VI SA/Wa 2471/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-25
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Maria Jagielska, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustanie okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę wydania pozwolenia na broń palną bojową do celów ochrony osobistej, uzasadnia cofnięcie tego pozwolenia na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, nawet jeśli wnioskodawca twierdzi, że nadal istnieje realne i ponadprzeciętne zagrożenie jego życia lub zdrowia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie pozwolenia na broń palną bojową do celów ochrony osobistej na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji jest uzasadnione, gdy ustają okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę jego wydania. Prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane i wymaga wykazania realnego, stałego, ponadprzeciętnego i obiektywnego zagrożenia życia lub zdrowia, a nie jedynie subiektywnego przekonania strony. Samo pełnienie funkcji publicznych, posiadanie majątku czy zamieszkiwanie w odludnym miejscu nie stanowi wystarczającej przesłanki do utrzymania pozwolenia, jeśli nie towarzyszy mu udowodnione, ponadprzeciętne zagrożenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej T. S. Pozwolenie zostało pierwotnie wydane w związku z pełnieniem przez skarżącego funkcji publicznej. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji cofających pozwolenie, organy Policji ponownie prowadziły postępowanie, analizując zarzuty karne przeciwko skarżącemu oraz jego twierdzenia o zagrożeniu życia i zdrowia. Ostatecznie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia, uznając, że ustały okoliczności faktyczne uzasadniające jego wydanie i brak jest dowodów na istnienie realnego, ponadprzeciętnego zagrożenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej oddala skargę
Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2006 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.) cofnięto p. T. S. (dalej: stronie, skarżącemu) pozwolenie na broń palną bojową.
Podstawą wszczęcia postępowania w sprawie była informacja, że w dniu [...] listopada 2005 r. stronie zostały przedstawione zarzuty o to, że w okresie od lipca 2001 r. do [...] kwietnia 2002 r. w D., pełniąc funkcję publiczną [...] Miasta D. będąc uprawnionym z racji pełnienia tej funkcji do zajmowania się sprawami finansowymi Gminy D., nie dopełnił ciążących na nim w tym zakresie obowiązków, działając na szkodę interesu publicznego w ten sposób, że będąc w związku ze sprawowaną funkcją powołany do uczestnictwa na prawach członka w pracach Komitetu Przetargowego powołanego do prywatyzacji P. sp. z o.o. w D., wbrew opinii firmy "W. ", powołanej do oceny ofert na zakup akcji P. w D., głosował za wyborem oferty Firmy R., niekorzystnej dla Gminy D. i P. oferty Firmy R., a następnie podpisał [...] kwietnia 2002 r. porozumienie wspólników oraz umowę prywatyzacyjną zawierającą niekorzystne dla Gminy D. i P. zapisy dotyczące wypłaty na rzecz Firmy R. w okresie 25 lat świadczeń z tytułu know-how w wysokości łącznej co najmniej [...] zł, wypłaty dywidendy w wysokości 51 % w zamian za objęcie 34 % udziałów, ponoszenia przez Gminę D. odpowiedzialności wobec inwestora za zaległości podatkowe do wysokości [...]- zł rocznie, dokonywania dopłat na rzecz R. w wypadku nie uzyskania przez Spółkę p. zaplanowanego zysku zapewniającego marże na poziomie 3,5 do 8 %, doprowadzając w ten sposób do prywatyzacji Spółki P., czym wyrządził szkodę znacznych rozmiarów w majątku gminy D. w łącznej wysokości co najmniej [...] zł, tj. popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk. i art. 296 § 1 i 3 kk. w zw. z art. 11 § 2 kk.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K.
WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lipca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 761/07, uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. cofającą stronie pozwolenie na broń palną bojową i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, że organ Policji winien w sposób precyzyjny i jednoznaczny wyjaśnić dlaczego uznaje, iż dotychczasowe zachowanie strony oraz jej cechy charakteru dają podstawę do negatywnej oceny strony w kontekście art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Sąd wskazał także, iż organ prowadzący postępowanie winien dokonać oceny zgromadzonego materiału dowodowego, ewentualnie go uzupełnić, aby móc kompleksowo ocenić postawę strony jako posiadacza broni w celu realizacji przesłanki wskazanej w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Sąd wskazał też, że organy Policji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący zastosowania przepisu art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji jako przesłanki uzasadniającej cofnięcie stronie pozwolenia. Nadto Sąd wskazał, że organ I instancji nie poinformował o tym strony w toku postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia i nie wyjaśnił, czy istnieje zagrożenie strony związane ze sprawowaniem funkcji publicznej ani nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie.
Organ I instancji w toku ponownie prowadzonego postępowania uzupełnił materiały dowodowe, zwracając się o dodatkowe informacje do K. w K., Prokuratury Okręgowej w B.(wgląd do akt postępowania karnego dotyczącego strony, sygn. akt [...]) oraz Komendy Miejskiej Policji w D.(zebranie o stronie opinii w miejscu zamieszkania oraz o udzielenie informacji, czy zgłaszała zdarzenia świadczące o zagrożeniu jej życia lub zdrowia). Zwrócono się także do strony o wskazanie zdarzeń świadczących o zagrożeniu jej życia i zdrowia.
W dniu [...] grudnia 2007 r. wpłynęło pismo zainteresowanego, w którym poinformował, że:
- od 1994 r. do 2006 r. był [...] w D.,
- w latach 1996 -1999 odbywał etatową aplikację prokuratorską i uczestniczył w czynnościach procesowych,
- od 1999 r. do 2002 r. pełnił funkcję [...] Miasta D.,
- przez dwie kadencje był ławnikiem sądowym (w tym przez jedną kadencję w Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w K.),
- od grudnia 2006 r. pełni funkcję Prezesa Z. Sp. z o.o. w D., posiada majątek przekraczający milion złotych i wysokie dochody,
- aktualnie kończy budowę domu, który znajduje się w miejscu odludnym, gdzie w niedługim czasie zamierza się przeprowadzić,
- wielokrotnie dokonywano włamań do jego samochodów,
- kilkakrotnie grożono mu, lecz nie miało to formy gróźb karalnych,
- w 2006 r. na terenie miasta D. rozrzucono ulotki pomawiające go o popełnienie przestępstw i szkalujących jego dobre imię.
Strona stwierdziła, że z wymienionych powodów uzasadnione jest posiadanie przez nią broni palnej bojowej.
Organ I instancji uzyskał także uwierzytelnione kserokopie materiałów z prowadzonego przeciwko stronie przez Prokuraturę Okręgową w B. postępowania karnego o czyn z art. 231 § 1 kk. i art. 296 § 1 i 3 kk. w zw. z art. 11 § 2 kk. Uzyskano także pozytywną opinię o stronie z miejsca zamieszkania oraz informację z Komendy Miejskiej Policji w D., z której wynika, iż strona nie zgłaszała zdarzeń świadczących o zagrożeniu jej życia i zdrowia i nie były prowadzone żadne postępowania w takich sprawach. Z informacji tej wynika także, iż przed ok. 7 latami strona zgłosiła włamanie do samochodu i sprawa została umorzona z powodu niewykrycia sprawcy. W prowadzonym postępowaniu uzyskano także informację z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynika, że strona jest osobą niekaraną.
Strona podczas przesłuchania zeznała, że wielokrotnie na posiedzeniach Rady Miejskiej D. oraz Komisji Rewizyjnej ówczesny Prezydent Miasta oraz jego pełnomocnik informowali go, żeby nie krytykował prezydenta, bo "jeszcze zobaczy". Strona zeznała, iż właśnie to miała na myśli wskazując, że jej grożono. Zeznała też, że innych gróźb nie miała. Poinformowała także, że pamięta 4 włamania do jej samochodów (wszystkie miały miejsce podczas jej nieobecności). Zeznała, że w jednym przypadku (ok. 3-4 lat temu) sprawca został ujęty na gorącym uczynku, a ok. 7-8 lat temu sprawa włamania do jej samochodu została umorzona z powodu niewykrycia sprawcy. Podała, że dwóch włamań nie zgłaszała Policji. Poinformowała też, że ok. 4 lat temu na parkingu Urzędu Miejskiego w D. porysowano jej samochód. Zeznała, że nie informowała o tym Policji. Podała też, że obecnie mieszka w swoim domu, który znajduje się na odludziu, a posesja graniczy z lasem. Wskazała też, że z uwagi na pełnioną wcześniej funkcję [...] Miasta D. jest osobą powszechnie znaną i wielokrotnie spotykała się z przypadkami wrogości wobec niej, czego dowodem są rozrzucone po mieście ulotki szkalujące jej osobę i przedłożyła kserokopie tych ulotek. Strona zeznała także, iż obecnie pełni funkcję Prezesa Zarządu Spółki, która jest w 100 % własnością Urzędu Miasta w D. i nadal ma kontakt z mieszkańcami. Podała, że z tych powodów zagrożenie jej życia i zdrowia nadal istnieje i broń palna bojowa jest jej niezbędna do ochrony osobistej.
Po wyjaśnieniu sprawy decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lutego 2008 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 20 oraz art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, art. 104 i 268a K.p.a., cofnięto stronie pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej.
Skarżący ponownie złożył odwołanie od ww. decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. i Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał, iż organ prowadzący postępowanie zaliczył stronę do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji tylko na podstawie informacji, iż jest ona podejrzana o popełnienie przestępstw z art. 231 § 1 kk. i art. 296 § 1 i 3 kk., tj. o popełnienie czynów przeciwko działalności instytucji państwowych i samorządu terytorialnego oraz przeciwko obrotowi gospodarczemu. Nadto wskazał, że sam fakt prowadzenia postępowania karnego czy wydania wyroku w stosunku do osoby posiadającej pozwolenie za jakiekolwiek przestępstwo nie jest - zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych - wystarczający do zaliczenia jej do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ II instancji wskazał też, że zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy nie potwierdził, aby dotychczasowy tryb życia strony lub jej cechy charakteru, świadczyły o tym, że mogłaby ona użyć broni niezgodnie z przeznaczeniem. Organ II instancji uznał, iż brak jest podstaw do zaliczenia strony do osób, które mogą użyć broni przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu i usunął przepis art. 18 ust. 1 pkt,2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji z podstawy prawnej decyzji cofającej stronie pozwolenie.
Komendant Główny Policji odnosząc się do drugiej przesłanki stanowiącej podstawę cofnięcia stronie pozwolenia, tj. art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, wskazał, iż przepis ten ma charakter fakultatywny i decyzja wydana na jego podstawie ma charakter uznaniowy. Oznacza to m.in., że organ prowadzący postępowanie na tej podstawie prawnej winien dokonywać oceny zebranego materiału dowodowego w świetle dyspozycji art. 7 K.p.a., uwzględniając tak interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Winien zatem wyważyć rację tych interesów i wykazać jakie okoliczności ustalone w danej sprawie przeważyły w przyznaniu pierwszeństwa interesowi społecznemu. Organ II instancji wskazał też, iż organ prowadzący postępowanie nie zweryfikował okoliczności wskazanych przez stronę, które jej zdaniem uzasadniają dalsze posiadanie broni.
Organ I instancji w toku ponownie prowadzonego postępowania zwrócił się do strony o sprecyzowanie wniosków dowodowych dotyczących zagrożenia jej życia i zdrowia. Zwrócił się także do Komendy Miejskiej Policji w D. o udzielenie informacji czy strona informowała o zdarzeniach wskazanych w powołanym wyżej piśmie z dnia [...] grudnia 2007 r. Zwrócił się także o informację czy były prowadzone postępowania w tych sprawach i jakimi wynikami się zakończyły.
Strona w kolejnym piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 r. potwierdziła wcześniej udzielone informacje.
Organ prowadzący postępowanie uzyskał uwierzytelnione kserokopie części materiałów z postępowania karnego prowadzonego przeciwko stronie najpierw przez Prokuraturę Okręgową w B., a obecnie przez Prokuraturę Okręgową w G. pod sygn. akt [...] z postępowania karnego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w D. sygn. akt [...] dot. byłego [...] Miasta D. p. K. B. oraz z postępowania karnego, sygn. akt [...], w sprawie podżegania do składania fałszywych zeznań, fałszywych oskarżeń przez p. Z. L. w 2003 r. na terenie D. i K., tj. o czyn z art. 18 § 2 kk. w zw. z art. 233 § 1 kk. i art. 234 kk. i 235 kk. przy zast. art. 11 § 2 kk.
Do organu prowadzącego postępowanie wpłynęła również informacja z Komendy Miejskiej Policji w D., z której wynika, że strona nie zgłaszała zdarzeń świadczących o zagrożeniu jej życia i zdrowia i nie były prowadzone postępowania w takich sprawach.
Zgodnie z art. 10 K.p.a. stronie zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowaniu i zapoznania się z materiałami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów; strona z prawa tego skorzystała i zapoznała się z materiałami sprawy, nie wnosząc uwag.
Podczas przesłuchania zainteresowany zeznał, że prowadzone wobec niego postępowanie karne, jak i sprawa dotycząca fałszywych oskarżeń, mają podłoże polityczne. Zeznał też, iż nakłanianie do fałszywego oskarżenia go obrazuje skrajnie negatywne nastawienie do niego osób, które występują również w charakterze świadków w postępowaniu karnym toczącym się wobec niego. Strona podała też, iż z racji piastowanego stanowiska publicznego jest zmuszona do przemieszczania się w różne miejsca i o różnych porach. Nadal istnieje więc zagrożenie jej życia i zdrowia i nadal istnieją okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania pozwolenia na broń.
Decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2008 r., wydaną na podstawie m.in. art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji ponownie cofnięto stronie pozwolenie na broń palną bojową.
Organ orzekający w sprawie podzielił stanowisko Komendanta Głównego Policji, iż dotychczasowy tryb życia strony i jej cechy charakteru nie świadczą o tym, aby mogłaby ona użyć broni w sposób niezgodny z prawem ani w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wskazał też, iż strona cieszy się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania i nie podejmowano wobec niej interwencji policyjnych ani nie popełniła przestępstwa w ciągu ostatnich lat. Brak zatem podstaw do cofnięcia pozwolenia na broń w oparciu o przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Jednocześnie zauważył, że skarżący uzyskał pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej w 2001 r. w związku z pełnieniem funkcji [...] Miasta D. W prowadzonym postępowaniu ustalono, iż strona w okresie od [...] maja 2004 r. do [...] grudnia 2006 r. była zatrudniona w B. w K., a od dnia [...] grudnia 2006 r. do nadal jest zatrudniona na stanowisku Prezesa Zarządu M. Sp. z o.o. w D. Zatem nie pełni funkcji [...] Miasta D. i ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania stronie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej.
Niemniej jednak organ prowadzący postępowanie zbadał czy mimo, iż ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania stronie pozwolenia, istnieje zagrożenie jej życia albo zdrowia, uzasadniające dalsze posiadanie broni.
W ocenie organu, zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, iż takie zagrożenie istnieje. W postępowaniu nie ustalono zdarzeń, które świadczyłyby o tym, że strona znalazła się kiedykolwiek w sytuacji zagrażającej jej życiu albo zdrowiu. Nie ustalono również okoliczności, które świadczyłyby o tym, że strona z racji zajmowanego obecnie stanowiska czy w związku z mieszkaniem w domu znajdującym się na skraju lasu znalazła się w niebezpieczeństwie. Z uzyskanej informacji z Komendy Miejskiej Policji w D.wynika również, iż strona nie zgłaszała zdarzeń świadczących o zagrożeniu jej życia albo zdrowia. Skarżący również nie wskazał zdarzeń, które świadczyłyby o tym, że znalazł się kiedykolwiek w sytuacji zagrażającej bezpośrednio jego życiu lub zdrowiu.
Z uzyskanych materiałów z prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w S. postępowania karnego w sprawie podżegania do składania fałszywych zeznań, fałszywych oskarżeń również nie wynika, aby istniało zagrożenie życia albo zdrowia strony. Nadto zdarzenie to miało miejsce przed kilkoma laty (2003 r.) i nie może stanowić przesłanki do pozostawienia stronie pozwolenia. Z materiałów postępowania karnego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w D., sygn. akt [...], dot. byłego zastępcy prezydenta Miasta D. także nie wynika, aby zagrożenie strony było realne. Postępowanie to dotyczyło pośrednictwa w załatwieniu wyboru ofert dotyczących dzierżawy Cmentarza Komunalnego w D. w zamian za przyjęcie korzyści majątkowej.
Z materiałów z prowadzonego najpierw przez Prokuraturę Okręgową w B., a obecnie przez Prokuraturę Okręgową w G. pod sygn. akt [...] postępowania karnego dot. strony również nie wynika, aby istniało zagrożenie jej życia albo zdrowia przez osoby uczestniczące w tym postępowaniu. Strona nigdy w związku z tymi sprawami nie znalazła się w niebezpieczeństwie i żadna z osób uczestniczących w tych postępowaniach nie stwarzała sytuacji, w których strona mogłaby czuć się zagrożona.
Organ I instancji oceniając zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy przyznał pierwszeństwo interesowi społecznemu i uznał, że istnieje przesłanka do cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną bojową na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. Pozwolenie na broń strona uzyskała wyłącznie w związku z pełnieniem funkcji [...] Miasta D. Zatem pozwolenia tego udzielono stronie z uwagi na pełnioną przez nią funkcję publiczną w jednostce samorządu terytorialnego. Bezsprzecznie w chwili obecnej strona nie pełni już tej funkcji, a zatem okoliczności, które uzasadniały wydanie pozwolenia ustały. Jednocześnie strona nie dowiodła, iż w chwili obecnej istnieją nowe okoliczności, które uzasadniałyby pozostawienie jej pozwolenia na broń. Okoliczności takich organ I instancji nie ustalił także w wyniku czynności dowodowych przeprowadzonych z urzędu. W prowadzonym postępowaniu nie ustalono okoliczności, które dawałyby podstawę do uznania, iż życie i zdrowie strony jest zagrożone i musi posiadać broń palną bojową do ochrony osobistej. Broń palna bojowa winna być jedynie w posiadaniu osób, których zagrożenie jest realne i ponadprzeciętne. W przypadku, gdy takich okoliczności brak, organ Policji cofa pozwolenie na broń. Zatem za cofnięciem pozwolenia przemawia interes społeczny, który przejawia się tym, aby w rękach osób fizycznych nie znajdowało się broni więcej niż to wynika z rzeczywistej potrzeby realizacji celu, dla którego pozwolenie przyznano. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego interes strony musi ustąpić interesowi społecznemu - ważnemu i znaczącemu, polegającemu na dbałości o bezpieczeństwo i porządek publiczny, a nie interesowi strony w posiadaniu prawa do broni. Pozostawienie stronie pozwolenia stałoby w sprzeczności z tymi dobrami. Interes społeczny wymaga bowiem, aby pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej posiadały wyłącznie osoby zagrożone szczególnie zamachem na życie lub zdrowie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył zainteresowany zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, art. 7 K.p.a. oraz błędy w ustaleniach faktycznych. W związku z tym wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania.
W ocenie strony, [...] Komendant Wojewódzki błędnie uznał, iż ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania stronie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej i tym samym naruszył dyspozycję art. 18 ust 4 ustawy o broni i amunicji.
Po pierwsze, fakt pełnienia funkcji publicznej rodzi trwające w czasie konsekwencje i następstwa nawet po zaprzestaniu pełnienia tej funkcji. W materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie teza taka znajduje pełne odzwierciedlenie. Następstwa pełnienia funkcji publicznej dla strony trwają do dnia dzisiejszego i będą trwały w przyszłości. Są to np. szkalujące stronę ulotki rozrzucane w D., podżeganie do składania fałszywych zeznań i oskarżeń przeciwko stronie, publikacje prasowe, czy też toczące się przeciwko stronie postępowanie karne.
Po drugie, strona po zaprzestaniu pełnienia funkcji [...] Miasta wciąż pełni funkcje publiczne. Skarżący od 2002 do 2006 r. był [...], gdzie pełnił funkcje [...], a od 2006 r. jest prezesem Zarządu M. sp. z o.o., której właścicielem w 100 % jest Gmina D. W związku z tymi funkcjami strona musi rokrocznie publikować oświadczenie o stanie majątkowym, co bez wątpienia nie jest czynnikiem wpływającym na poprawę jej bezpieczeństwa. W związku z nieprzerwanym pełnieniem funkcji publicznych od 14 lat (radny Rady Miejskiej, aplikant prokuratorski, ławnik, [...] Miasta oraz prezes spółki komunalnej) zagrożenie bezpieczeństwa strony jest realne i trwałe, co, nota bene, [...] Komendant Policji już stwierdził w przeszłości wydając stronie pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej do celów ochrony osobistej.
Zaskarżona decyzja razi brakiem konsekwencji w stosunku do decyzji pierwotnej przyznającej pozwolenie na broń. Niekonsekwencja ta wynika z faktu, iż pierwotnie Komendant Wojewódzki Policji usiłował cofnąć pozwolenie na broń uzasadniając to toczącym się przeciwko stronie postępowaniem karnym i tezą jakoby posiadanie przez stronę broni stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Wobec wyroku Sądu oraz decyzji organu II instancji, uchylającej w tym zakresie wydane przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji decyzje uznające stanowisko strony, organ ten próbuje udowodnić, iż strona nie powinna posiadać broni, gdyż nie miały miejsca zdarzenia bezpośrednio zagrażające życiu i zdrowiu strony. Tymczasem realne i ponadprzeciętne zagrożenie bezpieczeństwa osobistego strony nigdy nie było uzasadniane zaistnieniem takich zdarzeń. Zagrożenie te wynika z całkiem innych okoliczności, których znaczenie organ I instancji uporczywie umniejsza lub pomija w swoich rozważaniach.
Po trzecie, istnieje szereg innych okoliczności stanowiących o realnym zagrożeniu bezpieczeństwa strony, niż tylko pełnienie funkcji publicznych i zdarzenia z tym związane.
Stan majątkowy strony, który jest upubliczniony w oświadczeniach majątkowym, czy zamieszkanie na skraju lasu są okolicznościami, które same w sobie nie stanowią przesłanek do wydania pozwolenia na broń, niemniej jednak są czynnikami, które wpływają na zmniejszenie bezpieczeństwa strony i wzmacniają przesłanki opisane wyżej.
Reasumując skarżący stwierdził, iż zagrożenie jego bezpieczeństwa jest realne i ponadprzeciętne. Świadczą o tym udowodnione w postępowaniu działania przedsięwzięte na szkodę strony (rozrzucanie w mieście ulotek szkalujących stronę, podżeganie do składania fałszywych zeznań i oskarżeń przeciwko stronie) oraz pozostałe okoliczności opisane powyżej.
Decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2008 r. cofającej pozwolenie na broń palną bojową utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Komendant Główny Policji stwierdził, że z dyspozycji art. 18 ust. 4 wynika, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania.
Skarżący, ubiegając się o pozwolenie na broń wyjaśnił, iż pełni funkcję zastępcy prezydenta Miasta D., jest więc osobą znaną i tym samym bardziej od innych narażoną na atak innych osób.
Z akt sprawy nie wynika jednak, by wówczas skarżący wskazał konkretne sytuacje, które potwierdziłyby istnienie realnego zagrożenia jego życia lub zdrowia. Okoliczności takich nie ustalił też organ I instancji przyjmując a priori, iż pełnienie funkcji zastępcy prezydenta miasta wiąże się z zagrożeniem życia i zdrowia. Należy więc stwierdzić, iż wydając mu pozwolenie, uczynił to wyłącznie z uwagi na pełnioną przez niego ówcześnie funkcję, co potwierdza adnotacja umieszczona na odwrocie jego wniosku .
W chwili obecnej skarżący zastępcą prezydenta miasta nie jest, z akt sprawy nie wynika zresztą, by kiedykolwiek podczas swojej kadencji spotkał się z jakimkolwiek realnym zagrożeniem, lub by uczestniczył w zdarzeniach niebezpiecznych dla jego życia bądź zdrowia.
Aktualnie pełni funkcję Prezesa Zarządu w M. Spółka z o.o. w D., a sam ten fakt nie stanowi okoliczności wystarczająco uzasadniającej zachowanie mu pozwolenia na tego rodzaju środek ochrony osobistej, bowiem nie wiąże się z zagrożeniem jego bezpieczeństwa.
W praktyce orzekania, uprawnienie do posiadania broni jest przyznawane (bądź zachowywane) w przypadkach szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia wnioskodawcy, które musi mieć charakter realny, stały, ponadprzeciętny i obiektywny, a nie wynikać tylko z przekonania strony. Takie okoliczności w przypadku skarżącego obecnie nie występują, nie zostały bowiem ustalone przez organy Policji ani wskazane przez niego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył zainteresowany zarzucając zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy naruszenie art. 64 Konstytucji RP, art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. i wniósł w związku z tym o ich uchylenie.
Według skarżącego, ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonana przez organy administracji jest całkowicie dowolna i sprzeczna z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami doświadczenia życiowego. Zaskarżone decyzje naruszają zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz bez należytego uzasadnienia ingerują w sferę własności.
Organy administracji uporczywie trwają na stanowisku, iż jedyną przyczyną przyznania stronie pozwolenia na broń w celu ochrony osobistej było sprawowanie przez nią funkcji zastępcy prezydenta miasta. Tymczasem, zdaniem strony, powodem przyznania pozwolenia na broń był całokształt zindywidualizowanych okoliczności przemawiający za tym, iż strona była narażona na realne i ponadprzeciętne zagrożenie swojego bezpieczeństwa. Fakt pełnienia funkcji [...] był jedną z tych okoliczności, niewątpliwie najważniejszą, ale nie jedyną. Idąc tokiem rozumowania organów administracyjnych można dojść do wniosku, iż każdy [...] winien posiadać pozwolenie na broń, co jest jaskrawym absurdem.
Art. 18 ust. 4 ustawy o broni stanowi, iż właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. W przedmiotowym postępowaniu nie można wskazanych w tej normie okoliczności faktycznych sprowadzić - według skarżącego - jedynie do sprawowania funkcji [...] miasta, ale trzeba je traktować szeroko jako ogół zindywidualizowanych okoliczności stanowiących o ocenie czy zagrożenie bezpieczeństwa strony jest ponadprzeciętne i realne.
Doświadczenie życiowe wskazuje, iż pełnienie funkcji publicznej niesie za sobą określone konsekwencje również po czasie jej sprawowania. Organy administracji nie uzasadniły w przekonywujący sposób dlaczego uznały, iż w przedmiotowym przypadku zagrożenie bezpieczeństwa strony związane z pełnieniem funkcji [...] już ustało, tym bardziej, iż strona od tego czasu praktycznie nieprzerwanie sprawuje inne funkcje publiczne ([...], prezes zarządu spółki publicznej), a popełnione na szkodę strony czyny bezprawne związane ze sprawowaniem funkcji [...] miały miejsce już po zaprzestaniu jej pełnienia.
Ustawodawca rozstrzygając, iż pozwolenie na broń jest wydawane bezterminowo dostrzega, że zagrożenie bezpieczeństwa, które uzasadnia wydanie pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej jest zjawiskiem trwałym. Norma art. 18 ust. 4 ustawy o broni w tym kontekście jest wyjątkiem szczególnym i - zdaniem strony - powinna być stosowana tylko w wyjątkowych sytuacjach.
Organy administracji nie uzasadniają w sposób przekonywujący dlaczego sprawowanie przez stronę funkcji [...] rodziło zagrożenie bezpieczeństwa, tymczasem sprawowanie funkcji prezesa zarządu spółki gminnej takiego zagrożenia nie rodzi. Tymczasem ze sprawowaniem tej funkcji są związane praktycznie takie same powinności i zagrożenia. Strona obowiązana jest do ujawniania swoich dochodów i majątku, podlega lustracji oraz ustawowym ograniczeniem prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne.
Organy w swoich decyzjach pomijają lub umniejszają znaczenie czynów bezprawnych popełnionych na szkodę strony w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych. Organ II instancji w ogóle nie ustosunkowuje się do popełnienia na szkodę strony przestępstwa polegającego na podżeganiu do fałszywych zeznań oraz zawiadomienia o przestępstwie, które nie miało miejsca. Trudno zgodzić się z tezą, iż poczucie zagrożenia osoby, co do której rozrzucono na terenie miasta tysięcy szkalujących ją "ulotek" (załączonych do akt sprawy) oraz co do której złożono zawiadomienie o korupcji, które okazało się intrygą skonstruowaną przez przeciwników politycznych, można określić wyłącznie jako subiektywne odczucie. Należy stwierdzić, iż zagrożenie to jest ponadprzeciętne i realne, gdyż zagrożenie to było rzeczywiste. Fakt, iż nie dotyczyło ono bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia winien być tu drugorzędny wobec tego, iż osoby działające na szkodę strony podjęły szeroko zakrojone działania, związane z zaangażowaniem organizacyjnym i finansowym oraz ryzykiem prawno-karnym, aby wyrządzić stronie bezprawną szkodę.
Nadto organy administracji nie dostrzegają skumulowania innych okoliczności powodujących ponadprzeciętne zagrożenie bezpieczeństwa strony, które zapewne samoistnie nie stanowiłyby podstawy do wydania pozwolenia na broń, niemniej jednak razem z opisanymi powyżej uwarunkowaniami pozwalają stwierdzić, iż to zagrożenie jest ponadprzeciętne.
Postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń stronie toczyło się w związku z faktem przedstawienia stronie zarzutu popełnienia przestępstwa. Gdyby nie ta okoliczność organy Policji nie prowadziłyby tegoż postępowania. Nadto skarżący zauważył, iż organy Policji nie wszczynają nagminnie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń osobom, które pełniły funkcje publiczne i w związku z tym uzyskały pozwolenie na broń. Zasadą jest, iż pozwolenie takie wydane jest bezterminowo. Dlatego strona uważa, iż w przedmiotowym postępowaniu została naruszona zasada pogłębiania zaufania obywatela do organów Państwa.
Organy administracyjne obu instancji twierdzą, iż cofając pozwolenie na broń działają w interesie publicznym, przedkładając ten interes nad interes strony. Tymczasem, zdaniem skarżącego, interes strony i interes publiczny nie pozostają w tym przypadku w sprzeczności. Organy nie wykazały, aby posiadanie broni przez stronę w jakikolwiek sposób godziło w interes społeczny.
Dodatkowo strona stwierdziła, iż zaskarżone decyzje wkraczają w prawo własności i w prawa nabyte i choć jest to prawnie dopuszczalne, to zdaniem strony ingerencja ta jest nieuzasadniona okolicznościami sprawy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.
Komendant Główny Policji podtrzymał argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz uznał, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji W orzecznictwie sądów administracyjnych (tak m.in. orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 16 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 334/06, niepubl.) i praktyce organów Policji utrwalił się bowiem pogląd, że okolicznością faktyczną, uzasadniającą dysponowanie pozwoleniem na broń palną bojową, mając na uwadze analogiczne sprawy, jest realne, stałe i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia posiadacza.
W myśl art. 7 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponieważ skarżący nie przedstawił okoliczności, które potwierdzałyby, że jego życie lub zdrowie znajdują się w takim zagrożeniu, aby ich ochrona wymagała posiadania broni palnej bojowej, w rozpatrywanej sprawie należało dać prymat interesowi społecznemu. Istotne jest bowiem - z punktu widzenia ustawowego obowiązku nałożonego na organy Policji - ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz bezpieczeństwa obywateli i ich mienia - aby uprawnienie do dysponowania bronią palną nie było przyznane w sytuacji, gdy taka konieczność nie wynika z rzeczywistej potrzeby, tym bardziej gdy ustały okoliczności będące podstawą faktyczną uzyskania przez skarżącego pozwolenia na broń bojową do ochrony osobistej.
Ponadto organ Policji wskazał, iż Konstytucja RP nie zabrania posiadania broni, jednakże ustawodawca ograniczył to prawo, poprzez poddanie go administracyjnej reglamentacji.
Skarżący w toku postępowania nie przekonał organów Policji o istnieniu realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia swojego życia lub zdrowia, nie informował organów Policji o zdarzeniach, z których wynikałoby, iż z uwagi na aktualnie wykonywaną pracę znalazł się kiedykolwiek w sytuacji dla siebie niebezpiecznej.
Skarżący, jak podkreślono wyżej, nie wykazał, że faktycznie jego życie i zdrowie są zagrożone w takim stopniu, iż jedynym skutecznym środkiem ich ochrony winna być broń palna bojowa. Argumentacja skarżącego, że pełni on teraz inną funkcję społeczną, lecz jest to nadal funkcja publiczna i może potencjalnie stać się obiektem napaści ze strony środowiska przestępczego (wskazał także na miejsce swojego zamieszkania i stan majątkowy), nie może stanowić okoliczności uzasadniającej dysponowanie przez niego pozwoleniem na broń bojową. Przyjęcie takiego rozwiązania oznaczałoby bowiem konieczność przyznawania prawa do dysponowania bronią palną każdej osobie, która podnosiłaby, iż pełni funkcję publiczną, posiada odpowiedni stan majątkowy, a także z uwagi na miejsce zamieszkania - i z tych powodów ta osoba czułaby się zagrożona ewentualnym zamachem. Stałoby to w rażącej sprzeczności z reglamentacyjnym charakterem ustawy i nie byłoby zgodne z interesem społecznym, którego racją jest, aby pozwolenia na broń nie były wydawane i utrzymywane ponad niewątpliwą konieczność określoną celem, do którego ma być ona używana.
Mając na względzie zebrany w sprawie materiał dowodowy Komendant Główny Policji uznał, iż niezasadny jest także zarzut naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa procesowego, z uwagi na fakt, że organy Policji w przedmiotowej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy oraz dokonały wnikliwej oceny wszystkich zgromadzonych w ten sposób dowodów, w granicach swobodnej oceny dowodów. Podkreślił również, że wskazana ocena materiału dowodowego znalazła swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a.
Reasumując, organ odwoławczy uznał, iż w rozpatrywanej sprawie przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego, jak i procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.: dalej: p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2008 r., którą cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową do celów ochrony osobistej.
Po długotrwałym postępowaniu w sprawie, w której zapadł już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organy Policji wydały – i utrzymały w mocy – decyzję cofającą stronie pozwolenie na broń na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. Przepis ten stanowi niejako odwrotność art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, statuującego ogólną zasadę wydawania pozwoleń na posiadanie broni, w myśl której właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Zgodnie z ust. 3 pkt 1 powołanego przepisu dotyczy to m.in. pozwolenia na broń, które może być wydane w szczególności w celach ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia. Generalnie zatem biorąc, zarówno przy wydawania pozwolenia na broń, jak i przy jego cofnięciu, zasadnicze znaczenie mają okoliczności faktyczne, których zaistnienie bądź ustanie zobowiązuje właściwe organy Policji do wydania bądź cofnięcia pozwolenia na broń.
W orzecznictwie sądów administracyjnych jest ugruntowany pogląd, że decyzje w przedmiocie pozwolenia na broń mają charakter decyzji związanych.
W orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się przede wszystkim, że "Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji) – wyrok z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 587/05, LEX nr 198319. W związku z czym podkreśla się – w przedstawionym wyroku – że "Posiadanie broni jest ściśle reglamentowane. Decyzja w sprawie pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego; ma charakter decyzji związanej, co rodzi obowiązek wykazania przez ubiegającego się o pozwolenie na broń uzasadnionych okoliczności.(...)". Podobnie stwierdzono w wyroku NSA z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, LEX nr 201345. Również w wyroku NSA z dnia 12 lutego 2003 r, sygn. akt III SA 1515/01, LEX nr 137797, uznano, że "Brak po stronie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń przesłanek negatywnych określonych w art. 15 ust. 1 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, nie może być utożsamiane z obowiązkiem wydania takiej osobie pozwolenia na broń. Do wydania takiego pozwolenia niezbędne jest bowiem jeszcze ustalenie przez właściwy organ Policji, iż okoliczności faktyczne przedstawione przez osobę ubiegającą się o pozwolenie na broń uzasadniają wydanie takiego pozwolenia (art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji), przy czym decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu, nie ma charakteru uznaniowego. Wniosku takiego z treści przepisu wyprowadzić nie sposób. Przeciwnie, jeżeli zajdą bowiem okoliczności w tym przepisie wymienione, to organy Policji mają obowiązek wydania pozwolenia na broń; decyzja ta ma zatem charakter decyzji związanej."
Jednocześnie, wraz z uznaniem związanego charakteru decyzji o wydaniu pozwolenia na broń w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się prawo organów Policji do prowadzenia określonej polityki w zakresie wydawania pozwoleń na broń. I tak, w wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2520/05, LEX nr 220053, uznano, że "Decyzja wydana na podstawie przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, nie ma charakteru uznaniowego. Przeciwnie, jeżeli zajdą okoliczności w tym przepisie wymienione, to organy Policji mają obowiązek wydania pozwolenia na broń. Ocena, czy w konkretnym przypadku występują szczególne okoliczności faktyczne należy do organów Policji. Organy te mogą w tym zakresie prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, a jej zasady nie podlegają kontroli Sądu, który kontroluje wyłącznie, czy ta ocena nie ma cech dowolności oraz czy przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Podobnie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1825/06, LEX nr 302567, stwierdzono, że "Z brzmienia dyspozycji przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wynika, że organy Policji mają obowiązek wydać pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności faktyczne, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Oznacza to, że wydanie pozwolenia na broń palną - przy przestrzeganiu zasady, że może to mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - jest uzależnione od wystąpienia po stronie wnioskującej okoliczności faktycznych, które uzasadniają wydanie takiego pozwolenia. Organy Policji nie mogą kierować się swobodnym uznaniem przy wydawaniu przedmiotowych pozwoleń, mają natomiast prawo swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia jego wydanie. Taki sam wydźwięk ma wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1056/04, LEX nr 189057, w którym uznano, że "1.Okolicznością faktyczną uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń jest szczególne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy. Bezspornie ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne zagrożenie występuje, należy do organów Policji. Organy Policji mogą w tym zakresie prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, a jej zasady nie podlegają kontroli sądu administracyjnego, który to sąd kontroluje wyłącznie, czy ocena ta nie ma cech dowolności oraz, czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy materialno-prawne oraz normy postępowania administracyjnego.
Równolegle z ustaleniami o charakterze generalnym, odnoszących się do charakteru prawnego decyzji o wydaniu (lub utrzymaniu) pozwolenia na broń, w orzecznictwie sądów administracyjnych odniesiono się do konkretnych przypadków lub sytuacji – w kontekście ich znaczenia jako motywu uzasadniającego przyznanie (utrzymanie) takiego pozwolenia.
I tak, w wyroku WSA z dnia 7 lipca 2004 r., sygn. akt II SA 1036/03, LEX nr 158875, stwierdzono wprost, że "Wiek, miejsce zamieszkania, ogólny stan bezpieczeństwa nie mogą same przez się stanowić podstawy do wydania pozwolenia na broń." Uznano (wyrok NSA z dnia 21 marca 2003 r. sygn. akt III SA 1857/01, LEX nr 121776), że "Brak poczucia bezpieczeństwa, z różnych powodów, deklaruje bardzo wiele osób. Nie oznacza to obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie wystąpił. Nie przemawiają za wydaniem pozwolenia na broń palną ani, godna szacunku, kombatancka przeszłość ani, równie godne uznania, osiągnięcia zawodowe przedstawione przez skarżącego we wniosku o wydanie pozwolenia na broń. Podniesiono (wyrok WSA z 25 stycznia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2167/06, LEX nr 302641), że " Za wydaniem pozwolenia na broń, o którym mowa w art. 10 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, nie może przemawiać subiektywne przekonanie osoby ubiegającej się o to pozwolenie o stanie zagrożenia wypływającym z faktu kradzieży inwentarza czy też telefonów z pogróżkami. Nie są to bowiem okoliczności wskazujące na stan osobistego zagrożenia życia lub zdrowia. Uznać zatem należy, iż samo posiadanie majątku, czy to ruchomego, czy nieruchomości o dużej wartości majątkowej, nie uzasadnia wydania pozwolenia na broń palną bojową dla celów ochrony osobistej." Kwestii majątkowych dotyczą też kolejne wyroki WSA, m.in. w powołanym już wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1056/04, LEX nr 189057, podkreślono, że "2. Prowadzenie działalności zawodowej wiążącej się z udzielaniem pożyczek osobom trzecim, czy też zamieszkiwanie w domu jednorodzinnym samo w sobie nie stanowi o zagrożeniu życia osób będących w takiej sytuacji." Również "Prowadzenie działalności gospodarczej w dużym rozmiarze, osobiste zajmowanie się zaopatrzeniem i przewożeniem gotówki, dokonywanie wypłat pracownikom i kontrahentom, posiadanie dwóch domów, posiadanie 5 sztuk broni myśliwskiej - nie świadczą o ponadprzeciętnym zagrożeniu życia lub zdrowia skarżącego, które uzasadniałoby przyznanie prawa do broni palnej bojowej."(wyrok NSA z dnia 24 września 2003 r., sygn. akt III SA 2826/01, LEX nr 148951). Szeroko rozbudowano wątek majątkowy w wyroku NSA z dnia 6 września 2002 r., sygn. akt III SA 3554/00, LEX nr 159207, podkreślając, co następuje:
"1. Usprawiedliwieniem dla wydania pozwolenia na broń nie może być subiektywne, niepoparte żadnymi dowodami przekonanie skarżącego o istniejącym stanie zagrożenia powodowanym wyłącznie tym, iż jest osobą posiadającą znaczny majątek.
2. Spełnienie przez wnioskodawcę warunków, o jakich mowa w art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (dołączenie do podania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego) nie oznacza automatycznego wydania pozwolenia na broń. O tym, czy pozwolenie zostanie wydane, decydujące znaczenie ma przepis art. 10 ust. 1 tejże ustawy. Również fakt posiadania pozwolenia na inny rodzaj broni (w tym wypadku broni sportowej) nie zwalnia organów Policji od oceny, czy zaistniały przesłanki do wydania pozwolenia na broń palną bojową dla celów ochrony osobistej.
3. Wnioskodawca nie może na organy Policji przenosić ciężaru dowodzenia faktów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki, a w związku z tym sam powinien przedstawić dowody na poparcie swoich żądań."
Stwierdzono też, że "Za wydaniem pozwolenia nie może przemawiać subiektywne przekonanie skarżącego o stanie zagrożenia wypływającym z faktu kradzieży inwentarza czy też drewna z lasu. Nie są to bowiem okoliczności wskazujące na stan osobistego zagrożenia życia lub zdrowia skarżącego."(wyrok NSA z dnia 6 września 2002 r., sygn. akt III SA 3456/00, LEX nr 137839).
Nadto sądy administracyjne odniosły się w swoich orzeczeniach do "niebezpieczeństwa" – jako przesłanki udzielenia pozwolenia na broń – związanego z wykonywaniem określonych zawodów, takich jak zawód policjanta (wyrok NSA z dnia 24 września 2003 r., sygn. akt III SA 2825/01, LEX nr 148949), czy pracownika służby więziennej (wyrok NSA z 24 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 2419/01, LEX nr 126770), uznając, że samo wykonywanie tych zawodów, związane z określonym zagrożeniem, nie uzasadnia jeszcze samo przez się wydania pozwolenia na broń; również i w tych przypadkach niezbędne jest wykazanie przez ubiegającego się o pozwolenie na broń w celu ochrony osobistej, iż zagrożenie to ma charakter ponadprzeciętny. Jak stwierdził wprost Sąd w powołanym wyżej wyroku "W przeciwnym razie wydawanie policjantom zatrudnionym nadal w Policji indywidualnych pozwoleń na broń byłoby wprost zapisane w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.)." Tymczasem "Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko interes konkretnego wnioskodawcy, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten zaś wzgląd dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń palną, tj. wydawania ich tylko w sytuacjach, które mogą być uznane za szczególne."
W ocenie Sądu stanowisko organów Policji w kwestii wydawania – i posiadania – pozwoleń na broń palną, w tym zwłaszcza broń palną dla celów ochrony osobistej, jest jednoznaczne. Uprawnienie to powinno być wydawane i utrzymywane w przypadkach szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia wnioskodawcy, które musi mieć charakter realny, stały, ponadprzeciętny i obiektywny, a nie wynikać tylko z przekonania strony. Wystąpienie tych okoliczności faktycznych (przesłanek) zobowiązuje organ Policji do wydania pozwolenia na broń dla celów ochrony osobistej, natomiast ich brak lub ustanie (zmiana) przedstawionych okoliczności faktycznych, związanych z określeniem stanu zagrożenia wnioskodawcy, uzasadniają odmowę wydania pozwolenia na broń bądź też jego cofnięcie w trybie art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji.
W tym zakresie stanowisko Policji jest zgodne z przedstawionym orzecznictwem sądów administracyjnych.
Według deklaracji, polityka organów Policji w zakresie wydawania pozwoleń na broń jest związana z ochroną interesu społecznego, która polega m.in. na ograniczeniu wydawanych (i posiadanych) pozwoleń na broń do rzeczywistych potrzeb – pozwolenia na broń nie powinny być wydawane i utrzymywane ponad niewątpliwą konieczność określoną celem, do którego broń ma być używana. W konsekwencji interes społeczny w zakresie polityki wydawania pozwoleń na broń dla celów ochrony osobistej przejawia się – według organów Policji – w tym, aby w rękach osób fizycznych nie znajdowało się więcej broni niż to wynika z rzeczywistej potrzeby realizacji celu, dla którego pozwolenie przyznano. Jest to bez wątpienia polityka rygorystyczna. Jak już stwierdzono w powołanych wyżej wyrokach, jej zasady pozostają poza kontrolą Sądu. Można jednakże stwierdzić, że kryteria przyznawania pozwoleń na broń pozostają z tą polityką w wyraźnej korelacji.
W rozpatrywanej sprawie Sąd podziela stanowisko organów Policji, że nie występują obecnie (a w praktyce – już wcześniej nie występowały) okoliczności faktyczne (przesłanki) uzasadniające wydanie skarżącemu pozwolenia na broń w celu ochrony osobistej. Okoliczności tych nie wskazał i udowodnił w wystarczającym stopniu sam skarżący, na którym spoczywał ciężar dowodu, jak i nie zostały one ustalone – w prawidłowo w końcu przeprowadzonym postępowaniu – przez orzekające w sprawie organy Policji. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy Policji prawidłowo zebrały materiał dowodowy i dokonały jego oceny zgodnie z art. 80 K.p.a. Tym samym prawidłowo ustalono też przesłanki cofnięcia skarżącemu pozwolenia na ten rodzaj broni.
Podkreślić trzeba, że podjęcie działalności politycznej, aktywnego działania w sferze polityki – tak w skali kraju, jak i skali samorządowej – jest prawem obywatela, a nie obowiązkiem. Nie można nikogo zmusić do podjęcia działalności politycznej, do zostania politykiem. Natomiast człowiek dojrzały powinien mieć świadomość, że działalność polityczna łączy się z poddaniem pod osąd społeczny – i to nie tylko w kwestii poglądów czy działań politycznych, dopuszczalności szerszej krytyki własnej osoby, większej rozpoznawalności, lecz również w sprawach majątkowych, jawności życia osobistego – prywatnego i towarzyskiego, szczególnych kryteriów stosowanych przez media itp. Nie należy jednak utożsamiać różnych form i metod walki politycznej, nawet w ustrojach demokratycznych niekiedy bardzo brutalnej z moralnego i etycznego punktu widzenia, z bezpośrednim zagrożeniem fizycznym – z zagrożeniem życia lub zdrowia. Znaczny majątek, zamieszkiwanie w samotnym domu pod lasem, kradzież bądź uszkodzenie samochodu, nawet wielokrotne, czy kolportowanie szkalujących ulotek same w sobie nie uzasadniają po stronie poszkodowanego konieczność obrony z użyciem broni palnej. Wydarzają się one wielu ludziom, wcale nie związanym z życiem politycznym. Odpowiednie organy ochrony bezpieczeństwa publicznego mogą w przypadku nasilenia się tego rodzaju działań okresowo zapewnić poszkodowanemu bardziej intensywną ochronę. Trudno też mówić, że zagrożenie wynikające z działalności politycznej ma z zasady charakter realny, stały, ponadprzeciętny i obiektywny, a nie wynika tylko z przekonania strony, a jeszcze trudniej wykazać, że takie zagrożenie utrzymuje się przez lata po zaprzestaniu działalności politycznej.
Reasumując, w ocenie Sądu fakt podjęcia działalności politycznej i wypełniania związanych z tym niektórych obowiązków (jak. np. składania deklaracji majątkowych) nie stanowi sam przez się okoliczności wystarczającej do uzyskania (utrzymania) pozwolenia na broń palną do celów ochrony osobistej. W tym zakresie polityk, a tym bardziej – były polityk, podlega takiej samej ocenie jak inni obywatele, a tym samym jest zobowiązany wykazać realne, stałe, ponadprzeciętne i obiektywne zagrożenie, przytaczając i udowodniając zaistnienie przesłanek faktycznych, które zobowiązują organy Policji do wydania pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło