VI SA/Wa 361/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2015 r. oddalającego skargę J. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2015 r. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2015 r. oddalono skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy (zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia o terminie rozprawy: k-26 akt sądowych), na którą się nie stawił. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 25 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2015 r. oraz o sporządzenie tegoż uzasadnienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż naruszenie terminu było spowodowane jego chorobą oraz brakiem możliwości wyznaczenia pełnomocnika substytucyjnego oraz wyznaczenia innej osoby, która mogłaby złożyć pisma w jego imieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej cytowana jako "p.p.s.a." w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Przy czym brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dn. 8.07.2008 r. sygn. akt II OZ 712/08, CBOSA). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie SN z dn. 7.02.2000 r., sygn. akt I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12; patrz także postanowienie NSA z dn. 17.09.2014 r., sygn. akt I OZ 779/14, npubl.). W niniejszej sprawie zawodowy pełnomocnik (radca prawny) nie wskazał na takie okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wprawdzie, jak wynika z załączonego zaświadczenia lekarza sądowego, pełnomocnik w okresie od 22 do 24 czerwca 2015 r. był niezdolny do udziału w czynnościach procesowych, jednakże w ocenie Sądu nie wykazał on, by mimo choroby pełnomocnik nie mógł zlecić nadania pisma osobie trzeciej bez uprawnień profesjonalnego pełnomocnika, samemu skarżącemu, czy też domownikowi. Zdaniem Sądu, twierdzenia pełnomocnika jakoby w trakcie choroby zalecana była izolacja, co uniemożliwiło mu posłużenie się inną osobą do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie, nie przekonują. Do sporządzenia wniosku o uzasadnienie nie jest niezbędna specjalistyczna wiedza, czy też uzasadnienie. Przepisy ppsa nie przewidują specjalnego formularza w tej sprawie, czy też procedury złożenia wniosku. Wystarczy by pełnomocnik lub jego mocodawca nadali w placówce pocztowej pismo, które taki wniosek będzie zawierało. Zdaniem Sądu istotna jest w tej sprawie argumentacja pełnomocnika skarżącego, który wskazał, że jego "klient nie życzył sobie, by w sprawie wtajemniczać innych radców prawnych". Fakt ten jednoznacznie wskazuje, że winien on poinformować swojego mocodawcę o okoliczności utrudniającej jego działanie w sprawie i wskazania mu konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia samodzielnie. Należy podkreślić, że sporządzenie wniosku i jego skierowanie do Sądu nie stanowi nadmiernego wysiłku. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., II FZ 989/13). Chodzi więc nie tylko o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, co niewątpliwie nastąpiło przez wskazanie, że pełnomocnik skarżącego był chory, lecz także wykazanie, że powoływana choroba stanowiła niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. Oznacza to, że konieczne jest w takim przypadku wykazanie przez wnioskodawcę, że jego stan zdrowia był takiego rodzaju, że nie pozwalał na osobiste wykonanie czynności. Pełnomocnik skarżącego takich okoliczności nie uprawdopodobnił, dlatego Sąd stwierdza, że pełnomocnik skarżącego nie wykazał, że zaistniała u niego choroba uniemożliwiająca podejmowanie czynności procesowych. Nie każda choroba jest bowiem przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Dlatego powołanie się przed Sądem na okoliczność choroby wymaga wykazania, że była to taka choroba, która uniemożliwiła osobiste działanie stronie. W tym celu konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania. Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie mogła zatem stanowić argumentacja pełnomocnika skarżącego ograniczająca się do gołosłownego stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwiał mu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Poza tym przyczyna, na którą powołuje się pełnomocnik skarżącego nie daje podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie nastąpiły nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały terminowe dokonanie czynności procesowej. W tych warunkach Sąd ocenił, że pełnomocnik skarżącego nie wykazał aby w dniach od 16 – 22 czerwca 2015 r. istniały przeszkody uniemożliwiające dokonanie czynności w terminie Sąd tym samym przychylił się do linii orzeczniczej sądów administracyjnych, która wskazuje że sama choroba strony i przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie powoduje wyłączenia winy w uchybieniu terminu (porównaj: postanowienie NSA z dn. 24.03.2009 r. II OZ 259/09, LEX nr 574453). Ponadto odnosząc się do nieścisłości w argumentacji pełnomocnika skarżącego w zakresie przytoczonych dat opisujących przebieg choroby, istotne dla niniejszej sprawy jest fakt, że ostatnim dniem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia jest dzień 22 czerwca 2015 r. (poniedziałek). Przesłane do Sądu zaświadczenie lekarskie obejmuje dni od 22 do 24 czerwca 2015 r. Jednakże sam pełnomocnik skarżącego wskazuje, że "w nocy z dnia 23 na 24 czerwca wystąpiły u mnie objawy zdiagnozowane przez lekarza jako grypa jelitowa, w związku z czym nie byłem zdolny do pracy". Jednocześnie w dalszej części uzasadnienia czytamy: "lekarz rodzinny w trakcie konsultacji telefonicznej dnia 22 września zalecił pozostawanie w domu." Zdaniem Sądu wskazane przez profesjonalnego pełnomocnika fakty są nieścisłe, a wręcz się wykluczają. Jeżeli bowiem przyjąć, że objawy choroby wystąpiły w nocy z 23 na 24 czerwca 2015 r., to choroba nastąpiła po upływie 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, który to upływał w dniu 22 czerwca 2015 r. Zdaniem Sądu, należy uznać dzień 23 czerwca 2014 r. za dzień w którym wystąpiły objawy choroby. Okoliczność tę wydaje się potwierdzać dzień wystawienia zwolnienia lekarskiego, jak i zaświadczenia lekarskiego, które zostały wystawione w dniu 24 czerwca 2015 r. W świetle powyższego, w ocenie Sądu niezłożenie w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia było wynikiem braku właściwego podejścia pełnomocnika do zleconych mu obowiązków, co świadczy właśnie o jego winie w przekroczeniu terminu. Z powyższych względów na mocy art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.