VI SA/Wa 491/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-28
Skład orzekający: Izabela Głowacka - Klimas, Piotr Borowiecki, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV przeprowadzona na podstawie ustawy o opłatach abonamentowych podlega przepisom ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dotyczącym zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli i obecności upoważnionej osoby?Ratio decidendi
Kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV na podstawie ustawy o opłatach abonamentowych nie podlega przepisom ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dotyczącym zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli i obecności upoważnionej osoby. Przepisy ustawy o opłatach abonamentowych, w szczególności art. 7, wprowadzają odrębne zasady kontroli, które nie są objęte zakresem stosowania ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Oświadczenie wiedzy pracownika, który nie jest formalnie umocowany do reprezentowania przedsiębiorcy, jest dopuszczalnym dowodem w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie zostanie obalone wiarygodnymi przeciwdowodami.Stan faktyczny
W trakcie kontroli w lokalu użytkowanym przez przedsiębiorcę R. K. stwierdzono posiadanie 24 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Na tej podstawie wydano decyzję nakazującą rejestrację odbiorników i ustalającą opłatę abonamentową. Przedsiębiorca zarzucił naruszenie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej poprzez brak zawiadomienia o kontroli i obecność nieupoważnionej osoby (recepcjonistki), a także wadliwe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę w całości
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa, działając na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1204) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R.K. , przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.H.U. "[...] " R.K. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2015 r., nr [...], nakazującą stronie skarżącej rejestrację używanych 24 odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę w kwocie 15.480,00 (piętnaście tysięcy czterysta osiemdziesiąt) złotych za używanie przez skarżącego 24 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.
W dniu 28 lipca 2015 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. [...]w miejscowości[...] , zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez skarżącego R.K. działalności gospodarczej pod firmą P.H.U. "[...] " R.K. . Kontrola została przeprowadzona w obecności O.R. - recepcjonistki. W trakcie kontroli ujawniono w lokalu 24 odbiorniki telewizyjne. Stwierdzono, że odbiorniki w ilości 24 odbiorników telewizyjnych są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Jednocześnie, na podstawie ustnego oświadczenia recepcjonistki, ustalono, że okres używania przedmiotowych odbiorników wynosi półtora miesiąca. Protokół z kontroli został podpisany przez wskazaną powyżej osobę bez zastrzeżeń.
Z przesłanych do Sądu akt administracyjnych wynika ponadto, że do protokołu kontroli załączono oświadczenie recepcjonistki, opatrzone datą 28 lipca 2015 r., w którym osoba ta wskazała, iż wspomniane wyżej 24 odbiorniki telewizyjne, które znajdowały się w lokalu zajmowanym przez skarżącego, są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Jednocześnie, w oświadczeniu tym stwierdzono, że uruchomienie owych odbiorników telewizyjnych, w celu stwierdzenia możliwości dostosowania do odbioru programu, nie jest możliwe z uwagi na fakt, iż wszystkie domki są zajęte przez gości.
Pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego przedsiębiorcę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Jednocześnie, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., organ pierwszej instancji poinformował stronę skarżącą o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także prawie zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych.
Pomimo powyższej informacji organu, strona skarżąca nie ustosunkowała się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego i nie zgłosiła jakichkolwiek wniosków dowodowych, czy też zastrzeżeń.
W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., działając na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 1140) oraz art. 104 k.p.a., decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] nakazał stronie skarżącej rejestrację używanych 24 odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie 24 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 15.480,00 złotych, wyznaczając stronie termin 14 dni na uiszczenie owej opłaty.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że w wyniku kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przeprowadzonej w dniu 28 lipca 2015 r. ustalono, że w lokalu użytkowanym przez stronę skarżącą znajdowało się 24 odbiorników telewizyjnych, które - według oświadczenia recepcjonistki O.R. - były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu oraz były użytkowane w lokalu "półtora miesiąca". Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w celu wykonania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w ciągu 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Organ stwierdził jednocześnie, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o płacie abonamentowej, za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Ponadto, organ pierwszej instancji podniósł, że art. 2 ust. 2 cyt. ustawy zawiera domniemanie, polegające na przypuszczeniu, że osoba, która posiada odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Organ zauważył jednocześnie, że art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, określają obowiązek zarejestrowania odbiorników w placówkach operatora publicznego, w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Ponadto, powołując się przepis art. 5 ust. 3 cyt. ustawy, organ określił opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych 24 odbiorników telewizyjnych. Organ pierwszej instancji wyjaśnił jednocześnie, iż miesięczna opłata abonamentowa została określona w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 6 maja 2014 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2015 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 647).
W dniu 9 października 2015 r. skarżący wniósł odwołanie od w/w decyzji organu I instancji.
Wnosząc o uchylenie spornej decyzji organu pierwszej instancji, strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 79 § 2 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a., a także art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu odwołania skarżący zarzucił, iż nie dano mu żadnej szansy wzięcia udziału w przeprowadzeniu czynności dowodowych przeprowadzonych podczas kontroli. Skarżący zauważył jednocześnie, iż nie mógł zapoznać się wówczas z protokołem pokontrolnym, a także wnieść swoje uwagi do jego treści. Skarżący zarzucił ponadto, że pozbawiony został również prawa do złożenia stosownych wyjaśnień odnośnie ustaleń kontrolnych. Strona skarżąca zarzuciła także, iż recepcjonistka O.R. nie była upoważniona do reprezentowania skarżącego, jak również nie posiadała wiedzy technicznej na temat odbiorników i trwającej inwestycji. Stron skarżąca, powołując się na treść art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - zarzuciła, że organ pierwszej instancji, nie dysponując wystarczającym materiałem dowodowym, wadliwie przyjął, że 24 odbiorniki telewizyjne są używane, a także wadliwie ustalił - na podstawi oświadczenia O.R. - okres używania owych odbiorników. Skarżący poinformował, że w związku z przeprowadzanymi pracami inwestycyjnymi, sporne odbiorniki nie mogły być używane, a recepcjonistka O.R. nie mogła posiadać takiej wiedzy. Ponadto, skarżący wskazał, że na terenie ośrodka znajdowały się inne osoby, które mogłyby potwierdzić lub nie oświadczenie osoby uczestniczącej w kontroli. W tej sytuacji, strona skarżąca zarzuciła, iż kontrolerzy nie podjęli wystarczających starań, celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także nie przesłuchali innych świadków, co w konsekwencji stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Infrastruktury i Budownictwa, działając na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2015 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Zdaniem organu odwoławczego, w świetle wskazanych powyżej uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 cyt. ustawy.
Minister Infrastruktury i Budownictwa podniósł, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono posiadanie w lokalu 24 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Ponadto, jak zauważył organ odwoławczy, w przedmiotowej sprawie protokół z kontroli został sporządzony na podstawie oświadczenia wiedzy złożonego przez O. R., która - zdaniem Ministra - niewątpliwie posiadała wiedzę w przedmiocie prowadzonej kontroli, skoro udzielała kontrolerom stosownych informacji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 79 § 2 oraz art. 10 § 1 K.p.a., Minister Infrastruktury i Budownictwa wskazał, iż sporna kontrola została przeprowadzona na podstawie przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. Organ odwoławczy uznał, że strona skarżąca nie została pozbawiona prawa udziału w postępowaniu, albowiem organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Organ odwoławczy zauważył jednocześnie, że w zawiadomieniu wysłanym w dniu 18 sierpnia 2015 r. organ pierwszej instancji - zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. - poinformował stronę skarżącą o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W konsekwencji, organ odwoławczy stwierdził, że strona skarżąca nie została pozbawiona możliwości końcowego zaznajomienia się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, tym bardziej, że jedynym dowodem w sprawie jest protokół z kontroli oraz oświadczenie, które zostało stronie przekazane przy powyższym piśmie. Minister wskazał przy tym, iż zapewniając stronie czynny udział w postępowaniu, umożliwił jej również dowodzenie przez nią wszelkich okoliczności istotnych dla wyniku postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, strona skarżąca, rezygnując z tego uprawnienia i przerzucając cały ciężar dowodowy na organ, niejako sama godzi się na ustalenia poczynione przez organ w toku kontroli. W tej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że nie można zasadnie zarzucić organowi pierwszej instancji naruszenia obowiązku wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, jeżeli samemu nie podejmuje się żadnych działań umożliwiających organowi zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego (por wyrok NSA z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt: II GSK 527/10). Minister Infrastruktury i Budownictwa wskazał ponadto, że obserwacje dokonywane przez kontrolerów w toku kontroli nie są oględzinami, w rozumieniu art. 85 k.p.a., a więc nie ma do nich zastosowania reżim określony w art. 79 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, celem kontroli jest ustalenie, czy w lokalu są używane niezarejestrowane odbiorniki radiofoniczne lub telewizyjne, zaś poczynione w trakcie kontroli ustalenia stanowią podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji do wydania decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, protokół kontroli stanowi odzwierciedlenie czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy też oględzin, w rozumieniu przepisów k.p.a. Minister uznał także, że czynności podjęte w toku kontroli, polegające na przyjęciu oświadczenia na temat liczby i rodzaju używanych odbiorników RTV od osób dysponujących wiedzą na ten temat, nie stanowią również przesłuchania świadka, czy też strony postępowania. Według organu odwoławczego, oświadczenia takich osób, jak również sam protokół, stanowią materiał dowodowy, który podlega ocenie organu administracyjnego w myśl art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a.
Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony skarżącej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału, Minister stwierdził, że skarżący nie przedstawił, jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Według organu odwoławczego, strona skarżąca nie wykazała, że rzekome naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony, poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału, uniemożliwiło stronie skarżącej podjęcie konkretnie wskazanej czynności. Tym samym, zdaniem Ministra, skarżący nie wykazał, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, i że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wykazała, możliwości przedstawienia jakiego dowodu została pozbawiona przed wydaniem spornej decyzji z dnia [...] września 2015 r. Organ odwoławczy zauważył jednocześnie, że strona skarżąca, pomimo otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, nie wypowiedziała się w przedmiocie kontroli. W konsekwencji, Minister nie zgodził się z zarzutem naruszenia praw wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a.
Odnosząc się z kolei do zarzutu, iż recepcjonistka O.R. nie była upoważniona do reprezentowania strony skarżącej, jak również, że nie posiadała wiedzy technicznej na temat odbiorników i trwającej inwestycji, Minister Infrastruktury i Budownictwa - powołując się na art. 75 § 1 k.p.a. - uznał, że złożone przez O.R. oświadczenie, wobec którego nie przedstawiono wiarygodnych przeciwdowodów, jest jak najbardziej dopuszczalne i wiarygodne. Zdaniem organu odwoławczego, z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też, by ważność protokołu kontroli zależała od faktu złożenia pod jego treścią podpisu przez osoby wchodzące w skład takiego organu, zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Organ odwoławczy uznał, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1786/12). Ponadto, organ odwoławczy zauważył, że z powołanego orzeczenia WSA w Warszawie wynika również, iż nie ma przeszkód, aby w kontroli brał udział np. recepcjonista, czy też inna osoba zatrudniona w hotelu, zorientowana w jego funkcjonowaniu. Wówczas, jak wskazał Minister, podpis takiej osoby na protokole kontroli należałoby uznać za potwierdzający, po pierwsze, że brała ona udział w kontroli, a po drugie - że osoba ta nie kwestionuje ustaleń kontroli - lub przeciwnie - zgłasza zastrzeżenia, do których należy odnieść się w toku postępowania. Minister wskazał, że w przedmiotowej sprawie bez wątpienia recepcjonistka O.R. posiadała wiedzę w przedmiocie dotyczącym przeprowadzonej kontroli, skoro złożyła stosowne oświadczenie wiedzy, które ni zostało przez nią zmienione. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że ustawodawca, wskazując Pocztę Polską S.A., jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników, nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli, ani też oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli osoby uczestniczącej w kontroli, zwłaszcza w sytuacji, gdy obejrzenie pokoi nie jest możliwe z powodu obecności gości hotelowych. Z tych też względów, zdaniem Ministra, okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu muszą opierać na oświadczeniach wiedzy osób uczestniczących w kontroli.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy uznał również za niezasadny zarzut zaniechania przez organ pierwszej instancji zebrania oświadczeń wiedzy od innych osób znajdujących się na terenie ośrodka, które mogłyby potwierdzić lub nie oświadczenie osoby uczestniczącej w kontroli. Zdaniem Ministra, w przypadku precyzyjnego złożenia oświadczenia wiedzy przez pracownika strony skarżącej, organ pierwszej instancji nie miał obowiązku poszukiwania innych dowodów, w tym odbierania oświadczeń od innych osób.
Minister Infrastruktury i Budownictwa uznał w konsekwencji, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw, aby kwestionować oświadczenie osoby uczestniczącej w kontroli, gdyż nie sposób zakładać, żeby wiedza recepcjonistki nie obejmowała tak elementarnych dla funkcjonowania obiektu hotelarskiego wiadomości, jak rodzaj i standard oferowanych w nim usług, który wyznaczają m.in. składniki wyposażenia udostępnianych klientom pomieszczeń, których istotnym elementem są niewątpliwie telewizory. Ponadto, organ odwoławczy zauważył, że samo powierzenie obowiązków służbowych, które ze swej natury polegają na kontaktowaniu się z klientami i udzielania im informacji i funkcjonowaniu hotelu, oznacza, że osoba ta do takiego kontaktowania się została przygotowana przez pracodawcę i posiada wiedzę dotyczącą wyposażenia pokoi. W konsekwencji, organ odwoławczy stwierdził, że dokonując oceny wiarygodności oświadczeń osoby uczestniczącej w kontroli w kontekście twierdzeń samej strony skarżącej zawartych w odwołaniu, dał wiarę spontanicznym twierdzeniom osoby uczestniczącej w spornej kontroli, tym bardziej, że skarżący przedsiębiorca nie kwestionował ich na żadnym etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, iż protokół z kontroli był jedynym dowodem w sprawie, którego strona skarżąca nie kwestionowała. Zdaniem organu odwoławczego, uznać należy, że okoliczności sprawy nie budziły żadnych wątpliwości, dlatego organ pierwszej instancji nie miał podstaw, ani też potrzeby poszukiwania innych dowodów. Minister uznał więc, że zarzuty podniesione w treści odwołania nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. Reasumując, organ odwoławczy uznał, ze w sprawie przeprowadzono należycie postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zapewniając przy tym stronie skarżącej udział w czynnościach postępowania. Zdaniem Ministra, dokonując stosownych ustaleń, organ pierwszej instancji nie naruszył obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego, a więc ustalone okoliczności pozwalają na zastosowanie domniemania, iż ujawnione w toku kontroli odbiorniki były używane, pomimo braku ich zarejestrowania. Organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, zgodnie z zasadą oficjalności wyrażoną w art. 77 k.p.a.
Organ odwoławczy zauważył, że jakkolwiek w odwołaniu strona skarżąca podniosła, iż w związku z pracami inwestycyjnymi sporne odbiorniki nie mogły być używane, zaś recepcjonistka nie mogła posiadać takiej wiedzy, to jednak - w ocenie Ministra - twierdzenia te nie obalają ustaleń kontroli. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że strona na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawiła żadnych dowodów, co oznacza zatem, że stanowią one jedynie wyraz ogólnego jej przekonania.
Powołując się na dotychczasowe orzecznictwo, Minister wskazał jednocześnie, iż ustalenie, czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Zdaniem organu odwoławczego, zarówno jeden, jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole z kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez osobę uczestniczącą w kontroli (tak m.in. /w:/ wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1615/12).
Minister Infrastruktury i Budownictwa podkreślił ponadto, iż w mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanych odbiorników podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli, albowiem zasadniczo jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie w jej przypadku doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. Zdaniem organu odwoławczego, protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie. W protokole kontroli utrwala się bowiem przebieg i wyniki kontroli, sporządzony jest on przez kontrolującego, a w sytuacji, gdy w czynnościach kontrolnych bierze udział przedstawiciel podmiotu kontrolowanego - przedstawia się go do podpisu tej osobie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3237/13). Mając to na względzie, Minister zauważył, że w przedmiotowej sprawie nie zostały przedstawione żadne dowody podważające ustalenia kontroli. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, w świetle zebranego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego okoliczności faktyczne sprawy (ilość odbiorników, fakt i okres ich posiadania przez stronę skarżącą oraz okres ich używania) nie budzą wątpliwości. W konsekwencji, Minister uznał, że organ pierwszej instancji wykonał ciążące na nim obowiązki dowodowe i ustalił okoliczności faktyczne niezbędne do wydania zaskarżone decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu 28 lipca 2015 r. w obecności pracownika strony skarżącej, który dodatkowo swoim podpisem potwierdził sprawność odbiorników telewizyjnych i okres ich używania, pomimo pouczenia zamieszczonego także w protokole, nie zostały przez skarżącego obalone ani w terminie przewidzianym na wypowiedzenie się co do tych ustaleń, ani po wszczęciu postępowania, ani też w odwołaniu. Zdaniem organu odwoławczego, kwestionowanie legalności wyników kontroli w odwołaniu jest gołosłowne i nie podważa zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, który nie budzi wątpliwości, potwierdzając ustalenia organu pierwszej instancji.
Ponadto, Minister uznał, że dokonując wszechstronnej oceny dowodów, organ pierwszej instancji uzasadnił swoje stanowisko zgodnie z normą zawartą w przepisie al 107 § 3 k.p.a.
Pismem z dnia 26 stycznia 2016 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2015 r.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, skarżący zarzucił, iż decyzja Ministra jest niezgodna z prawem.
W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła przede wszystkim, iż sposób kontroli obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych, przeprowadzonej na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, był niezgodny z ogólnymi zasadami kontroli zawartymi w przepisach ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 - dalej także: "u.s.d.g."). Powołując się na przepisy rozdziału 5 u.s.d.g., w szczególności art. 77 - art. 84d, w których uregulowano sui generis zasady oraz tryb przeprowadzania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorców, a także na art. 77 ust. 2 tej ustawy, skarżący wskazał, że zgodnie z art. 79 ust. 1 u.s.d.g., organy kontroli mają obowiązek zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. W konsekwencji, skarżący zarzucił, iż organ kontroli uchybił wymienionym wyżej przepisom prawa w zakresie niepowiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli, albowiem w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 79 ust. 2 i 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, która uzasadniałaby odstąpienie od powyższego obowiązku. Zdaniem strony, organ wydający decyzję takich powodów również nie wskazał i nie uzasadnił przyczyny braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. W konsekwencji, skarżący uznał, że uchybienie zasadzie zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli skutkowało naruszeniem art. 80 ust. 1 u.s.d.g. Zdaniem skarżącego, podczas spornej kontroli nie była obecna strona - właściciel kontrolowanego obiektu, jak też jakakolwiek inna osoba upoważniona do składania wobec organu kontrolującego oświadczeń w imieniu skarżącego przedsiębiorcy.
Skarżący zarzucił ponadto, że recepcjonistka O.R. nie miała stosownej wiedzy co do odbiorników znajdujących się w ośrodku wypoczynkowych przy ul. [...]w miejscowości[...] . Skarżący zauważył bowiem, recepcjonistka nie miała wiedzy co do wszystkich obiektów, gdyż do jej obowiązków nie należą kwestie wyposażenia technicznego domków wypoczynkowych, lecz jej obowiązkiem jest jedynie przyjęcie gości oraz wyłącznie ich pierwsza obsługa.
Reasumując, skarżący stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie kontroli gospodarczej przedsiębiorcy poprzez naruszenie zasady powiadamiania kontrolowanego przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia postępowania oraz przeprowadzenie kontroli podczas nieobecności strony bez uzasadnionych i enumeratywnie wskazanych w u.s.d.g. przyczyn.
W ocenie skarżącego , naruszenia te mają charakter istotny i skutkujący tym, że - w świetle przepisu art. 77 ust. 6 u.s.d.g. - dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli nie mogą stanowić dowodu w niniejszym postępowaniu administracyjnym.
Ponadto, skarżący uznał, że w rozpoznawanej sprawie doszło także do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i art. 77 k.p.a. - poprzez zaniechanie przez organy kontroli wzięcia pod uwagę całokształtu przepisów regulujących dane zagadnienie.
Skarżący uznał, że O.R. nie miała pełnej wiedzy co do odbiorników zlokalizowanych w domkach wypoczynkowych, zaś brak uprzedniego zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania uniemożliwiło wyciągnięcie prawidłowych wniosków z kontroli i ustalenie rzeczywistego stanu sprawy.
Biorąc powyższe po uwagę, strona skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o wadliwie zebrany materiał dowodowy, który nie odzwierciedla rzeczywistego stanu faktycznego co do ilości odbiorników.
Niezależnie od powyższego, skarżący zarzucił, iż kwota opłaty nałożona przez organ jest zbyt wygórowana.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga R.K. , prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.H.U. "[...] " R.K. , nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2015 r., jak również utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2015 r. - nie naruszają przepisów prawa, w tym przede wszystkim unormowań zawartych w art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Ponadto, zdaniem Sądu, organy administracji publicznej obu instancji, wydając sporne decyzje, nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym - mających kluczowe znaczenie w sprawie - przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, a w szczególności powołanego przez stronę skarżącą art. 2 ust. 2 tej ustawy.
Ustosunkowując się za zarzutów skargi, na wstępie należy zauważyć, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola dotyczyła przestrzegania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, który jest nałożony na każdego, kto użytkuje taki odbiornik, niezależnie od tego, czy jest on wykorzystywany w działalności gospodarczej, czy też służy do użytku osobistego. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Ustawa o opłatach abonamentowych jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo, jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., jako organ właściwy rzeczowo, został na mocy art. 5 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych zobowiązany do kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, do wydania - na podstawie art. art. 7 ust. 6 cyt. ustawy - decyzji administracyjnej, w której nakaże rejestrację odbiornika i ustali, zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 3 ustawy, opłatę za jego używanie.
Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
Należy zauważyć, iż posiadanie, w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych, zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków na pracodawcę określonych w art. 7 ust. 6 cyt. ustawy wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę.
W sprawie niniejszej ustalono, iż w skontrolowanym obiekcie (kompleksie domków wypoczynkowych), w którym skarżący przedsiębiorca prowadzi swoją działalność gospodarczą, znajdowały się 24 sztuki niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a zatem organ - na podstawie art. 2 ust. 2 cyt. ustawy - zasadnie przyjął, że odbiorniki były używane w miejscu kontroli.
Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie przedstawiła w toku zarówno postępowania administracyjnego, jak i sądowego, jakichkolwiek jednoznacznych dowodów, które świadczyłyby, że sporne odbiorniki były zarejestrowane. Skarżący nie wykazali również, że uiszczony został abonament z tytułu użytkowania tych odbiorników.
W sytuacji, gdy strona w sposób profesjonalny zajmuje się hotelarstwem, trudno uznać, by w pokojach przystosowanych w tym celu znajdowały się urządzenia mające jedynie imitować odbiorniki telewizyjne. Nie ulega wątpliwości, że ustalenie, czy odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów telewizyjnych, może odbyć się w dwojaki sposób - bądź to w drodze bezpośredniego sprawdzenia lub w drodze oświadczenia wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli. Nie jest zatem wymagane w tym przedmiocie oświadczenie woli osoby działającej z upoważnienia podmiotu kontrolowanego. Oświadczenie wiedzy, jakie pracownik złożył w trakcie kontroli, jest miarodajnym źródłem dowodowym.
Warto w tym miejscu zauważyć, że również w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż wynajęcie pokoi przez gości hotelowych przekonuje nie tylko do braku możliwości przeprowadzenia kontroli odbiorników, co do ich sprawności technicznej, ale również do stanowiska, że telewizory te były sprawne technicznie - pokoje te były przecież wynajęte. Doświadczenie życiowe wskazuje bowiem, że w ramach działalności hotelarskiej, co do zasady, wynajmuje się pokoje ze sprawnymi telewizorami. Nie jest możliwe, aby telewizory w wynajmowanych pokojach były niesprawne technicznie (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 208/14).
W niniejszej sprawie podstawowym i zarazem jedynym dowodem w sprawie jest protokół z przeprowadzonej kontroli oraz oświadczenie uczestniczącego w niej pracownika - recepcjonistki O. R.
Zdaniem Sądu, uznać należy, iż bez wątpienia osoba ta, zatrudniona w charakterze recepcjonistki (według oświadczenia), była zorientowana w przedmiocie dotyczącym przeprowadzanej kontroli, skoro złożyła stosowne oświadczenie, które to nie zostało przez nią ani zmienione, ani odwołane na dalszym etapie postepowania. Osoba ta musiała zatem wiedzieć, jaka jest ilość znajdujących się w posiadaniu skarżącego odbiorników telewizyjnych funkcjonujących w kompleksie domków wypoczynkowych. Była zorientowana w funkcjonowaniu tych domków, świadoma celu kontroli, w której brała udział. Gdyby było inaczej, z pewnością nie udzieliłaby kontrolującym informacji, a następnie nie podpisałaby stosownego oświadczenia. W ocenie Sądu, złożone przez nią oświadczenie wiedzy stanowi pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie.
Mając na względzie powyższe, uznać należy zatem, iż organ - działając zgodnie z normą prawną wyrażoną w przepisie art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych - zasadnie przyjął, że odbiorniki były używane w miejscu kontroli.
Podkreślić należy także, że również sama strona skarżąca w odwołaniu, a następnie w skardze wniesionej do Sądu - nie wykazała, iż zachodziły jakiekolwiek przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Sąd nie dopatrzył się również ex officio jakichkolwiek okoliczności, które w analizowanej sprawie mogłyby podważyć wiarygodność ustaleń bezstronnych i niezaangażowanych osobiście w sprawę kontrolerów, a tym samym odmówić mocy dowodowej protokołowi, który utrwalił wyniki kontroli. Osoba biorąca udział w kontroli nie wniosła do niego zastrzeżeń, nie odmówiła jego podpisania.
Należy podkreślić, że ustawodawca - wskazując Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A, jako organ uprawniony do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników - nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu, czy też osoby uczestniczącej w kontroli.
Z oświadczenia recepcjonistki wynika, że uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu, nie było możliwe, ponieważ w dniu kontroli domki były zajęte przez gości.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, stwierdzenie posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu musiało się zasadnie opierać na oświadczeniu wiedzy złożonym przez pracownika kompleksu uczestniczącego w kontroli.
Należy podkreślić, że zarzut dotyczący braku zawiadomienia strony przez organ pierwsze instancji o przeprowadzeniu kontroli, w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie może zostać uwzględniony, gdyż uregulowania zawarte w ustawie o opłatach abonamentowych, w szczególności postanowienia art. 7 tej ustawy, nie dotyczą kontroli działalności gospodarczej.
Według Sądu, należy wyraźnie podkreślić, że w kontekście powyższego zarzutu, istotne jest przede wszystkim to, iż kontrola wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie wiąże się bezpośrednio z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie wpływa na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa strony skarżącej, wszak dotyczy jedynie ustalenia, czy podmiot istniejący w obrocie używa odbiorników RTV, czy są one zarejestrowane i czy z tego tytułu uiszczona została należna opłata. Co więcej, ustalenia takiej kontroli nie wpływają w żaden sposób ani na przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej, ani na prowadzenie jej samej. Z tego względu, należy uznać, że organ nie miał obowiązku wcześniejszego informowania strony o terminie planowanej kontroli, czy też udzielania pouczeń przewidzianych w art. 79a ust. 6 pkt 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, jak również nie był zobowiązany do przedstawiania upoważnienia do kontroli, spełniającego wymagania określone w art. 79a ust. 6 tej ustawy, i przeprowadzania jej w obecności osoby do tego upoważnionej, gdyż w tym zakresie art. 80 ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie ma zastosowania.
W tym miejscu wskazać trzeba, że również w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zgodnie, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Stanowisko to znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2014 r., wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 1264/13. Warto zauważyć, że w wyroku tym NSA wskazał również, że żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył podmiot kontrolowany, ani też by ważność protokołu z takiej kontroli zależała od podpisu przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Dodatkowo, NSA podkreślił również, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. W konsekwencji, NSA uznał, że nie ma przeszkód prawnych, by w kontroli uczestniczyła inna, niż kontrolowany przedsiębiorca osoba, która jak w tej sprawie jest pracownikiem zorientowanym w sprawach wyposażenia pokoi gościnnych.
Warto wskazać, że również w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r., wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 92/12 (ONSAiWSA z 2015 zeszyt 2, poz. 28), Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że Poczta Polska może bez zapowiedzi kontrolować, czy firmy mają zarejestrowane odbiorniki telewizyjne lub radiowe, albowiem do tych kontroli nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej dotyczących kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, zawartych w rozdziale 5 tej ustawy.
Należy zauważyć, że w przepisie art. 7 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych ustawodawca zawarł upoważnienie dla ministra właściwego do spraw łączności, by w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określił, w drodze rozporządzenia, jednostki operatora wyznaczonego przeprowadzające kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV i wzór upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasady i tryb wydawania upoważnień, mając na uwadze zapewnienie prawidłowego wykonania czynności kontrolnych i organizację operatora wyznaczonego. W dniu 10 września 2013 r. Minister Administracji i Cyfryzacji wydał rozporządzenie w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 1140), które w § 3 ust. 1 stanowi, że określa się wzór druku upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych w zakresie obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie, stanowiący załącznik do rozporządzenia. Przywołane rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz. 1116 ze zm.), które w § 2 również wskazywało, iż określa się wzór upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych, stanowiący załącznik do rozporządzenia. Skoro więc ustawodawca dla potrzeb kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV wprowadza odrębny wzór upoważnienia do kontroli, zaś art. 79a ust. 6 ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej określa minimalną treść upoważnienia do kontroli, to wynika z tego, że ustawodawca zakresem stosowania przepisów ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, które dotyczą przeprowadzania kontroli u przedsiębiorców, nie obejmuje kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Potwierdza to dodatkowo wskazaną powyżej tezę, iż do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV u przedsiębiorców nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, dotyczące przeprowadzania u tychże przedsiębiorców kontroli, co potwierdza w swym orzecznictwie zarówno Naczelny Sąd Administracyjny, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Mając na względzie powyższe, należy uznać, iż organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zapewniając przy tym stronie skarżącej udział we wszystkich etapach postępowania. Organy odniosły się ponadto do podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów, rozpatrując je w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena materiału dowodowego została dokonana w oparciu o wymogi określone w przepisie art. 80 k.p.a. oraz uzasadniona w sposób należyty. Nie może być zatem mowy o jakimkolwiek naruszeniu przepisów postępowania. Również uzasadnienie faktyczne zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, odpowiada wymogom przewidzianym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienia obu spornych decyzji zawierają wskazanie faktów, które organy administracji publicznej uznały za udowodnione, i dowodów, na których się oparły, zaś uzasadnienia prawne - wyjaśniają podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem stosownych przepisów prawa.
Należy zauważyć, że w myśl przepisu art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników, kierownik jednostki operatora wyznaczonego, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Wysokość tej opłaty wynika wprost z treści art. 5 ust. 3 ww. ustawy, bowiem opłata ta jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni dawał podstawę do zastosowania domniemania z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, a strona w toku postępowania domniemania tego nie obaliła. W sytuacji zatem, gdy stwierdzono, że strona skarżąca posiada 24 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, organ trafnie ustalił opłatę za ich używanie. Dokonał przy tym prawidłowego wyliczenia tej opłaty, która stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej, pomnożonej przez ilość odbiorników.
Skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym znaczących rozmiarów działalność gospodarczą - hotelarską i winien w związku z tym znać jej zasady, w szczególności zasady obejmujące obowiązek rejestracji używanych w tej działalności odbiorników telewizyjnych oraz konsekwencje ich nieprzestrzegania (tu zaniechania obowiązku rejestracji odbiorników). Wymagania w opisanym zakresie uzasadnia profesjonalny charakter tej działalności oraz obowiązek dochowania jej standardów, w tym odpowiedniej staranności w organizacji i w prowadzeniu swoich spraw. Zatem to na skarżącym, a nie na organie - przy poczynionych ustaleniach, niekwestionowanych do chwili otrzymania decyzji pierwszoinstancyjnej - ciążył obowiązek wykazania, że niezarejestrowanych odbiorników w chwili kontroli nie posiadał albo nie były one używane.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło