VI SA/Wa 3268/13
WyrokWSA w Warszawie2014-08-08
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Andrzej Czarnecki, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej ograniczające prawo wglądu do materiału dowodowego w postępowaniu dotyczącym zmiany oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym, ze względu na zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa przez jednego z uczestników, narusza przepisy postępowania lub prawa materialnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Prezesa UKE, ograniczające prawo wglądu do materiału dowodowego ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, jest zgodne z prawem. Informacje dotyczące kosztów, struktury sieci i organizacji przedsiębiorstwa, które zostały zastrzeżone przez T., spełniają przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa zdefiniowanej w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Organ prawidłowo zastosował art. 207 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi wyjątek od zasady jawności postępowania, a skarżący nie wykazał, aby doszło do naruszenia przepisów proceduralnych lub materialnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi organizacji K. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezesa UKE), które ograniczyło prawo wglądu K. do materiału dowodowego w postępowaniu dotyczącym zmiany oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym. T., jeden z uczestników postępowania, zastrzegł część przekazanych informacji jako tajemnicę przedsiębiorstwa. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że zastrzeżone informacje nie stanowiły tajemnicy przedsiębiorstwa i że faktycznie uniemożliwiono jej udział w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi K. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego oddala skargę
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej Prezes UKE) zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2013 r., nr [...] ograniczył K. z siedzibą w W. (dalej K.) oraz P. z siedzibą w W. (dalej P.) prawo wglądu do materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatwierdzenia zmiany "Oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy, odcinków niebędących zakończeniami łączy i łączy end-to-end", zatwierdzonej decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (zwanego dalej "Prezesem UKE") z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], w części uchyloną i zmienioną, a w części utrzymaną w mocy decyzją Prezesa UKE z dnia [...] października 2010 r., nr [...], oraz zmienioną następnie decyzją Prezesa UKE z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w części uchyloną i zmienioną decyzją Prezesa UKE z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w zakresie:
1) zmiany (obniżki) cen za łącza o przepływności [...] Mbps, [...] Mbps, [...] Gbps, i [...] Gbps;
2) dopuszczenia elastyczności w kształtowaniu warunków współpracy między Stronami umowy w zakresie cen dla łączy inwestycyjnych, w przypadkach gdy 24-miesięczne wpływy abonamentowe nie są wystarczające dla zapewnienia zwrotu wydatku inwestycyjnego;
3) wprowadzenia maksymalnego wymiaru kar umownych obciążających T. w sytuacji niedotrzymania terminu usunięcia awarii łącza bądź opóźnienia w dostarczeniu łącza;
4) wprowadzenia uprawnienia do wypowiedzenia Umowy Szczegółowej również przez T.;
5) uporządkowania kwestii wywiadu technicznego dla łączy cyfrowych;
6) konsekwencji wykreślenia art. 47 Pt
w zakresie informacji przekazanych przez T. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r., które T. objęła klauzulą tajemnica przedsiębiorstwa T., w części, w której informacje te nie zostały ujawnione w wersji jawnej pisma T. z dnia [...] sierpnia 2013 r.
Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. T. wniosła o zatwierdzenie zmiany Oferty [...] w zakresie:
1) zmiany (obniżki) cen za łącza o przepływności [...] Mbps, [...] Mbps, [...] Gbps i [...] Gbps;
2) dopuszczenia elastyczności w kształtowaniu warunków współpracy między Stronami umowy w zakresie cen dla łączy inwestycyjnych, w przypadkach gdy 24-miesięczne wpływy abonamentowe nie są wystarczające dla zapewnienia zwrotu wydatku inwestycyjnego;
3) wprowadzenia maksymalnego wymiaru kar umownych obciążających T. w sytuacji niedotrzymania terminu usunięcia awarii łącza bądź opóźnienia w dostarczeniu łącza;
4) wprowadzenia uprawnienia do wypowiedzenia Umowy Szczegółowej również przez T.;
5) uporządkowania kwestii wywiadu technicznego dla łączy cyfrowych;
6) konsekwencji wykreślenia art. 47 Pt.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. [...] Prezes UKE zawiadomił T., P., K., P. z siedzibą w W. oraz K. z siedzibą w W. o wszczęciu postępowania w przedmiocie tego wniosku T.
Pismem z dnia [...] maja 2013 r. K. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. sygn. [...] Prezes UKE dopuścił K. do postępowania na prawach strony.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. w odpowiedzi na wezwanie Prezesa UKE z dnia [...] sierpnia 2013 r. T. przedstawiła uzasadnienie wysokości kosztów ponoszonych dla usług w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy, odcinków niebędących zakończeniami łączy i łączy end-to-end. T. opatrzyła informacje zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r., w tym w załącznikach nr 1 i 2 do ww. pisma klauzulą tajemnicy przedsiębiorstwa T. na podstawie art. 9 Pt oraz art. 207 ust. 1 Pt argumentując, że dane zawarte w niniejszym piśmie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503, z późn. zm., dalej "uznk"). Ponadto pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. T. przedstawiła wersję jawną pisma z dnia [...] sierpnia 2013 r.
Mając na uwadze powyższe Prezes UKE biorąc pod uwagę przedmiotowy stan faktyczny oraz przesłanki art. 206 ust. 1 i art. 207 ust. 1 Pt uznał że należy ograniczyć prawo wglądu do materiału dowodowego. Organ wskazał, że uzasadnienie wysokości kosztów ponoszonych dla usług w zakresie świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy, odcinków niebędących zakończeniami łączy i łączy end-to-end przesłane przez T. Prezesowi UKE są danymi dotyczącymi działalności przedsiębiorstwa prowadzonego przez T. wraz z dodatkowymi wyjaśnieniami m.in. w zakresie:
1) opis sposobu ustalenia wysokości kosztów ponoszonych usług których dotyczy wniosek T. oraz wybranej metodologii z uzasadnieniem jej wyboru;
2) koszty wszystkich, poszczególnych modelowych elementów sieci wraz z przedstawieniem sposobu ustalenia kosztu jednostkowego każdego modelowego elementu sieci;
3) koszt wszystkich poszczególnych usług cyklicznych i jednorazowych; sposób ustalenia wartości poszczególnych wskaźników udziału modelowych elementów sieci w świadczeniu poszczególnych usług dzierżawy łączy wraz z ich interpretacją;
4) sposób ustalenia wartości wykorzystania poszczególnych modelowych elementów sieci biorących udział w świadczeniu danej usługi wraz z ich interpretacją; szczegółowe wartości kosztowe, które składają się na koszt roboczogodziny procesu modelowego: obsługa zleceń, koszt zapewnienia i rozliczenia usługi, testy sprzętu, eksploatacja i utrzymanie punktu styku, obsługa zleceń;
5) informacje, na podstawie których Prezes UKE będzie mógł zbadać, że koszty w zakresie bazy kosztowej przyjętej do kalkulacji w przypadku poszczególnych usług dzierżawy łączy zostały przypisane zgodnie z zasadą przyczynowości; wpływ aktualizacji wyceny na bazę kosztową względem danych z ksiąg za 2012 r. oraz wykazanie wartości różnic;
6) wskazanie przypadków, w których zostały zastosowane elementy szacowania i estymacji oraz przedstawienie szczegółowej kalkulacji ze wskazaniem, jakie wartości zostały zastosowane, jeśli chodzi o wolumeny, wskaźniki udziału w sieci w świadczeniu danej usługi oraz wykorzystanie elementów sieci.
T. oznaczyła przedmiotowy dokument jako zawierający tajemnicę przedsiębiorstwa, opatrując je klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa T.". Mając zatem na uwadze wniosek T. o objęcie ochroną wyżej wymienionych informacji, Prezes UKE rozpoznając przedmiotowy wniosek w świetle z art. 11 ust. 4 uznk rozważył przesłanki wynikające z tego przepisu:
• związek utajnionych danych z prowadzoną przez T. działalnością gospodarczą i posiadanie przez nie wartości gospodarczej,
• kwestię ich nieujawnienia do wiadomości publicznej,
• objęcie danych niezbędnymi działaniami w celu zachowania ich poufności.
W wyniku ww. analizy Prezes UKE stwierdził, iż T. przedstawiła dane dotyczące przedsiębiorstwa, które wyczerpują wszystkie przesłanki z art. 11 ust. 4 uznk. Zdaniem organu dane te są ściśle związane z prowadzoną przez T. działalnością gospodarczą i mają dla niej niewątpliwą wartość gospodarczą. Zdaniem organu, uzasadnienie wysokości kosztów ponoszonych dla usług w zakresie świadczenia usług dzierżawy łączy przesłanego przez T. zawiera informacje m.in. na temat rozwiązań organizacyjnych funkcjonujących w T., danych technicznych i technologicznych dotyczących układu i funkcjonowania struktury sieci telekomunikacyjnej T. Dokument ten dotyczy jednak głównie informacji finansowych mających strategiczne znaczenie dla prowadzenia działalności przez T. Pozyskanie przez konkurentów T. informacji przekazanych Prezesowi UKE w treści uzasadnienia wysokości kosztów ponoszonych dla usług w zakresie świadczenia usług dzierżawy łączy przesłanego przez T. mogłoby umożliwić przedsiębiorcom telekomunikacyjnym stworzenie konkurencyjnej oferty detalicznej względem oferty T., na poziomie znacznie poniżej kosztów T. Ponadto, umożliwienie konkurentom T. dostępu do informacji organizacyjnych i technologicznych oznaczałoby umożliwienie im wdrożenia rozwiązań dedykowanych dotychczas tylko dla T., oraz nieuprawnione wykorzystanie informacji o dostawcach i kosztach sprzętu, z którego korzysta T.. Wykorzystanie przez konkurentów T. informacji zawartych w treści uzasadnienia wysokości kosztów ponoszonych dla usług w zakresie świadczenia usług dzierżawy łączy przesłanego przez T. przysporzyłoby im korzyści w postaci osiągniętych zysków lub zaoszczędzonych wydatków. Organ uznał, ze twierdzenia T. wskazujące, że dane kosztowe stanowią punkt wyjścia do kalkulacji cen za świadczone przez przedsiębiorstwo produkty i usługi, z uwzględnieniem planowanej do zrealizowania marży z tytułu oferowania danych produktów lub usług. Przyjęty poziom kosztów prowadzonej działalności wpływa na poziom wielu mierników ekonomicznych efektywności działalności. Tym samym, jak twierdzi T., zdobycie przez konkurentów wiedzy na temat poszczególnych składników kalkulacji kosztów spowodowałoby zdobycie znacznej i nieuzasadnionej w realiach wolnego rynku przewagi konkurencyjnej, co mogłoby trwale naruszyć stabilność prowadzenia działalności gospodarczej przez T. Za w pełni uzasadnione stanowisko T. organ uznał opinię wskazującą, że informacje te dałyby także wiedzę na temat organizacji sposobów funkcjonowania przedsiębiorstwa T., także w zakresie wykorzystywanych technologii. W efekcie, wszystkie ww. elementy mogłyby doprowadzić do zmniejszenia przychodów T. oraz zmniejszenia liczby klientów, co w bezpośredni sposób doprowadziłoby do zmniejszenia zysków przedsiębiorstwa. Ponadto w ocenie organu informacje te nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, dlatego też organ uznał, że informacje zawarte w treści pisma z dnia [...] sierpnia 2013 r. objęte klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa T." spełniają wszystkie przesłanki niezbędne do uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa, a także stwierdził, iż udostępnienie tych informacji pozostałym podmiotom biorącym udział w postępowaniu administracyjnym groziłoby ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa T.
Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił postanowieniu Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) naruszenie art. 7 kpa i 77 § 1 przez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy w kontekście oceny, czy zachodzi konieczność ograniczenia K. wglądu do akt sprawy;
2) naruszenie art. 107 § 3 kpa w związku z art. 126 kpa oraz art. 124 § 2 kpa przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia niespełniającego wymogów określonych w przepisach prawa m.in.
- przez niewyjaśnienie podstawy prawnej, czyli: pominięcie motywów zastrzeżenia większości materiału dowodowego,
- niewyjaśnienia podstaw zastrzeżenia nawet co do tych elementów, gdzie Prezes UKE dokonał kwalifikacji,
co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia K. motywów rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia oraz uniemożliwiło K. poznanie rzeczywistych motywów wydania zaskarżonego postanowienia;
3) naruszenie art. 31 § 3 kpa w związku z art. 206 ust. 1 Pt oraz art. 10 § 1 kpa w związku z art. 206 ust. 1 Pt przez faktyczne uniemożliwienie organizacji społecznej, jaką jest K., udziału w postępowaniu na prawach strony.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 Pt przez niezasadne ograniczenie prawa wglądu K. do materiału dowodowego w postaci dokumentów zastrzeżonych przez T. klauzulą tajemnica przedsiębiorstwa T., podczas gdy dokumenty zastrzeżone przez T. nie zawierały tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 uznk.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.).
Badając skargę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza bowiem prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W pierwszej kolejności rozważenia wymaga zagadnienie dopuszczalności skargi bowiem, biorąc pod uwagę niejednolite orzecznictwo sądowe, należy tę kwestię wyjaśnić na wstępie. W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona od postanowienia Prezesa UKE wydanego w następstwie rozpoznania wniosku skarżącej K. o udostępnienie akt sprawy w części objętej tajemnicą przedsiębiorcy T. [...].
Stosownie do treści art. 207 ust. 1 P.t. w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy Prezes UKE, w drodze postanowienia, może ograniczyć pozostałym stronom prawo wglądu do materiału dowodowego, jeżeli udostępnienie tego materiału grozi ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic prawnie chronionych.
Analizując powyższą kwestię Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest dopuszczalna. W orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważający stał się pogląd, że zastrzeżenie informacji zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi autonomiczną sprawę administracyjną; "Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można dopatrzyć się żadnego ratio legis, aby identyczne kwestie dotyczące ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa z tego tylko względu, iż są związane z udostępnieniem materiałów stronom postępowania, były rozstrzygane postanowieniem, o jakim mowa w art. 207 ust. 1 omawianej ustawy, nie posiadającym przymiotu samodzielnego orzeczenia, oderwanego od właściwego postępowania administracyjnego, a w konsekwencji uniemożliwiającym jego kontrolę na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a." (postanowienie NSA z 14 września 2010 r. , sygn. akt II GSK 700/09). W późniejszych postanowieniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że zarówno w przepisach Kpa, jak i ustawy – Prawo telekomunikacyjne brak jest podstawy prawnej do przyjęcia, że na postanowienie wydane w trybie art. 207 ust. 1 P.t. przysługuje zażalenie (por. postanowienia NSA z 19 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 291/14, II GSK 292/14). Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu wyrażonego w postanowieniu NSA z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 443/12, w myśl którego "brak środków prawnych do zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym postanowienia wydanego na podstawie art. 207 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego nie oznacza, że takie postanowienie nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Kontroli sądu administracyjnego podlegają wszakże, stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., nie tylko wydane w postępowaniu administracyjnym postanowienia, na które służy zażalenie, ale także postanowienia kończące postępowanie i postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty."
Idąc zatem tym tokiem rozumowania Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest postanowieniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. czyli postanowieniem kończącym postępowanie w autonomicznej sprawie administracyjnej jaką jest zastrzeżenie informacji zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa. W konsekwencji nie jest to rozstrzygnięcie, co do którego wymagane jest - przed wniesieniem skargi do sądu - skierowanie do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a zatem art. 52 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania. Przykładowo, podobnie jest w przypadku postanowień wydawanych przez organy odwoławcze w trybie art. 134 Kpa.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd uznał, że brak jest uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia skargi.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Prezesa UKE nie narusza zarówno przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, w tym w szczególności art. 207 ust. 1 ustawy, jak również nie uchybia przepisom postępowania administracyjnego, w tym art. 31 § 3 Kpa w zw. z art. 206 ust. 1 p.t oraz art. 10 § 1 Kpa w zw. z art. 206 ust. 1 p.t.
Prezes UKE nie dopuścił się również naruszenia przepisów art. 107 § 3 w zw. z art. 126 i art. 124 § 2 Kpa. przez sporządzenie uzasadnienia niespełniającego wymogów określonych oraz obrazy przepisów art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 206 ust. 1 P.t. w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej spółki należy przede wszystkim podnieść, że w świetle przepisu art. 206 ust. 1 P.t. postępowanie przed Prezesem UKE toczy się na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ze zmianami wynikającymi z tej ustawy oraz ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. NiewąT.liwie zmiany wynikające z przepisów ustawy - Prawo telekomunikacyjne, stanowią odstępstwo od uregulowań zamieszczonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Co do zasady - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zapewniają stronie postępowania czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 Kpa), co oznacza m.in. możliwość przeglądania akt sprawy oraz umożliwienia sporządzania z nich notatek (art. 73 § 1 Kpa). Zgodnie z poglądami doktryny oraz orzecznictwem sądów administracyjnych udostępnianie akt jest przejawem tzw. jawności wewnętrznej postępowania administracyjnego, a więc jawności wobec stron oraz uczestników na prawach strony (tak m.in. G. Łaszczyca /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005, s. 655). Natomiast wskazany wcześniej przepis art. 207 ust. 1 P.t. stanowi wyjątek od zasady jawności postępowania.
Zdaniem Sądu, Prezes UKE prawidłowo uznał, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa, o której mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć tajemnicę zdefiniowaną w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z przepisem art. 11 ust. 4 u.z.n.k., tajemnicą przedsiębiorstwa są nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Innymi słowy, aby można było mówić o uprawnionym bądź nieuprawnionym zastrzeżeniu tajemnicy przedsiębiorstwa należy dokonać oceny, czy łącznie zostały spełnione wymienione niżej przesłanki, a więc ustalić czy zastrzeżona informacja:
1) ma charakter techniczny, technologiczny lub organizacyjny przedsiębiorstwa,
2) nie została ujawniona do wiadomości publicznej,
3) podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności.
Należy zauważyć, że informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. W rezultacie, interpretując przepis art. 11 u.z.n.k., można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (tak m.in. A. Michalak /w:/ M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło, M. Wyrwiński, Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, LEX, 2011).
Jak już wyżej wspomniano, z legalnej definicji terminu "tajemnica przedsiębiorstwa" zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy wskazanej powyżej wynika, iż za taką tajemnicę może być uznana określona informacja (wiadomość), jeżeli spełnia łącznie trzy warunki: ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny lub handlowy (posiada wartość gospodarczą) przedsiębiorstwa, nie została ujawniona do wiadomości publicznej, a także podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności. Powszechnie przyjmuje się, że Informacja ma charakter technologiczny, kiedy dotyczy najogólniej rozumianych sposobów wytwarzania, formuł, wzorów i metod działania. Z kolei informacja handlowa obejmuje, najogólniej ujmując, całokształt doświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa, niezwiązanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym. Informacjami organizacyjnymi są natomiast dane używane w bieżącej działalności przedsiębiorstwa, takie np. jak struktura organizacyjna, procedury organizacyjne, procedury zdalnego dostępu, numery telefonów wewnętrznych, kody księgowe, systemy przetwarzania informacji, instrukcje i procedury bezpieczeństwa. Ze względu na indywidualny charakter informacji mogących stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa nie jest możliwe ich wyczerpujące wyliczenie.
Jako przykłady informacji, które mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, w literaturze wymienia się m.in.: informacje dotyczące preferencji poszczególnych klientów, strukturę kosztów działalności, korespondencję handlową, metody kontroli jakości usług i produktów, techniki marketingowe, listy klientów.
Tajemnica przedsiębiorstwa, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny, nie można wobec tego istnienia takiej tajemnicy subiektywizować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, które to osoby – z istoty rzeczy – nie będą zainteresowane ujawnianiem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu.
W orzecznictwie SN wskazano, że informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej, jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakter przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań (np. orzeczenie SN - Izba Cywilna z dnia 6 czerwca 2003 r. IV CKN 211/2001; wyrok SN z dnia 3 października 2000 r. I CKN 304/2000 OSNC 2001/4 poz. 59 oraz wyrok SN z dnia 5 września 2001 r. I CKN 1159/2000 OSNC 2002/5 poz. 67).
Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, przepis art. 11 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, istnienie zasięgu stanu tajemnicy uzależnia od podjęcia przez przedsiębiorcę określonych działań zmierzających do zachowania poufności objętych nią danych. Działania te, jak trafnie podnosi się w literaturze przedmiotu, powinny zmierzać do osiągnięcia takiego stanu, w którym osoby trzecie chcąc zapoznać się z treścią informacji, muszą doprowadzić do wyeliminowania przyjętych przez przedsiębiorcę mechanizmów zabezpieczających przed niekontrolowanym wypływem danych. Wybór informacji mających zostać objętymi poufnością należy oczywiście do przedsiębiorcy. Jednakże wybór ten, co do zakresu stanu tajemnicy, nie może być oderwany od możliwości podjęcia niezbędnych działań w celu zachowania w poufności wybranych informacji (por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 5 września 2001 r. I CKN 1159/2000 OSNC 2002/5 poz. 67).
Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadając się w kwestii tajemnicy przedsiębiorstwa stwierdził, że w świetle art. 9 ust. 1 i 2 p.t. materiały (informacje, dokumenty lub ich części) zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa podlegają wzmożonej ochronie. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorca telekomunikacyjny może zastrzec informacje, dokumenty lub ich części zawierające tajemnice przedsiębiorstwa, dostarczane na żądanie Prezesa UKE lub na podstawie przepisów ustawy, przy czym Prezes UKE może uchylić zastrzeżenie w drodze decyzji, jeżeli uzna, że dane są niezbędne (por. postanowienie NSA z 14 września 2010 r., sygn. akt II GSK 700/09). Niewątpliwie ocena określonych działań jako odpowiednich, czy też rozsądnych w rozumieniu powołanych przepisów, może przedstawiać się różnie w zależności od okoliczności konkretnego przypadku. Tym niemniej są to informację mające wartość gospodarczą, przy czym należy brać pod uwagę zobiektywizowaną wartość przypisywaną informacji przez przedsiębiorcę, (por. Nowicki Józef Edmund, Naruszenie zasady zachowania uczciwej konkurencji. Zam.Pub.Dor. 2007/5/29-35, artykuł). Z drugiej strony w literaturze przedmiotu podkreśla się, że zastosowane w .ustawowej definicji "tajemnicy przedsiębiorstwa" sformułowanie "informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa" należy interpretować szeroko. Należeć do nich mogą zarówno wiadomości dotyczące sposobów produkcji, planów technicznych, metod kontroli jakości, wzorów użytkowych i zdobniczych, wynalazków nadających się do opatentowania, jak też informacje związane z działalnością marketingową, z pozyskiwaniem surowców, organizowaniem rynków zbytu, czy informacje odnoszące się do struktury organizacyjnej, zasad finansowania działalności, wysokości wynagrodzeń pracowników (por. Szczepański Damian, Tajemnica przedsiębiorstwa. Zam.Pub.Dor. 2006/8/8-9, artykuł).
W tym kontekście sprawy organ prawidłowo uznał, że informacje, o których zastrzeżenie wniosła spółka T. są informacjami, które mieszczą się w zakresie przedmiotowym informacji mogących stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, gdyż są ściśle związane z prowadzoną przez spółkę T. ([...]) działalnością gospodarczą i mają dla niej wartość gospodarczą oraz podjęto w stosunku do nich niezbędne działania w celu dochowania ich poufności. Ponadto powyższe informacje nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, są one bowiem nieznane ogółowi oraz nie można się o nich dowiedzieć drogą "zwykłą i dozwoloną", w szczególności przeglądając dostępne dokumenty w Krajowym Rejestrze Sądowym, stronę internetową spółki, czy też z innych źródeł.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, uznać trzeba, że Prezes UKE słusznie przyjął, że - wbrew stanowisku skarżącej - informacje dotyczące danych kosztowych zawarte w uzasadnieniu kosztowym mogłyby umożliwić przedsiębiorcom telekomunikacyjnym stworzenie konkurencyjnej oferty detalicznej co w efekcie dawałoby tym przedsiębiorcom przewagę nad badanym materiałem, a tym samym stworzyłoby możliwość zmniejszenia przychodów T. oraz ograniczenia liczby klientów spółki. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Prezes UKE szczegółowo opisał charakter informacji zawartych w objętym tajemnicą uzasadnieniu kosztowym włączając w to także informacje o charakterze technicznym (struktura sieci) oraz marketingowym, zatem ponowne ich przytaczanie przez Sąd nie jest konieczne. Zdaniem Sądu, zasadnie organ wskazał, że w końcowym efekcie takie informacje są niewąT.liwie związane z działalnością przedsiębiorstwa T. i obiektywnie przedstawiają wartość gospodarczą. Należy wspomnieć, że zarzut braku przytoczenia przez Prezesa UKE w części zastrzeżonej punktów obejmujących wyliczenie poszczególnych dokumentów dotkniętych tajemnicą, pozostaje bez wpływu na treść wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Konkludując, należy uznać, że opisane wyżej informacje objęte ograniczeniem prawa wglądu do materiału dowodowego, spełniają przesłanki niezbędne do uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa.
Prezes UKE prawidłowo wskazał ponadto, że uczestnik postępowania podjął stosowne działania niezbędne w celu zachowania ich poufności.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 P.t. przez niezasadne ograniczenie skarżącej organizacji prawa wglądu do przedmiotowych dokumentów, w sytuacji gdy zastrzeżone pismo nie zawierało informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa T., wskazać należy, że wydając wspomniane rozstrzygnięcie, organ orzekał na podstawie szczególnej regulacji zawartej w ustawie - Prawo telekomunikacyjne, a mianowicie w oparciu o przepis art. 207 P.t. Jak już wyżej wspomniano wskazany wcześniej przepis art. 207 ust. 1 P.t. stanowi wyjątek od zasady jawności postępowania. Orzeczona odmowa prawa wglądu do materiału dowodowego w oparciu o przepis art. 207 P.t. słusznie podyktowana była koniecznością ochrony tajemnicy przedsiębiorcy T. ze względu na panujące na rynku telekomunikacyjnym prawa konkurencji. W tej sytuacji podnoszony w skardze zarzut faktycznego uniemożliwienia organizacji społecznej udziału w postępowaniu na prawach strony nie jest zasadny, bowiem do tego ograniczenia doszło w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, których interpretacja, w świetle ustalonego przez organ stanu faktycznego, nie nasuwa wątpliwości.
Szczególnego podkreślenia wymaga także okoliczność, że w myśl art. 192 ust. 1 P.t. do kompetencji Prezesa UKE jako organu regulacyjnego należą sprawy związane z wykonywaniem przewidzianych ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie, zadań z zakresu regulacji i kontroli rynków usług telekomunikacyjnych. Zdaniem Sądu, ustawowe zadania nałożone na Prezesa UKE stanowią gwarancję bezstronnej realizacji zasad konkurencji na rynku usług telekomunikacyjnych Jednym z takich uprawnień organu jest właśnie możliwość ograniczania pozostałym stronom prawa wglądu do materiału dowodowego przewidziana w art. 207 ust. 1 P.t. lub też możliwość uchylania tych zastrzeżeń w oparciu o art. 9 ust. 2 P.t.
Reasumując, zdaniem Sądu, uznać należy, że Prezes UKE wszechstronnie zebrał i ocenił cały materiał zgromadzony w sprawie, prawidłowo przywołał niezbędne dla uzasadnienia prawnego przepisy, wyjaśniając dokładnie ich znaczenie i skutki prawne dla strony skarżącej, co w pełni odpowiada wymogom wskazanym w przepisie art. 107 § 3 Kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło