VI SA/Wa 2681/21
WyrokWSA w Warszawie2022-03-15
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpisanie daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy, które wcześniej były wydane bezterminowo, jest dopuszczalne w sytuacji, gdy wnioskodawca ubiega się o wymianę dokumentu z powodu uzyskania nowych uprawnień (np. kod 95 dla kierowcy zawodowego) lub zmiany danych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpisanie daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy, które wcześniej były wydane bezterminowo, jest niedopuszczalne, jeśli wnioskodawca ubiega się o wymianę dokumentu z powodu uzyskania nowych uprawnień lub zmiany danych. Nowo wydany dokument powinien jedynie powtarzać zapisy z poprzedniego dokumentu, poza uzasadnionymi zmianami, i nie może dotyczyć posiadanych już uprawnień. Wpisanie daty ważności w takiej sytuacji stanowi naruszenie prawa materialnego i zasadę trwałości decyzji administracyjnych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wymianę dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem nowego uprawnienia (kod 95 dla kierowcy zawodowego) i zmianą adresu. Starosta wpisał w nowym dokumencie datę ważności dla kategorii AM, C1, C, które wcześniej były wydane bezterminowo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą wymiany prawa jazdy zgodnie z żądaniem skarżącego, uznając, że nowe orzeczenie lekarskie ogranicza ważność wszystkich uprawnień. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając cofnięcie bezterminowych uprawnień.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. Stwierdzono bezskuteczność czynności Starosty [...] z dnia [...] marca 2021 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, C1 oraz C w dokumencie prawa jazdy. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r.; 2. stwierdza bezskuteczność czynności Starosty [...] z dnia [...] marca 2021 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, C1 oraz C w dokumencie prawa jazdy nr [...], kolumna nr 11; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego P. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez P. S. (dalej: "Strona", "Skarżący"), jest decyzja z [...] maja 2021 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ") nr [...], wydana na podstawie art. 2 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2018r., poz. 570), art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 i art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "K.p.a."), utrzymująca w mocy decyzję z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], Starosty [...], odmawiającą wymianę Stronie prawa jazdy kat. AM, B1 ,B, C1, C, numer [...], nr druku [...], wydanego [...] marca 2021 r., przez Starostę [...], na prawo jazdy z bezterminową datą ważności kat. AM, B, C1, C, w rubryce 11.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Strona wystąpiła do Starosty [...] o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy z poprawnymi danymi, czyli w przypadku kategorii AM, B, C1, C w rubryce 11 - bezterminowo, a zmiany tylko i wyłącznie uprawnienia do kierowania samochodami kategorii C1, C, jako kierowca zawodowy, w rubryce 12, poprzez wpisanie kodu 95 z okresem ważności zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wnioskodawca wskazał, że uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, B, C1, C, zostały mu nadane bezterminowo. Stąd wpisanie w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy daty ważności tych uprawnień jest bezzasadne i sprzeczne z prawem.
W odpowiedzi, pismem z [...] kwietnia 2021 r., Starosta [...] poinformował Stronę, iż wydany [...] marca 2021 roku, dokument prawa jazdy jest zgodny z przepisami i brak jest podstaw prawnych do dokonania w nim zmian zgodnie z żądaniem Strony.
Strona wniosła odwołanie uznając, że ww. pismo Starosty [...] jest decyzją administracyjną.
Rozpatrując sprawę SKO wyjaśniło, że z treści pisma z [...] kwietnia 2021 r. wynika, iż Strona żąda wydania nowego dokumentu prawa jazdy z poprawnymi danymi. Zmiana zapisów w dokumencie prawa jazdy może być dokonana wyłącznie poprzez wymianę takiego dokumentu. Zatem SKO uznało, iż Strona żąda wymiany wydanego [...] marca 2021 r. dokumentu prawa jazdy. SKO dodało, że wprawdzie wymiana prawa jazdy, tj. wydanie nowego dokumentu prawa jazdy stanowi czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, jednak o odmowie wymiany prawa jazdy winno rozstrzygać się w drodze decyzji administracyjnej. W ocenie Kolegium, ww. pismo Starosty [...] rozstrzyga w przedmiocie wniosku Strony o wymianę prawa jazdy. Zawarty w nim zwrot o braku postaw do dokonania zmian w dokumencie prawa jazdy wydanym Stronie [...] marca 2021 r., w zakresie wskazanym w piśmie z [...] kwietnia 2021 r., jest zatem w istocie rozstrzygnięciem o odmowie dokonania wymiany posiadanego przez niego prawa jazdy. Wskazane pismo zawiera również pozostałe elementy niezbędne do uznania go za decyzję administracyjną, czyli oznaczenie adresata aktu oraz podpis upoważnionego pracownika organu. SKO zatem uznało, iż jest ono decyzją administracyjną, a zatem zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a., służy od niej odwołanie.
Kolegium wyjaśniło następnie, że w świetle regulacji ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020r., poz. 1268, dalej: "u.k.p."), wskazana przez Stronę okoliczność nie stanowi podstawy do wymiany posiadanego przez nią prawa jazdy na prawo jazdy bez określenia w nim, tj. w rubryce 11, daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami. Wprawdzie w myśl art. 13 ust. 6 u.k.p., okres ważności prawa jazdy określonej kategorii jest przedłużany, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, w formie wymiany prawa jazdy, jednak dotyczy to sytuacji, gdy ustalony zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p., okres ważności wydanego prawa jazdy się kończy. Tymczasem z akt sprawy wynika, że Strona posiada uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, B, C1, C, bezterminowo. SKO dodało, że w przypadku Strony nie występuje zmiana stanu faktycznego wymagająca zmiany danych zawartych w posiadanym przez Stronę prawie jazdy, która nastąpiłaby po wydaniu tego prawa jazdy, tj. po [...] marca 2021 r., a więc z przesłanką wymiany prawa jazdy, o której mowa w art. 18 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.k.p.
Jednocześnie Kolegium poinformowało, iż postulowana przez Stronę zmiana zapisu w dokumencie prawa jazdy mogłaby nastąpić jedynie na skutek zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dokonanej przez Starostę [...],[...] marca 2021 r., czynności materialno-technicznej wymiany prawa jazdy z wpisem daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami.
Pismem z 27 września 2021 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję SKO z [...] maja 2021 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającego ją aktu I instancji, a także o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił cofnięcie bezterminowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, C1, C, przez organ do tego nieuprawniony i zastąpienie ich ograniczonymi na okres 5 lat, co podważa zaufanie do przepisów prawa, które nie mogą działać wstecz. Skarżący wyjaśnił, że składając wniosek o wymianę dokumentu prawa jazdy spowodowany nowym uprawnieniem dotyczącym możliwości pracy jako kierowca zawodowy poprzez wpisanie kodu 95. w rubryce 12. oraz zmiany adresu zamieszkania nie sądził, że zostaną mu cofnięte wydane bezterminowe uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, C1, C. Rubryka 11. dokumentu prawa jazdy dotyczy wydanych uprawnień, a nie ograniczeń. Ograniczenia w rubryce 12. czyli w tym przypadku kod 95. dotyczy wykonywania zawodu kierowcy zawodowego, a Skarżący nie musi lecz może pracować jako kierowca zawodowy. W momencie wpisania daty ważności w rubryce 11. zostało Skarżącemu wprowadzone ograniczenie również do jazdy np. samochodem typu kamper prywatnie, który nie rzadko przekracza masę 3,5 tony., więc po wygaśnięciu terminu ważności zmusza się Skarżącego do ponoszenia kosztów badań lekarskich oraz wymiany blankietu prawa jazdy.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o wymianę dokumentu prawa jazdy w związku z nowym uprawnieniem dotyczącym możliwości pracy jako kierowca zawodowy, poprzez wpisanie kodu 95 w rubryce 12 oraz zmianą adresu zamieszkania.
Sąd stwierdza, że Starosta [...] winien rozpatrzyć wniosek Skarżącego dotyczący wpisania kodu 95 w rubryce 12 oraz zmiany adresu zamieszkania w drodze czynności materialno-technicznej i dokonać wymiany dokumentu prawa jazdy w trybie art. 18 ust. 2 u.k.p., poprzez wydanie (w miejsce dotychczas posiadanego) nowego dokumentu zgodnie z zakresem wnioskowanych przez Skarżącego wpisów.
W wydanym Skarżącemu [...] marca 2021 r. przez Starostę [...] dokumencie prawa jazdy, poza dokonaniem wnioskowanych wpisów, dokonano również wpisów w rubryce 11 przy kategoriach AM, C1, C, określających datę ważności uprawnień do [...] marca 2036 r. przy kat. AM i do [...] marca 2026 r. przy kat. Ci C1.
Podkreślenia wymaga, że jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Skarżący otrzymał dokument prawa jazdy kategorii B, [...] września 2002 r., na podstawie orzeczenia lekarskiego z [...] maja 2002 r., które nie zawierało ograniczeń czasowych. Powyższe orzeczenie lekarskie nie straciło mocy, ponieważ Skarżący nie był skierowany w zakresie posiadanych już uprawnień do przeprowadzenia ponownych badań lekarskich. Posiadając natomiast uprawnienia kat. B Skarżący uzyskał również uprawnienia kat. AM. Ponadto Skarżący uzyskał uprawnienia kat. C i C1, [...] listopada 2011 r., na podstawie orzeczenia lekarskiego z [...] czerwca 2011 r., które nie zawierało ograniczeń czasowych. Powyższe orzeczenie lekarskie nie straciło mocy, ponieważ Skarżący nie był skierowany w zakresie posiadanych już uprawnień do przeprowadzenia ponownych badań lekarskich.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane w kraju prawo jazdy. Przepis ten określa zatem, że prawo jazdy jest dokumentem, który zaświadcza i potwierdza uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii. Co do zasady uprawnienie do kierowania pojazdem jest prawem podmiotowym przyznanym konkretnej osobie, upoważniającym do kierowania danego rodzaju pojazdem. Wnioskiem o wydanie dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień Skarżący nie domagał się zmian posiadanego już uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, C i C1 - ważnych bezterminowo.
Stosownie do treści art. 18 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. W myśl natomiast art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy, na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1 oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych.
Zgodnie z powyższą procedurą organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Powyższa regulacja ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy tak, aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba.
Zdaniem Sądu, nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, powinien poza uzasadnioną zmianą jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 3 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 718/20 https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/D618313D51).
Sąd podziela na gruncie niniejszej sprawy stanowisko, że organ administracji nie dokonuje weryfikacji już nadanych uprawnień ani w szczególności nie może z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nowego uprawnienia dotyczącego możliwości pracy jako kierowca zawodowy, zmieniać wcześniejszych decyzji w tym zakresie. (vide: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 września 2019 r., sygn. III SA/Kr 572/19, LEX nr 2721393).
Powołanie się przez organ na nowe orzeczenie lekarskie, uzyskane do celów nowego uprawnienia i złożonego wniosku nie powoduje ograniczenie terminu ważności dotychczas uzyskanych uprawnień bezterminowych. Stanowisko zaprezentowane przez organ pozostaje w sprzeczności z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie wydawania dokumentów"). Przepis ten rozróżnia bowiem pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z § 29 ust. 1 tego rozporządzenia, w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Tymczasem o ważności prawa jazdy stanowi ust. 2, według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a, nie może być dłuższa niż 15 lat. Przepis ten wyraźnie odnosi się do uregulowań zawartych w ustawie o kierujących pojazdami rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe – uprawnienie do kierowania danego rodzajami pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia.
Zdaniem Sądu, na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami.
Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie podnosi się m.in., że utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności, ale nie tracą przez to bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabytego przez osoby pod rządami poprzednich przepisów dotyczących nabywania takich uprawnień. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r., sygn. K 5/13, OTK-A 2013/9/137; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 897/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 14 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 270/15 – cytowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 3 grudnia 2020 r. III SA/Gd 718/20 https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/D618313D51).
Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 702) określa wzór prawa jazdy wydawanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z punktów 2.1.4. i 2.2.4. części II pt. "Opis wzoru" Załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia wynika, że na pierwszej stronie dokumentu prawa jazdy umieszcza się cyfry i dane, które oznaczają m.in. w pozycji 4b datę ważności prawa jazdy, a na drugiej stronie dokumentu, w pozycji pod cyfrą 11 umieszcza się datę ważności uprawnienia. Z kolei § 10 ust. 3 pkt 4 i 10 lit. a rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stanowi, że wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w przypadku określonym w ust. 1 pkt 5, w następujący sposób: data ważności prawa jazdy - najpóźniejsza z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy (pkt 4), data ważności uprawnienia – najpóźniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym: a) w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f (pkt 10). Zgodnie zaś z § 10 ust. 5 dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego. Z kolei podstawą wydania orzeczenia lekarskiego nr [...] z [...] marca 2021 r., był art. 43 pkt 2 i art. 229 § 4 Kodeksu pracy, a orzeczenia psychologicznego nr [...], był art. 39k ust. 1/art. 39m ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Organ wadliwie uznał więc, że skoro z przedstawionych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, które Skarżący złożył z uwagi na nowe uprawnienia dotyczące możliwości pracy jako kierowca zawodowy, wynikało, że termin następnych badań określony został na [...] marca 2026 r., to mając na względzie przywołany wyżej § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a, jako datę ważności uprawnień również w zakresie kat. AM, C1, i C należało wpisać datę z tego orzeczenia. Tymczasem nowe orzeczenia złożone wyłącznie w związku z nowymi uprawnieniami dotyczącymi możliwości pracy jako kierowca zawodowy, nie mogły – w okolicznościach tej sprawy znieść ważności bezterminowo wydanych orzeczeń lekarskich na podstawie których Skarżący uzyskał uprawnienia kategorii AM, C i C1.
Okoliczności te należało uwzględnić przy ocenie materiału dowodowego, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 80 K.p.a., mając na uwadze treść wniosku Skarżącego, regulację wynikającą z art. 18 ustawy o kierujących pojazdami oraz brzmienie przepisów rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów. Bezterminowo wydane orzeczenia lekarskie na podstawie których Skarżący uzyskał uprawnienia kategorii AM, C1, i C, nie utraciły swojej ważności w zakresie uprawnienia w tych kategoriach, skoro Skarżący nie był w zakresie posiadanych już uprawnień skierowany do przeprowadzenia badań lekarskich, jak i nie ubiegał się o dokonanie wpisu potwierdzającego już posiadane uprawnienia. Innymi słowy, organ nie dokonuje więc w przypadku uprawnień kategorii AM, C1, i C weryfikacji już nabytych uprawnień, ani w szczególności nie może z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień dotyczących możliwości pracy jako kierowca zawodowy, zmieniać wcześniejszych decyzji w tym zakresie.
Zdaniem Sądu, w ramach złożonego wniosku organ mógł orzekać tylko co do nowo nabytych uprawnień, w których data kolejnego badania mogła ograniczyć okres ważności tylko tego uprawnienia. Organ był związany wnioskiem o wydanie dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień. Przyjęcie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, o którym mowa w art. 18 u.k.p., stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji wszystkich posiadanych przez kierowcę uprawnień, w tym uprawnień nabytych bezterminowo. Co więcej, podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy, co z kolei pozostaje w sprzeczności z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 zdanie 2 K.p.a.
Powyższe oznacza, że Starosta [...], dokonując w nowym dokumencie prawa jazdy Skarżącego wpisu daty ważności uprawnienia dla kategorii AM, C1, i C zamiast dotychczasowego symbolu oznaczającego bezterminową ważność tych uprawnień, umieścił bezprawnie datę [...] marca 2036 w rubryce 11 przy kat. AM i datę [...] marca 2026 w rubryce 11 przy kat. Ci C1, bowiem uczynił to bez jakiejkolwiek podstawy prawnej.
Stanowiska podobne do zaprezentowanego powyżej zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 29 stycznia 2019 r. , sygn. akt III SA/Lu 535/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 13 września 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 572/19 , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 26 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 193/20, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z 3 grudnia 2020 r. III SA/Gd 718/20 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W konsekwencji, organ ograniczył prawo Skarżącego do bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, C1, i C chociaż nie miał żadnych podstaw faktycznych i prawnych. Oznacza to, że doszło także do naruszenia prawa materialnego art. 18 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 29 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów.
Ponownie rozpatrując wniosek Skarżącego organ winien w zakresie uprawnień kategorii AM, C1, i C, uwzględnić powyższa ocenę Sądu na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), oraz przyjętą przez Sąd wykładnię przepisów.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że nie budzi w orzecznictwie wątpliwości, że wymiana dokumentu prawa jazdy, realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu o art. 18 ust. 2 u.k.p., stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. objęta jest kognicją sądów administracyjnych. Wynika to z charakteru tej czynności - skoro wydanie nowego dokumentu następuje z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, to skutkiem takiej czynności organu nie jest powstanie lub odjęcie po stronie osoby wnioskującej o wymianę dokumentu jakichkolwiek uprawnień, czy też czasowe ich ograniczenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt. I OSK 585/16).
Zgodnie z art. 146 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
Wskazania wymaga, że Skarżący nie wniósł skargi do Sądu na czynność z zakresu administracji publicznej, lecz pismem z 14 kwietnia 2021 r. do Starosty [...], wniósł o usunięcie nieprawidłowości w wydanym Skarżącemu [...] marca 2021 r. dokumencie prawa jazdy. Pismem z [...] kwietnia 2021 r. uznanym przez Kolegium za decyzję administracyjną, Starosta [...] odmówił wydania Skarżącemu wydania nowego dokumentu. Decyzję tę utrzymało w mocy SKO zaskarżoną decyzją.
W świetle powyższego Sąd uwzględniając skargę z powodów wyjaśnionych powyżej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 P.p.s.a., w pkt 1 sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z [...] kwietnia 2021 r. i na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., w pkt 2 sentencji wyroku, stwierdził bezskuteczność czynności Starosty [...] z [...] marca 2021 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, C1 oraz C w dokumencie prawa jazdy nr [...], kolumna nr 11.
O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. w pkt 3 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło