VI SA/Wa 2266/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej oddala skargę M. L. występując z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2001 r., o wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej uzasadniał go tym, iż jest prezydentem miasta D., a więc osobą powszechnie znaną. Zajmowane przez niego stanowisko powoduje, że jako osoba powszechnie znana jest narażony na atak innych osób, w stopniu wyższym niż przeciętny obywatel. Organ I instancji uznał argumenty strony i decyzją z dnia [...] marca 2001 r. wydał bezterminowo pozwolenie na broń palną bojową w celu ochrony osobistej. W dniu [...] sierpnia 2006 r., organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia stronie przedmiotowego pozwolenia, z uwagi na uzyskaną informację z Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] marca 2006 r. o toczącym się wobec strony postępowaniu karnym w związku z postanowieniem Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. o przedstawieniu M. L. zarzutów popełnienia czynów z art. 231 § 1 k.k. i art. 296 § 1 i 3 k.k., tj. nadużycia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego ze szkodą dla interesu publicznego oraz karalnej niegospodarności. Jako osoba pełniąca funkcję publiczną prezydenta miasta, będąc zobowiązanym do zajmowania się sprawami finansowymi gminy, nie dopełnił ciążących na nim obowiązków, m.in. doprowadzając do zmiany zadania inwestycyjnego i dopuścił do zatwierdzenia specyfikacji warunków zamówienia do pierwszego i drugiego etapu przetargu zawierającej kryteria wyboru ofert opartych na wskaźnikach ocennych, uniemożliwiających wybór oferty najkorzystniejszej z punktu widzenia minimalizacji kosztów inwestycji, uczestniczył w komisji przetargowej w wyborze obsługi kredytu i kosztów eksploatacji, zawierał też niekorzystne dla gminy umowy i wybierał niekorzystne oferty, doprowadzając ostatecznie do realizacji inwestycji przekraczającej możliwości finansowe gminy, czym działał na szkodę interesu publicznego wyrządzając szkodę w wielkich rozmiarach w majątku gminy. W toku postępowania ustalono ponadto, że M. L. nie pełni już funkcji prezydenta miasta. 1 Biorąc powyższe pod uwagę Komendant Wojewódzki Policji w [...] uznał, na podstawi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), istnienie obligatoryjnych przesłanek cofnięcia stronie pozwolenia na broń i decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., cofnął przedmiotowe pozwolenie. Od decyzji tej strona wniosła w terminie odwołanie, w wyniku którego Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., utrzymał ją w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji. Od powyższej decyzji, strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który to wyrokiem z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 687/07, uchylił decyzje organów obydwu instancji, stwierdzając jednocześnie, że nie podlegają one wykonaniu. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że M. L. zarzucano popełnienie czynów przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego oraz przeciwko obrotowi gospodarczemu, a więc nie postawiono mu zarzutów popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu. Skoro nie są to przestępstwa przeciwko mieniu, to organy Policji powinny były wykazać, że wszczęcie przeciwko stronie postępowania karnego rodzi obawę użycia przez nią broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie sądu organy Policji powinny dokonać analizy charakteru zarzucanych czynów pod kątem cech charakteru strony, jej dotychczasowego życiem oraz do przestrzegania przez nią przepisów prawa. Ponadto, Sąd podkreślił, że cofnięcie pozwolenia z uwagi na zaprzestanie przez stronę pełnienia funkcji prezydenta miasta winno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym czy nadal, mimo tego faktu, istnieje zagrożenie jej życia lub zdrowia. W wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Komendant Wojewódzki Policji w [...], prowadząc ponownie postępowanie, wystąpił do Komendy Miejskiej Policji w D. oraz do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] o udzielenie informacji o M. L. oraz o ewentualnych zagrożeniach jego życia lub zdrowia. Zwrócił się także do Prokuratury Okręgowej w [...] o poinformowanie o sposobie zakończenia postępowania karnego i przesłanie dokumentu kończącego postępowanie. W dniu [...] listopada 2007 r. do organu wpłynęło pismo Łowczego Okręgowego PZŁ informujące, że strona jest członkiem niestowarzyszonym w kole łowieckim, a Zarząd nie posiada żadnych materiałów świadczących o jego nieodpowiednich zachowaniach i niewłaściwym obchodzeniu się z bronią. Z opinii sporządzonej przez jednostkę terenową Policji zaś wynikało, że strona w miejscu zamieszkania posiada pozytywną opinię, nie odnotowano interwencji w związku z jego zachowaniem, nie stwierdzono także, aby nadużywał alkoholu lub utrzymywał kontakty z osobami podejrzanymi. W toku postępowania M. L., w piśmie z dnia [...] listopada 2007 r. poinformował organ, iż otrzymywał w przeszłości anonimowe groźby. W sprawie tej prowadzono przez KMP w D. postępowanie, które zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawców. Dodatkowo podkreślił, iż nadal otrzymuje takie listy, ale nie inicjuje już kolejnych postępowań, a korespondencję wyrzuca, aby nie wzbudzać lęku u członków rodziny. W dniu [...] grudnia 2007 r., do organu wpłynęło pismo Komendanta Miejskiego Policji w D., potwierdzające fakt prowadzenia postępowania w sprawie gróźb karalnych kierowanych w stosunku do M. L. oraz o umorzeniu tego postępowania z powodu niewykrycia sprawcy. Do pisma załączone były dokumenty zgromadzone w sprawie. Organ I instancji zapoznał się też z materiałami postępowania karnego toczącego przeciwko M. L., m.in. postanowieniem w zakresie zabezpieczenia majątkowego, wydania rzeczy i zastosowania środków zapobiegawczych. W dniu [...] marca 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] na podstawie zebranego materiału w sprawie, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, 3 wydał decyzję cofającą M. L. pozwolenie na broń palną bojową. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż strona świadomie naruszyła porządek prawny, pełniąc funkcję szczególnego zaufania w gminie, działała na szkodę społeczności lokalnej. Jako posiadacza pozwolenia na broń takie działanie stawia stronę w negatywnym świetle. Organ podkreślił ponadto, że w jego ocenie ustały okoliczności, które w przeszłości zadecydowały o wydaniu pozwolenia na broń, ponieważ strona nie jest już prezydentem miasta i nie zostały stwierdzone fakty, które potwierdzałyby istnienie zagrożenia jej życia lub zdrowia. Od powyższej decyzji M. L. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniósł, iż decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, bowiem skarżący stanął pod zarzutem popełnienia typowego przestępstwa urzędniczego, a nie przestępstwa przeciwko mieniu. Z treści zarzutów wynika, że przypisane mu czyny pozostawały w związku z podejmowanymi przez niego działaniami inwestycyjnymi w ważnych dla gminy sprawach, jednak z akt sprawy nie wynikało aby dopuścił się działań wbrew interesowi mieszkańców gminy. Ponadto, podkreślił, że ze zgromadzonych materiałów wynika, iż jako osoba, która wiele lat pełniła funkcje publiczne, cieszył się zaufaniem i dobrą opinią. Jego dotychczasowa postawa życiowa wskazywał zatem, że nie mógłby użyć broni w celu sprzecznym z prawem. Zwrócił uwagę również na fakt, iż organ I instancji mylnie ustalił, że w jego przypadku ustały okoliczności, jakie w przeszłości zadecydowały o wydaniu mu pozwolenia oraz nie uzasadnił dlaczego obecnie nie powinien on czuć się zagrożony. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Komendant Główny Policji, na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, decyzja z dnia [...] sierpnia 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, iż M. L. przedstawiono zarzuty o popełnienie czynów z art. 231 § 1 k.k. i art. 296 § 1 i 3 k.k. sklasyfikowanych w kodeksie karnym jako przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz przeciwko obrotów gospodarczemu, czyli czynów nie wymienionych wprost w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stwierdził w związku z tym, że nie było obligatoryjnej przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 4 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, biorąc przy tym pod uwagę opinie o skarżącym. Opinie z miejsca zamieszkania oraz władz łowieckich o uprawnionym, jego dotychczasowy tryb życia, niekaralność oraz przestrzeganie przepisów w zakresie przechowywania broni i amunicji nie dawały podstaw do uznania, że po stronie M. L. istnieje uzasadniona obawy użycia przez niego broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy. Z tego względu brak było podstaw do cofnięcia pozwolenia na broń w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6. Komendant Główny Policji nie uznał powyższej przesłanki i nie powołał jej w podstawie prawnej własnej decyzji, natomiast uznał za uzasadnione zastosowanie w niniejszej sprawie dyspozycji art. 18 ust. 4 cytowanej ustawy. Z przepisu tego wynika, iż właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. Według organu M. L. nie wskazał na konkretne sytuacje, które potwierdziłyby istnienie realnego zagrożenia jego życia lub zdrowia, a wcześniejsze zezwolenie uzyskał tylko i wyłącznie z tytułu pełnionej funkcji. Organ wskazał, iż strona prowadząc Biuro Doradztwa Inwestycyjnego, nie będąc osobą publiczną, nie wyróżnia się na tle innych osób, zatem nie stanowi to okoliczności wystarczająco uzasadniającej zachowanie mu pozwolenia na tego rodzaju środek ochrony osobistej, jakim jest broń palna bojowa. Według organu, fakt otrzymywania anonimów, chociaż nie będący udziałem większości ludzi, nie przyniósł stronie żadnych negatywnych konsekwencji, zatem jej przekonanie, że groźby mogą zostać spełnione, jest subiektywne, zwłaszcza w sytuacji, gdy już od kilku lat nie pełni ona funkcji publicznej, a więc nie podejmuje też decyzji mających znaczenie dla społeczności lokalnej. Organ podkreślił, że subiektywne przekonanie skarżącego, iż może potencjalnie stać się obiektem napaści ze strony środowiska przestępczego, nie może stanowić okoliczności uzasadniającej dysponowanie przez niego pozwoleniem na broń bojową do ochrony osobistej. w skardze na tą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. W uzasadnieniu strona potrzymała argumentację zawartą w odwołaniu oraz dodała, iż autor nadsyłanych anonimów nie został do chwili obecnej ujęty, zatem zagrożenie życia i zdrowia rodziny skarżącego nie ustało. Podkreślano ponadto, iż anonimy nie były kierowane 5 do prezydenta miasta, lecz do jego osoby w sposób zindywidualizowany imieniem i nazwiskiem, zatem zagrożenie nie ustało z momentem zakończenia pełnienia przez niego funkcji publicznej. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji określał przepis art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Stosownie do tego przepisu właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. Okoliczność uzasadniająca wydanie pozwolenia na broń palną bojową została przez skarżącego wyraźnie określona we wniosku z dnia [...] stycznia 2001 r., w którym podał, że występuje o pozwolenie na broń z przeznaczeniem do ochrony osobistej z tego powodu, iż pełniąc funkcję Prezydenta Miasta D., jako osoba publiczna jest narażony na ataki innych osób w stopniu wyższym niż 6 przeciętny obywatel. Zatem organ Policji wydając skarżącemu pozwolenie na ten rodzaj broni kierował się dwoma wskazanymi przez wnioskodawcę przesłankami -funkcją publiczną jaką pełnił skarżący, narażającą go na ponadprzeciętne zagrożenie oraz przeznaczeniem broni do ochrony osobistej. W skardze M. L. podnosił, że obecnie kierowane są w stosunku do niego, a uprzednio również do jego żony groźby karalne. Okoliczność kierowania w stosunku do jego żony gróźb nie była przesłanką wydania pozwolenia na broń skarżącemu. Zatem jeżeli jego żona czuje się nadal zagrożona może o takie pozwolenie wystąpić, podobnie jak skarżący może wystąpić o nowe pozwolenie na broń palną bojową lecz już nie wyłącznie do ochrony osobistej, ale także do ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia (art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji). Okolicznością faktyczną uzasadniającą wydanie (utrzymanie) pozwolenia na broń jest szczególne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy co skarżący we wniosku o wydanie pozwolenia wykazał - pełnienie funkcji Prezydenta Miasta D. Bezspornie, na co wskazuje treść art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji ocena, czy obecnie takie szczególne zagrożenie dla skarżącego występuje, należy do organów Policji. Organy Policji dokonując tej oceny kierują się posiadaną z urzędu wiedzą dotyczącą bezpieczeństwa powszechnego, w tym bezpieczeństwa lokalnego. Jeżeli zatem stwierdzają, że zagrożenie życia lub zdrowia osoby wnioskującej o udzielenie (pozostawienie) pozwolenia na broń bojową do ochrony osobistej nie przekracza istotnie takiego zagrożenia w relacji do innych osób, wówczas decyzja odmowna jest uzasadniona. Prowadzenie działalności zawodowej wiążącej się z doradztwem inwestycyjnym nie stanowi o szczególnym zagrożeniu życia osób wykonujących taką działalność. Zaskarżona decyzja, wskazując na tę okoliczność, w ocenie Sądu w składzie orzekającym, dokonała właściwej oceny zagrożenia życia lub zdrowia skarżącego. Zasady wynikające z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji określają ścisłą reglamentacje broni, jako że uprawnienie do jej posiadania nie zostało zaliczone do wolności i praw obywatelskich w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 587/05, wyrok WSA w Warszawie z 24 maja 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 611/07). Brak poczucia bezpieczeństwa, z różnych powodów, deklaruje bardzo wiele osób. Nie oznacza to jednak obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie 7 wystąpił (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 marca 2003 r. sygn. akt III SA 1857/01, wyrok WSA w Warszawie z 29 listopada 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1825/06). W ocenie Sądu w składzie orzekającym, sprawowanie uprzednio przez skarżącego funkcji prezydenta miasta nie przemawia za pozostawieniem pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej podobnie, jak było to podkreślane wielokrotnie w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż także praca w przeszłości w organach ścigania nie jest wystarczającym uzasadnieniem do posiadania broni. Z akt sprawy wynika, że skarżący otrzymał anonim z pogróżkami w 2002 r. lecz Komenda Miejska Policji w D. nie stwierdziła, by M. L. w latach 2002 i 2003 nadal zgłaszał zdarzenia dotyczące jego zagrożenia życia lub zdrowia. Nie były również prowadzone postępowania w takich sprawach z udziałem skarżącego jako pokrzywdzonego. M. L. podnosił, że anonimy z groźbami nadal były do niego kierowane, lecz wyrzucał je by nie straszyć rodziny. Zachowanie skarżącego należy uznać za wskazujące na to, że swoje bezpieczeństwo nie traktował jako szczególnie zagrożone, nie poddając tego zagrożenia obiektywnej ocenie organów ścigania. Podkreślenia natomiast wymaga, że zagrożenie życia lub zdrowia, uzasadniające zachowanie broni, musi być obiektywne, aktualne i realne, a przede wszystkim ponadprzeciętne w konkretnym środowisku lokalnym. Sam fakt otrzymywania anonimów, dlatego że poprzednio M. L. podejmował decyzje istotne dla społeczności lokalnej, nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania obiektywnego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia skarżącego, co zdaniem Sądu organ administracji wykazał w zaskarżonej decyzji. Każdy urzędnik powinien liczyć się z tym, że jego decyzje nie będą akceptowane przez wszystkich, których mogą dotyczyć. Zgodnie z treścią art. 10 ustawy o broni i amunicji to organy Policji w każdym przypadku dokonują oceny czy okoliczności, na które powołuje się wnioskujący o pozwolenie na broń, uzasadniają jej wydanie lub pozostawienie. Stwierdzenie, czy w konkretnym przypadku takie okoliczności występują, należy wyłącznie do organów Policji, które w tym zakresie mogą prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, a jej zasady nie podlegają kontroli Sądu. Organy Policji, w ramach posiadanej wiedzy, zdaniem Sądu zgodnie 8 z art. 80 k.p.a., dokonały oceny obiektywnego obecnego zagrożenia M. L., nie stwierdzając by pozostawienie broni skarżącemu było uzasadnione okolicznościami, na które się powoływał. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. 9