VI SA/Wa 2473/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych postanawia: odmówić przyznania W. S. prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych w wysokości 85.000 zł. Zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1600 zł. W terminie do uiszczenia wpisu sądowego skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie uzyskuje dochodów, oszczędności rozdysponował w 2017 r., jest zatrudniony w P. sp. z o.o. z siedzibą w K. ale nie pobiera z tego tytułu żadnego wynagrodzenia. Skarżący wskazał, że posiada [...] 000 akcji w [...] S.A. i wierzytelności w wysokości ok. [...]00 000 zł wynikające z tytułu wpłat gotówkowych do kasy ww. spółki w okresie od 2013 do 2016 r. Z uwagi, iż oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, skarżący został wezwany, stosownie do treści przepisu 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), do złożenia: a) pisma wskazującego źródła utrzymania, w szczególności oświadczenia czy skarżąca korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej bądź pomocy materialnej innych osób (jeżeli tak, to zobowiązać skarżącego do przedstawienia kopii decyzji o przyznaniu zasiłków lub podania przez kogo i w jakim zakresie skarżący jest utrzymywany, tj. kto zapewnia mu żywność, mieszkanie, odzież), b) oświadczenia, czy skarżący jest zarejestrowana w ewidencji osób bezrobotnych (jeśli tak, to zobowiązać skarżącego do przedłożenia stosownego zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku), c) oświadczenia czy skarżący posiada rachunki bankowe (w tym lokaty i konta dewizowe) - jeżeli tak, zobowiązać skarżącego do nadesłania wyciągów z tych rachunków, d) wyciągu z posiadanego przez skarżącego rachunku maklerskiego. W odpowiedzi na powyższe skarżący złożył oświadczenie z którego wynika, że: a) nie korzysta z żadnych form pomocy społecznej, b) nie jest zarejestrowany w ewidencji osób niepełnosprawnych, c) posiada rachunek bankowy w [...] Bank, nadsyłając wyciąg z rachunku za okres wrzesień 2017 r. – luty 2018 r., d) posiada w Domu Maklerskim [...] [...].000 akcji [...] S.A. Pismem z dnia 10 maja 2018 r. ponownie wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: a) wskazanie źródeł wpłat na konto skarżącej w dniach: 5.09.2017 r., 3.10.2017 r., 6.11.2017 r., 12.12.2017 r. 10.01.2018 r. 11.01.2018 r., 12.01.2018 r., 24.01.2018 r. 15.02.2018 r., (przelewy przez PayU S.A.), 5.02.2018 r. (wpłacający L. Sp. z o.o.), 12.01.2018 r. (wpłacający L. Sp. z o.o.) czy też 13.12.2017 r. (wpłacający T. K.), b) dokumentu potwierdzającego zatrudnienie skarżącego w "P." Sp. z o.o. oraz fakt niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu,. Skarżący w piśmie z dnia 22 maja 2018 r. zawarł oświadczenie, że: a) wpłaty w dniach : 5.09.2017 r., 3.10.2017 r., 6.11.2017 r., 12.12.2017 r. 10.01.2018 r. 11.01.2018 r., 12.01.2018 r., 24.01.2018 r. 15.02.2018 r. to wpłaty wynikające ze sprzedaży na [...].pl, b) wpłata w dniu 5.02.2018 r. kwoty 2500 zł od L. Sp. z o.o. oraz w dniu 12.01.2018 r. kwoty 2500 zł od L. Sp. z o.o. to przelewy w wyniku udostepnienia konta w ramach pomocy koleżeńskiej D. U. – przelew miesięcznych poborów D. U.. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (pkt 2). W art. 252 § 1 p.p.s.a. zostało wskazane, że wniosek osoby fizycznej o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, jak również dane o stanie rodzinnym. Natomiast jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego – art. 255 p.p.s.a. Wobec powyższego, nie ulega wątpliwości, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnioskuje o przyznanie prawa pomocy, tym bardziej, że w art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zostało przez ustawodawcę użyte sformułowanie "gdy wykaże". W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak również w doktrynie określenie to rozumiane jest jako obowiązek wnioskodawcy udowodnienia, przekonania Sądu, że znajduje się w sytuacji określonej w ww. przepisach (postanowienia NSA: z dnia 1 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OZ 770/17, z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 242/17, z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 713/09). Tak więc, w niniejszej sprawie, to na skarżącym spoczywał ciężar dowodu – wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Warto w tym miejscu podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt I OZ 2123/16, z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OZ 873/16). W ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykonał w pełni wezwania, wystosowanego w trybie art. 255 p.p.s.a. a dotyczącego przedstawienia dodatkowych dokumentów źródłowych czy też złożenia dodatkowych oświadczeń. Po pierwsze, skarżący złożył oświadczenie o posiadaniu w Domu Maklerskim [...][...].000 akcji [...] S.A. Pomimo wezwania skarżący nie nadesłał wyciągu z posiadanego przez skarżącego rachunku maklerskiego. Po drugie, skarżący nie udzielił odpowiedzi w zakresie wezwania do wskazania źródła utrzymania, w szczególności oświadczenia czy skarżąca korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej bądź pomocy materialnej innych osób. Po trzecie, skarżący nie wyjaśnił na podstawie jakiej umowy jest zatrudniony w P. sp. z o.o. z siedzibą w K., na jakim stanowisku – oświadczenie w tym zakresie nie wymagało przedstawienia dodatkowych dokumentów. Ponadto wyjaśnienia skarżącego co do niepobierania wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w ww. spółce przy jednoczesnym braku informacji, czy skarżący wykonuje prace na rzecz ww. spółki oraz czy podejmował próby wyegzekwowania należnego wynagrodzenia, w ocenie referendarza sądowego, są niewystarczające. Jeśli skarżący wykonuje prace na rzecz ww. spółki, spółka nie wypłaca wynagrodzenia a skarżący nie próbuje w sposób ugodowy czy też na drodze sądowej rozwiązać ww. sytuacji, to niezrozumiałe byłoby przerzucanie obowiązku ponoszenia kosztów niniejszego postępowania na Skarb Państwa. Strona, która inicjuje postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów tego postępowania (postanowienie NSA z dnia 15 marca 2011 r. sygn. akt I OZ 150/14). Po czwarte, zdaniem referendarza sądowego, wątpliwości budzi przelewanie na konto skarżącego przez podmioty życia gospodarczego środków pieniężnych tytułem wynagrodzenia za pracę na rzecz innych osób, w sytuacji powszechności posiadania rachunków bankowych przez osoby fizyczne i niemalże obligatoryjności ich posiadania związanej z koniecznością przelania wynagrodzenia za pracę przez pracodawcę. Reasumując, w ocenie referendarza sądowego, skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że wystąpiła ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.