VI SA/Wa 204/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowo – Usługowego D. Sp. jawna z siedzibą w T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowo – Usługowego D. Sp. jawna z siedzibą w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania Przedsiębiorstwu Produkcyjno – Handlowo – Usługowemu D. Sp. jawna z siedzibą w T. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe D. Sp. jawna z siedzibą w T. (dalej też jako "skarżąca" lub "spółka") wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka wskazała, iż wartość środków trwałych wynosi 1 683 629, 67 złotych a wysokość zysku na koniec 2016 roku sięgnęła kwoty 86 625 złotych. Spółka wskazała przy tym, że stan konta na należącym do niej rachunku bankowym (prowadzonym w złotych polskich) wynosi 4 155 złotych. Podkreśliła, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego skarżąca przedłożyła zapisy z rachunków bankowych oraz bilans za rok 2016 i za okres pierwszych trzech miesięcy bieżącego roku. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Istotnym jest, że ustawodawca nie wprowadza wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale warunek braku środków, gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania. Co więcej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż osoba prawna obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (p. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 266/08; postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GZ 62/08; postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że sytuacja strony skarżącej nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Nie można bowiem w realiach przedmiotowej sprawy mówić o braku środków w sytuacji, w której z przedłożonych wydruków z rachunków bankowych spółki wynika, iż na te rachunki wpływają wpłaty od kontrahentów. Niektóre wpłaty przekraczały kwoty kilku tysięcy złotych (przykładowo 9 tysięcy złotych, 6 166 złotych, 5 141 złotych, 5 024 złotych, 9285 złotych). Niewątpliwe spółka dysponowała więc kwotami pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Co więcej, spółka odnotowała za ubiegły rok dochód na poziomie 86 625 złotych, przy przychodzie sięgającym kwoty 3 018 305 złotych. Reasumując, uznać należy, że skarżąca nie wykazała okoliczności niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przyznania prawa pomocy nie uzasadnia przy tym strata skarżącej za pierwszy kwartał bieżącego roku. Wyniosła ona 67 462 złotych przy przychodzie sięgającym kwoty 494 393 złotych. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniu z dnia 25 lutego 2010 r. (sygn. akt I FZ 10/10), w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Bilans przychodów i kosztów tworzony jest tymczasem na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie dochody skarżącej, należałoby stwierdzić, że jej działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.