VI SA/Wa 2401/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-11
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Magdalena Bosakirska, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Policji ma obowiązek odmówić dopuszczenia do posiadania broni palnej funkcjonariusza Straży Ochrony Kolei, wobec którego toczy się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu, pomimo pozytywnych opinii z miejsca pracy i zamieszkania?Ratio decidendi
Organ Policji ma obowiązek odmówić dopuszczenia do posiadania broni palnej osobie, wobec której toczy się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten ma charakter obligatoryjny i przesądza o istnieniu uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niezależnie od pozytywnych opinii z miejsca pracy i zamieszkania.Stan faktyczny
Skarżący S. G. ubiegał się o dopuszczenie do wykonywania zadań z użyciem broni palnej na wyposażeniu Straży Ochrony Kolei. Komendant Wojewódzki Policji odmówił dopuszczenia, powołując się na toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o kradzież (art. 278 § 1 k.k.). Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że postępowanie karne jest wynikiem nieporozumienia, a on sam posiada pozytywne opinie z miejsca pracy i zamieszkania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do posiadania broni palnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmawiającą dopuszczenia skarżącego S. G. do wykonywania zadań z użyciem broni znajdującej się na wyposażeniu Straży Ochrony Kolei.
Do podjęcia tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia [...] marca 2007 r. Komendant Regionu Straży Ochrony Kolei w [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wydanie decyzji dopuszczającej do pracy z bronią [...] funkcjonariuszy Straży Ochrony Kolei, a wśród nich S. G..
Komendant Wojewódzki Policji w [...] powziął wiadomość, że w stosunku do S. G. toczy się postępowanie karne przed Sadem Rejonowym w B. [...] Wydział Grodzki o czyn z art. z art. 278 § 1 k.k. (kradzież) i w związku z powyższym, powołując się na art.97 § 1 p.4 kpa, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie dopuszczenia skarżącego do wykonywania zadań z bronią palną. Postanowienie to w wyniku rozpoznania zażalenia, a następnie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesionej przez S. G. zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 2000/07, który wskazał, że w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie jest koniecznym warunkiem wydania decyzji.
Kontynuując postępowanie administracyjne organ ustalił, że wyrokiem z dnia [...] stycznia 2008 r. Sąd Rejonowy w B. sygn. akt [...] orzekł, iż S. G. działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą dokonał wyrębu, a następnie zabrał w celu przywłaszczenia z działki leśnej drzewa, czym wypełnił znamiona czynu z art. 278 § 1 kk. Sąd uznał jednak, iż jest to czyn mniejszej wagi i postępowanie karne wobec S. G. warunkowo umorzył na okres dwóch lat próby. W wyniku apelacji złożonej przez prokuratora i oskarżycieli posiłkowych wyrok ten został uchylony wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2008 r. sygn. akt. [...], który przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.
Organ przeprowadził wywiad środowiskowy. Z dokumentu tego wynika, że S. G. w miejscu zamieszkania ma pozytywną opinię, nie odnotowano skarg sąsiedzkich, nie ma skłonności do nadużywania alkoholu ani innych nałogów, nie stwierdzono u niego przeciwwskazań w kwestii dopuszczenia do wykonywania zadań z bronią palną. Był notowany w związku z przestępstwem z art. 278 § 1 kk.
Wedle opinii Komendy Regionalnej Straży Ochrony Kolei w [...], skarżący jest pracownikiem sumiennym i zdyscyplinowanym, posiada wysokie kwalifikacje zawodowe i duże doświadczenie zawodowe, przejawia własną inicjatywę i zaangażowanie podczas wykonywania obowiązków służbowych, jest bezkonfliktowy i cechuje się wzorową kulturą osobistą, a swoją postawą jest przykładem dla innych pracowników.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji na podstawie art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm., dalej cytowana jako u.b.a.) odmówił dopuszczenia S. G. do wykonywania zadań z użyciem broni znajdującej się na wyposażeniu Straży Ochrony Kolei.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż przed wydaniem decyzji wziął pod uwagę wszelkie okoliczności, które mogły rozstrzygnąć postępowanie na korzyść strony tj. pozytywną opinię z miejsca zamieszkania i zatrudnienia. Pomimo tych opinii organ stwierdził, że zachowanie strony spowodowało uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Czyn popełniony przez skarżącego należy do kategorii przestępstw przeciwko mieniu, bezpośrednio wymienionych przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. jako szczególnie uzasadniający istnienie obawy, użycia broni przez jej posiadacza w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Popełnienie przez stronę przestępstwa przeciwko mieniu sprawia, że nie wykazuje ona nieskazitelnej postawy, jakiej oczekuje się od osób, które mogą posiadać i posługiwać się bronią, nawet jeśli miałoby to mieć miejsce tylko podczas wykonywania czynności służbowych.
Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji do Komendanta Głównego Policji. W ocenie skarżącego decyzja odmawiająca dopuszczenia go do wykonywania zadań z użyciem broni znajdującej się na wyposażeniu Straży Ochrony Kolei jest dla niego krzywdząca, bowiem jej uprawomocnienie spowoduje zwolnienie skarżącego z pracy, co wyrządzi niepowetowaną szkodę jego rodzinie i sprawi, iż powiększy on grono osób bezrobotnych. Wskazał, iż od 20 lat nieprzerwanie pracuje w Straży Ochrony Kolei i w miejscu pracy oraz w środowisku, którym mieszka posiada jak najlepszą opinię. Drzewa wyciął jego nieżyjący już ojciec, a on przejął od niego gospodarstwo i w ten sposób został uznany winnym kradzieży drzewa. Podkreślił, iż od wielu lat czynnie współpracuje z policją w rejonie [...].
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdza, że przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu należącego do kategorii przestępstw przeciwko mieniu. Zasady tzw. dopuszczenia do posiadania broni przy wykonywaniu określonego rodzaju czynności służbowych regulują przepisy u.b.a., a konkretnie art. 30 ust. 1 który stanowi, że dopuszczenie do posiadania broni następuje z zachowaniem zasad z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Przepis tego artykułu ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organy Policji automatycznie odmawiają wydania pozwolenia na broń (w tym przypadku dopuszczenia) osobom, które zostały skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o taki czyn. Na rozstrzygnięcie organu nie ma więc wpływu pozytywna opinia o skarżącym z miejsca pracy i zamieszkania i wieloletnia praca w Służbie Ochrony Kolei, ponieważ jako osoba popełniająca czyn godzący w mienie, nie może korzystać z reglamentowanego prawa do dysponowania bronią, zatem inna decyzja nie mogła zapaść.
Skargę na decyzję ostateczną Komendanta Głównego Policji S. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji i poprzedzającej jej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazał na naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Organy obu instancji zaniechały zapoznania się z aktami sprawy karnej i w związku z tym pominęły okoliczności, w jakich doszło do wycięcia drzew. Postępowanie karne, jakie toczy się przeciwko skarżącemu jest wynikiem pomówienia sąsiadów i nieszczęśliwego zbiegu okoliczności.
W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ podkreślił, że zasady dopuszczenia do posiadania broni z art. 30 u.b.a. są określone w art. 15 ust.1-5 oraz art. 16 u.b.a., zatem stosuje się w takiej sytuacji art. 15 ust.1 pkt 6 u.b.a., który stanowi, iż odmawia się wydania pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że użyją broni w interesie sprzecznym z zasadami bezpieczeństwa i porządku publicznego w szczególności skazanym za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo przeciwko, którym toczy się postępowanie o takie przestępstwa. Organ nie ma możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy, bowiem ustawodawca zobowiązał go do cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia określonych okoliczności, które w niniejszej sprawie miały miejsce i dlatego odmówił dopuszczenia skarżącego do wykonywania zadań służbowych z użyciem broni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji były przepisy u.b.a., które ustanawiają zasady tzw. dopuszczenia do posiadania broni przy wykonywaniu określonego rodzaju zadań, w tym obowiązków pracowniczych. Jak wynika z zapisu art. 30 ust. 1 u.b.a., osoby fizyczne zatrudnione przez podmioty wymienione w art. 29 ust. 1 tej ustawy, tj. w szczególności przez urzędy, instytucje, zakłady, przedsiębiorców i inne podmioty, których pracownikom broń jest niezbędna do ochrony osobistej w związku z wykonywaniem przez nich obowiązków pracowniczych związanych ze szczególnym narażeniem na zamach przeciwko życiu lub zdrowiu, przy wykonywaniu przypisanych im zadań, (do których to podmiotów należy Służba Ochrony Kolei) mogą zostać dopuszczone do posiadania broni w czasie wykonywania tych zadań. Dopuszczenie do posiadania broni następuje w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej przez właściwy organ Policji, o czym przesądza art. 30 ust. 2 u.b.a. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu dopuszczenie do posiadania broni następuje z zachowaniem zasad wynikających z postanowień art. 15 ust. 1-5 oraz art. 16 ust. 1 u.b.a.
Zgodnie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. organ Policji nie wydaje pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw.
Powyższe uregulowanie ma charakter jednoznaczny. Użycie słów "w szczególności" poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Pozwolenie na broń nie może więc być wydane osobom wymienionym po słowach "w szczególności...", a także innym osobom, co do których organ poweźmie uzasadnioną obawę, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę.
Odmienne rozumienie przepisu prowadziłoby do wniosku, że cała jego część zaczynająca się od słów "w szczególności..." jest zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak zawsze, i w każdym przypadku oceniać, czy co do konkretnej osoby, w konkretnej sytuacji istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni.
Taka interpretacja art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest prezentowana w licznych orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i akceptowana przez Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia 30 sierpnia 2007 r. II OSK 1166/06, NSA wyjaśnił wprost, że "w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę /.../ stwierdził, że obawę taką mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje, że osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo osoby, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.", (por. także wyroki NSA z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 863/06, z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 356/07, z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1390/07, z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1211/07). Pogląd ten Sąd w pełni podziela.
W świetle powyższego uznać należy, że z woli ustawodawcy, osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa, są uznane za stwarzające obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Prawo do dysponowania bronią jest uprawnieniem wyjątkowym, a jego przyznanie jest ściśle reglamentowane i obwarowane spełnieniem szeregu warunków. Taki stan rzeczy podyktowany jest oczywistą okolicznością, iż z każdym posiadaniem broni wiążą się zagrożenia jej niewłaściwego użycia, a spełnienie warunków ustawowych ma te zagrożenia minimalizować. Z tych względów, chroniąc interes społeczny, ustawodawca zakazał wydawania pozwoleń na broń (dopuszczenia do posiadania broni) m.in. osobom, przeciwko którym toczy się postępowanie karne za przestępstwa przeciwko mieniu. Uznał, że takie osoby, nie powinny dysponować bronią. Ustawodawca uznał, że interes publiczny ma tu bezwzględny priorytet przed interesem posiadających pozwolenie na broń. Osoby, które utraciły przymiot nieskazitelności, gdyż zostały skazane za przestępstwa przeciwko mieniu - nie mogą dysponować bronią.
Skoro organ prawidłowo ustalił, że skarżący w dacie decyzji był osobą, przeciwko której toczy się postępowanie karne za przestępstwo przeciwko mieniu, to w świetle powołanych wyżej wywodów, okoliczność ta przesądza, iż należy on do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą dysponować bronią.
W tej sytuacji, z uwagi na treść art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. w związku z art. 30 u.b.a., nie narusza prawa decyzja o odmowie dopuszczenia do posiadania broni oparta na ustaleniu, iż toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o kradzież, stanowiło przesłankę uniemożliwiającą dopuszczenie skarżącego do posiadania broni w czasie wykonywania zadań.
Zważywszy powyższe Sąd uznał, że kontrolowane decyzje odpowiadają prawu, a zarzuty skargi są nieuzasadnione.
W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło