VI SA/Wa 2473/11
WyrokWSA w Warszawie2013-01-11
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Andrzej Czarnecki, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie wyboru ławników, która nie uwzględniła kandydata pomimo spełnienia przez niego wymogów formalnych, narusza prawo i może zostać uchylona?Ratio decidendi
Sąd uznał, że procedura wyboru ławników, w tym negatywna opinia zespołu opiniującego, nie była wiążąca dla rady gminy, która dokonała wyboru w tajnym głosowaniu. Ponieważ skarżący nie uzyskał wymaganej liczby głosów, a procedura była zgodna z prawem, nie stwierdzono naruszenia jego interesu prawnego ani sprzeczności uchwały z prawem. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący T. W. zgłosił swoją kandydaturę na ławnika do Sądu Okręgowego. Zgłoszenie spełniało wymogi formalne, jednak zespół opiniujący wydał negatywną opinię z powodu "braku nieskazitelnego charakteru". Rada Miasta, mimo negatywnej opinii, przeprowadziła tajne głosowanie, w którym skarżący nie uzyskał wymaganej liczby głosów i nie został wybrany. Skarżący zaskarżył uchwałę rady, domagając się jej uchylenia i powtórzenia wyboru, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i Prawa o ustroju sądów powszechnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano ze środków budżetowych WSA na rzecz radcy prawnego K. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi T. W. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wyboru ławników 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego K. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT.
W dniu [...] czerwca 2011 r. do Rady Miasta [...] wpłynęło zgłoszenie kandydatury T. W. na ławnika do Sądu Okręgowego w [...] Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Zgłoszenie spełniało wszelkie wymagania formalne wskazane w art. 162 § 2 - 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm., dalej jako: "u.s.p."), w związku z czym kandydatura T. W. została umieszczona na karcie do głosowania wśród kandydatów do wnioskowanego sądu - Sądu Okręgowego w [...] Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - w porządku alfabetycznym pod pozycją nr [...].
Wypełniając dyspozycję art. 163 § 2 u.s.p. Rada [...] W. powołała spośród radnych 7-osobowy Zespół opiniujący kandydatury na ławników sądów powszechnych (dalej jako: "Zespół"), który dokonał oceny wszystkich zgłoszeń i przed głosowaniem przedstawił na sesji rady swoją opinię o zgłoszonych kandydatach, w szczególności w zakresie spełnienia przez nich wymogów określonych w ustawie.
Kandydatura T. W. była omawiana na posiedzeniu Zespołu w dniu [...] września 2011 r., podczas którego czterema głosami "za" i jednym głosem "wstrzymującym się" Zespół przegłosował negatywną opinię dla zgłoszenia. Jako uzasadnienie wskazał "brak nieskazitelnego charakteru". Ponadto, na posiedzeniu w dniu [...] października 2011 r. Zespół raz jeszcze, zbiorczo przegłosował swoje stanowisko w stosunku do wszystkich kandydatur, jak wskazała przewodnicząca Zespołu – Z. T. - w wystąpieniu przed głosowaniem podczas [...] sesji Rady [...] W., Zespół przy opiniowaniu kandydatów zadawał sobie pytanie "czy chcesz, żeby w twojej sprawie orzekał ten ławnik" i na podstawie informacji, jakie posiadał o danej osobie odpowiadał na pytanie, czy jest to osoba, która powinna zasiadać w składzie orzekającym sądu (str. [...] stenogramu z pierwszej części [...] sesji Rady [...] W., karta [...]). Mając na uwadze fakt, że opinia Zespołu nie jest wiążąca dla Rady, przewodnicząca Zespołu zaznaczyła również wyraźnie, iż to Rada dokonuje wyboru kandydatów (str. [...] stenogramu z pierwszej części [...] sesji Rady [...] W., karta [...]).
W dniu [...] października 2011 r. odbyła się [...] sesja Rady [...] W., podczas której zostały poddane pod głosowanie projekty uchwał dotyczące pozostawienia zgłoszeń kandydatów na ławników nie spełniających wymagań formalnych bez dalszego biegu oraz dotyczące wyboru ławników do poszczególnych sądów (ze względu na konieczność policzenia głosów, po oddaniu głosów przez radnych sesja została przerwana, a ogłoszenie wyników nastąpiło po przerwie w dniu [...] października 2011 r.). Zgodnie z postanowieniami art. 160 § 1 u.s.p. głosowanie było tajne. Przed rozpoczęciem procedury głosowania przewodniczący komisji skrutacyjnej – M. R. - szczegółowo przedstawił radnym procedurę i zasady głosowania wskazując, iż w nagłówku karty do głosowania do każdego sądu podana została liczba ławników, na jaką zgłoszono zapotrzebowanie, i że wybór większej ilości kandydatów niż zgłoszone zapotrzebowanie oznaczać będzie głos nieważny. W punktach dotyczących wyboru ławników nie korzystano z żadnych przewidzianych statutowo wniosków formalnych dotyczących ograniczania czasu wystąpień mówców, zamknięcia listy mówców, zamknięcia dyskusji czy też głosowania bez dyskusji. Każdy radny, który miałby jakiekolwiek wątpliwości dotyczące głosowania lub zasad wydawania opinii Zespołu co do kandydatur miał możliwość zgłoszenia swoich uwag.
Zapotrzebowanie zgłoszone do Sądu Okręgowego w [...] Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wynosiło 42 ławników, a liczba kandydatów do tego sądu, którzy spełnili warunki formalne i zostali umieszczeni w porządku alfabetycznym na karcie do głosowania wyniosła 46 osób. W głosowaniu tajnym do tego sądu wybrano 41 ławników; pozostali kandydaci nie uzyskali wymaganej liczby głosów, w tym skarżący, który otrzymał 10 głosów. W głosowaniu nad wyborem ławników do tego sądu udział wzięło 48 radnych, z czego oddano 41 ważnych kart z głosami oraz 7 kart nieważnych. Wyniki głosowania ogłoszono podczas dokończenia [...] sesji Rady [...] W. w dniu [...] października 2011 r.
W dniu [...] października 2011 r. do Rady [...] W. wpłynęło wezwanie T. W. do usunięcia naruszenia prawa spowodowane uchwałą Rady [...] W. nr [...] dnia [...] października 2011 r. w sprawie wyboru ławników do Sądu Okręgowego w [...] Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych poprzez dokonanie wyboru skarżącego na ławnika. Skarżący domagał się powtórzenia wyboru z udziałem pełnego składu rady oraz wyeliminowania głosów nieważnych.
Rada [...] W. nie podejmowała uchwały w sprawie odpowiedzi na wezwanie T. W. do usunięcia naruszenia prawa.
W dniu [...] listopada 2011 r., zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2011 r. w sprawie sposobu postępowania z dokumentami złożonymi radom gmin przy zgłaszaniu kandydatów na ławników oraz wzoru karty zgłoszenia (Dz. U. Nr 121, poz. 639), skarżący, jako kandydat na ławnika, który nie został wybrany, odebrał dokumenty, o których mowa w art. 162 § 2-4 u.s.p., w związku z czym niemożliwe było ich załączenie do akt.
Również w dniu [...] listopada 2011 r. do Rady [...] W. wpłynęła skarga T. W. na uchwałę Rady [...] W. nr [...] z dnia [...] października 2011 r. w sprawie wyboru ławników do Sądu Okręgowego w [...] Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
W skardze na uchwałę Rady [...] W. T. W. podkreślił, że zaskarża omawianą uchwałę na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm., dalej: "u.s.g.") wskutek negatywnej opinii Zespołu opiniującego co doprowadziło do niewybrania skarżącego na ławnika.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada [...] W. wniosła o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. będącym uzupełnieniem złożonej skargi pełnomocnik przyznany skarżącemu z urzędu domagał się uznania, niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem z uwagi na to, że od daty jej podjęcia do daty wydania orzeczenia sądowego upłynął ponad rok czasu (art. 94 § 2 u.s.g.). Jednocześnie zarzucił naruszenie:
- art. 182 Konstytucji RP poprzez naruszenie konstytucyjnego prawa skarżącego do uczestniczenia w wymiarze sprawiedliwości poprzez niezapewnienie uczciwych wyborów na ławnika zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 Konstytucji RP oraz ustawie – Prawo o ustroju sądów powszechnych,
- art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie przez Zespół opiniujący negatywnej opinii o skarżącym i stwierdzenie niespełniania przez niego przesłanki "nieskazitelnego charakteru", mimo braku jakichkolwiek podstaw do wydania tego rodzaju opinii,
- art. 163 § 2 u.s.p. poprzez nieprzedstawienie Radzie [...] W. przed podjęciem przedmiotowej uchwały powodów uznania przez Zespół opiniujący, że skarżący nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 158 § 1 pkt 2 u.s.p.,
- art. 158 § 1 pkt 2 u.s.p. poprzez mylne przyjęcie przez zespół opiniujący i w konsekwencji Radę [...] W., że skarżący nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie, czyli nie jest nieskazitelnego charakteru na podstawie uznania przez członków Zespołu opiniującego, że "nie chcieliby żeby ten kandydat orzekał w ich sprawie", a równocześnie uznanie, iż przesłanka nieskazitelnego charakteru spełniona jest w przypadku kandydatów na ławnika, w stosunku do których policja przedstawiła informacje o prowadzonych w stosunku do tych osób postępowaniach w sprawie popełnionych przez nie wykroczeń drogowych.
Na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o zwrócenie się przez WSA z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 158 § 1 pkt 2 u.s.p. z art. 45 ust. 1, art. 60 i art. 77 ust 1 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub też naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej.
W świetle powyższych kryteriów i granic rozpoznawania skargi, sąd uznał, że nie ma ona uzasadnionych podstaw prawnych.
Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyjaśniono, iż żaden przepis prawa nie gwarantuje kandydatowi na ławnika jego wyboru. Kandydat powinien liczyć się z tym, że nie zostanie wybranym. To zaś oznacza, że z naruszeniem interesu prawnego kandydatów na ławników w świetle regulacji art. 101 ust. 1 u.s.g. ma się do czynienia wówczas gdy niewybranie kandydata nastąpiło w wyniku naruszenia prawa, w szczególności przepisów ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych regulujących tryb zgłaszania kandydatów na ławników i ich wyboru (wyrok NSA z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 1422/05, Lex nr 236473, wyrok NSA z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 1424/05, niepubl.). Innymi słowy, stwierdzić można, iż wprawdzie żaden przepis prawa nie gwarantuje kandydatowi na ławnika wyboru, lecz przepis art. 182 Konstytucji RP gwarantuje każdemu obywatelowi polskiemu, który chciałby brać udział w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości możliwość wzięcia udziału w wyborach na ławników przeprowadzonych zgodnie z zasadami i procedurą określoną w ustawie - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Powołany przepis Konstytucji RP stanowi bowiem, że udział obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości zapewnia ustawa. Przepis ten może być źródłem interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały rady gminy w przedmiocie wyboru ławników przez kandydatów, których kandydatury były przedmiotem głosowania rady i którzy nie zostali w tym głosowaniu wybrani do pełnienia tej funkcji (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1067/09, opubl. LEX nr 597121 i powołane tam orzecznictwo).
Z kolei zakres oceny legalności uchwały rady gminy uchwały w sprawie niewybrania kandydatury danej osoby na stanowisko ławnika sądowego zakreśla art. 91 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że "uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne". Przez sprzeczność taką należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją RP, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt P 9/02, OTK-A 2003/9/100). Ustawa o samorządzie gminnym nie określa rodzaju naruszeń prawa, które należy zakwalifikować do istotnego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że są to takiego rodzaju naruszenia prawa jak:
- podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy,
- brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści,
- niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały,
- naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 677/12, opubl. orzeczenia.ns.gov.pl).
Procedurę wyboru ławników i kryteria przyznania mandatu ławnika określają przepisy ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przepis art. 160 § 1 u.s.p. mówi, że ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych wybierają rady gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów – w głosowaniu tajnym. Zatem jedynym organem właściwym w sprawach dotyczących wyboru ławników jest rada gminy, zgodnie z art. 160 § 1 u.s.p. W myśl § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2011 r. w sprawie sposobu postępowania z dokumentami złożonymi radom gmin przy zgłaszaniu kandydatów na ławników oraz wzoru karty zgłoszenia (Dz. U. Nr 121, poz. 693) zgłoszenia kandydatów na ławników dokonuje się na karcie zgłoszenia. Przepisy załącznika do tego rozporządzenia określają szczegółowo, jakie dokumenty powinny zostać dołączone do karty zgłoszenia. Zgłoszenia kandydatów, które nie spełniają wymogów formalnych określonych w § 2 – 5 u.s.p. lub które wpłynęły do rady gminy po upływie terminu określonego w art. 162 § 1 u.s.p., pozostawia się bez biegu, z mocy art. 162 § 10 u.s.p. Z przepisów tych wynika, iż etapem wstępnym wyborów ławników jest ocena zgłoszeń kandydatów pod względem formalnym, której wynikiem może być pozostawienie przez radę gminy niektórych zgłoszeń bez biegu. Kandydaci, których zgłoszenia spełniają wymogi formalne podlegają dalszej ocenie pod względem spełnienia przez nich przesłanek materialnoprawnych wymienionych w art. 158 i 159 u.s.p. W tym celu rady gmin zasięgają informacji o kandydatach na ławników od właściwych organów Policji (art. 162 § 9 u.s.p.). Oceny zgłoszeń kandydatów pod względem formalnym oraz oceny kandydatów pod względem spełniania przez nich ustawowych przesłanek wymienionych w art. 158 i 159 u.s.p. dokonuje zespół, który przed przystąpieniem do wyborów powołuje rada gminy w myśl art. 163 § 2 u.s.p. Zespół ten pełni wyłącznie funkcję pomocniczą i opiniodawczą. Jest on powołany przede wszystkim do dokonania oceny zgłoszeń kandydatów pod względem formalnym, a więc do sprawdzenia czy zgłoszenia spełniają wymogi określone w ustawie i rozporządzeniu, czy zawierają odpowiednie załączniki, a także czy wpłynęły do rady gminy w ustawowym terminie. Zespół ten powinien ponadto zebrać informacje o kandydatach (w tym informacje przekazane przez organy Policji) potrzebne do ustalenia czy dane osoby spełniają przesłanki materialnoprawne, aby móc pełnić funkcję ławnika. Przepis art. 163 § 2 u.s.p. wyraźnie stanowi, iż kompetencją i zarazem obowiązkiem zespołu jest przedstawienie na sesji rady gminy opinii o zgłoszonych kandydatach, w szczególności w zakresie spełnienia przez nich wymogów określonych w ustawie. Oznacza to, że wszystkie kandydatury na ławników, które zostały zgłoszone radzie gminy powinny być przedstawione na sesji temu organowi, z tym, że zespół opiniodawczy powinien wskazać w swojej opinii, które zgłoszenia kandydatów nie spełniają wymogów formalnych i z jakich względów oraz którzy kandydaci i z jakich powodów - w ocenie zespołu - nie spełniają materialnoprawnych przesłanek określonych w art. 158 i art. 159 u.s.p. Natomiast to radni w głosowaniu tajnym, po zapoznaniu się z opiniami zespołu, podejmują decyzję, czy dany kandydat powinien brać udział w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej (por. wyrok NSA w sprawie II OSK 1067/09). Zatem zespół opiniujący ma za zadanie jedynie sporządzić opinie o kandydatach i przedstawić je radnym, którzy w głosowaniu tajnym sami podejmują decyzję, czy opinia wystawiona o konkretnym kandydacie przekonuje ich co do posiadanych przez kandydata kwalifikacjach, czy też stwierdzą, że dana osoba nie może pełnić tak ważkiej roli w polskim sądownictwie, jaką jest rola ławnika. W tej sytuacji uchwały zespołu opiniującego kandydatów na ławników w sprawie odrzucenia kandydatur nie spełniających przesłanek ustawowych nie wywołują żadnych skutków prawnych, gdyż nie są to uchwały organu właściwego do podejmowania rozstrzygnięć w sprawach dotyczących wyboru ławników (tamże).
W konsekwencji w postępowaniu, którego przedmiotem zaskarżenia jest uchwała w przedmiocie wyboru kandydatów na ławników sądowych zawartość merytoryczna opinii, o jakiej mowa w art. 163 § 2 u.s.p., choć jej sporządzenie stanowi element procedury wyboru ławników, pozostaje poza zakresem kontroli sądowej. Jak wynika bowiem z powołanego przepisu opinia zespołu nie jest dla organu stanowiącego wiążąca, posiada jedynie charakter formalny. W dokumencie tym powołany zespół dokonuje oceny zgłoszenia kandydata pod względem spełnienia przesłanek określonych w art. 158 i 159 u.s.p., następnie z opinią tą zapoznawani są radni, którzy w głosowaniu tajnym podejmują decyzję, czy dany kandydat może brać udział w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej (por. wyrok NSA w sprawie II OSK 677/12).
Podkreślić należy, że do wyboru ławników uprawniona jest tylko rada gminy, co następuje w drodze uchwały tego organu podejmowanej w głosowaniu tajnym.
Przenosząc powyższe na grunt omawianej sprawy, należy zauważyć, że kandydatura T. W. na ławnika do orzekania w Sądzie Okręgowym w [...], Sądzie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych została zgłoszona Radzie [...] W. w terminie. Wniosek spełniał wymagania formalne. Kandydatura została zaopiniowana przez Zespół opiniujący wybrany przez Radę [...] W. (protokół posiedzenia Zespołu, k. – [...] – [...] akt adm.). Opinia ta była jednakże negatywna (opinia Zespołu, k. – [...], [...] akt adm.). Opinia Zespołu o skarżącym jako kandydacie wraz z opiniami pozostałych kandydatów została przekazana pod obrady Radzie [...] W. Rada ta kwestią powołania ławników zajęła się na posiedzeniu w dniu [...] i [...] października 2011 r. Przewodnicząca Zespołu opiniującego – Z. T. podczas obrad w dniu [...] października 2011 r. przedstawiła zasady, w oparciu, o jakie Zespół sporządzał opinie o kandydatach (protokół posiedzenia, k. – [...] – [...] akt adm.). Podczas obrad była możliwość dyskusji co do zasad opiniowania poszczególnych kandydatur (protokół obrad, k. – [...] akt adm.), co oznaczało, że mogli radni żądać doprecyzowania opinii dotyczącej skarżącego. Głosowanie nad kandydaturami było tajne (bezsporne). Na skarżącego oddano 10 głosów (załącznik do protokołu, k. – [...] akt adm.). Uchwała Rady [...] W. w przedmiocie wyboru ławników nastąpiła zgodnie z art. 14 u.s.g., który mówi, że uchwały rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym (załącznik nr [...] do uchwały, k. – [...] akt adm.), a także z art. 160§ 1 u.z.p., mówiącym, że rady wybierają ławników w głosowaniu tajnym. Kandydatura T. W. nie uzyskała wymaganej liczby głosów. Wobec tego nie został skarżący wybrany na ławnika. Nie miała znaczenia okoliczność, że nie wszystkie zgłoszone przez Prezesa Sądu Okręgowego miejsca zostały zapełnione. Prezes Sądu Okręgowego [...] bowiem zgłosił zapotrzebowanie na 42 ławników do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (k. – [...] akt adm.), a podczas omawianego głosowania wybrano 41 ławników (uchwała, k. [...]-[...] akt adm.) skoro skarżący – jako zajmujący najwyższą pozycję wśród niewybranych kandydatów – nie uzyskał w głosowaniu wymaganego minimum głosów.
W ocenie Sądu procedura wyboru ławników i niewybrania na ławnika skarżącego odbyła się zgodnie z zasadami wyrażonymi przez Prawo o ustroju sądów powszechnych, w tym i podnoszonym art. 163 § 2 u.s.p., a zaskarżona uchwała była zgodna z prawem. Interes skarżącego nie został naruszony zaskarżoną uchwałą i nie wystąpiły przesłanki, które powodowałyby sprzeczność tego aktu z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g.
W świetle powyższego nie doszło do naruszenia przepisów Konstytucji RP, tj. jej art. 182 (skarżący miał możliwość zgłoszenia swojej kandydatury na ławnika i nie został wybrany ławnikiem po przeprowadzeniu całej procedury wyboru ławników przewidzianej przez Prawo o ustroju sądów powszechnych). Należy zauważyć, że spełnienie przez kandydata na ławnika wszystkich przesłanek i posiadanie pozytywnej opinii nie gwarantuje mu, że zostanie wybrany na ławnika. Nie doszło także do naruszenia art. 7 i 47 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 158 § 1 pkt 2 u.s.p. (ławnikiem może być osoba, która jest nieskazitelnego charakteru), gdyż zasady opiniowania kandydatów przez Zespół zostały przedstawione radnym na posiedzeniu Rady [...] W., a opinia nie była wiążąca dla radnych. Ponadto kandydatura skarżącego została poddana takiej samej procedurze i według tych samych zasad jak kandydatury pozostałych osób, co do których przeprowadzono głosowanie w dniu [...] października2011 r.
Nie można, zadaniem Sądu zasad dotyczących oceny kandydatów do zawodów prawniczych przenosić do reguł obowiązujących przy wyborze ławników. Przepisy dotyczące podejmowania uchwał (decyzji) w sprawie wpisu na listę radcy prawnego (adwokata) nie zawierają bowiem ograniczeń co do zakresu zaskarżania tamtych uchwał, jakie formułują art. 101 i 91 u.s.g.
Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Jednakże, jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2010 r. wydanym w sprawie II GSK 358/09, każdy, czyjego konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone ma - stosownie do art. 79 ust. 1 Konstytucji RP - możliwość wniesienia skargi konstytucyjnej w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Jeżeli zatem skarżący poweźmie wątpliwości co do zgodności przepisu prawnego z przepisami Konstytucji może złożyć skargę do Trybunału Konstytucyjnego, przy czym skarga taka objęta jest przymusem adwokacko-radcowskim (art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o TK). Skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, w ciągu trzech miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia (art. 46 ust. 1 ustawy o TK). Należy również zwrócić uwagę, że Trybunał Konstytucyjny może wydać postanowienie tymczasowe o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania orzeczenia w sprawie, której skarga dotyczy, jeżeli wykonanie wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia mogłoby spowodować skutki nieodwracalne, wiążące się z dużym uszczerbkiem dla skarżącej lub gdy przemawia za tym ważny interes publiczny lub inny ważny interes skarżącego (art. 50 ust. 1 ustawy o TK). Stosownie do art. 190 ust. 4. Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.
Jeżeli zatem skarżący powziął wątpliwość co do zgodności art. 158 § 1 pkt 2 u.s.p. z Konstytucją RP, ma prawo skorzystać ze wskazanej możliwości. Natomiast Sąd w składzie orzekającym uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania braku zgodności z Konstytucją RP wymienionego przepisu, zwłaszcza, że zdaniem Sądu skarżący zarzuca nieprawidłowe stosowanie przez organ powoływanego przepisu. Z przepisu art. 158 § 1 pkt 2 u.s.p. w zw. z art. 162 § 2 pkt 1 i 2 u.s.p. nie wynika, aby nieskazitelność charakteru oznaczała wykluczała podleganie odpowiedzialności administracyjnej, porządkowej.
Z powyższych względów skargę jako bezzasadną na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.
O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono na mocy art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło