VI SA/Wa 254/14
WyrokWSA w Warszawie2014-05-21
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Elżbieta Olechniewicz, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo ocenił dowody dotyczące nowości wzoru użytkowego, czy też naruszył przepisy postępowania administracyjnego, co mogło wpłynąć na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dotyczące postępowania dowodowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dowodów z katalogów i opinii biegłego została przeprowadzona pobieżnie, a w niektórych przypadkach nieprawidłowo, co uniemożliwiło jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy "Połączenie rurowe", zarzucając brak nowości. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając rozwiązanie za nowe i użyteczne. Po serii postępowań i uchyleń decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy w ocenie dowodów przez Urząd Patentowy RP. WSA ponownie rozpoznał sprawę, uwzględniając wiążącą wykładnię NSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję; stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżących kwotę 1 600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi B. T. i H. T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżących B. T. i H. T. kwotę 1 600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007 r. Urząd Patentowy RP (zwany dalej "UP RP"), działając na podstawie art. 77 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 - dalej "u.o.w.") w związku z art. 315 ust. 1 i 3 oraz art. 89 i 256 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej "p.w.p.") oddalił wniosek z dnia [...] kwietnia 2007 r. B. T. i H. T. (dalej "Skarżący") o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] pt. "Połączenie rurowe", udzielonego na rzecz T. i K.Z.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] maja 2004 r., po rozpatrzeniu zgłoszenia z dnia [...] stycznia 1999 r., na podstawie art. 77 i art. 11 w zw. z art. 82 u.o.w. oraz art. 315 ust. 3 i art. 52 w zw. z art. 100 p.w.p., udzielił T. Z. i K. Z. prawa ochronnego na wzór użytkowy o nazwie "Połączenie rurowe" (nr [...]).
Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. UP oddalił wniosek B.T. o unieważnienie prawa ochronnego na ww. wzór użytkowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2122/06 odrzucił skargę na powyższą decyzję.
Skarżący w dniu [...] kwietnia 2007 r. złożyli wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...]. We wniosku wskazali, że konsekwencją wadliwie udzielonego prawa ochronnego może być roszczenie o naruszenie praw ochronnych w związku z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą w ramach R. s.c., podobnie jak w stosunku do B. T., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą R. B.T., właściciela patentu nr [...] na wynalazek udzielony w dniu [...] czerwca 1997 r., a który dotyczy – zdaniem wnioskodawcy – tego samego rozwiązania co wzór użytkowy nr [...]. Przeciwko Skarżącemu – B. T. został złożony pozew w Sądzie Okręgowym w [...].
Skarżący powołując się na art. 77 w zw. z art. 11 u.o w. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p., podnieśli zarzut braku nowości rozwiązania chronionego wzorem użytkowym nr [...], przedstawiając na tę okoliczność kilkanaście dokumentów stanowiących załączniki do wniosku.
W odpowiedzi na ww. wniosek T. Z. i K. Z. w piśmie z dnia [...] czerwca 2007 r. wnieśli o oddalenie wniosku z powodu rozstrzygnięcia sprawy wcześniejszą ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. UP RP w sprawie [...] Ustosunkowując się do zarzutu braku nowości T. Z. i K. Z. podali, że żaden przedstawiony przez uczestników dowód nie podważa nowości rozwiązania.
Urząd Patentowy RP po przeprowadzeniu rozprawy, decyzją z dnia [...] września 2007 r., oddalił wniosek Skarżących o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] (sprawa [...]). Przypomniał, że Skarżący – B. T. występował już z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy [...]i wniosek ten został oddalony decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Zdaniem organu Skarżący nie przedstawili nowego dowodu, który nie byłby mu znany podczas rozpatrywania sprawy nr [...]. UP RP nie uznał również zarzutu braku nowości spornego wzoru użytkowego. Podniósł, że rozwiązanie połączenia rurowego przedstawione przez wnioskodawców różni się od wzoru [...]z tym, że nacięcia piłokształtne wykonane są na wewnętrznej powierzchni rury z tworzywa sztucznego, a nie na rurze stalowej, jak we wzorze [...]. Ponadto stwierdził, że rura ta wsunięta jest w specjalnie ukształtowaną tulejkę stalową, która z kolei poprzez kołnierz stalowy połączona jest z rurą stalową.
W konsekwencji sporny wzór jest rozwiązaniem spełniającym wymogi art. 77 u.o.w. Wniosek o jego unieważnienie uznano za niezasadny.
W dniu [...] grudnia 2007 r. T. Z. i K. Z.i złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] września 2007 r., zarzucając naruszenie art. 149 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. oraz art. 98 K.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. i wnosząc o uchylenie części decyzji odnośnie sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, wskazanie właściwej podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji, ustalenie prawidłowej kwoty tytułem zwrotu kosztów postępowania i zasądzenie kosztów postępowania.
Również Skarżący [...] grudnia 2007 r., jako uczestnicy, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] września 2007 r., zarzucając naruszenie art. 77 § 1 i art. 124 § 2 K.p.a. oraz art. 11 w zw. z art. 16.3 u.o.w.
UP RP decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., wydaną na podstawie art. 154 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., uwzględnił obie ww. skargi i uchylił w całości decyzję z dnia [...] września 2007 r.
T. Z. i K. Z. w dniu [...] stycznia 2008 r. złożyli kolejną skargę na ww. decyzję UP RP, zarzucając naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. przez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne, w szczególności zaś podstawy prawnej i niewłaściwe przytoczenie przepisów prawa oraz wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozpatrzenie skargi w granicach określonych skargą z dnia [...] listopada 2007 r.
Rozpoznając powyższą skargę Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 czerwca 2008 r. (sygn. akt VI SA/Wa 185/08) uchylił zaskarżoną decyzję UP RP z dnia [...] grudnia 2007 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, iż Urząd Patentowy wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. naruszył wskazane przepisy prawa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wyniki sprawy. Po złożeniu skarg przez strony postępowania na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2007 r., organ uprawniony był jedynie do weryfikacji swojej decyzji w oparciu o art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Nie mógł natomiast orzekać na zasadzie art. 154 § 1 K.p.a., albowiem po skutecznym wniesieniu skarg do sądu organ nie posiadał już kompetencji do wszczynania w sprawie nadzwyczajnego postępowania. Wydając zaskarżoną decyzję w oparciu o wadliwą podstawę prawną organ nie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi powyżej wymogami wynikającymi z art. 54 § 3 K.p.a., do czego jedynie był uprawniony i dlatego też decyzję tę - w ocenie Sądu - jako naruszającą prawo należało uchylić. W tej sytuacji sprawa wróciła na etap, na którym organ winien ponownie rozważyć możliwość ewentualnego zastosowania art. 54 § 3 p.p.s.a., pamiętając że może on dokonywać oceny zaskarżonej decyzji w takim samym zakresie jak sąd administracyjny.
Po przekazaniu wyroku wraz z aktami administracyjnymi do organu, Urząd Patentowy RP wyznaczył termin rozprawy i wydał w dniu decyzję [...] grudnia 2008 r. na mocy której oddalił wniosek R. s.c. z G. przeciwko T. i K. Z. P. z W. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy "Połączenie rurowe". Organ ponownie uznał, że rozwiązanie wzoru użytkowego nr [...] jest nowym i użytecznym rozwiązaniem technicznym dotyczącym budowy przedmiotu o trwałej postaci i tym samym spełniającym wymogi art. 77 i art. 11 w związku z art. 82 u.o.w. Podkreślił, że funkcjonalność rozwiązania tego wzoru użytkowego polega na jego cechach ułatwiających i obniżających koszty wytwarzania, gdy w połączeniu według wzoru [...]nie występuje złącze spawane rury stalowej z tuleją stalową, na której osadzona jest rura PE. Nadto zastosowanie przewężonej metody obróbki plastycznej tzw. butelkowania końcówki rury stalowej, na której osadzona jest rura z PE daje korzyści wynikające z ułatwienia wytwarzania tego połączenia rur (i obniżenia kosztów wytwarzania).
Na decyzję tę Skarżący wnieśli skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących procedury postępowania spornego oraz dotyczących prawa materialnego, a w szczególności naruszenie art. 3, 7,9,75 § 1,77 i 77 § 1, 78 i 78 § 2, 84 i 107 K.p.a. oraz art. 77 i art. 11 w związku z art. 82 u.o.w. Skarżący zarzucili organowi patentowemu błędną interpretację pojęcia "przedmiotu o trwałej postaci" podnosząc, że nie określenie w zastrzeżeniu patentowym stosunku długości zwalcowanej końcówki rury do średnicy rury powoduje, że rozwiązanie nie przedstawia dostatecznego stopnia trwałości, ponieważ nie określa jednoznacznie elementów wchodzących w jego skład. Skarżący zarzucili ponadto Urzędowi, że wydał decyzje w oparciu o dowody z innego postępowania i pominął fakt występowania w sprawie osoby H. T., która nie brała udziału we wcześniejszym postępowaniu ([...]) o unieważnienie wzoru użytkowego [...]. Ponadto UP RP brał pod uwagę dowód z prospektu firmy [...], który występuje w aktach niniejszej sprawy [...] jako zał. Nr 6 i był również dowodem w sprawie [...].
Rozpoznając przedmiotową skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 549/09) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podkreślił, że UP RP był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2008 r. (sygn. akt VI SA/Wa 185/08.) z czego się nie wywiązał i dokonał rozstrzygnięcia nie tylko z rażącym naruszeniem art. 153 p.p.s.a., ale przede wszystkim z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., co spowodowało konieczność uznania jej za nieważną.
Sąd, wydając wytyczne organowi wskazał, że w obrocie prawnym aktualna pozostaje decyzja UP RP z dnia [...] września 2007 r. - zaskarżona do Sądu skargami z [...] grudnia 2007 r. przez obie strony. Te skargi mają pierwszeństwo w merytorycznym rozpoznaniu przez Sąd administracyjny, o ile Urząd Patentowy prześle je do rozpoznania w trybie art. 54 § 2 p.p.s.a.
W dniu [...] grudnia 2010 r. UP RP wraz z odpowiedzią na skargę przekazał do WSA w Warszawie skargę Skarżących z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz wniósł o jej oddalenie uznając, że w świetle przedstawionych przez strony dowodów zarzut niespełnienia przez przedmiotowy wzór użytkowy wymogów art. 77 w związku z art. 11 u.o.w. jest bezzasadny, podobnie jak podnoszonych przez stronę przepisów art. 77 § 1, 7, 9, 124 § 2 K.p.a. oraz art. 77 w zw. z art. 11 i art. 16 ust. 3 u.o.w.
Zdaniem UP RP rozpatrzono wszystkie dowody przedstawione przez Skarżących i uprawnionego. Podkreślił, że - wbrew twierdzeniom Skarżącego – podkreślając różnicę w budowie porównywanych połączeń organ nie stwierdził, że rowki są nacięte na rurze z tworzywa sztucznego, lecz w przeciwstawionym połączeniu zęby na tulejce stalowej (a nie na rurze) stykają się rowkami na rurze z tworzywa sztucznego, a dwie łączone ze sobą rury – stalowa i z tworzywa sztucznego nie stykają się bezpośrednio ze sobą. Zaznaczył też, że dowody, które Urząd rozpatrywał w sprawie [...] o unieważnienie wzoru użytkowego nr [...], przedstawione również w przedmiotowej sprawie, nie podważają nowości tego wzoru zgodnie z prawomocną decyzją UP RP w sprawie [...].
Następnie w dniu [...] stycznia 2011 r. UP wraz z odpowiedzią na skargę przekazał skargę T. Z. i K. Z. wniesioną w dniu [...] grudnia 2007 r. na decyzję UP RP z dnia [...] września 2007 r. – wnosząc o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko podkreślił, że zaskarżona decyzja została oparta na właściwej podstawie prawnej, gdyż ww. wystąpili z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Połączenie rurowe" [...], a nie z wnioskiem o wznowienie postępowania w innej sprawie, tj. w sprawie [...] zakończonej prawomocną decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2008 r., oddalającą wniosek B. T. o unieważnienie prawa ochronnego na w ww. wzór użytkowy. Organ podkreślił, że UP RP rozpatrzył przedmiotową sprawę w granicach wniosku oraz w oparciu o podstawę prawną wskazaną we wniosku, do czego był zobligowany na podstawie art. 255 ust. 4 p.w.p.
Pismem procesowym z dnia [...] lipca 2011 r. pełnomocnik Skarżących – rzecznik patentowy L. K. podtrzymała skargę na decyzję UP RP z dnia [...] września 2007 r., odmawiającą unieważnienia prawa ochronnego nr [...]podnosząc, że przedmiotowy wzór użytkowy w dacie zgłoszenia tj. w dniu [...] stycznia 1999 r. nie spełniał wymagań określonych w art. 77 i art. 11 u.o.w., tj. nie posiadał cech nowości i użyteczności, na co Skarżący przedstawili szereg dowodów w trakcie postępowania przez UP RP. Dokumenty te nie zostały przeanalizowane. Zarzuciła, że UP RP nie porównał wzoru użytkowego [...]z konstrukcją [...]. Pełnomocnik podkreślił też, że przedmiotowy wzór użytkowy nie dotyczy "jakiegoś połączenia PE/stal", ale przedmiotem wzoru są rury o średnicy 20 do 630 mm stosowane przy budowie sieci gazowej i wodociągowej, stąd użyteczność tych rur powinna być rozpatrywana w aspekcie przydatności do tych zastosowań. Stwierdził, że organ patentowy nie dokonał także oceny użyteczności rozwiązania w kontekście podanych zastrzeżeń co do istoty przyjętego rozwiązania. Wskazał również, że dla osiągnięcia celu połączenia rury stalowej z polietylenową, które wykorzystywane są do przesyłu gazu ważna jest trwałość połącznia PE/stal, a nie to czy ten odcinek rury jest uformowany przez butelkowanie czy jest przyspawany.
Odnosząc się do powyższych zarzutów UP RP pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko podkreślając w szczególności, że ze względu na mały stopień skomplikowania wzoru użytkowego, nie widział potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2011 r. podtrzymali swoje zastrzeżenia dotyczące wadliwości wobec prowadzonego postępowania przez UP RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 210/11 oddalił skargę Skarżących na powyższą decyzję. Sąd I instancji podzielił pogląd UP RP, że rozwiązanie przedstawione w katalogu firmy R. w istotny sposób różni się wzoru [...]. W obu rozwiązaniach według załączników nr 4 i 21 rura z tworzywa sztucznego nie łączy się bezpośrednio z rurą stalową, jak to ma miejsce we wzorze [...], tylko przez element pośredni i rury te nie są dociśnięte do siebie na obwodzie przez tulejkę zaciskową. Istota różnicy w budowie porównywanych połączeń miała polegać na tym, że w połączeniu według wzoru użytkowego [...] zęby na rurze stalowej wcinają się w materiał rury z tworzywa sztucznego tworząc na jej powierzchni płytkie nacięcia, natomiast w przeciwstawionym połączeniu według zał. Nr 4, zęby na tulejce stalowej (a nie na rurze) stykają się z rowkami na rurze z tworzywa sztucznego, a dwie łączone ze sobą rury – stalowa i z tworzywa sztucznego, nie stykają się bezpośrednio ze sobą.
W konsekwencji Sąd uznał, iż Skarżący nie przedstawił w zaprezentowanych dowodach rozwiązania znanego, tj. mającego zespół wszystkich cech technicznych charakteryzujących rozwiązanie według wzoru [...]. Tylko takie rozwiązanie mogłoby podważyć jego nowość. Także funkcjonalność rozwiązania spornego wzoru użytkowego - w ocenie Sądu - nie budziła wątpliwości. Polegała ona bowiem na jego cechach ułatwiających i obniżających koszty wytwarzania, gdyż w połączeniu według wzoru [...] nie występuje złącze spawane rury stalowej z tuleją stalową, na której osadzona jest rura PE. Zdaniem Sądu, cecha wzoru użytkowego nr [...]w formie zwalcowanej zewnętrznej powierzchni końcówki stalowej na odcinku o długości 5 cm do 12 cm, w stosunku do podobnego rozwiązania połączenia według katalogu firmy R. (zał. nr 4), w którym rura z tworzywa jest wsunięta w tulejkę łączącą połączoną z rurą stalową złączem spawanym jest nie tylko istotna, ale i daje korzyści przy wytwarzaniu tego połączenia, gdyż wskutek uproszczenia technologii – jak zauważył organ, a opinię tę podzielił Sąd - "konstrukcja połączenia rurowego jest łatwa i tania w montażu oraz spełnia wszelkie warunki prób ciśnieniowych".
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez Skarżących, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. w sprawie II GSK 1134/12 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez organy obu instancji prawidłowo, a zebrany materiał dowodowy bezpośrednio nie wskazywał że Skarżący nie przedstawili dowodu na rozwiązanie połączenia rurowego, które obejmowałoby w całości wszystkie istotne cechy techniczne rozwiązania według spornego wzoru użytkowego, co jest konieczne dla wykazania braku nowości.
Stwierdził, że dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd I instancji nie dostrzegł, że przeprowadzone postępowanie administracyjne przed Urzędem Patentowym RP naruszyło art. 7 k.p.a. w związku z art. 256 § 1 p.w.p. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem NSA, ocena dowodów z katalogów (firmy R. zał. nr 4, zał. nr 21 oraz Katalog W. zał. nr 6) oraz znajdującej się w aktach sprawy opinii dr inż. J. A. biegłego sądowego, przeprowadzona została przez organ pobieżnie, a w odniesieniu do części – dowodu, gdzie wniosek nie odpowiada jego treści - wręcz nieprawidłowo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w: / T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).
Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.
W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku wskazał mi.in., że organ dokonywał oceny braku nowości spornego wzoru na podstawie załączonych do wniosku o unieważnienie wzoru dowodów (Katalog firmy R. zał. nr 4, zał. nr 21 oraz Katalog W. zał. nr 6). Organ wskazywał na istotną różnicę pomiędzy rozwiązaniem według spornego wzoru, a rozwiązaniami przeciwstawionymi we wskazanych wyżej dowodach jaką dają nacięcia (rowki), które w zastrzeżonym wzorze znajdują się na powierzchni rury ze stali wchodzącej w rurę polietylenową i wbijające się w nią od wewnątrz, podczas gdy, jak stwierdził, nacięcia w katalogach przedstawionych jako dowody na okoliczność braku nowości wykonane są na rurze polietylenowej.
Tymczasem, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, według dowodu z załącznika nr 21 do wniosku o unieważnienie wskazuje się jednoznacznie, że połączenie [...] składa się z wymienionych tam części, z czego nacięcia znajdują się na części stalowej, nie zaś na polietylenowej. Oznaczałoby to, że dowód według zał. nr 21 został oceniony nieprawidłowo. Z kolei zarówno w katalogu R. jak też W. uwidocznione rowki pokazane są w rurach już ze sobą połączonych, także oczywiste jest, że rowki te, jeśli wyżłobione są w części stalowej, wcinając się w część polietylenową, tworzą odpowiednie rowki również w tej polietylenowej części. Tym samym może powstać wrażenie, że wyżłobione zostały rowki, które są bardziej widoczne na pomarańczowej części połączenia rurowego tzn. na części polietylenowej. Jednocześnie załączone dowody nie potwierdzały jednoznacznie, że wyżłobienia znajdują się na części połączenia z polietylenu.
W związku z tym, stwierdzić należało, co uczynił również NSA w swoim rozstrzygnięciu, że ocena dowodów przeprowadzona została przez organ pobieżnie, a w odniesieniu do części - dowodu, gdzie wniosek nie odpowiada jego treści - wręcz nieprawidłowo. W konsekwencji organ patentowy ponownie rozpoznając sprawę powinien jeszcze raz przeanalizować znajdujące się w aktach sprawy dowody w postaci Katalogu firmy R. zał. nr 4, zał. nr 21 oraz Katalog W. zał. nr 6 oraz wziąć pod uwagę opinię biegłego sądowego dr inż. J. A.
Podkreślić należy, iż sąd administracyjny kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyr. NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 31).
W rozpoznawanej sprawie powodem uwzględnienia skargi było stwierdzenie przez Sąd naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Konkretnie w ocenie Sądu wobec naruszenia zasad dotyczących postępowania dowodowego stan faktyczny sprawy nie został jednoznacznie ustalony i budzi wątpliwości. Dopiero na gruncie ustaleń faktycznych, które nie budzą żadnych wątpliwości, możliwe stanie się dokonywanie wykładni określonego przepisu prawa materialnego. W toku ponownego rozpoznania sprawy niezbędne będzie dokładne wyjaśnienie na jakich ustaleniach faktycznych organ oparł swoje rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) c) ustawy p.p.s.a Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. W przedmiocie wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło