VI SA/Wa 191/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu postanawia: odmówić przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 27 lipca 2017 r. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie E. P. na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r. odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, z uwagi na fakt nieuzupełnienie przez skarżącą braków formalnych skargi w terminie. Skarżąca wniosła na ww. postanowienie zażalenie w dniu 27 lipca 2017 r. Zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2017 r. została wezwana do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez nadesłanie jednego odpisu, w terminie 7 dni, pod rygorem jego odrzucenia. Przesyłka zawierająca ww. wezwanie, była dwukrotnie awizowana, a następnie została zwrócona do Sądu. Zarządzeniem z dnia 5 września 2017 r. została uznana za doręczoną w trybie art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), cytowana dalej jako p.p.s.a., z dniem 25 sierpnia 2017 r. Wobec nieuzupełnienia przez skarżącą braków formalnych zażalenia w terminie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 października 2017 r. odrzucił zażalenie z dnia 27 lipca 2017 r. od postanowienia z dnia 28 czerwca 2017 r. Pismem z dnia 22 listopada 2017 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 27 lipca 2017 r. W uzasadnieniu podniosła, że niemożność odbioru przez nią przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych spowodowana była sytuacją zdrowotną. Wskazała, że nie jest wstanie wskazać dokładnej daty awizacji przesyłki, jednakże w tym okresie stan jej zdrowia nie pozwalał choćby na odbiór osobisty przesyłki na poczcie. Na potwierdzenie skarżąca załączyła zaświadczenia lekarskie, a także dokumentację medyczną potwierdzającą hospitalizację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jak stanowi art. 85 p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednakże jak stanowi § 3 tego przepisu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Jak stanowi natomiast § 5 omawianego przepisu po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Przystąpienie do merytorycznej oceny wniosku złożonego przez skarżącą, musi zatem zostać poprzedzone sprawdzeniem dopuszczalności i terminowości wniosku. Spełnienie tych warunków jest konieczne do badania zasadności samego wniosku. W sprawie niniejszej Sąd stwierdza, że złożony wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 27 lipca 2017 r. został wniesiony z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Jak wynika z akt sprawy, odpis postanowienia z dnia 18 października 2017 r. wraz z uzasadnieniem został prawidłowo doręczony skarżącej w dniu 15 listopada 2018 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wniesiony został w dniu 22 listopada 2018 r. (k. 115). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że w sytuacji, gdy strona nie jest świadoma uchybienia terminu do usunięcia braków formalnych skargi, to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o jakim mowa, rozpoczyna bieg od daty dowiedzenia się o fakcie uchybienia terminu, co z reguły będzie miało miejsce z chwilą doręczenia stronie odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi (postanowienia NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 44/12; z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I GZ 123/11, z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OZ 779/10 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe stanowisko odnosi się odpowiednio do braku świadomości uchybienia terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia. Biorąc pod uwagę powyższe, należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 27 lipca 2017 r. wniesiony został przez skarżącą z zachowaniem 7-dniowego terminu. Odnosząc się natomiast do uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu, stwierdzić należy, iż jednym z bezwzględnych wymogów zastosowania instytucji przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w niezachowaniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w przekroczeniu terminu do dokonania czynności procesowej, można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu niedającej się przezwyciężyć przeszkody. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd winien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Przywrócenia terminu może zatem domagać się strona, która nie tylko przyznaje, że nie dokonała czynności w terminie, ale także jest w stanie uprawdopodobnić, iż stało się tak bez jej winy ze względu na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać. Podkreślenia również wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia nastąpiło bez jej winy. Powołana przez skarżącą argumentacja nie uzasadnia braku winy po jej stronie, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011 s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W analizowanym przypadku skierowane do skarżącej wezwanie z dnia 2 sierpnia 2017 r., zostało z uwagi na niemożność jej osobistego doręczenia skarżącej, awizowane w dniu 11 sierpnia 2017 r., w sposób prawidłowy, na co wskazuje znajdująca się w aktach koperta (k. 93). Skarżąca otrzymała również powtórne zawiadomienie o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej w dniu 21 sierpnia 2017 r. i możliwości jej odbioru. Skarżąca nie zmieniła adresu, nie wskazała też innego adresu do doręczeń, wobec czego, mając na uwadze prawidłowość podwójnej awizacji, a także dokonanego zwrotu. uznano przesyłkę za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 25 sierpnia 2017 r. Dołączona do wniosku o przywrócenie terminu dokumentacja medyczna wskazuje, że skarżąca była hospitalizowana w okresie od 31 sierpnia 2017 r. do 8 września 2017 r., a zatem już po zwróceniu przysyłki przez Pocztę Polską S.A. do nadawcy. W ocenie Sądu twierdzenia skarżącej o przewlekłej niemożności odbioru przesyłki osobiście na poczcie nie znajdują uzasadnienia w przedstawionych dokumentach. W czasie oczekiwania przesyłki w Filii Urzędu Pocztowego "J. [...]" przy ul. M. [...] w J., oddalonego od miejsca zamieszkania skarżącej o ok. 200 metrów, skarżąca udała się w dniu 14 sierpnia 2017 r. do przychodni położonej przy ul. M. [...] w J., a więc położonej znacznie dalej niż Filia Urzędu Pocztowego od jej miejsca zamieszkania. Ponadto z załączonego do wniosku dokumentu nie wynika by skarżąca zobowiązana była do przebywania w domu, czy też leżenia, a także była w okresie awizowania przesyłki hospitalizowana. Skoro skarżąca mogła udać się w tym czasie do przychodni, tj. nie wymagała wizyty domowej, w ocenie Sądu mogła także zadbać o swoje sprawy urzędowe odbierając awizowaną przesyłkę na poczcie. Wobec powyższego zasadnym stało się stwierdzenie, że zachowanie skarżącej cechuje się brakiem należytej dbałości o własne interesy, a zatem przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia było niemożliwe. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie powołanych przepisów art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.