VI SA/Wa 5803/23
WyrokWSA w Warszawie2024-07-16
Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Andrzej Nogal, Maciej Borychowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrzymanie w mocy decyzji o stwierdzeniu utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego było uzasadnione w sytuacji, gdy przedsiębiorca nie przedstawił wymaganych dokumentów i wyjaśnień, mimo wezwań organu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa. Przedsiębiorca, mimo wiedzy o postępowaniu i jego przedmiocie, pozostał bierny, nie udzielając odpowiedzi na wezwania organu ani nie przedstawiając dowodów. Brak współpracy uniemożliwił organowi ocenę przesłanek z art. 7d ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, a stwierdzenie utraty dobrej reputacji było proporcjonalną reakcją na stwierdzone naruszenie.Stan faktyczny
Przedsiębiorca A. D. został ukarany za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem bez aktualnego badania technicznego, co stanowi najpoważniejsze naruszenie przepisów UE. W związku z tym wszczęto postępowanie o utratę dobrej reputacji. Przedsiębiorca nie odpowiedział na wezwania organu do przedstawienia dokumentów i wyjaśnień. Organ I instancji stwierdził utratę dobrej reputacji, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Honorata Łopianowska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nogal Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) Protokolant starszy referent Magdalena Antys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 czerwca 2023 r. nr BP.570.9.2023.0164 420420 w przedmiocie utraty dobrej reputacji oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: "WSA") w Warszawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "Organ/organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2023 r., nr [...], którą po rozpoznaniu wniosku A. D. (dalej: "Skarżący", "Strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy została utrzymana w mocy decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2023 r. nr [...] o stwierdzeniu utraty dobrej reputacji przez przedsiębiorcę A. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. [...] (dalej: "Zaskarżona decyzja").
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "k.p.a."), art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. a) i lit. b) oraz ust. 4, art. 7d ust. 4 pkt 1, art. 94b ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 2201, dalej "u.t.d."), art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 i ust. 2 lit. a), załącznik nr IV rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51 ze zm.), Ip. 1 grupy 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.03.2016, str. 8, dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 2016/403").
W uzasadnieniu Zaskarżonej decyzji Organ wskazał, że podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie spełniania przez Skarżącego wymogu dobrej reputacji było wydanie wykonalnej decyzji administracyjnej przez Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O. z [...] grudnia 2021 r. nr [...] w związku z kontrolą drogową w dniu [...] sierpnia 2021 r., w wyniku której ujawniono naruszenie określone w Ip. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd. Opisane naruszenie stanowi najpoważniejsze naruszenie opisane w grupie 5 pod numerem 1 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403, tj. kierowanie pojazdem bez ważnego poświadczenia przeprowadzenia badania zdatności do ruchu drogowego wymaganego przez prawo UE.
Kara nałożona ww. decyzją została zapłacona 20 września 2022 r.
Pismem z 26 października 2022 r. organ I instancji zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania z urzędu w zakresie spełniania przez nią wymogu dobrej reputacji w związku z popełnieniem naruszeń o charakterze najpoważniejszym. Pismo zawierało również wezwanie do przedstawienia wyjaśnień i dokumentów. Strona nie udzieliła odpowiedzi na powyższe zawiadomienie.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez organ I instancji decyzji z [...] stycznia 2023 r. nr [...] o stwierdzeniu utraty dobrej reputacji przez przedsiębiorcę A. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. [...].
Od powyższej decyzji Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazała, że jej zdaniem brak jest podstaw do stwierdzenia utraty przez nią dobrej reputacji. Strona wskazała, że brak badania technicznego pojazdu spowodowany był trudną sytuacją osobistą przedsiębiorcy, jak i sytuacją pandemiczną. Ponadto Skarżący podniósł, że jego przedsiębiorstwo jest na etapie restrukturyzacji, co przełożyło się na bierność w postępowaniu administracyjnym. Strona wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą od 16 lat i jest to branża bardzo wymagająca. Strona twierdzi, że wdrożyła w przedsiębiorstwie plan naprawczy, ponieważ kierowcy zostali dodatkowo przeszkoleni w zakresie kontroli dokumentów, a nadto uruchomiła program PasCom zawierający m.in. przypomnienie o terminach kolejnych badań technicznych pojazdów oraz powierzyła obowiązki dotyczące dbania o terminowość badań pracownikowi technicznemu. Strona wskazała, że dysponuje 4 ciągnikami siodłowymi z naczepą i 1 busem serwisowym, zatrudnia 6 pracowników i dba o stan techniczny taboru. Strona powołała się na współpracę z wieloma podmiotami gospodarczymi produkującymi części zamienne do pojazdów. Strona twierdzi, że w skali roku wykonuje ok. 1350 operacji transportowych. Zdaniem strony interes społeczny nie przemawia za utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji, bowiem utrata możliwości zarobkowania doprowadzi przedsiębiorcę i jej pracowników do problemów finansowych. Ponadto, Strona oświadczyła, że będzie aktywnie uczestniczyła w postepowaniu administracyjnym.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Organ decyzją z [...] czerwca 2023 r. utrzymał w mocy decyzje z dnia [...] stycznia 2023 r.
W uzasadnieniu Zaskarżonej decyzji GITD podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji oraz przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa.
Organ wskazał, że do dnia wydania niniejszej decyzji Strona nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń. GITD wyjaśnił, że informacje, do których przedstawienia w udokumentowany sposób wezwał Stronę pismem z [...] października 2022 r., są znane wyłącznie stronie postępowania. Organ nie jest w stanie ich uzyskać w inny sposób, aniżeli od Skarżącego. Zawiadamiając stronę pismem z 19 grudnia 2022 r. o zakończeniu postępowania dowodowego organ poinformował stronę o możliwości przedstawienia dowodów, zgłoszenia żądań i złożenia wyjaśnień w sprawie wskazując, że strona nie ustosunkowała się do wezwania z 26 października 2022 r., w związku z czym, w razie braku odpowiedzi na pismo z 19 grudnia 2022 r., organ wyda decyzję w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy. Strona nie udzieliła odpowiedzi na żadne z pism wystosowanych do niej przez organ. GIDT podkreślił ponadto, że na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona również nie zastosowała się do wezwań organu o przedstawienie dokumentów zawierających informacje niezbędne do oceny przesłanek utraty dobrej reputacji przedsiębiorcy, o których mowa w art. 7d ust. 4 u.t.d.
Odnosząc się do argumentacji Skarżącego, dotyczącej jego bierności w postępowaniu administracyjnym spowodowaną "restrukturyzacją przedsiębiorstwa", GITD wskazał, że w żaden sposób Strona nie wyjaśniła, na czym owa restrukturyzacja polegała i jaki miała ona wpływ na nieudzielanie odpowiedzi na wezwania organu prowadzącego postępowanie. W ocenie Organu brak przesłania wymaganych dokumentów przy jednoczesnej deklaracji o czynnym uczestnictwie na dalszym etapie niniejszego postępowania świadczy o lekceważącym podejściu Skarżącego do obowiązków związanych z prowadzeniem działalności transportowej. Trudno jest organowi uznać za wiarygodne twierdzenia skarżącego o podjętych działaniach w celu wyeliminowania popełniania naruszeń w przyszłości w sytuacji, w której skarżący bez uzasadnienia nie przedstawia organowi dokumentów i informacji umożliwiających ocenę przesłanek utraty bądź zachowania dobrej reputacji, o których mowa w art. 7d ust. 4 u.t.d.
Z rozstrzygnięciem GITD nie zgodził się Skarżący, wnosząc do WSA w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2023 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 7d ust. 4 pkt 1 u.t.d. w zw. z art. 1 ust. 2 oraz zał. II pkt 1-3 rozporządzenia 2016/403 w zw. z art. 6 ust. 2 lit. a akapit drugi rozporządzenia 1071/2009 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie że częstotliwość popełniania przez skarżącego naruszeń, skategoryzowanych jako bardzo poważne naruszenia, nie jest nieznaczna w porównaniu do liczby kierowców zatrudnionych przez skarżącego oraz skali prowadzonych przez niego operacji transportowej w sytuacji gdy doszło do popełnienia przez skarżącego jednego naruszenia, w związku z którym A. D. wprowadził w swoim przedsiębiorstwie system naprawczy,
2) art. 7d ust.4 pkt 2 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak ustalenia czy istnieje możliwość poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie, w tym czy w przedsiębiorstwie podjęto działania mające na celu wdrożenie prawidłowej dyscypliny pracy lub wdrożono procedury zapobiegające powstawaniu naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podczas gdy skarżący wskazał w jaki sposób doszło do podjęcia procedury naprawczej w przedsiębiorstwie a organ z niejasnych przyczyn przyjął, że okoliczności te nie miały miejsca (bez potwierdzenia tych okoliczności u źródła),
3) art. 7d ust. 4 pkt 3 u.t.d. w zw. z art. 6 ust. 2 lit. a akapit drugi rozporządzenia 1071/2009 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na rozstrzygnięciu kwestii interesu społecznego kontynuowania przez skarżącego działalności gospodarczej tylko i wyłącznie w oparciu o analizę wpływu zaprzestania przez skarżącego działalności na poziom bezrobocia w sytuacji, gdy wskazane przepisy nakładają na organ obowiązek oparcia swoich ustaleń także na innych przesłankach, adekwatnych do okoliczności danej sprawy,
4) art. 7d ust. 5 pkt 1 u.t.d. w zw. z art. 6 ust. 2 lit. a rozporządzenia 1071/2009 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie że utrata przez skarżącego dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenie w sytuacji, gdy GITD nie przeprowadził w odpowiedni sposób postępowania dotyczącego oceny dobrej reputacji skarżącego, dokonując ustaleń w oparciu o błędne dane, z pominięciem szczegółowej analizy wpływu działań skarżącego podjętych w celu uniknięcia w przyszłości naruszeń związanych z wykonywaniem transportu, bowiem prawidłowo przeprowadzone postępowanie powinno doprowadzić do uznania iż w okolicznościach niniejszej sprawy utrata dobrej reputacji skarżącego będzie stanowiła nieproporcjonalną reakcję na rzeczywiste naruszenia popełnione przez skarżącego,
5) art. 6 ust. 2 lit. a rozporządzenia 1071/2009 poprzez jego niezastosowanie i brak przeprowadzenia kontroli w lokalu przedsiębiorcy tj. brak przeprowadzenia kontroli w siedzibie przedsiębiorcy co pozwoliłoby na wyjaśnienie wątpliwości w sprawie,
6) art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się dokonaniem przez GITD ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie z pominięciem istotnych faktów, na które wskazywał skarżący w swoich oświadczeniach, dotyczących okoliczności związanych z ukaraniem za naruszenie (czym okoliczność została spowodowana), jak również nieuzasadnioną odmowę uznania za wiarygodne oświadczeń skarżącego dotyczących jego działań podjętych w celu wdrożenia planu mającego zapobiegać powstawaniu naruszeń w przyszłości,
7) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych dotyczących braku istnienia interesu społecznego w kontynuowaniu przez skarżącego działalności gospodarczej w oparciu jedynie o dane z Urzędu Pracy w S., podczas gdy w chwili wydania zaskarżonej decyzji sytuacja związana z możliwością zatrudnienia na stanowisku kierowcy, z uwagi na obowiązujący wówczas w Polsce stan zagrożenia epidemiologicznego związanego z wirusem covid-19; mogła ulec zdecydowanej zmianie, czego organ nie ustalił,
8) art. 11 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów uznania za niewiarygodne twierdzeń skarżącego dotyczących działań podjętych przez niego mających zapobiegać powstawaniu naruszeń w przyszłości,
9) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego oraz prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego powinny skutkować uchyleniem przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego - działającego jako organ drugiej instancji, zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięciem niniejszej sprawy co do istoty poprzez wydanie decyzji stwierdzającej że dobra reputacja Skarżącego pozostaje nienaruszona,
10) przepisów postępowania, a to przepisu art. 7 k.p.a. wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym oraz naruszenie zasad tegoż postępowania określonych w powyższym przepisie, w szczególności niepodjęcie przez organ administracyjny wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając przy tym na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, albowiem organ administracji utrzymał w mocy decyzję, która została wydana jedynie na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego - nie biorąc pod uwagę faktu, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wyjaśnień w niniejszej sprawie nie ze swojej winy - a okoliczność tą nie tylko uprawdopodobnił, ale przede wszystkim wykazał, jak i wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy - czego organ nie uczynił, a co mógł zrobić,
11) Błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki do utrzymania w mocy decyzji o utracie przez skarżącego dobrej reputacji podczas, gdy organ II instancji poza ogólnym przytoczeniem przepisów postępowania nie wskazał dlaczego nie jest możliwe ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego w całości.
Formułując powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie Zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia utraty dobrej reputacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. Względnie Skarżący wniósł o zmianę Zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.
Ponadto Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów tj.: obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego, celem wykazania jego treści, jak i celem wykazania prowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego względem Skarżącego, co bezpośrednio spowodowało brak wymaganych badań we wskazanym terminie.
W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Pełnomocnik Skarżącego na rozprawie w dniu [...] lipca 2024 r. poparł skargę oraz wniosek dowodowy zawarty w skardze.
Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy zawarty w skardze. W ocenie Sądu wnioskowany dowód z obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego nie ma znaczenia dla rozpatrzenia sprawy, w szczególności nie dotyczy istotnej wątpliwości dotyczącej utraty dobrej reputacji przez Stronę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2024 r. poz. 935, dalej: "P.p.s.a.").
Dokonana w świetle wskazanych powyżej kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2023 r., którą po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2023 r. w przedmiocie utraty dobrej reputacji przez Skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. [...]. Zatem punktem oceny jest rozsadzenie czy w realiach niniejszej sprawy uzasadnione było wydanie decyzji administracyjnych stwierdzających utratę dobrej reputacji.
Przechodząc do merytorycznej analizy sprawy Sąd wskazuje, że przedmiotowe postępowanie w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji zostało wszczęte z uwagi na wydanie wykonalnej decyzji administracyjnej przez Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O. z dnia [...] grudnia 2021 r. w związku z kontrolą drogową, w wyniku której ujawniono naruszenie określone w Ip. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd. Opisane naruszenie stanowi najpoważniejsze naruszenie opisane w grupie 5 pod numerem 1 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403, tj. kierowanie pojazdem bez ważnego poświadczenia przeprowadzenia badania zdatności do ruchu drogowego wymaganego przez prawo UE.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1071/2009 jednym z warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego jest cieszenie się dobrą reputacją. Natomiast warunki, które przedsiębiorca i zarządzający transportem muszą spełniać, aby zapewnić zgodność z wymogiem dobrej reputacji, określają państwa członkowskie, co wynika z art. 6 rozporządzenia nr 1071/2009. Przepisy tego rozporządzenia określają także katalog naruszeń, których popełnienie co do zasady wyłącza możliwość przyjęcia, że wymóg dobrej reputacji jest spełniony. Także rozporządzenie Komisji (UE) nr 2016/403 określa rodzaje naruszeń, których popełnienie powoduje wszczęcie postępowania w celu dokonania oceny dobrej reputacji i których popełnienie stanowi podstawę do uznania, że przedsiębiorca dobrą reputację utraci.
Stosownie do art. 6 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 1071/2009, w toku postępowania administracyjnego właściwy organ ocenia, czy ze względu na szczególne okoliczności utrata dobrej reputacji stanowiłaby w danym przypadku nieproporcjonalny środek. W ramach tej oceny brana jest pod uwagę liczba poważnych naruszeń przepisów krajowych i przepisów unijnych, o których mowa w ust. 1 akapit trzeci, a także liczba najpoważniejszych naruszeń przepisów unijnych, określonych w załączniku IV, w odniesieniu do których zarządzający transportem lub przedsiębiorca transportowy został skazany lub nałożono na niego sankcje. Każda taka decyzja musi być należycie umotywowana i uzasadniona. Natomiast zgodnie z akapitem czwartym powołanego przepisu, jeżeli właściwy organ uzna, że utrata dobrej reputacji stanowiłaby nieproporcjonalny środek, podejmuje wówczas decyzję, że dobra reputacja danego przedsiębiorcy lub zarządzającego transportem pozostaje nienaruszona. Zgodnie z akapitem piątym w przypadku gdy właściwy organ nie uzna, że utrata dobrej reputacji będzie nieproporcjonalnym środkiem, wyrok skazujący lub nałożona sankcja skutkują utratą dobrej reputacji.
Art. 7d ust. 3 u.t.d. stanowi zaś, że w postępowaniu w sprawie spełniania wymogu dobrej reputacji wszczętym w wyniku popełnienia naruszenia organ weryfikuje sposób i warunki wykonywania transportu drogowego przez przedsiębiorcę. Zgodnie z art. 7d ust. 4 u.t.d., weryfikacja ta polega w szczególności na wzięciu pod uwagę:
1) czy liczba stwierdzonych naruszeń jest nieznaczna w stosunku do liczby kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę bądź będących w jego dyspozycji oraz skali prowadzonych operacji transportowych,
2) czy istnieje możliwość poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie, w tym czy w przedsiębiorstwie podjęto działania mające na celu wdrożenie prawidłowej dyscypliny pracy lub wdrożono procedury zapobiegające powstawaniu naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego,
3) interesu społecznego kontynuacji działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, w szczególności jeżeli cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego spowodowałoby w znaczący sposób wzrost poziomu bezrobocia w miejscowości, gminie lub regionie,
4) opinii polskiej organizacji o zasięgu ogólnokrajowym zrzeszającej przewoźników drogowych, działającej od co najmniej 3 lat, której przedsiębiorca jest członkiem.
W myśl art. 7d ust. 5 u.t.d., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2: 1) wydaje decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji - w przypadku uznania, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia, albo 2) wydaje decyzję stwierdzającą, że dobra reputacja pozostaje nienaruszona - w przypadku uznania, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła nieproporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia.
W ocenie Sądu, Organ rozważył wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, czemu dał wyraz w uzasadnieniu Zaskarżonej decyzji, prawidłowo oceniając materiał dowodowy sprawy i wyjaśniając przesłanki, na jakich oparł swoje stanowisko w tym te, które zostały przewidziane w powołanym art. 7d ust. 4 u.t.d., w szczególności na podstawie informacji udzielonych przez skarżącą co do liczby zatrudnionych kierowców w analizowanym okresie działalności, skali prowadzonych operacji transportowych oraz działań podjętych w celu wdrożenia prawidłowej dyscypliny pracy lub procedur zapobiegających powstawaniu naruszeń obowiązków/warunków przewozu drogowego, ustalił i ocenił te okoliczności w aspekcie przesłanki dobrej reputacji.
Wszczynając z urzędu postępowanie administracyjne Organ pismem z dnia [...] października 2022 r., doręczonym Stronie 14 listopada 2022 r., zawiadomił Skarżącego o przedmiocie postępowania, tj. w przedmiocie spełnienia wymogu dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz wskazał rodzaj najpoważniejszego naruszenia. Jednocześnie organ I instancji wezwał Skarżącego do przedstawienia i udokumentowania, zgodnie z art. 7d ust. 4 u.t.d. informacji o liczbie zatrudnionych kierowców; skali prowadzonych operacji transportowych; informacji o ewentualnych działaniach mających na celu wdrożenie prawidłowej dyscypliny pracy oraz wdrożeniu procedury zapobiegającej powstawaniu naruszeń; dokumentów potwierdzających przeprowadzenie zaległego badania technicznego pojazdu skontrolowanego w dniu [...] sierpnia 2021 r.; także informacji czy przedsiębiorca jest członkiem polskiej organizacji o zasięgu ogólnokrajowym zrzeszającej przewoźników drogowych. W przedmiotowym piśmie Skarżący został wezwany także do przedłożenia wszelkiej innej dokumentacji mającej znaczenie dla prowadzonego postępowania.
Żądane dokumenty i wyjaśnieni Strona winna złożyć w terminie 14 dni od daty odebrania zawiadomienia.
Następnie, pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. organ I instancji poinformował Skarżącego o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., tj. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Zaznaczyć należy, że organ poinformował Stronę, że nie udzieliła ona odpowiedzi na pytania zawarte w piśmie z dnia [...] października 2022 r. i nie wykazała przesłanek określonych w art. 7d ust. 4 u.t.d. Zawiadomienie zostało wysłane na ten sam adres co zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. Z uwagi na brak odbioru, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu, przesyłka została zwrócona do organu.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę zauważa, że Skarżący pomimo wiedzy o wszczętym wobec niego postępowaniu administracyjnym, jego przedmiocie – który determinował ewentualny skutek w postaci utraty dobrej reputacji, pozostał bierny. Nie udzielił odpowiedzi oraz nie dostarczył dokumentów na okoliczności wskazane w zawiadomieniu z dnia [...] października 2022 r. Nie podjął również żadnej innej aktywności procesowej, rezygnując tym samym z ochrony swoich interesów. Aktywność Strony w wykazaniu, iż orzeczenie o utracie dobrej reputacji było bezpodstawne nie uległa również diametralnej zmianie na etapie postępowania przed GITD. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik Skarżącego zakwestionował prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji. Ponadto nakreślił trudną sytuację Strony – spowodowaną względami osobistymi oraz gospodarczymi, w tym pandemią wywołaną wirusem SARS-CoV-2. Poinformował, iż w przedsiębiorstwie wprowadzony został plan naprawczy, brak badań technicznych było zdarzeniem incydentalnym. Pełnomocnik Skarżącego swoich twierdzeń nie poparł żadnymi dowodami, w szczególności odpowiadającymi treściowo z wezwania organu I instancji z dnia [...] października 2022 r.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 7d ust. 1 u.t.d. wynika, że organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie dotyczące badania dobrej reputacji w przypadku stwierdzenia popełnienia przez przedsiębiorcę nawet pojedynczego najpoważniejszego naruszenia, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skoro zatem już jedno najpoważniejsze naruszenie może być podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie badania dobrej reputacji, to tym samym także do stwierdzenia w decyzji jej utraty. Inna wykładnia tych przepisów byłaby bowiem nieracjonalna – dlaczego ustawodawca nakazywałby organowi wszczynanie postępowania w przypadku jednego najpoważniejszego naruszenia, skoro z założenia sankcja utraty dobrej reputacji w takiej sytuacji miałaby być nieproporcjonalna? To na stronie zatem spoczywa ciężar wykazania m.in., że naruszenia stanowią niewielką część jej działalności i jakie środki dyscyplinujące podjęła lub planuje podjąć w związku z naruszeniem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1790/21, ten i pozostałe wyroki krajowych sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych "CBOSA" pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy także zwrócić uwagę na motyw 12 preambuły rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009. Stanowi on, że najpóźniejsze sankcje za naruszenia przepisów przez przewoźników zastrzeżone są dla podmiotów, które nagminnie ignorują przepisy lub wykazują w tym względzie brak dobrej woli. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, podstawą uzasadniającą stwierdzenie dobrej reputacji był brak dobrej woli Skarżącego.
Z uwagi na całkowity brak współpracy Skarżącego Organ nie był w stanie ocenić skali operacji transportowych oraz liczby kierowców zatrudnionych przez skarżącego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu i wiedział, że nie udzielił organowi odpowiedzi na pytania wynikające z art. 7d ust. 4 u.t.d. Również we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Skarżący wskazał, że brak uczestnictwa wynikał z problemów Skarżącego (osobistych oraz dotyczących przedsiębiorstwa będącego w procesie restrukturyzacji). W przedmiotowym wniosku wskazana została liczba operacji (1350 w ciągu roku) oraz zatrudnia 6 pracowników).
Uwzględniając powyższe ustalenia oraz biorąc pod uwagę niemal kompletny brak udziału Strony w postępowaniu, zdaniem Sądu, Organ prawidłowo uznał, że odebranie Stronie dobrej reputacji będzie proporcjonalną reakcją na stwierdzone naruszenie. Skarżący w istocie uniemożliwił Organowi ocenę przesłanek wynikających z art. 7d ust. 4 u.t.d. poprzez nieprzesłanie zestawienia wykonanych operacji transportowych w okresie 3 miesięcy poprzedzających wszczęcie postępowania administracyjnego, liczby kierowców oraz nieprzedłożenia dowodów na okoliczność podjęcia działań mających na celu poprawę sytuacji w przedsiębiorstwie. Wskazanie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy informacji o liczbie osób zatrudnionych w firmie nie jest jednoznaczne ze wskazaniem liczby kierowców, a to liczba kierowców ma istotne znaczenie dla oceny skali naruszenia. W ramach możliwości podjęcia z urzędu ustaleń na okoliczność przesłanek z art. 7d ust. 4 Organ ustalił, że interes społeczny nie stoi na przeszkodzie stwierdzenia utraty dobrej reputacji skarżącego. Co więcej, należy wskazać, że skutki likwidacji przedsiębiorcy muszą dotyczyć szerszej społeczności, a nie tylko przedsiębiorcy i jego pracowników. Organ na podstawie "Barometr zawodów" (https://barometrzawodow.pl) prowadzonego przez Wojewódzki Urząd Pracy w K. ustalił, że zawody kierowcy samochodów ciężarowych i kierowcy ciągników siodłowych zostały zakwalifikowane do grupy zawodów deficytowych, według prognozy na rok 2022 r. dla S.. Tym samym, zdaniem Sądu GITD słusznie uznał, że interes społeczny nie będzie stał na przeszkodzie, aby strona utraciła dobrą reputację, bowiem w razie likwidacji przedsiębiorstwa strony zatrudnieni przez nią kierowcy nie powinni mieć trudności w znalezieniu nowego zatrudnienia na terenie S..
W tym miejscu warto odwołać się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 775/23, w którym wskazano, że ""Poprawa sytuacji" oraz "procedury zapobiegające powstawaniu naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego", o których jest mowa w art. 7d ust. 4 pkt 2 u.t.d. wobec konieczności uwzględnienia argumentów natury systemowej i funkcjonalnej - odnoszą się do naruszeń stanowiących faktyczną podstawę wszczęcia postępowania w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego.".
Skoro zatem Strona nie podjęła aktywności w postępowaniu administracyjnym, w szczególności nie dostarczyła na wezwanie organu wyjaśnień oraz dokumentów oraz wszelkich innych dowodów potwierdzających podjęcie działań mających zapobiegnięciu powstaniu naruszeń w przyszłości, trudno oczekiwać, że Organ podejmie decyzję wyłącznie na zapewnieniach o podjętych działaniach. Tym samym, w ocenie Sądu, trafne jest stanowisko Organu, że do dnia wydania Zaskarżonej decyzji Strona nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Innymi słowy, kwestionując we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy prawidłowość decyzji organu I instancji Skarżący nie przekazując żadnych dokumentów, procedur mających na celu wykazanie zapobieganiu powstania naruszeń w przyszłości nie mogło pozostać bez wpływu na treść rozstrzygnięcia GITD.
Nie jest więc tak, że ocena uzasadniająca stwierdzenie utraty dobrej reputacji Skarżącego, jako przewoźnika drogowego, została przeprowadzona w sposób niekorespondujący z wymogami wyznaczonymi kryterium określonym w pkt 2 ust. 4 art. 7d ustawy o transporcie drogowym, czy też w sposób niekorespondujący z pozostałymi kryteriami, o którym mowa w tym przepisie prawa, i w odniesieniu do których Strona nie przeciwstawiła argumentów, w świetle których stanowisko to można byłoby zasadnie podważyć.
Stąd też w ocenie Sądu nie są zasadne wymienione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego. Przede wszystkim wbrew twierdzeniom Skarżącego stwierdzenie jednego poważnego naruszenia przepisów może stanowić podstawę zarówno do wszczęcia postępowania w przedmiocie badania dobrej reputacji przewoźnika drogowego, ale również orzeczenia o jej utracie. W niniejszej sprawie, co istotne, Skarżący nie podjął żadnej próby wykazania istnienia przesłanek, które pozwoliłby organowi na orzeczenie że dobra reputacja pozostaje nienaruszona.
W ocenie Sądu Organ nie naruszył także przepisów postępowania.
Na wstępie Sąd w składzie rozpoznającym zauważa, że pełnomocnik Skarżącego zasadniczo organom inspekcji drogowej stawia generalny zarzut, iż w istocie podjęta decyzja, w tym Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niepełny i źle oceniony materiał dowodowy. W konsekwencji doprowadziło to do błędnego ustalenia stanu faktycznego. Zdaniem Sądu taka argumentacja stanowi wyłącznie polemikę, bowiem poza kwestionowaniem dokonanych ustaleń, dotyczących niepełnego materiału dowodowego Skarżący nie wnosi żadnych istotnych dla sprawy twierdzeń lub dowodów, mocą których możliwe byłoby obalenie trafności stanowiska GITD, a co za tym idzie uchylenie Zaskarżonej decyzji.
Z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności oraz prawdy obiektywnej, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Należy jednak zauważać, że powszechnie w doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że w postępowaniu administracyjnym, w tym w szczególności w sprawach sankcji administracyjnych, to na organie spoczywa ciężar dowodu. Tak ukształtowana zasada ciężaru dowodu doznaje przełamania w tych przypadkach, w których możliwości poczynienia ustaleń przez organ są ograniczone, zwłaszcza, gdy wykazanie określonych faktów pozostaje w interesie strony (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 603/16). W takich przypadkach ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 października 2007 r., sygn. II GSK 172/07, wyraził pogląd, który Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela, że nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od lojalnego współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.
Powyższe stanowisko potwierdzają liczne przykłady z orzecznictwa, które akcentują, że obowiązki organów administracji publicznej w zakresie przeprowadzenia dowodów z urzędu celem odtworzenia prawdy obiektywnej nie sięgają tak daleko, by zwalniały stronę ze współudziału w zebraniu materiału dowodowego (por. wyroki NSA z: 17 lutego 2011 r., sygn. II GSK 273/10, 10 grudnia 2010 r., sygn. II OSK 1677/10). W ramach lojalnego współdziałania w celu wyjaśniania okoliczności faktycznych, strona powinna przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd wskazuje, że Organ w świetle przepisów k.p.a. ma obowiązek poszukiwania dowodów, jednak z przepisu art. 77 § 1 k.p.a. nie wynika wcale, że na organ administracji publicznej został przerzucony cały ciężar zgromadzenia materiału dowodowowego w sprawie. Organ nie ma, wbrew stanowisku Skarżącego obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony. Z cytowanego wyżej przepisu nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że organy administracji obowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy ta ostatnia środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1605/96).
Przyjmuje się również, że jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dowodów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania (wyrok NSA z 10 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1933/08).
Te rozważania można odnieść do niniejszej sprawy, albowiem, na co trafnie zwrócił GITD uwagę w Zaskarżonej decyzji, dowody mogące mieć wpływ na wynik sprawy w znacznej mierze znane są wyłącznie Stronie i tylko od Strony mógł je uzyskać, czego Skarżący nie wypełnił, pozostając bierny w udzieleniu odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] października 2022 r.
Podkreślić trzeba, że w niniejszej sprawie Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wnioskował o przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów (z dokumentów lub kontroli przedsiębiorcy). Skarżący uzasadniając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zasadniczo poprzestał na przedstawieniu stanu faktycznego (sytuacji przedsiębiorcy) oraz informacji o wdrożonych działaniach (uruchomieniu programu PasCom, przeprowadzonych szkoleniach kierowców). Strona nie przedstawiła jednak żadnych dowodów na poparcie swojego stanowiska. Także Organ nie prowadził na tym etapie żadnych dodatkowych czynności z urzędu.
W ocenie Sądu, bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie Organu była okoliczność trudnej sytuacji osobistej i gospodarczej Skarżącego, potęgowana pandemią COVID-19. Skarżący w żaden sposób nie wykazał jak podnoszone w tym zakresie okoliczności uniemożliwiły przeprowadzenie badania technicznego pojazdu pomiędzy [...] lipca 2021 r. (ostatni dzień ważności badania technicznego), a [...] sierpnia 2021 r. (data kontroli pojazdu) (k. 7 akt administracyjnych). Analogicznie Strona nie wyjaśnia jak załączone do skargi obwieszczenie o ustaleniu dnia układu przekłada się na stwierdzone naruszenie, tj. brak badania technicznego pojazdu w dniu [...] sierpnia 2021 r. Bez znaczenia jest również okoliczność, iż kontrolowany pojazd (naczepa) pochodziła z 2018 r. Obowiązek oraz częstotliwość wykonywania badań technicznych wynika wprost z przepisów prawa i bez znaczenia jest wiek pojazdu.
Dokonując zatem oceny podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego, Sąd w składzie rozpoznającym wskazuję, że Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny. W tym względzie zebrał materiał dowodowy, który następnie został poddany wyczerpującej ocenie. Nie zostały zatem naruszone przepisy postępowania pod postacią art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. Ustalenia GITD znalazły swój wyraz w motywach wydanych w sprawie decyzji. Uzasadnienie Zaskarżonej decyzji jest obszerne, przekonujące oraz skupiające się na istocie sprawy – analizie przesłanek utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego. Faktu tego nie zmienia to, że Strona subiektywnie się z nim nie zgadza. W ocenie Sądu z tych względów nie został zatem naruszony art. 11 i 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, dowody zgromadzone przez GITD przy braku jakichkolwiek przeciwnych dowodów zgłoszonych na etapie postępowania administracyjnego przez Stronę były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia o utracie przez Skarżącego dobrej reputacji, które – w świetle przytoczonych powyżej przepisów prawa materialnego – jest prawidłowe.
Nie stwierdzając zatem, aby Organ naruszył prawo materialne, bądź procedurę administracyjną w stopniu uzasadniającym uchylenie Zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło