VI SA/Wa 318/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "C." sp. z o. o. z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "C." sp. z o. o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania "C." sp. z o. o. z siedzibą w K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. "C." sp. z o. o. z siedzibą w K. (dalej też jako "skarżąca" lub "spółka") w skardze kasacyjnej od zapadłego w sprawie wyroku wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka wskazała, iż wysokość kapitału zakładowego wynosi 86 000 złotych, wartość środków trwałych 12 057, 40 złotych a wysokość straty na koniec 2015 roku 401 685, 75 złotych. Spółka wskazała także, że stan konta na jej obu rachunkach bankowych wynosi 0 złotych. W kasie dysponuje środkami na poziomie 24 309 złotych. Skarżąca podkreśliła, że podjęła kroki w celu uzyskania środków finansowych na pokrycie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, jednakże, z uwagi na liczne zobowiązania nie była w stanie uzyskać tych środków. Spółka cały czas aktywnie podejmuje ochronę swoich praw w sprawach dotyczących zwrotu podatku od towarów i usług, który zdaniem organów podatkowych jest nienależny, niestety jednak sprawy te nie zostały jeszcze zakończone. W związku z powyższym organy podatkowe orzekły także o zablokowaniu kont spółki, co wydatnie wpływa na brak możliwości prowadzenia przez spółkę działalności w szerokim zakresie. Spółka zaznaczyła, że niestety nie udaje się jej rozbudować działalności w sposób pozwalający chociażby na zniwelowanie strat, a w tej chwili także pokrycia kosztów wpisu stałego od skargi kasacyjnej. W chwili obecnej, szczególnie w kontekście licznych nierozliczonych należności Spółki, które musi ona pokryć w najbliższym czasie, aby nie ponosić ewentualnych dodatkowych kosztów sądowych i egzekucji komorniczych, nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Spółka cały czas prowadzi rozmowy handlowe, próbuje zdobyć nowe umowy, które pozwolą jej - mimo niewielkich możliwości spółki - utrzymać się na rynku do chwili zakończenia toczących się przeciwko spółce postępowań podatkowych. Jednocześnie z uwagi na zajęcia rachunków bankowych, na chwilę obecną spółka nie ma możliwości uzyskania kredytu ani pożyczki. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Istotnym jest, że ustawodawca nie wprowadza wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale warunek braku środków, gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania. Co więcej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż osoba prawna obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (p. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 266/08; postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GZ 62/08; postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe, na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że sytuacja strony skarżącej nie daje podstaw do przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Nie można bowiem w realiach przedmiotowej sprawy mówić o braku środków w sytuacji, w której spółka posiada środki w kasie na poziomie 24 309 złotych. Niewątpliwe spółka dysponuje więc kwotami pozwalającymi na uiszczenie aktualnych kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, którego wysokość w niniejszej sprawie wynosi 1 500 złotych. Nie zachodzi zatem przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, czyli wykazanie przez wnioskodawcę, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznania prawa pomocy nie uzasadnia przy tym strata skarżącej za rok 2015. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniu z dnia 25 lutego 2010 r. (sygn. akt I FZ 10/10), w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Bilans przychodów i kosztów tworzony jest tymczasem na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie dochody skarżącej, należałoby stwierdzić, że jej działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność. Nie można także podzielić argumentacji zawartej we wniosku o przyznanie prawa pomocy, której sens sprowadza się do wykazania kolizji obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z umożliwieniem jej prowadzenia działalności. Podkreślić należy, że realizacja przez osobę prawną jakiegokolwiek celu nie może mieć pierwszeństwa przed uiszczeniem należności publicznoprawnych, jakimi w tym wypadku są opłaty związane z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Reasumując, uznać należy, że skarżąca nie wykazała okoliczności niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.