VI SA/Wa 2501/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. spraw ze skarg P.J. na postanowienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw oddala skargi [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzjami z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] zakazał P. J. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą F. wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych odpowiednio jako "[...]", "[...]", ponownie "[...]" oraz "[...]". Strona wniosła od powyższych decyzji odwołanie do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z wnioskiem o zawieszenie postępowań odwoławczych do czasu zakończenia toczącego się przed tym organem postępowania w sprawie o nałożenie na odwołującego się kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych produktów. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych postanowieniami z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], [...], [...] oraz [...] mając na uwadze art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówił zawieszenia wskazanych wyżej postępowań administracyjnych. P. J. postępując zgodnie z pouczeniem zawartym w powyższych postanowieniach, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na powyższe postanowienia. Wobec niewyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia w postaci wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych zaskarżonymi postanowieniami z dnia [...] lutego 2010 r. – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 909/10 odrzucił powyższe skargi, podkreślając, że błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, dlatego też może ona domagać się przywrócenia terminów do złożenia wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych wydanymi postanowieniami z dnia [...] lutego 2010 r. Wobec złożenia przez skarżącego wniosków z dnia [...] września 2010 r. o przywrócenie terminów do złożenia wniosków o ponowne rozpoznanie spraw o zawieszenie wskazanych powyżej postępowań odwoławczych wraz z wnioskami o ponowne rozpoznanie tych spraw – postanowieniami z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], [...], [...] oraz [...] organ przywrócił P. J. uchybione terminy i postanowieniami z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], [...], [...], [...] odmówił zawieszenia postępowań administracyjnych dotyczących zakazu wprowadzenia do obrotu produktów oznakowanych odpowiednio jako "[...]", "[...]", "[...]" oraz ponownie "[...]" – do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie ukarania ww. karę pieniężną z uwagi na brak przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Na powyższe postanowienia z dnia [...] listopada 2010 r. P. J. złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 124/11 oddalił skargi. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. J. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc m.in. zarzut naruszenia postępowania tj. art. 24 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a., wskazując, że w wydaniu zaskarżonego postanowienia uczestniczył w obydwu instancjach administracyjnych ten sam pracownik organu tj. Zastępca Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych – A. K., pomimo, że wydając i podpisując postanowienie w drugiej instancji pracownik ów podlegał wyłączeniu ex lege na mocy art. 24 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 i 144 k.p.a. Powyższy zarzut został uznany za zasadny i Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt II GSK 978/13 uchylił zaskarżony wyrok z 27 kwietnia 2013 r. i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzając jednocześnie od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na rzecz skarżącego koszty postępowania kasacyjnego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając ocenę prawną zawartą w orzeczeniu NSA wyrokiem z dnia 20 stycznia 2014 r., sygn. akt VISA/Wa 3166/13 uchylił zaskarżone postanowienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdził, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu i zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania w sprawie. Po uchyleniu przez Sąd postanowień z dnia [...] listopada 2010 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych był zobowiązany ponownie rozpoznać wnioski o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych postanowieniami tegoż organu z dnia [...] lutego 2010 r. odmawiającymi zawieszenia postępowań odwoławczych w sprawach nr [...],[...],[...],[...]. W wyniku rozpoznania tych wniosków Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych postanowieniami z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], [...], [...], [...] stwierdził niedopuszczalność wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych postanowieniami Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], [...], [...], [...]. Jako podstawę prawną wydanych rozstrzygnięć organ wskazał art. 134 w zw. z art. 101 § 3, art. 126 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 669). Uzasadniając podjęte postanowienia Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18), art. 101 § 3 k.p.a. otrzymał brzmienie: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie". Zgodnie z art. 4 ustawa weszła w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia tj. w dniu 11 kwietnia 2011 r. Wobec znowelizowanej treści art. 101 § 3 k.p.a. zażalenie nie przysługuje na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na postanowienie NSA z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1617/12 oraz postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2921/12. W tym stanie rzeczy, zdaniem Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, stosownie do art. 134 k.p.a. wnioski strony o ponowne rozpoznanie spraw zakończonych postanowieniami tegoż organu z dnia [...] lutego 2010 r. należało uznać za niedopuszczalne. Na postanowienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] czerwca 2014 r. P. J. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w których domagał się ich uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie. Zaskarżonym postanowieniom skarżący zarzucił: 1) naruszenie art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – mające istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez uznanie, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego nie przysługuje zażalenie (w niniejszej sprawie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy), podczas, gdy stronie służy zażalenie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania, zarazem również na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, 2) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, że rozstrzygnięcie w sprawie prowadzonej pod sygn. sprawy [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego, które uzasadnia zawieszenie niniejszego postępowania do czasu otrzymania rozstrzygnięcia w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym. W wyniku takiej kontroli zaskarżona decyzja, postanowienie, akt lub czynność z zakresu administracji publicznej mogą być uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłyby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c p.p.s.a.). W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje w szerokim zakresie zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w postanowieniach przepisu art. 134 p.p.s.a. Zgodnie z tą zasadą, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej argumentacją prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, ma nie tylko prawo ale i obowiązek uwzględnić okoliczności niepowołane w skardze, lecz mające wpływ na tę ocenę. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w toku kontrolowanego postępowania, Sąd nie dopatrzył się, aby zaskarżone postanowienia naruszały prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę prawną ich wydania stanowił art. 134 w zw. z art. 101 § 3, art. 126 i 127 § 3 k.p.a. a także art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2014 r., poz. 669). Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak również podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Przepis art. 134 k.p.a. znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień (art. 126 k.p.a.) oraz do wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uznał niedopuszczalność wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych postanowieniem tegoż organu z dnia [...] lutego 2010 r. z uwagi na przyczynę o charakterze przedmiotowym a mianowicie brak możliwości zaskarżenia postanowień odmawiających zawieszenia postępowań odwoławczych. Stanowisko to należy uznać za uzasadnione z uwagi na treść art. 101 § 3 k.p.a., który przewiduje, że stronie przysługuje zażalenie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania . Wskazany wyżej art. 101 § 3 k.p.a. do dnia 10 kwietnia 2011 r. miał następującą treść: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie". Wobec takiego brzmienia ww. przepisu przyjmowano, że zażalenie przysługuje na wszystkie rodzaje postanowień w przedmiocie zawieszenia. Zmiana kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzona ustawą z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 6, poz. 18), która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r. (a więc obowiązująca już w dacie wydania zaskarżonych postanowień) zmieniła treść art. 101 § 3 k.p.a. poprzez dodanie do tego przepisu sformułowania "albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania". Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie dokonania nowelizacja zmieniła sens i rozumienie zawartego w tym przepisie pojęcia "w sprawie zawieszenia" w taki sposób, że od 11 kwietnia 2012 r. oznacza ono jedynie postanowienie o zawieszeniu postępowania. Skoro zażalenie nie służy na podjęcie zawieszonego postępowania to nie może też służyć na odmowę zawieszenia postępowania, gdyż skutek obu postanowień jest taki sam a mianowicie, że postępowanie administracyjne jest kontynuowane. W tym stanie rzeczy Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, wydając zaskarżone postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r. nie naruszył prawa. Stanowisko organu jak i Sądu orzekającego w niniejszej sprawie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz postanowienia NSA wydane w sprawach II OSK 2921/12 i II OSK 1617/12). Wobec tego, że kontrolowane rozstrzygnięcia organu II instancji miały charakter procesowy zbędnym było ustosunkowanie się do drugiego zarzutu skargi tj. naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skarg.