VI SA/Wa 257/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2011 r. sprawy ze skargi S. K. i A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. O. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 2952 (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa) złote, w tym kwotę 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 552 (pięćset pięćdziesiąt dwa) złote stanowiącą 23% podatku VAT. VI SA/Wa 257/10 Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...], na podstawie art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) – dalej jako u.t.d. – lp. 1.8 pkt 2 i lp. 11.4 pkt 1 załącznika do tej ustawy oraz art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.), decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nałożył po przeprowadzeniu kontroli przedsiębiorstwa, na S. K. i A. K., wykonujących działalność w formie spółki prawa cywilnego pod nazwą A., kary pieniężne w kwotach: 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących prowadzenia dokumentacji pracy kierowcy i 52000 zł za nieokazanie wykresówek lub dokumentów potwierdzających podczas kontroli w przedsiębiorstwie fakt nieprowadzenia pojazdu, ograniczając na podstawie art. 92 ust. 2 u.t.d. sumę nałożonych kar pieniężnych do kwoty 30 000 zł. Decyzję wydano przy następujących ustaleniach; Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2009 r. powiadomiono S. K. i A. K. o przeprowadzeniu kontroli w ich przedsiębiorstwie, która miała rozpocząć się [...] lutego 2009 r. Wezwaniem z tej samej daty zobowiązano wspólników do przedłożenia dokumentów wskazanych w wezwaniu. W celu przeprowadzenia kontroli wydano upoważnienie z dnia [...] lutego 2009 r. m.in. w zakresie prowadzenia kontroli działalności transportu drogowego i przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowcy w okresie od [...] marca 2008 r. do [...] stycznia 2009 r., a następnie w dniach [...] – [...] marca 2009 r. przeprowadzono kontrolę, z której sporządzono protokół. W okresie prowadzonej kontroli przedsiębiorcy okazali badania lekarskie z dnia [...] września 2007 r. kierowcy A. C. ważne bezterminowo stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy oraz orzeczenie psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ważne do [...] września 2012 r. A. C., jak wynika z ustaleń organu administracji, był zatrudniony na stanowisku kierowcy od [...] grudnia 2008 r. Do kontroli nie okazano żadnych wykresówek z okresu objętego kontrolą, gdyż jak wyjaśnił S. K. zeznając w charakterze strony, wykresówki zostały skradzione. Powołał się na listę obecności kierowcy A. C. potwierdzając, że w podanych dniach wykonywał pracę na stanowisku kierowcy. Podobnie nie okazano wykresówek za dni pracy wynikające z listy obecności W. L. i K. C. Obaj pracownicy byli zatrudnieni – pierwszy od [...] grudnia 2008 r. oraz drugi od [...] września 2008 r. – na stanowisku kierowców. W tych ustaleniach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna. Organ administracji wyjaśnił, że okazane w okresie kontroli orzeczenie lekarskie kierowcy A. C. nie spełniało wymagań z art. 39j ust. 1 i ust. 4 u.t.d. o istnieniu przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, na którym był on zatrudniony. Pracownik posiadał jedynie orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami dla kategorii posiadanego prawa jazdy. Orzeczenie to nie jest tożsame z właściwym zaświadczeniem wydawanym przez lekarza stwierdzającym brak przeciwwskazań do zawodowego wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, które to zaświadczenie pracownik musi przedłożyć pracodawcy by ten mógł pracownika zatrudnić na stanowisku kierowcy. Kary za nieokazanie wykresówek nałożono na podstawie list obecności kierowców. Na podstawie listy obecności: A. C. za okresy: [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...] i [...]-[...] grudnia 2008 r.; W. C. za okresy: [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...] i [...]-[...] grudnia 2008 r. oraz K. C. za okresy: [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...] i [...]-[...] października 2008 r., [...]-[...], [...], [...]-[...], [...]-[...] i [...]-[...] listopada 2008 r., [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...] i [...]-[...] grudnia 2008 r. Organ administracji stwierdził, że kradzież wykresówek z wymienionych dni (wg oświadczenia S. K.) nie mogła stanowić podstawy do umorzenia postępowania. Od decyzji S. K. i A. K. złożyli odwołanie domagając się umorzenia postępowania i wstrzymania wykonania decyzji. Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. wstrzymał wykonanie decyzji. Decyzji zarzucili naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 93 ust. 7 u.t.d. Zdaniem skarżących decyzję wydał inspektor bez upoważnienia do jej wydania, a w samej decyzji nie podano podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W ocenie skarżący decyzja została skierowana do spółki a nie do poszczególnych przedsiębiorców. W szczególności podkreślano niezastosowanie art. 93 ust. 7 u.t.d. wobec faktu kradzieży wykresówek, której to okoliczności skarżący nie mogli przewidzieć. Na dowód zgłoszenia kradzieży przedłożono postanowienie Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. zatwierdzone przez prokuratora postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. o umorzeniu postępowania wobec niewykrycia sprawcy w sprawie kradzieży m.in. dokumentów firmy A. dokonanej w dniu [...] lutego 2009 r. z samochodu, którym te dokumenty przewoził S. K. Do samochodu sprawca włamał się dokonując kradzieży przedmiotów podanych przez pokrzywdzonego. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Cytując przepisy art. 39j, art. 39k i art. 39l u.t.d. organ odwoławczy stwierdził, że okazane do kontroli orzeczenie lekarskie A. C., zajmującego zgodnie z umową o prace stanowisko kierowcy, nie odpowiadało wymaganiom tych przepisów. Właściwym dokumentem byłoby zaświadczenie wydane przez lekarza uprawnionego do przeprowadzania badań profilaktycznych zgodnie z Kodeksem pracy, stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na stanowisku kierowcy. Do kontroli nieokazało wykresówek kierowców ani zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdów w dniach, w których zgodnie z listami obecności pracowali na stanowisku kierowców. Zatem za brak tych dokumentów została nałożona kara pieniężna. Organ odwoławczy nie przyjął wyjaśnienia skarżących jako usprawiedliwiających nieokazanie do kontroli wykresówek, stwierdzając niewłaściwą organizację pracy skutkiem której doszło do kradzieży. Taka organizacja pracy, w ocenie organu administracji, nie uzasadniała zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących nieprawidłowości związanych z wydaniem i doręczeniem decyzji organ stwierdził, że doręczenie decyzji było prawidłowe. Decyzja została wysłana na adres spółki z imiennym oznaczeniem jednego ze wspólników, co zdaniem organu odwoławczego stanowiło o prawidłowym doręczeniu pisma zgodnym z art. 45 k.p.a. Pismo zostało doręczone w lokalu jednostki organizacyjnej do rąk osoby upoważnionej do jego odbioru. Zatem nie miało znaczenia to, że spółka nie posiada osobowości prawnej, skoro pismo odebrała osoba upoważniona w lokalu spółki. Skuteczność doręczenia/odebrania decyzji potwierdza fakt złożenia w terminie odwołania podpisanego przez oboje wspólników. Decyzja z [...] kwietnia 2009 r. została wydana przez inspektora WITD w [...] z upoważnienia Wojewódzkiego Inspektora zgodnie z art. 268a k.p.a. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, brak było podstaw do stawiana zarzutu na podstawie art. 107 k.p.a. Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...], S. K. i A. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskami o stwierdzenie nieważności obu decyzji administracyjnych z powodu rażącego naruszenia prawa i z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (z akt sprawy wynika, że skarga została wniesiona w terminie). Zdaniem skarżących decyzja w I instancji została wydana przez inspektora bez upoważnienia do jej wydania z naruszeniem art. 7 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Ponadto w ocenie skarżących decyzja została skierowana do spółki, a powinna zostać skierowana jako dwie decyzje na nazwiska każdego ze wspólników, gdyż dotyczy postępowania w sprawie indywidualnej. Za szczególnie istotne skarżący uznali niezastosowanie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Zarzut ten uzasadniali niemożliwością przewidzenia kradzieży wykresówek. Fakt kradzieży potwierdza postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania wobec niewykrycia sprawcy. Tymczasem organ odwoławczy niejako kwestionował tę okoliczność kradzieży przez użycie określenia "jakoby" do tej kradzieży doszło. Jeżeli zatem organ odwoławczy miał wątpliwości co do tego faktu, to powinien zwrócić się do prokuratury celem uzupełnienia materiału dowodowego. Pominięcie faktu kradzieży i niezastosowanie art. 93 ust. 7 u.t.d. stanowiło, według skarżących, rażące naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie uzasadniając odpowiedź na skargę argumentacją podnoszoną w zaskarżonej decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Skarżący podkreślali nieprawidłowość zaadresowania decyzji organu I instancji. Decyzję zaadresowano na lokal spółki z podaniem na zwrotnym poświadczeniu odbioru jedynie nazwiska jednego ze wspólników – A. K. W ocenie Sądu w składzie orzekającym ta nieprawidłowość nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych skarżący obydwoje wnieśli od tej decyzji odwołanie i zostało ono wniesione w terminie. Zatem jest pewne, że przedmiotowa decyzja administracyjna został doręczona obojgu skarżącym, przez co nie zostali pozbawieni praw przysługujących stronie postępowania, a także te ich prawa nie zostały w jakikolwiek sposób ograniczone (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r. w sprawie II FSK 680/08). Fakt doręczenia decyzji obojgu skarżącym jest pewny, a decyzja została zaadresowana na nazwiska i imiona obojga wspólników, jako strony postępowania. Także kara pieniężna została nałożona na obojga skarżących, a nie na każdego z nich odrębnie, gdyż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują prowadzenia kilku postępowań w jednej sprawie administracyjnej, w której występuje tożsamość co do przedmiotu sprawy i podmiotów nią objętych, gdyż stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia stanowią przedmiot jednej sprawy administracyjnej (por. wyroki NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r. w sprawie II GSK 29/08 oraz z dnia 8 lipca 2009 r. w sprawie II GSK 1083/08). Sąd orzekający w sprawie nie podzielił zarzutu skarżących o nieuprawnionym wydaniu decyzji przez inspektora transportu drogowego. Uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (art. 93 ust. 1 u.t.d.), a decyzja ta, zgodnie z art. 93 ust. 1a, jest wydawana w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli. Upoważnionymi do kontroli, o której mowa w wymienionym art. 89 ust. 1 u.t.d. są m.in. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, jako upoważnieni także do kontroli dokumentów odnoszących się do czasu pracy kierowców (art. 87 ust. 1 u.t.d.). Jest poza sporem, że skarżący wykonywali transportową działalność gospodarczą, w tym zakresie wykonując przewóz towarów. W rozpoznawanej sprawie kontrolę przeprowadził inspektor WITD w [...] wydając z upoważnienia Inspektora Wojewódzkiego decyzję w I instancji. W świetle cytowanych przepisów inspektor ten był upoważniony do wydania decyzji w imieniu organu wojewódzkiego, co nadto zostało stwierdzone odciskiem pieczęci pod decyzją. Nie było więc podstaw do kwestionowania wydania decyzji z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a., tym bardziej, że została ona także zidentyfikowana co do organu ją wydającego - pieczęcią [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...]. Zgodnie z ustaleniami organu administracji kierowcy A. C., W. L. i K. C. byli zatrudnieni przez skarżących na stanowiskach kierowców. Jednakże A. C. nie posiadał wymaganego przez przepisy art. 39j i art. 39l u.t.d. zaświadczenia lekarskiego umożliwiającego dopuszczenie go do pracy, zgodnie z art. 229 § 4 k.p., na stanowisku kierowcy. Okazane do kontroli orzeczenie lekarskie stwierdzało jedynie brak przeciwwskazań do otrzymania uprawnienia do kierowania pojazdami zgodnie z kategoriami prawa jazdy posiadanymi przez A. C. Nie było to jednak zaświadczenie stwierdzające, stosownie do art. 39j ust. 1 u.t.d., istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W tym celu skarżący byli obowiązani skierować pracownika na badania okresowe (art. 39l u.t.d.), a kierowca obowiązany był poddać się tym badaniom w zakresie wskazanym przez przepisy art. 39j ust. 2 - 5 u.t.d. Brak odpowiedniego zaświadczenia skutkował nałożeniem kary pieniężnej zgodnie z lp. 1.8 pkt 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Skarżący nie okazali do kontroli wykresówek kierowców A. C., W. L. i K. C. za okresy objęte kontrolą stwierdzając, że dokumenty te zostały skradzione. Powołując się na postanowienie prokuratora z dnia [...] kwietnia 2009 r. o umorzeniu dochodzenia z powodu niewykrycia sprawcy kradzieży domagali się zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. W ocenie Sądu w składzie orzekającym organ administracji zasadnie nie zastosował cytowanego przepisu. Jak wynika bowiem z ustaleń organu (postanowienie o umorzeniu dochodzenia przez Policję) S. K. pozostawił nieokazane do kontroli dokumenty w samochodzie, do którego włamał się sprawca kradzieży. Nie było to zatem przestępstwo polegające na napadnięciu skarżącego, lecz była to kradzież z włamaniem, co oznacza, że do pojazdu pod nieobecność S. K. wtargnął przestępstwa. Organ odwoławczy zasadnie uznał, że jeżeli zachodziła konieczność okazania wykresówek poza siedzibą przedsiębiorstwa, to by nie doszło do ich utracenia/zniszczenia lub uszkodzenia, należało sporządzić ich kopie. W żadnym natomiast przypadku nie należało ich pozostawiać w pojeździe na skrzyżowaniu dróg, jak to zostało ustalone w postępowaniu przez organa ścigania. Ponieważ utrata przedmiotowych dokumentów nastąpiła w takich właśnie okolicznościach, nie może uznać, że skarżący tych okoliczności nie mógł przewidzieć. W związku z tym odmowa zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. była, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, zasadna. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.