewystarczający wyjaśniono stan faktyczny. Skoro ww. okoliczność, tj.|
|prawidłowa wysokość wnęk fundamentowych była kwestionowana przez skarżącego, to zadaniem organu było wyjaśnienie tej kwestii przy pomocy |
|dostępnych dowodów i wykazanie, że głębokość wnęk była odpowiednia do wysokości użytych wag. |
|Samo zaś stwierdzenie, że stanowisko do ważenia pojazdów zostało zmierzone przez uprawnionego geodetę, a procedura ważenia pojazdu |
|skarżącego przebiegła prawidłowo, nie świadczy o tym, że głębokość wnęk dostosowana jest do tego konkretnego modelu użytych wag. |
|Jeżeli bowiem strona zgłasza żądania przeprowadzenia dowodu, a okoliczność, jak w niniejszej sprawie nie została w sposób należyty |
|wyjaśniona, co wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, to w zgodzie z zasadami ogólnymi postępowania organ winien w sposób|
|merytoryczny odnieść się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i żądań, a nadto w zgodzie z art. 75 § 1 k.p.a. winien jako dowód |
|dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Załączony do akt protokół rozstrzyga |
|jedynie kwestie związane z pomiarem pochylenia nawierzchni na stanowisku ważenia pojazdów. |
|W tym miejscu Sąd wskazuje, że niewątpliwie protokół kontroli ma walor dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, co zostało w nim |
|urzędowo stwierdzone. Nie jest to jednak jedyny dowód, który należy przeprowadzić w postępowaniu w sprawie naruszenia przepisów o |
|transporcie drogowym. Okoliczności wynikających z protokołu nie można przyjmować bezkrytycznie, bez odwoływania się do sposobu dokonania |
|ustaleń z protokołu tego wynikających. Nawet podpisanie protokołu bez zastrzeżeń przez pracownika przewoźnika nie uniemożliwia skarżącemu|
|- przewoźnika, czyli podmiotowi, który nie brał bezpośrednio udziału w czynnościach kontrolnych, do podnoszenia zarzutów co do |
|prawidłowości tych czynności. Poza tym w protokole nie ma informacji o głębokości wnęk. Informacji tego typu brak również w innych |
|dokumentach zgromadzonych przez organ w trakcie postępowania. |
|Organ ma zatem obowiązek wykazać, że wszelkie wymogi prawne dotyczące zarówno sprzętu użytego do pomiarów, jak i stanowiska i innych |
|warunków ważenia były w chwili kontroli spełnione. Tak więc odpowiedzi organu wymaga zgłoszony przez skarżącego wniosek dotyczący |
|ustalenia głębokości wnęk, w których umieszczone były wagi podczas kontroli. Za pomocą tego dowodu skarżący dąży do wykazania, że nie |
|dostosowano głębokości wnęk, w których umieszczono wagi podczas dokonywanych pomiarów do wysokości tych wag. |
|Zatem, wobec zgłaszanych w toku postępowania przez skarżącego konkretnych zarzutów co do miejsca ważenia - w szczególności, co do |
|wysokości wnęk fundamentowych, w których umieszcza się wagi - kwestie te wymagały szczegółowego wyjaśnienia w decyzji, w oparciu o |
|materiał dowodowy zebrany w sprawie. Takie wyjaśnienie, z powołaniem się na konkretny materiał dowodowy, konieczne będzie w toku |
|ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który ma przecież uprawnienia do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania |
|dowodowego w zakresie nieprzekraczającym wymogów wynikających z art. 138 § 2 k.p.a. |
|Podkreślić bowiem należy, że wysokość kary pieniężnej jest wprost zależna od wyniku ważenia, zatem obowiązkiem organu jest zapewnić |
|niebudzącą wątpliwość rzetelność ważenia. Na powyższą kwestię niejednokrotnie i konsekwentnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny |
|w wyrokach wydanych w sprawach w przedmiocie nałożenia kary za przejazdu pojazdami nienormatywnymi. Tymczasem w ocenie Sądu zaskarżona |
|decyzja w analizowanym zakresie nosi cechy arbitralności i szablonowości, a podnoszone przez skarżącego wątpliwości w zakresie procedury |
|ważenia - do których nie ustosunkował się organ - stanowią podstawę do jej uchylenia. |
|Uznać należy więc, że zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] czerwca 2017 r. wydana została z naruszeniem zasad ogólnych postępowania |
|administracyjnego (m.in. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 11 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a.), których realizacja wymaga, by organy |
|administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, |
|mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz działając na podstawie i w granicach prawa. Skoro w sprawie nie |
|stwierdzono w sposób jednoznaczny, że stanowisko, na którym przeprowadzono pomiary kontrolowanego pojazdu, wyposażone było we wnęki o |
|wysokości dostosowanej do wysokości wag, a skarżący już w postępowaniu administracyjnym podnosił niniejszy zarzut, w ocenie Sądu zasadne |
|było uchylenie zaskarżonej decyzji, celem ponownego rozpoznania jej przez organ, który wyjaśni tę okoliczność sporną, przeprowadzając |
|stosowne postępowanie dowodowe w tym zakresie. |
|Odpowiadając zaś na zarzuty skargi związane z użyciem tylko jednej pary wag do pomiaru obciążenia osi pięcioosiowego pojazdu, Sąd |
|zauważa, że wykorzystanie do pomiarów wag (takich jak w sprawie skarżącego) była już wielokrotnie przedmiotem oceny sądów |
|administracyjnych, m.in. NSA w wyroku z dnia 7 lipca 2015 r., II GSK 959/14, przedstawił pogląd, że: "z instrukcji obsługi wag SAW 10/C,|
|wynika, że są one zgodne z wymogami dyrektywy WE nr 90/384/EWG (...)" oraz, że "pkt. 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli |
|dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi" |
|(zob. także przykładowo wyroki WSA z dnia 26 maja 2015 r. sygn. VI SA/Wa 3705/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. VIII SA/Wa 1190/14, z |
|dnia 29 maja 2013 r. VI SA/Wa 485/13, z dnia 21 maja 2013 r. sygn. VI SA/Wa 231/13, wyroki NSA z dnia 7 marca 2013 r. sygn. II GSK |
|2280/13, II GSK 2281/13 ). W konsekwencji przyjąć należy, że pomiary dokonane za pomocą użytych w sprawie skarżącego wag są wiarygodne |
|także w przypadku wyznaczenia nacisku na oś pojazdów wyposażonych w większą liczbę osi niż 3. |
|Jednocześnie już na tym etapie postępowania Sąd odniesie się do zarzucanych naruszeń prawa materialnego i tak, ze skargi wynika, że |
|skarżący kwestionuje m.in. dokonaną przez organ wykładnię art. 2 pkt 35a p.r.d., ponieważ - jak wywodzi - przekroczenie nacisku osi |
|stwierdzono tylko na jednej z nich, podczas gdy w przepisie tym posłużono się liczbą mnogą, a zatem kontrolowany w dniu 7 marca 2017 r. |
|pojazd nie odpowiadał definicji legalnej pojazdu nienormatywnego. |
|Rzeczywiście, definicja z art. 2 pkt 35a p.r.d. zawiera sformułowania w liczbie mnogiej, tj. "naciski osi", "są większe od |
|dopuszczalnych", "przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych". Z faktu tego, a ściślej mówiąc z zastosowanej przez|
|ustawodawcę techniki legislacyjnej, skarżący wywodzi jednak błędne wnioski, koncentrując się wyłącznie na wyniku wykładni językowej tego |
|jednego tylko przepisu, pomijając pozostałe regulacje p.r.d. Warto w tym miejscu przypomnieć, iż ustawodawca uznał, że największe |
|spustoszenie na drogach czynią pojazdy o niewłaściwym, nierównomiernym rozłożeniu ładunku na poszczególne osie, a decydującym czynnikiem |
|oceny normatywności pojazdu muszą być w istocie naciski wywierane właśnie na poszczególne osie pojazdu. Dlatego też przekroczenie |
|dopuszczalnej normy na choćby jednej z osi napędowych powinno być karane. Jest to podyktowane dbałością o ochronę stanu technicznego |
|dróg, jako że przeciążenie chociażby jednej z osi ponad dopuszczalną wartość techniczną drogi może skutkować negatywnie na jej stan. Z |
|tego też powodu w art. 61 ust. 2 pkt 1 p.r.d. postanowiono, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował |
|przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Z art. 66 ust. 1 pkt 4 p.r.d. wynika zaś, że pojazd uczestniczący w ruchu ma |
|być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie powodowało niszczenia drogi. Interpretując zaś sporny przepis, tak|
|jak czyni to skarżący, powodowałoby, że cel wprowadzenia wyżej wskazanych przepisów byłby iluzoryczny, nielogiczny oderwany od |
|pozostałych przepisów dotyczących powyższych kwestii. Z tych też powodów zarzut naruszenia (błędnej wykładni) art. 2 pkt 35a p.r.d. |
|według Sądu jest bezzasadny. |
|Co do postulatu skargi nałożenia kary na kierowcę, a nie na przewoźnika (w przypadku wystąpienia przekroczeń parametrów kontrolowanego |
|pojazdu), wymaga odnotowania, że w świetle art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez |
|zezwolenia lub niezgodnie z jego warunkami nakładana jest na podmiot, na którego rzecz wykonywany jest przejazd, czyli na przewoźnika |
|drogowego, a nie na kierowcę fizycznie wykonującego przejazdu, chyba że przewoźnik czynność tę wykonuje osobiście. Skoro bowiem za |
|działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, to na nim spoczywa ciężar|
|odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (kierowcy) i to |
|niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą (wyrok NSA z 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 716/10). To|
|przewoźnik jest zobowiązany tak ułożyć stosunki z innymi uczestnikami procedury przewozu aby uniemożliwić wyjazd na drogę publiczną |
|pojazdowi nienormatywnemu. |
|Z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji z ww. powodów pełna jej kontrola oraz odnoszenie się przez Sąd do pozostałych zarzutów |
|skarżacego w niniejszym postępowaniu byłoby przedwczesne. |
|W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji |
|wyroku. O kosztach postanowiono zaś na podstawie art. 200 ww. ustawy zasądzając na rzecz strony skarżącej uiszczony wpis w wysokości 450 |
|zł. |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło