VI SA/Wa 2774/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uprawnień do wykonywania zawodu maklera papierów wartościowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Komisji Nadzoru Finansowego na rzecz skarżącego M.J. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], Komisja Nadzoru Finansowego (dalej także: "KNF", "Komisja" lub "organ nadzoru"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98., poz. 1071 ze zm. - dalej: "k.p.a."). w związku z art. 11 ust. 6 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157. poz. 1119 ze zm. - dalej także: "ustawa o nadzorze") oraz art. 130 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm. - dalej także: "ustawa o obrocie"), w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 165, poz. 1316 - dalej: "ustawa zmieniająca"), w związku z art. 25 ust. 2 ustawy zmieniającej, po rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonych przez M. J.(dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") oraz przez działający w postępowaniu na prawach strony Z.(dalej także: "Z.") - utrzymała w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] września 2010 r., nr [...], o zawieszeniu uprawnień skarżącego M.J. do wykonywania zawodu maklera papierów wartościowych na okres 1 (jednego) roku za naruszenie art. 156 ust. 2 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, w związku z wykonywaniem zawodu maklera w okresie zatrudnienia w D. S.A. (dalej także: "D. S.A."). Zaskarżona decyzja Komisji Nadzoru Finansowego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] września 2010 r. Komisja Nadzoru Finansowego wydała decyzję nr [...], na mocy której zawiesiła uprawnienia skarżącego M. J. do wykonywania zawodu maklera papierów wartościowych na okres roku. W uzasadnieniu wydanej decyzji Komisja stwierdziła, że z ustaleń poczynionych w toku postepowania wynika, iż w dniu [...] sierpnia 2008 r., o godz. 11 skarżący M. J. przekazał P.Z. - zarządzającemu w B.W. S.A. (dalej także: "B.W. S.A.") w rozmowie telefonicznej informację, że wynik finansowy, czyli zysk netto P. S.A. (dalej także: "P. S.A.") za II kwartał 2008 r. może być niższy od oczekiwań rynkowych oraz od prognozy K. K. Bezpośrednio po odbyciu tej rozmowy, o godz. 11, P. Z. złożył telefoniczną dyspozycję sprzedaży akcji P. S.A. w liczbie 500.000 sztuk z limitem 3,80 zł za sztukę. Mając na względzie powyższe, Komisja uznała, że przekazana przez skarżącego maklera informacja była poufna, w rozumieniu art. 154 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, ponieważ wskazywała na gorszy wynik finansowy P. S.A. za II kwartał 2008 r., niż oczekiwany przez analityków rynkowych i wpłynęła na spadek kursu akcji tej spółki. Jednocześnie KNF stwierdziła, że wspomniana informacja była precyzyjna, bo jako źródło jej uzyskania skarżący podał P. Z., że pochodzi od P. S.A. Ponadto Komisja wskazała, że przedmiotowa informacja nie była publicznie dostępna w dniu przekazania, gdyż oficjalna publikacja wyników P. S.A. nastąpiła dopiero [...] sierpnia 2008 r. Zdaniem organu nadzoru, P. Z., jako inwestor, dokonał oceny istotności tej informacji i niezwłocznie po jej uzyskaniu podjął decyzję o sprzedaży przez B.W. S.A. akcji P. S.A. Oceniając działanie M. J., Komisja Nadzoru Finansowego podkreśliła, że przekazana przez skarżącego informacja była poufna także w rozumieniu § 23 regulaminu P. S.A., nawet przy przyjęciu, że P. Z.oparł się na prognozie z dnia 5 sierpnia 2008 r., sporządzonej przez spółkę K.N.V. Komisja uznała, że prognoza zbieżna z rzeczywistym wynikiem finansowym danej spółki nie przestaje być informacją poufną do dnia oficjalnej publikacji wyników przez tę spółkę, natomiast prognozy dostępne oficjalnie na rynku w dniu 6 sierpnia 2008 r. rekomendowały inwestorom kupno akcji P. S.A., a nie ich sprzedaż. Z tych powodów KNF uznała, że działanie skarżącego M. J. naruszyło przepis art. 156 ust. 2 pkt 1 ustawy o obrocie, który zabrania maklerowi ujawniania informacji poufnej, co w konsekwencji skutkowało zastosowaniem przez Komisję przepisu art. 130 ust. 1 pkt 1 tej ustawy i zawieszeniem uprawnień zawodowych skarżącego na okres roku, jako sankcji najbardziej adekwatnej do stwierdzonego naruszenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], utrzymała w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia 1 września 2010 r., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko odnośnie zaistnienia podstaw do zawieszenia uprawnień skarżącego M. J. do wykonywania zawodu maklera papierów wartościowych na okres 1 (jednego) roku za naruszenie art. 156 ust. 2 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, w związku z wykonywaniem zawodu maklera w okresie zatrudnienia w D. S.A. Odnosząc się do wniosków skarżącego o wyłączenie członków i pracowników KNF, organ wyjaśnił, że członkowie Komisji nie podlegają wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., zaś prowadząca postępowanie w pierwszej instancji A. S. została w drugiej instancji wyłączona od prowadzenia sprawy z mocy prawa i nie wymagało to wydania odrębnego postanowienia, a wykonująca czynności techniczne w pierwszej instancji K. E.z tego tylko powodu nie podlegała wyłączeniu w drugiej instancji. W piśmie z dnia 6 kwietnia 2012 r. skarżący M. J., reprezentowany przez pełnomocników profesjonalnych, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2012 r. Wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Komisji z dnia [...] września 2010 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, skarżący zarzucił m. in. naruszenie przepisów postępowania, w tym: - naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 zd. 1 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 9 ustawy o nadzorze - przez wydanie zaskarżonej decyzji przez organ kolegialny, w którego skład wchodzili członkowie biorący udział w wydaniu wcześniejszej decyzji z dnia 1 września 2010 r., a więc podlegający z mocy prawa wyłączeniu od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co - w ocenie strony skarżącej - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało brakiem ustawowego kworum wymaganego dla podjęcia uchwały przez Komisję Nadoru Finansowego, także - naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. - przez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy brał udział pracownik Komisji, biorący udział w wydaniu wcześniejszej decyzji z dnia [...] września 2010 r., a więc podlegający z mocy prawa wyłączeniu od udziału w tym postępowaniu, co - w ocenie skarżącego - stanowiło naruszenie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż mogło ono wpłynąć na ocenę materiału dowodowego i stanowiska strony postępowania z uwagi na tożsamość osób biorących czynny udział w całym postępowaniu - bez względu na jego stadium procesowe. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że od udziału w sprawie powinni być wyłączeni członkowie Komisji L. G. i W. K., ponieważ uczestniczyli w wydawaniu decyzji w obydwu instancjach, a zatem decyzję drugiej instancji wydano w braku ustawowego quorum. Ponadto, zdaniem skarżącego, od udziału w sprawie powinna być również wyłączona K. E. będąca pracownikiem KNF, bez względu na to, że realizowała tylko czynności techniczne, protokołując zeznania świadków. Niezależnie od powyższego, skarżący zarzucił Komisji, że niezasadnie odmówiła ona przeprowadzenia dowodów z zeznań trzech wnioskowanych przez stronę skarżącą świadków na okoliczność wykazania, że informacja o wynikach P. S.A. za II kwartał 2008 r. nie była poufna w dniu [...] sierpnia 2008 r., ponieważ była publicznie dostępna w Dziale Relacji Inwestorskich P. S.A. W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 26 października 2012 r., wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 897/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił M. J.. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo ustaliła stan faktyczny sprawy i poprawnie zastosowała przepisy prawa materialnego. Ponadto, Sąd uznał, że Komisja zasadnie odmówiła przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów z zeznań świadków, gdyż zeznania autorów trafnej prognozy o wyniku finansowym P. S.A. za II kwartał 2008 r. nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś przewidywany wynik finansowy jest tylko prognozą i nie stanowi oficjalnego upublicznienia wyniku finansowego danej spółki. Jednocześnie, Sąd nie podzielił zarzutów skargi odnośnie naruszenia treści art. 11 ust. 9 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym. Sąd zauważył wprawdzie, iż skarżący zasadnie wskazał, że przed wydaniem decyzji w drugiej instancji nastąpiła zmiana tej ustawy, w wyniku której na mocy art. 166 pkt 5 lit. b) ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. Nr 199, poz. 1175 ze zm.) ustawę o nadzorze nad rynkiem finansowym uzupełniono o przepisy art. 11 ust. 7-9, wprowadzając możliwość wyłączenia Przewodniczącego Komisji, Zastępcy Przewodniczącego oraz członków Komisji od udziału w postępowaniu w sprawie wyłącznie w przypadkach określonych w art. 24 § 3 k.p.a. Niemniej, Sąd uznał, że z treści tych przepisów nie wynika obowiązek wyłączenia z mocy prawa wskazanych osób w każdym przypadku, gdy podejmowały one decyzję w pierwszej instancji, zaś dodany art. 11 ust. 7-9 ustawy o nadzorze nie miał w tej sprawie zastosowania. Jednocześnie, Sąd stwierdził, że pomimo wspomnianej nowelizacji ustawy o nadzorze, w tym zakresie nie zdezaktualizowało się orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że członkowie Komisji Nadzoru Finansowego nie są pracownikami Komisji i z tego powodu nie ma do nich zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto, Sąd uznał, że nie było też podstaw do zastosowania tego przepisu wobec A. S., która z uwagi na to, że brała udział w wydawaniu decyzji w pierwszej instancji została wyłączona z mocy prawa od prowadzenia sprawy w drugiej instancji, co nie wymagało wydania postanowienia, zaś w przypadku K. E.-K., która protokołowała zeznania świadków, Sąd uznał to za niewystarczające do wyłączenia jej z postępowania w drugiej instancji. Dokonując merytorycznej oceny obu spornych decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że informacja o wyniku finansowym P. S.A. za II kwartał 2008 r., niższym niż oczekiwany przez rynek, przekazana przez skarżącego P. Z., który w wyniku jej uzyskania podejmował czynności na rynku kapitałowym, była informacją poufną, w rozumieniu art. 154 ustawy o obrocie, gdyż P. S.A. nie podała w dniu [...] sierpnia 2008 r. do publicznej wiadomości informacji, że jej wynik finansowy za II kwartał 2008 r. może być niższy od prognoz lub oczekiwań. Taka informacja nie funkcjonowała w obrocie publicznym. Sąd uznał, że pomimo, iż w tym okresie pojawiły się prognozy przewidujące zysk netto tej spółki za II kwartał 2008 r., to publikacja prognoz, także tych przewidujących niższy zysk, nie oznacza, że informacja o zysku spółki za dany okres staje się informacją publicznie dostępną. Sąd podzielił jednocześnie stanowisko Komisji, że publikacja prognoz i udostępnienie ich klientom nie wpływa na fakt, że informacja o wyniku finansowym przed jego publikacją przez emitenta przestaje być informacją poufną. Sąd uznał, że informacja o wyniku finansowym przed jego publikacją przez emitenta, pomimo pojawienia się wielu różnych prognoz, do momentu oficjalnej publikacji przez spółkę jest informacją poufną. Sąd stwierdził ponadto, że omawiana informacja spełniła przesłanki z treści art. 154 ustawy o obrocie, bowiem została określona w sposób precyzyjny, dotyczyła bezpośrednio emitenta instrumentów finansowych i nie została przekazana do publicznej wiadomości, a po takim przekazaniu mogłaby w istotny sposób wpłynąć na cenę instrumentów finansowych. Była więc poufna. W konsekwencji, WSA w Warszawie stwierdził, że ujawnienie informacji poufnej przez skarżącego stanowiło naruszenie art. 156 ust. 2 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, zakazującego maklerom papierów wartościowych i doradcom inwestycyjnym ujawniania informacji poufnych. Sąd zauważył, że stwierdzone naruszenie zaistniało w dniu [...] sierpnia 2008 r., czyli przed nowelizacją ustawy o obrocie, jednak sankcja za to naruszenie przewidziana w art. 130 ust. 1 pkt 1 ustawy była identyczna zarówno w dniu popełnienia czynu, jak i po nowelizacji ustawy oraz nie była dla karanego względniejsza, przewidując skreślenie maklera z listy albo zawieszenie uprawnień do wykonywania zawodu na okres od 3 miesięcy do 2 lat za naruszenie w związku z wykonywaniem zawodu przepisów prawa lub regulaminów i innych przepisów wewnętrznych, do których przestrzegania makler jest zobowiązany. Mając na względzie powyższe, WSA w Warszawie przyjął, że Komisja Nadzoru Finansowego, działając na podstawie art. 130 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie, prawidłowo zawiesiła uprawnienia skarżącego do wykonywania zawodu maklera papierów wartościowych na okres roku, stosując jedną z najniższych sankcji. Od powyższego wyroku WSA w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący M. J.. Zaskarżając powyższy wyrok w całości, strona skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. Opierając wniesioną skargę kasacyjną na podstawach z art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."), skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi WSA w Warszawie: naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - przez nieuwzględnienie skargi na decyzję KNF z dnia [...] marca 2012 r. w sytuacji, w której naruszono przepisy: 1) art. 11 ust. 7-9 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1 zd. 1 k.p.a. - przez to, że decyzja została wydana przez organ kolegialny, w którego skład wchodzili członkowie biorący udział w wydaniu wcześniejszej decyzji KNF z dnia [...] września 2010 r., a więc podlegający z mocy prawa wyłączeniu od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; 2) art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. - przez to, że została ona wydana w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym brał udział pracownik Komisji, biorący udział w wydaniu wcześniejszej decyzji KNF z dnia [...] września 2010 r., a więc podlegający z mocy prawa wyłączeniu od udziału w tym postępowaniu; 3) art. 77 § 1 i art. 78 k.p.a. - z uwagi na odmówienie dopuszczenia dowodów z przesłuchania P. T., O. K. i L. M. na okoliczność publicznej dostępności informacji na temat rzeczywistych wyników finansowych P. SA za II kwartał 2008 r. co najmniej w dniu 5 sierpnia 2008 r. oraz źródeł, na podstawie których wskazane osoby, jako analitycy K.N.V., sporządzili prognozę wyników P. S.A., opublikowaną w dniu 5 sierpnia 2008 r.; naruszenie przepisów prawa materialnego: 4) art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi - przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dana informacja nie traci charakteru poufnej, jeżeli jest dostępna za pośrednictwem bezpłatnego, powszechnie dostępnego i wykorzystywanego zwyczajowo przez wszystkich analityków telefonicznego serwisu informacyjnego oraz że powszechnie dostępne linie telefoniczne działów relacji inwestorskich spółek publicznych nie spełniają kryteriów uznania ich za bezpłatne serwisy informacyjne; zdaniem strony skarżącej, naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ samo uznanie za poufną informacji dotyczącej wyników finansowych P. S.A. za II kwartał 2008 r., mimo że była ona dostępna w Dziale Relacji Inwestorskich P., determinowało przebieg całego postępowania i stanowi podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji; 5) art. 130 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi - przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odpowiedzialność maklera za naruszenie przepisów prawa lub regulaminów i innych przepisów wewnętrznych ma zawsze charakter odpowiedzialności obiektywnej, a więc niezależnej od stopnia zawinienia, nawet jeśli te przepisy prawa lub regulaminów i inne przepisy wewnętrzne wyraźnie wskazują na konieczność uwzględnienia elementów strony podmiotowej popełnionego czynu. Uzasadniając zarzuty wniesionej skargi kasacyjnej strona skarżąca stwierdziła, że zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji narusza prawo i powinien zostać uchylony, gdyż decyzja KNF drugiej instancji została wydana w dniu [...] marca 2012 r., a więc w sprawie powinien mieć zastosowanie znowelizowany art. 11 ustawy o nadzorze, przez co należy przyjąć, że członkowie Komisji podlegają wyłączeniu od prowadzenia sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 zd. 1 k.p.a., a jeżeli wyłączenie prowadzi do sytuacji, że Komisja nie może załatwić sprawy, to Prezes Rady Ministrów wyznacza do załatwienia sprawy inny organ administracji publicznej. Skarżący stwierdził ponadto, że wyłączeniu podlegają także pracownicy Komisji, którzy protokołowali zeznania świadków, tak jak w tej sprawie K. E., ponieważ jest oczywiste, że ich działania nie były, jak nietrafnie orzekł Sąd pierwszej instancji, działaniami technicznymi, ale polegały m.in. na zadawaniu świadkom pytań i miały bezpośredni wpływ na wydanie decyzji. W konsekwencji, strona skarżąca zarzuciła, że uznając za zgodny z prawem brak wyłączenia pracownika, Komisja i Sąd pierwszej instancji uchybili zasadzie bezstronności. Jednocześnie skarżący, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko - stwierdził, że informacja o wynikach finansowych P. S.A. za II kwartał 2008 r. nie była poufna, skoro dnia 5 sierpnia 2008 r. dysponowała nią spółka K.N.V., uzyskując ją najprawdopodobniej od Działu Relacji Inwestorskich P. i w oparciu o nią sporządzając prognozę zysku netto P. S.A. za II kwartał 2008 r. niemal tożsamą z opublikowanymi następnie oficjalnie wynikami tej spółki. Skarżący zauważył, że wykazaniu braku poufności tej informacji miał służyć właśnie materiał dowodowy, którego przeprowadzenia odmówiła KNF, a który Sąd pierwszej instancji błędnie uznał za niemający znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący zarzucił ponadto, że Sąd pierwszej instancji w ogóle nie dokonał wykładni art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie i dlatego nie mógł zgodnie z prawem ocenić, czy informacja dostępna publicznie mogła być uznana za informację poufną. Skarżący uznał, że gdyby Sąd dokonał wykładni wskazanego przepisu, doszedłby do wniosku, iż dla uznania informacji za poufną wymienione w jego treści cztery przesłanki muszą być spełnione łącznie. Zdaniem strony skarżącej, informacja przekazana przez skarżącego spełniła tylko jedną przesłankę, dotyczącą związku z emitentem instrumentów finansowych, a trzech pozostałych nie, ponieważ była publicznie dostępna, nie miała charakteru cenotwórczego i nie była precyzyjna. Reasumując, wnoszący skargę kasacyjną stanął na stanowisku, że nie ponosi on winy za ujawnienie informacji poufnej, bo przekazana przez niego informacja poufną nie była, natomiast przy założeniu, że była ona jednak poufna, to nie wiedział i nie mógł przewidzieć, jaki w istocie miała ona charakter, toteż w tej sytuacji nie może ponosić odpowiedzialności administracyjnoprawnej z tytułu ujawnienia informacji na temat zysku netto P. S.A. za II kwartał 2008 r. Komisja Nadzoru Finansowego, korzystając z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej M. J. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 320/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzając jednocześnie od Komisji Nadzoru Finansowego na rzecz skarżącego M. J. kwotę 380 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że trafne jest stanowisko skarżącego wskazujące na naruszenie przez WSA w Warszawie art. 11 ust. 7-9 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym i art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., gdyż decyzja Komisji będąca przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji zapadła z naruszeniem zasad związanych z wyłączeniem członka organu kolegialnego. NSA stwierdził, że zaakceptowanie przez WSA w Warszawie stanowiska Komisji Nadzoru Finansowego, zgodnie z którym nie było podstaw do wyłączenia członków Komisji w postępowaniu wszczętym na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sytuacji, gdy rozpoznawali oni sprawę i wydawali decyzję o zawieszeniu uprawnień do wykonywania przez skarżącego M. J. zawodu maklera papierów wartościowych, stanowiło naruszenie przepisów dotyczących wyłączenia członka organu kolegialnego. NSA podniósł, że przyjęta w art. 24 § 1-7 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. reguła pełni funkcję gwarancyjną dla strony, bo wyklucza z orzekania w jej sprawie osoby (członków organu kolegialnego), co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być bezstronni. Jak wskazał NSA, z punktu widzenia ochrony praw procesowych strony ta instytucja ma fundamentalne znaczenie, bo zapewnia, że postępowanie spełnia wymogi sprawiedliwości proceduralnej. W tej sytuacji NSA uznał, że z tego też powodu nie może aprobować argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w myśl której przewidziane w art. 11 ust. 7-9 ustawy o obrocie wyłączenie odnosi się tylko do tych sytuacji, gdy istnieją podstawy wyłączenia członka Komisji na wniosek, bo zostało uprawdopodobnione, że może on być bezstronny. Zdaniem NSA, przyjęcie takiego poglądu prowadziłoby do nielogicznej konsekwencji, czyli dopuszczenia możliwości wyłączenia członka Komisji tylko w sytuacji, gdy zostałaby uprawdopodobniona możliwość bycia bezstronnym oraz wykluczenia takiego wyłączenia w tych przypadkach, w których brak bezstronności może być oczywisty, bo zachodzą okoliczności, które zdaniem samego ustawodawcy eliminują bezstronność, co wynika ze sposobu ujęcia art. 24 § 1 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. NSA stwierdził, że wykładanie w ten sposób treści wskazanych przepisów nie może spotkać się z akceptacją, gdyż godzi w podstawy bezstronności postępowania, a to stanowi naruszenie wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że prezentując takie stanowisko, miał na uwadze ukształtowaną w tej materii linię orzeczniczą tego Sądu, w myśl której do Komisji nie ma zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w sytuacji, gdy dochodzi do ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek wniosku o ponowne jej rozpatrzenie (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1068/11, publik. ONSAiWSA z 2013 r. nr 3, poz. 53). NSA stwierdził jednak, że w chwili wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji ta argumentacja utraciła swoją aktualność, albowiem z dniem 24 października 2011 r. doszło do zmiany treści przepisu art. 11 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym (z tym dniem weszła w życie zmiana wskazanego przepisu wprowadzona przez art. 166 pkt 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych). NSA zauważył, że wspomniana nowela art. 11 ustawy o nadzorze polegała m.in. na dodaniu ust. 7-9, w których uregulowano sposób orzekania o wyłączeniu członków Komisji ze względu na okoliczności uzasadniające brak bezstronności (art. 24 § 3 k.p.a.). Co więcej, jak wskazał NSA, przepisy te przewidują nawet sytuację, że wyłączeniu mogą podlegać wszyscy członkowie Komisji. W ocenie NSA, dodanie takiej regulacji do art. 11 ustawy o nadzorze musi skutkować przyjęciem tezy, że wcześniejsze orzecznictwo NSA stało się nieaktualne, gdyż kształtowało się ono w sytuacji braku w art. 11 cyt. ustawy przepisów regulujących wyłączenie członka Komisji. W konsekwencji, zgadzając się z poglądem skarżącego, NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji nie może odwoływać się do tego orzecznictwa i wywodzić z niego poglądu o niedopuszczalności wyłączenia członka Komisji, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Mając na względzie powyższe, NSA stwierdził, że w postępowaniu przed Komisją mają zastosowanie przepisy art. 24 § 1 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., co oznacza, że członek Komisji podlega wyłączeniu zarówno w przypadku, gdy zachodzą okoliczności określone w art. 24 § 1 pkt 1-7 k.p.a., jak i w sytuacji, gdy spełnione są warunki z art. 24 § 3 k.p.a. NSA uznał, że różnica między obu sytuacjami sprowadza się tylko do tego, że w okolicznościach o jakich stanowi art. 24 § 3 k.p.a., wyłączenie następuje w drodze czynności procesowej, a w przypadkach uregulowanych w art. 24 § 1 k.p.a. - następuje z mocy prawa. NSA stwierdził, że brak wyłączenia na podstawie art. 24 § 1 k.p.a. skutkuje wadliwością postępowania. W konsekwencji, rozstrzygnięcie podjęte przez organ kolegialny jest wadliwe, gdy zostaje wydane w wadliwie prowadzonym postępowaniu. NSA stwierdził ponadto, że przyjmując taki pogląd, wywodzi jego uzasadnienie z treści przepisu art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, który stwierdza, że do postępowania Komisji i przed Komisją stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. NSA uznał, że w rozpoznawanym zakresie nie ma regulacji szczególnej, zatem przepisy o wyłączeniu członka Komisji, co do podstaw tego wyłączenia, należy stosować w zakresie uregulowanym w art. 24 § 1 pkt 1-7 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. NSA wskazał, że rozwiązanie szczególne odnosi się tylko do wyłączenia ze względu na uprawdopodobnienie braku bezstronności członka Komisji i wówczas mają zastosowanie reguły zawarte w art. 11 ust. 7-9 ustawy o nadzorze. W ocenie NSA, tylko takie rozumienie treści art. 11 ust. 5 oraz ust. 7- 9 cyt. ustawy odpowiada prawu. NSA stwierdził, że w zaskarżonym wyroku WSA w Warszawie przyjął odmienne rozumienie tych regulacji, czym naruszył ich treść, a to - zdaniem Sądu drugiej instancji - jest wystarczający powód do uznania trafności tego zarzutu skargi kasacyjnej. NSA podkreślił jednocześnie, że ten sposób argumentacji odpowiada wcześniejszemu poglądowi wyrażonemu przez ten Sąd w orzecznictwie (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 7 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 567/12, LEX nr 1378943), gdzie zwrócono uwagę na prawne konsekwencje noweli art. 11 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił ponadto, że zaistnienie podstaw do wyłączenia członka organu kolegialnego z mocy prawa powinno skutkować wyłączeniem się takiej osoby od orzekania w sprawie. NSA uznał, że brak wyłączenia jest wadą postępowania, którą należało odnieść do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., zatem skarga kasacyjna powinna wskazywać tę podstawę prawną w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a. NSA zauważył, że skarga kasacyjna odwołuje się do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., co niewątpliwie jest błędem. Niemniej, NSA uznał, że z treści uzasadnienia skargi wynika, że strona wiąże naruszenie przepisów postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. i z tego powodu ten błąd nie zamyka drogi do jej rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA uznał jednocześnie, że nietrafny jest zarzut skargi kasacyjnej podnoszący naruszenie przez wyrok Sądu pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., a polegający na postawieniu Sądowi pierwszej instancji zarzutu wadliwie przeprowadzonej kontroli decyzji objętej skargą i jej oddalenie w sytuacji, gdy w postępowaniu po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy brał udział pracownik, który uczestniczył w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. NSA stwierdził, że ten zarzut jest chybiony, gdyż pracownicy wskazani przez wnoszącego skargę kasacyjną nie należeli do osób, które podejmowały istotne (decyzyjne) dla postępowania czynności procesowe. NSA zauważył bowiem, iż A. S., która brała udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] września 2010 r., podlegała wyłączeniu z mocy prawa i nie działała w postępowaniu obejmującym ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś druga osoba ze wskazanych przez M. J., brała udział w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w którym wydano decyzję z dnia [...] września 2010 r., tylko w zakresie czynności technicznych. Z tego powodu, zdaniem NSA, nie było podstaw do jej wyłączenia. NSA uznał ponadto, że nietrafny jest także zarzut naruszenia przez sporny wyrok WSA w Warszawie treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 k.p.a. przez odmowę dopuszczenia zeznań świadków na okoliczność publicznej dostępności informacji w zakresie rzeczywistych wyników finansowych P. S.A. Ten zarzut, w ocenie NSA, jest przedwczesny, wobec uznania trafności zarzutu mającego najdalej idący wpływ na rozstrzygnięcie. NSA uznał bowiem, że brak wyłączenia członka organu kolegialnego jest wadą postępowania, która musi skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej bez dokonywania oceny innych naruszeń procesowych, bo te mogą być wiązane tylko z prawidłowo działającym organem. Z tego także powodu NSA uznał, że nie może na obecnym etapie odnosić się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, gdyż w obecnym stanie sprawy byłoby to działanie przedwczesne. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 4 listopada 2014 r., zarówno strona skarżąca, jak i Komisja Nadzoru Finansowego, reprezentowane przez pełnomocników procesowych, podtrzymały swoje dotychczasowe stanowisko oraz argumenty przedstawione w toku postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a."). Wyraźnie wskazać należy w niniejszej sprawie, że zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, że wykładnia prawa wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach. Przez wykładnię prawa rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Niewątpliwie wykładnia prawa, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Sąd pierwszej instancji nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 881 i powołane tam orzecznictwo; podobnie: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268). Obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 624 i cyt. tam wyrok NSA z dnia 10 września 2008 r., I OSK 1290/07). W konsekwencji, należy uznać, że związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej oceną prawną NSA, a zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co niewątpliwie determinuje treść nowego wyroku. Mając na względzie powyższe, trzeba wyraźnie podkreślić, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrując sprawę ponownie, związany był wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 320/13. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na ustalony w sprawie stan faktyczny - stwierdził, że trafne jest stanowisko skarżącego wskazujące na naruszenie przez WSA w Warszawie art. 11 ust. 7-9 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym i art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., gdyż decyzja Komisji Nadzoru Finansowego będąca przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji zapadła z naruszeniem zasad związanych z wyłączeniem członka organu kolegialnego. NSA stwierdził, że w postępowaniu przed Komisją mają zastosowanie przepisy art. 24 § 1 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., co oznacza, że członek Komisji podlega wyłączeniu zarówno w przypadku, gdy zachodzą okoliczności określone w art. 24 § 1 pkt 1-7 k.p.a., jak i w sytuacji, gdy spełnione są warunki z art. 24 § 3 k.p.a. NSA uznał, że brak wyłączenia na podstawie art. 24 § 1 k.p.a. skutkuje tym, iż rozstrzygnięcie podjęte przez organ kolegialny jest wadliwe, albowiem zostaje wydane w wadliwie prowadzonym postępowaniu. NSA stwierdził ponadto, że przyjmując powyższe stanowisko, kierował się treścią przepisu art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, który stwierdza, że do postępowania Komisji i przed Komisją stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. NSA uznał, że w rozpoznawanym zakresie nie ma regulacji szczególnej, zatem przepisy o wyłączeniu członka Komisji, co do podstaw tego wyłączenia, należy stosować w zakresie uregulowanym w art. 24 § 1 pkt 1-7 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. NSA wskazał, że rozwiązanie szczególne odnosi się tylko do wyłączenia ze względu na uprawdopodobnienie braku bezstronności członka Komisji i wówczas mają zastosowanie reguły zawarte w art. 11 ust. 7-9 ustawy o nadzorze. Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uznać, iż wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], Komisja Nadzoru Finansowego dopuściła się - mającego istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów art. 11 ust. 7-9 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. W konsekwencji powyższego uchybienia Komisja dopuściła się tym samym zasadniczej obrazy zasad związanych z wyłączeniem członka organu kolegialnego. Zdaniem Sądu, przyjąć należy bowiem, kierując się wykładnią przedstawioną przez NSA we wspomnianym wyroku z dnia 29 kwietnia 2014 r., że skoro w postępowaniu przed Komisją mają zastosowanie przepisy art. 24 § 1 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., to członek Komisji podlegał wyłączeniu zarówno w przypadku, gdy zachodzą okoliczności określone w art. 24 § 1 pkt 1-7 k.p.a., jak i w sytuacji, gdy spełnione są warunki z art. 24 § 3 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że brak wyłączenia - na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. - skutkowało tym, iż rozstrzygnięcie podjęte przez Komisję w dniu 6 marca 2012 r. zostało wydane w wadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej miało - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia zaskarżonej decyzji Komisji Nadzoru Finansowego. W tej sytuacji Sąd uznał, że Komisja Nadzoru Finansowego, rozstrzygając sprawę ponownie, zmuszona będzie zastosować się do powyższej wykładni. Dokonując oceny dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, należy jednocześnie pamiętać o tym, że aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie mógł ocenić decyzje organów administracji publicznej w sposób prawidłowy i odpowiedzialny, musi dysponować ich stanowiskiem zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących kwestii odpowiedzialności za stwierdzone w toku postępowania przewinienia, a także szczegółowym stanowiskiem w zakresie podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów. Należy bowiem zauważyć, że Sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.