VI SA/Wa 617/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-12
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz, Marzena Milewska - Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP, umarzając postępowanie w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu braku interesu prawnego po stronie wnioskodawcy i wygaśnięcia prawa ochronnego, naruszył art. 153 PPSA, wiążący organ z oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA, który wcześniej stwierdził istnienie interesu prawnego skarżącej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, umarzając postępowanie w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy, naruszył art. 153 PPSA, ponieważ był związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA, który wcześniej stwierdził istnienie interesu prawnego skarżącej. Dodatkowo, zmiana stanu prawnego polegająca na zniesieniu wymogu wykazywania interesu prawnego w postępowaniach o unieważnienie znaków towarowych, również powinna zostać uwzględniona.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "Uczeń". Urząd Patentowy RP umorzył postępowanie, uznając brak interesu prawnego skarżącej i wygaśnięcie prawa ochronnego. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie art. 153 PPSA, ponieważ organ był związany wcześniejszym wyrokiem WSA, który stwierdził istnienie interesu prawnego skarżącej. Sąd podkreślił również, że zmiana stanu prawnego zniosła wymóg wykazywania interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej B. O. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
B. O. (dalej skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2016 r. Sp.[...] umarzającą postępowanie w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "Uczeń" ([...]). Zaskarżona decyzja w pkt 2 orzekała także o przyznaniu A. sp. z o.o. z siedzibą w C. od B. O. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A. w R. kwotę w wysokości 1600 zł (słownie: jeden tysiąc sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Jako podstawę prawną skarżonej decyzji wskazał art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2-13 r. , poz. 1410 ze zm.), dalej p.w.p.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] sierpnia 2011 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek B. O. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A. w R. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy UCZEŃ o nr [...]. Sporny znak towarowy, z pierwszeństwem od dnia 9 października 2003 r., służy do oznaczania towarów w klasie 16, tj. krzyżówek, czasopism i książek z krzyżówkami.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy nastąpiło z naruszeniem art. 164 p.w.p. w związku z art. 129 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w związku z art. 120 ust. 1 p.w.p. w zakresie krzyżówek, alternatywnie art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w zakresie krzyżówek lub art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w zakresie czasopism i książek z krzyżówkami.
Uzasadniając swój interes prawny wnioskodawca powołał się na okoliczność wprowadzania do obrotu publikacji, w tym czasopism krzyżówkowych z wykorzystaniem kolorowych ramek, oraz działanie na tym samym rynku, co uprawniony. W tej sytuacji, prawa ochronne na znaki obejmujące kolorowe ramki, przysługujące uprawnionemu, stanowią ograniczenie swobody prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej. Ponadto, zdaniem wnioskodawcy, ograniczenie to jest niedopuszczalne, ponieważ znaki zarejestrowane na rzecz uprawnionego, w tym sporny znak UCZEŃ o nr [...] nigdy nie miały zdolności rejestrowej, tj. konkretnej zdolności odróżniającej, w kwestionowanym zakresie. Jako podstawę prawną interesu prawnego wskazał art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095). W uzasadnieniu podniesionych zarzutów naruszenia przez sporne prawo wyłączne UCZEŃ o nr [...] dla krzyżówek art. 129 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 120 ust. 1 p.w.p., wnioskodawca podniósł, że udzielona ochrona nastąpiła z naruszeniem ww. przepisu, ponieważ krzyżówki będące zadaniem logicznym nie są towarem bądź usługą. Na podstawie art. 120 ust. 1 p.w.p. nie ma możliwości rejestracji w charakterze znaków towarowych oznaczeń dla zadań logicznych, matematycznych czy też jakichkolwiek innych szarad umysłowych, albowiem oznaczenie staje się znakiem towarowym z chwilą związania go z towarem w sposób pozwalający zindywidualizować towar na podstawie pochodzenia. Jeśli taki związek nie istnieje, oznaczenie w ogóle nie może być znakiem towarowym i jest wyłączone z rejestracji na podstawie art. 120 ust. 1 p.w.p. Zdaniem wnioskodawcy, znak towarowy UCZEŃ o nr [...] nie ma konkretnej zdolności odróżniającej dla czasopism i książek z krzyżówkami oraz dla krzyżówek, w razie przyjęcia, że pojęcie krzyżówka oznacza synonim czasopisma szaradziarskiego. Sporny znak nie miał tej zdolności w dacie zgłoszenia do ochrony. Kolorowa ramka w spornym znaku oraz kratki w tej ramce, w które wpisywane są hasła, są od dawna elementami typowymi czy też zwyczajowymi dla wydawnictw krzyżówkowych. Kratki są elementami koniecznymi dla wskazanych czasopism, a ramki mają charakter estetyczny, tym bardziej, że służą one do osiągnięcia efektu kolorowego boku, powszechnie stosowanego na rynku wydawniczym. Uprawniony jest świadomy tego faktu, co sugeruje powołanie się przez niego na praktykę powszechnego stosowania takich ramek dla czasopism szaradziarskich. Określenie UCZEŃ w spornym znaku zostanie odebrane przez konsumenta jako oznaczenie opisowe o charakterze ogólnoinformacyjnym, ponieważ element ten czytelnie wskazuje na cechę oznaczanych towarów, tj. na stopień trudności zadań krzyżówkowych. Zdaniem skarżącej, przez rejestrację znaku w postaci kolorowej ramki, uprawniona dąży do monopolizacji zadań krzyżówkowych, co jest niedopuszczalne.
Uprawniony wniósł o oddalenie wniosku o unieważnienie spornego prawa ochronnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 129 ust 1 pkt 1 p.w.p. w związku z art. 120 ust. 1 p.w.p., w zakresie tzw. abstrakcyjnej zdolności odróżniania - rolą ich jest definiowanie, co może informować o pochodzeniu jakiegokolwiek towaru i jest rzeczą bezsporną w literaturze przedmiotu, że tzw. abstrakcyjna zdolność odróżniania uregulowana przez ten przepis prawa, pozostaje kwestią niezależną od towarów i usług. Jego zdaniem, wnioskodawca nie wyjaśnił dlaczego krzyżówki nie mogą być towarem. Uprawniony prowadzi działalność polegającą na sprzedaży towaru w postaci pojedynczych krzyżówek dla poszczególnych firm czy wydawnictw takich jak: "P.", "F.", "O.", "P.", "S.", "N.", "U." i wielu innych. Dowodzi to, że istnieje możliwość sprzedaży towaru w postaci pojedynczych krzyżówek, które mogą być odrębnym towarem jak każdy inny przedmiot. Uprawniony wskazał na cechy potwierdzające fakt, że słowno - graficzny znak towarowy UCZEŃ o nr [...] posiada zdolność odróżniającą dla towarów: znak jest znakiem słowno - graficznym, a nie znakiem tylko graficznym i, o ile ramki bez żadnych napisów, dodatkowych wzorów, kratek, czy innych elementów graficznych rzeczywiście można uznać za pozbawione konkretnej zdolności odróżniającej dla czasopism szaradziarskich czy krzyżówek, to nadanie tym ramkom dodatkowych elementów graficznych w postaci kratek oraz, a przede wszystkim elementu słownego w postaci słowa UCZEŃ jest decydujące dla posiadania zdolności odróżniającej tego znaku towarowego jako całości. Przeciętny konsument może nie rozróżniać pochodzenia czasopism szaradziarskich od różnych wydawców na podstawie samej tylko kolorowej ramki, ale znak towarowy w postaci zielonej ramki w kratkę wraz ze słowem UCZEŃ będzie łączył i kojarzył zawsze z jednym i tym samym źródłem pochodzenia, gdyż żaden inny wydawca na rynku nie stosuje dla czasopism szaradziarskich kolorowych ramek z takim właśnie napisem. Uprawniony zgodził się ze skarżącą, że napis UCZEŃ stanowi mniejszą część znaku o nr [...] jako całości, zaś elementem graficznym spornego znaku jest dużych rozmiarów ramka, co nie zmienia faktu, że dla przeciętnego odbiorcy, przyzwyczajonego do używania w czasopismach szaradziarskich jako typowego, powszechnie stosowanego elementu w postaci ramki, elementem wyróżniającym w spornym znaku będzie właśnie słowny element UCZEŃ.
Wnioskodawca wskazał ostatecznie jako podstawę prawną żądania unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy art. 129 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w związku z art. 120 ust. 1 p.w.p. w zakresie krzyżówek, alternatywnie art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w związku z art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 p.w.p. w zakresie krzyżówek lub art. 129 ust 1 pkt 2 p.w.p. w związku z art. 129 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 p.w.p. w odniesieniu do czasopism i książek z krzyżówkami.
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy UCZEŃ o nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy UCZEŃ o nr [...], co wynika z powołanych przez wnioskodawcę art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy uprawniony jest każdy podmiot, któremu znak ten przeszkadza w prowadzeniu działalności. Zarzut udzielenia tego prawa w odniesieniu do krzyżówek z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 p.w.p. uznał za niezasadny. Stwierdził, że krzyżówka jest towarem, który może być przedmiotem transakcji handlowych, a potwierdza to, że w obrocie gospodarczym działają firmy układające i sprzedające gotowe krzyżówki innym firmom, takie jak chociażby uprawniony. Podzielił stanowisko wnioskodawcy, że słowo krzyżówka jest powszechnie używane w języku potocznym jako oznaczenie czasopisma szaradziarskiego, które może zawierać nie tylko zadania diagramowi, ale także inne zagadki np. szarady, a także jest podawane na stronach internetowych różnych kolporterów jako określenie kategorii towarów, tj. czasopism szaradziarskich. Towary te skierowane są do szerszej grupy konsumentów, które ze względu na niską cenę należy uznać za ogólnodostępne i powszechnego użytku, a ich nabywcami są osoby w różnym wieku, niezależnie od płci, wykształcenia, statusu społecznego, często są to hobbyści. Zatem są to odbiorcy właściwe poinformowani i uważni.
Urząd Patentowy RP stwierdził - biorąc pod uwagę cechy strukturalne spornego znaku towarowego, że jako całość posiada on dostateczne znamiona odróżniające. Uznał, że jako całość sporny znak posiada dostateczne znamiona odróżniające. Elementy, tj. jak ramka w kolorze zielonym oraz umieszczona wewnątrz niej kratka nie można uznać za elementy odróżniające spornego znaku towarowego, to element słowny UCZEŃ jest elementem odróżniającym. UP uznał, że, kratki tworzące diagram krzyżówki są typowym, wręcz koniecznym elementem krzyżówek, natomiast zielona ramka wokół diagramu krzyżówki jest powszechnym elementem graficznym stosowanym na rynku wydawnictw krzyżówkowych, co powoduje, że brak im charakteru odróżniającego. W związku z tym, żaden z tych elementów znaku spornego nie ma konkretnej zdolności odróżniającej dla publikacji z krzyżówkami. Zdaniem Urzędu słowo UCZEŃ w żadnym swoim znaczeniu nie odnosi się bezpośrednio i w sposób konkretny do ww. towarów lub ich cech. Tym samym nie można uznać go za element opisowy, pozbawiony zdolności odróżniającej. Słowo UCZEŃ ma bowiem wiele znaczeń, między innymi oznacza tego, kto się uczy w szkole, tego, kto uczy się zawodu w zakładzie pracy czy też zwolennika i kontynuatora czyjejś nauki, twórczości, jakiejś szkoły artystycznej. Słowo to w spornym znaku jest zapisane niewielką czcionką, ale ze względu na miejsce położenia, jest wyraźnie widoczne i bez wątpienia zostanie zauważone przez odbiorców. Oznaczenie UCZEŃ jedynie drogą skojarzeń myślowych może doprowadzić odbiorców do stwierdzenia, że chodzi o stopień trudności zadania szaradziarskiego, a to za mało, żeby uznać je za opisowe względem ww. towarów. Biorąc zaś pod uwagę znaczenie słowa UCZEŃ nie sposób przyjąć, aby odbiorcy w sposób natychmiastowy i bez głębszej refleksji wiązali je ze stopniem trudności zadania szaradziarskiego.
Urząd Patentowy RP nie zgodził się również z twierdzeniem skarżącej, że słowo "UCZEŃ" jest elementem informacyjnym w spornym znaku, mającym wskazywać na stopień trudności zadań, ponieważ odnosi się ono do osoby rozwiązującej krzyżówki, a nie do samej krzyżówki. Podniesioną przez skarżącą okoliczność, że sporny znak nie jest widoczny w trakcie zakupu oznaczanych nim towarów, a tym samym nie może odróżniać tych towarów, uznała zaś za niepotwierdzoną żadnym dowodem.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję UP z dnia [...] marca 2013 r., o nr [...], wnosząc o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2036/13 uchylił decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy UCZEŃ o nr [...].
Powołując się na wymóg art. 164 p.w.p. Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP dokonał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowej analizy interesu prawnego, jakim musiała wykazać się skarżąca jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, występując z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy UCZEŃ. Czyniąc rozważania w tym zakresie stwierdził, że przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej nie definiują na własny użytek pojęcia "interesu prawnego" i dlatego zarówno w postępowaniu spornym dotyczącym unieważnienia prawa ochronnego (prawa z rejestracji) w tym zakresie, jak również w postępowaniu administracyjnym dotyczącym m.in. stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji znaku towarowego (prawa ochronnego na znak towarowy), ma wprost zastosowanie przepis art. 28 k.p.a.
Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję przeprowadził prawidłową ocenę przesłanki interesu prawnego, w rozumieniu przepisów art. 28 k.p.a. w zw. z art. 164 p.w.p. i art. 256 ust. 1 p.w.p., albowiem zasadnie uznał, że skarżący przedsiębiorca, wnosząc o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy UCZEŃ - wykazał, że jego interes prawny do złożenia przedmiotowego wniosku wynika z zasady swobody działalności gospodarczej (art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Stwierdził, że Urząd Patentowy RP w sposób właściwy przyjął, że interes prawny wnioskodawcy nie budzi wątpliwości. Zasadnie wskazał, że skarżąca, tak jak uprawniona do spornego znaku towarowego, jest wydawcą krzyżówek i czasopism szaradziarskich, stąd - zgodnie z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - mogła czuć się zagrożona w wykonywanej działalności gospodarczej faktem wprowadzenia do obrotu gospodarczego spornego znaku towarowego, w sytuacji w której kwestionuje zdolność odróżniającą jako taką tego znaku, a także kwestionuje konkretną jego zdolność odróżniającą. W takiej sytuacji, skoro wnioskująca o unieważnienie prawa ochronnego stwierdziła, że sporny znak nie nadaje się w ogóle do rejestracji, a zawiera elementy (ramka i kratka) powszechnie używane w obrocie handlowym na rynku publikacji szaradziarskich, mogła ona czuć się zagrożona wprowadzeniem do obrotu oznaczenia, które nie powinno podlegać ochronie, gdyż może to szkodzić skarżącej w jej działalności gospodarczej.
Sąd podkreślił, że co do zasady w postępowaniu w sprawach własności przemysłowej przyznaje się status strony konkurentowi właściciela spornego prawa wyłącznego, w szczególności w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym RP (podobnie: S. Gronowski /w:/ Prawo własności przemysłowej. Zagadnienia ogólne i proceduralne, Polska Izba Rzeczników Patentowych, Warszawa 2002, s. 58-59). Nawet przy wskazywaniu, jako podstawy interesu prawnego, konstytucyjnej zasady swobody prowadzenia (wolności) działalności gospodarczej, wyrażonej w art. 20 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, stanowiących podstawę do wywodzenia z nich interesu prawnego podmiotu ubiegającego się o unieważnienie lub stwierdzenie wygaśnięcia prawa z zakresu własności przemysłowej - przy ich wykorzystywaniu, należy zwrócić uwagę na złożony charakter zawartych w nich unormowań i na konieczność wykazania ich związku ze sprawą.
Zdaniem Sądu, organ zasadnie przyjął, iż konstytucyjna swoboda (wolność) działalności gospodarczej może być źródłem interesu prawego w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy (prawa z rejestracji) z tej przyczyny, że jeżeli prawo zostało udzielone z naruszeniem ustawowych przesłanek zdolności ochronnej, to jest ono bezpodstawnym ograniczeniem wolności działalności gospodarczej konkurentów podmiotu uprawnionego.
W uzasadnieniu Sąd uznał także, że Urząd Patentowy RP prawidłowo przyjął, że sporny znak towarowy UCZEŃ posiada abstrakcyjną zdolność odróżniającą, w rozumieniu przepisów art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 p.w.p., albowiem wbrew zarzutom skargi jego cechy strukturalne przesądzają o tym, że pomimo tego, że znak ten składa się m.in. z takich elementów, jak ramka w kolorze jasnozielonym oraz umieszczona wewnątrz niej kratka - może on pełnić podstawową funkcję znaku towarowego, a więc funkcję identyfikacyjną, rozumianą jako możliwość przekazania odbiorcy informacji o pochodzeniu towaru, a także spełnia warunek graficznej przedstawialności. Stwierdził, że wbrew zarzutom strony skarżącej, sporny znak towarowy cechuje się samodzielnością względem oznaczanych towarów, albowiem stanowi oznaczenie, które nie jest zdeterminowane wyłącznie względami (cechami) funkcjonalnymi towarów, do oznaczania których zostało przeznaczone. Przyznał, że krzyżówka jest towarem, który może być przedmiotem normalnych transakcji handlowych. Krzyżówka, jako synonim czasopisma (publikacji) zawierającego zadania logiczne (zadania diagramowe i szarady), stanowi towar, na który przedsiębiorca jak najbardziej może nakładać w obrocie handlowym znaki towarowe. Sąd uznał zatem, że Urząd Patentowy RP nie dopuścił się błędnej wykładni przepisów art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 p.w.p. pomimo braku zasadności powyżej wskazanych zarzutów strony skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził jednakże, iż Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się - mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a także na przyjęciu dowolnych ustaleń faktycznych oraz przeprowadzeniu wadliwej i niepełnej zarazem analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji tych uchybień - dokonanie błędnych ustaleń, które stanowiły podstawę odmowy unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy UCZEŃ w oparciu o art. 129 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 p.w.p.
Według Sądu, nie sposób przyjąć - jak zarzuciła skarżąca - że organ dokonał wadliwej interpretacji pojęcia oznaczenia opisowego (informacyjnego), w rozumieniu art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Zdaniem Sądu, dla przyjęcia opisowego (informacyjnego) charakteru danego znaku musi zachodzi sytuacja, w której pomiędzy oznaczeniem a towarami występuje związek o charakterze bezpośrednim i rzeczywistym. Taki związek będzie istniał wtedy, jeżeli właściwy krąg odbiorców natychmiast i bez namysłu rozpoznaje w takim oznaczeniu opis towarów lub ich cech. Stąd podzielił, co do zasady, stanowisko organu, że słowno-graficzny znak towarowy UCZEŃ złożony z elementów niedystynktywnych (ramka, kratki) oraz elementu słownego "Uczeń" teoretycznie mógł, jako całość, posiadać dostateczne znamiona odróżniające, nie uchybił przepisom art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 p.w.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wadliwa ocena ewentualnego występowania przesłanek, o których mowa w przepisie art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., wynika nie tyle z wadliwej wykładni normy prawnej wyrażonej w tym przepisie, co stanowi przede wszystkim wynik wadliwego przeprowadzenia przez Urząd Patentowy RP analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i niepełnej oceny wszystkich istotnych przesłanek koniecznych do uznania opisowego charakteru spornego znaku towarowego. Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił dlaczego uznał, że sporny znak towarowy UCZEŃ, jako całość, nie będzie postrzegany przez odbiorców, jako oznaczenie opisowe (informujące o cesze towaru, tj. o stopniu trudności zadania szaradziarskiego), skoro w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sam Urząd Patentowy RP stwierdził, że część przeciętnych odbiorców czasopism krzyżówkowych należy do osób o szczególnie wnikliwej percepcji. Według Sądu, organ w sposób całkowicie dowolny przyjął, że sporny znak towarowy UCZEŃ, jako całość, nie będzie postrzegany przez nabywców towarów w postaci publikacji z krzyżówkami jako oznaczenie opisowe (informacyjne). W tej sytuacji stwierdził, że organ w sposób co najmniej przedwczesny przyjął, iż sporny znak towarowy nie ma charakteru opisowego dla towarów wskazanych we wniosku o unieważnienie prawa ochronnego. Stanowisko organu nie zostało poparte konkretnymi rozważaniami. Brak jest przede wszystkim dokładnego ustosunkowania się przez organ do stanowiska strony skarżącej, która w toku całego postępowania spornego wyraźnie wskazywała, że można racjonalnie założyć, iż w świadomości przeciętnego odbiorcy oznaczenie słowne "Uczeń" umieszczone na publikacji było i jest odbierane przede wszystkim (jeśli nie wyłącznie), jako informacja o istotnej cesze oznaczanych towarów, tj. że oznaczana tym oznaczeniem publikacja (np. czasopismo krzyżówkowe) zawiera krzyżówki lub zadania szaradziarskie o określonym poziomie trudności. WSA ocenił, że organ oddalając wniosek strony skarżącej o unieważnienie spornego znaku towarowego UCZEŃ z uwagi na brak opisowego charakteru tego znaku, dokonał ustaleń z ewidentnym naruszeniem art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., albowiem jego ocena nie znajduje potwierdzenia ani w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, ani też w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy, a uzasadnienie nie wyjaśnia powyższych okoliczności. W toku ponownego postępowania zobowiązał Urząd Patentowy RP od dokonania pogłębionej analizy całego zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, w tym przede wszystkim szczegółowego odniesienia się do przedstawionych przez skarżącą dowodów na okoliczność opisowego charakteru spornego znaku towarowego w dacie pierwszeństwa (dacie zgłoszenia tego znaku do ochrony), analizując ten materiał zgodnie z właściwą wykładnią przepisów art. 129 ust. 1 pkt 2 i Hit. 2 pkt 2 p.w.p., a także biorąc pod uwagę zarówno percepcję właściwie poinformowanego, uważnego i racjonalnego przeciętnego nabywcy publikacji krzyżówkowych, jak i uwarunkowania rynkowe oraz wynikające z tych uwarunkowań, przyzwyczajenia owego konsumenta.
Powyższy wyrok uprawomocnił się. W związku z powyższym, sprawa wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy UCZEŃ o nr [...] ponownie trafiła do Urzędu Patentowego RP i otrzymała sygnaturę Sp. [...]. Wnioskodawca i uprawniony podtrzymali dotychczasowe stanowiska, przy czym uprawniony wniósł o zweryfikowanie czy wnioskodawca posiada aktualny interes prawny. Podnosił, że wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wydawniczym. Na potwierdzenie przełożył wydruk z CEIDG dotyczący przedsiębiorstwa wnioskodawcy.
W zakresie tego zarzutu wnioskodawca oponował, odwołując się do treści materiałów dowodowych, tj. wydruków z bazy CEIDG złożonych przez uprawnionego do akt spraw o sygn. Sp. [...], Sp. [...]. Wynika z nich, że wydruk jest nieaktualny, a wnioskodawca funkcjonuje od wielu lat pod firmą A.. Na potwierdzenie przedłożył aktualny w treści wydruk z CEIDG, z którego wynika, że działalność gospodarcza wnioskodawcy obejmuje działalność wydawniczą - np. kod PKD 58.14.Z - wydawanie czasopism i pozostałych periodyków, w tym m. in. wydawanie czasopism i pozostałych periodyków ukazujących się mniej niż cztery razy w tygodniu, w formie drukowanej lub elektronicznej, włączając Internet; kod PKD 58.11.Z - wydawanie książek, w tym m. in. wydawanie książek, broszur, ulotek i podobnych publikacji, włączając słowniki i encyklopedie w formie drukowanej, elektronicznej i dźwiękowej lub w Internecie; kod PKD 58.19.Z - pozostała działalność wydawnicza, w tym m. in. wydawanie, włączając udostępnianie w trybie on-line: katalogów, materiałów reklamowych, fotografii, rycin i pocztówek.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego RP umorzyło postępowanie. Stwierdziło, , że prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2036/13 wiąże organ administracji publicznej, co wynika z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 i z 2004 r., nr 162, poz. 1692) stanowiącego, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie zaskarżono.
Jednakże uwzględniło okoliczność, iż pomiędzy stronami postępowania toczą się analogiczne postępowania o unieważnienie znaków towarowych przeznaczonych do oznaczania towarów w klasie 16, w tym w sprawie znaków:
1/ STUDENT o nr [...], 2/ STUDENT o nr [...], 3/ STUDENT o nr [...], 4/ ZNAWCA o nr [...], 5/ZNAWCA o nr [...], 6/ ZNAWCA o nr [...], 7/ UCZEŃ o nr [...], 8/UCZEŃ o nr [...], które także podlegały weryfikacji przez sądy administracyjne w postępowaniach o sygnaturach:
ad 1/ VI SA/Wa 1936/13 i II GSK 1891/14,
ad 2/ VI SA/Wa 1935/13, i II GSK 1861/14,
ad 3/ VI SA/Wa 1937/13 i II GSK 1458/14,
ad 4/VI SA/Wa 2041/13,
ad 5/ VI SA/Wa 2039/13 i II GSK1416/14,
ad 6/VI SA/Wa 2040/13,
ad 7/VI SA/Wa 2037/13,
ad 8 VI SA/Wa 2039/13 i II GSK 1416/14.
Wskazując na fakt, że ww. wyroki uchyliły decyzje Urzędu Patentowego RP organ podkreślił okoliczności wskazane w jednym z uzasadnień, a mianowicie, w wyroku z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2040/13, w którym WSA poczynił pogłębione rozważania dotyczące interesu prawnego między innymi wskazując w tamtej sprawie na rzeczywiste istnienie interesu prawnego w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego.
Zacytowane rozważania w powołanej sprawie VI SA/Wa 2040/13 Urząd Patentowy RP "ponownie rozpatrujący sprawy o unieważnienie znaków towarowych STUDENT, ZNAWCA i UCZEŃ" przeniósł na grunt sprawy niniejszej wskazując, że powołany wyrok " w sposób najgłębszy zweryfikował decyzję Urzędu Patentowego i w szczególności odnosi się do kwestii interesu prawnego wnioskodawcy".
W konsekwencji uznał, że na gruncie niniejszej sprawy w pierwszym rzędzie należy dokonać badania istnienia interesu prawnego wnioskodawcy i ocenił, poprzedziwszy ocenę wywodem prawnym, że przedstawiona w niniejszej sprawie argumentacja interesu prawnego wnioskodawcy nie uzasadnia jego żądania unieważnienia spornego prawa wyłącznego na znak towarowy UCZEŃ o nr [...]. W uzasadnieniu interesu prawnego zabrakło, zdaniem Kolegium Orzekającego, elementów stanowiących o istocie samego interesu prawnego, jego cech, tj.: bezpośredniości, konkretności, realności jak i aktualności ocenianych w relacji do okoliczności faktycznych tej sprawy. Po pierwsze, wnioskodawca nie przedstawił dowodów potwierdzających, iż aktualnie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynikającym z treści wpisu w CEIDG, ponieważ sam wpis, nawet szczegółowo wskazujący charakter tej działalności jak: przeważająca działalność gospodarcza i wykonywana działalność gospodarcza nie kreuje działalności per se.
Powyższe stanowisko organ szczegółowo uzasadnił wskazując m.in., że skoro prawo na sporny znak towarowy UCZEŃ wygasło i ochrona nie została przedłużona, to wnioskodawca nie może zasadnie twierdzić, że istnienie prawa na ten znak towarowy stanowi przeszkodę w aktualnie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Tym samym uznał, że brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy prowadzi do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
B. O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. (c) ppsa), tj.:
1. art. 153 ppsa poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2036/13, tj. wyroku wydanego w niniejszej sprawie, a to poprzez przyjęcie, że Skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu o unieważnienie prawa na sporny znak "Uczeń" ([...]), co skutkowało wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, podczas gdy w ww. wyroku WSA przesądził o interesie prawnym Skarżącej;
art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 kpa poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne, dowolną ocenę dowodów oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej - w zakresie w jakim Urząd Patentowy przyjął, że Skarżąca nie wykazała okoliczności przemawiających za uznaniem jej indywidualnego, realnego, aktualnego i bezpośredniego interesu prawnego w unieważnieniu spornego znaku "Uczeń" [...], podczas gdy Skarżąca faktycznie wykazała takie okoliczności.
3. art. 8 kpa ustanawiającego zasadę pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie odmiennej decyzji w porównaniu z innymi rozstrzygnięciami Urzędu wydanymi w analogicznych stanach faktycznych i prawnych (tj. w sprawach znaków "Geniusz" [...],[...], [...]) oraz wbrew niedawno wydanemu wyrokowi WSA (wyrok z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt: VI SA/Wa 979/16);
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. (a) ppsa), tj. art. 28 kpa w zw. z art. 164 p.w.p. i w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w przyjęciu braku interesu prawnego Skarżącej w unieważnieniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy, podczas gdy Skarżąca wykazała interes prawny w rozumieniu w/w przepisów.
W związku z powyższym, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP umarzającej postępowanie w sprawie - w całości.
Zdaniem skarżącej organ błędnie odwołał się w tej sprawie do uzasadnienia wyroku zapadłego w innej sprawie tj. VISA/Wa 2040/13, pomijając przy tym wyrok zapadły w tej sprawie tj. VISA/Wa 1935/13, w którym Sąd potwierdził po jej stronie istnienie interesu prawnego w dochodzeniu unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak. Wskazała, że organ na podstawie art. 153 p.p.s.a. związany był powyższą oceną prawną, a mimo to pominął ją i obecnie zanegował po jej stronie istnienie interesu prawnego w dochodzeniu unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak. Dodatkowo przywołała liczne sprawy zawisłe przed WSA, w tym sprawę o sygn. akt VISA/Wa 1138/10, w której WSA potwierdził istnienie po jej stronie interesu prawnego. Skarżąca stwierdziła również, że Urząd Patentowy RP w sposób całkowicie dowolny zakwestionował stosunek konkurencji pomiędzy nią a uprawnioną. W szczególności zdezawuował znaczenie wydruków z CEIDG oraz wynikający z nich zakres działalności. Wskazała, że wydruki te potwierdzają działalność konkurencyjną stron. Jak bowiem dowodzą jej działalność gospodarcza "oczywiście obejmuje działalność wydawniczą (np. kod PKD 58.14.Z - m.in. wydawanie czasopism i pozostałych periodyków ukazujących się mniej niż 4 razy w tygodniu, w formie drukowanej lub elektronicznej, włączając Internet; kod PKD 58.11.Z - m.in. wydawanie książek, broszur, ulotek i podobnych publikacji, włączając słowniki i encyklopedia, w formie drukowanej, elektronicznej i dźwiękowej lub w Internecie; kod PKD 58.19.Z - m.in. wydawanie, włączając udostępnianie w trybie on-line: katalogów, materiałów reklamowych, fotografii, rycin i pocztówek itp.)".
Za potwierdzeniem jej interesu prawnego przemawia również okoliczność, że na mocy ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy Prawo własności przemysłowej (ostania nowelizacja ww. ustawy), odstąpiono od przesłanki interesu prawnego we wszczęciu postępowania o unieważnienie i wygaszenie prawa ochronnego na znak towarowy. Oznacza to, że wnioskodawca nie musi już wykazywać istnienia interesu prawnego w celu uzyskania decyzji stwierdzającej unieważnienie prawa do znaku. Zasada ta dotyczy nie tylko znaków zgłoszonych po dacie wejścia w życie nowelizacji (tj. 15 kwietnia 2016 r.), ale także znaków zgłoszonych z wcześniejszą datą pierwszeństwa. Zgodnie bowiem z art. 2 powoływanej ustawy, w postępowaniach o unieważnienie praw ochronnych, dotyczących znaków towarowych zgłoszonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, a wszczętych po dniu jej wejścia w życie, nie jest wymagane wykazanie interesu prawnego. Powyższe zmiany w przepisach prawa (odpowiednio, w art. 164 i w art. 169 p.w.p.) dobitnie dowodzą postrzegania przez ustawodawcę przesłanki interesu prawnego jako zbędnej bariery we wszczęciu postępowania spornego (o wygaszenie albo o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy). To stanowisko ustawodawcy powinno zdaniem skarżącej zostać uwzględnione także w sprawach takich jak niniejsza, gdzie w rachubę wchodzi ocena interesu prawnego (z uwagi na datę złożenia wniosku w celu wszczęcia postępowania). Przemawia mianowicie za wykluczeniem takiej interpretacji wskazanej przesłanki, która stanowiłaby bezzasadne utrudnienie w realizacji prawnie chronionych interesów wnioskującego o unieważnienie w postępowaniu spornym.
Skarżąca odniosła się także do istoty sprawy - do opisowości spornego znaku, wskazując, że jako taki nie miał zdolności odróżniającej i nie mogło zostać na niego udzielone prawo ochronne, gdyż powinien być wyłączony spod ochrony, jako oznaczenie opisowe dla towarów z klasy 16 (art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.).
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi.
Uprawniona – A. sp. z o.o. z siedzibą w C., nie zajęła stanowiska w sprawie po wniesieniu skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2017 roku, poz. 1369, ze zm.; zwaną dalej "p.p.s.a.").
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że zarzuty skargi są zasadne i zasługuje ona na uwzględnienie.
Istota rozpoznawanej sprawy dotyczyła oceny prawidłowości decyzji Urzędu Patentowego RP, który umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe z powodu braku po stronie skarżącej B. O. interesu prawnego oraz ze względu na fakt, że sporny znak towarowy słowno-graficzny "UCZEŃ" nr [...] wygasł z mocy prawa z dniem 9 października 2013 r.
Jednakże przed przystąpieniem do ich oceny należy poczynić kilka uwag natury ogólnej.
Jak wskazano w stanie faktycznym, niniejsza sprawa była już przedmiotem prawomocnego rozpoznania przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2036/13 rozpoznając skargę B. O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "Uczeń", [...]. uchylił zaskarżoną decyzję; 2. stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej B. O. kwotę 1617 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. . Wyrok ten jest prawomocny.
Jak wskazano na wstępie, rolą sądu administracyjnego na gruncie niniejszej sprawy jest kontrola legalności ponownie przeprowadzonego postępowania i wydania zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP, która została wydana w warunkach związania art. 153 p.p.s.a.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie.
Na gruncie niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2036/13 stwierdził, że skarżąca posiada interes prawny. Powyższa ocena – w tym zasadniczym aspekcie posiadania w niniejszej sprawie interesu prawnego, otwierającym z mocy art. 164 p.w.p. dalsze procedowanie - została dokonana przez Sąd w wyniku obszernego wywodu faktycznego i prawnego i oceną powyższą zarówno organ jak i obecnie Sąd są związani. Oznacza to, że ani Sąd, ani organ nie mogą dokonywać odmiennych ustaleń, ani "poprawiać" oceny prawnej wskazanej w prawomocnym wyroku.
W pojęciu "ocena prawna" w rozumieniu art. 153 p.ps.a. mieści się, przede wszystkim, wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Determinuje ona zatem wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia.
Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza natomiast, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu we wcześniejszym orzeczeniu.( por. II SA/Kr 959/13 wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2013 r. LEX nr 1384916).
W przeciwnym wypadku, co ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy - naruszenie przepisów postępowania ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Niewątpliwie konsekwencją wytycznych prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2036/13 był powrót sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Kolegium Orzekające RP, ale jedynie ściśle w zakresie wytycznych co do dalszego postępowania. Ponowne procedowanie nie dotyczyło kwestii ponownego badania interesu prawnego w tej konkretnej sprawie, bowiem nie zmienił się stan faktyczny, uzasadniający powyższe. Kwestia wygaśnięcia spornego prawa wyłącznego na sporny znak z dniem 9 października 2013r. nie ma żadnego znaczenia w sprawie, wygaszenie ex lege nastąpiło przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 12 lutego 2014 r.
Z tego względu uzasadniony jest zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2036/13 tj. wyroku wydanego w niniejszej sprawie i prawomocnego.
W konsekwencji za zasadny należało też uznać zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 164 p.w.p. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w przyjęciu braku po stronie skarżącej interesu prawnego w unieważnieniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy.
Co do zasady odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. dotyczy tylko dwóch sytuacji – pierwsza jest związana z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast druga sytuacja ma miejsce wówczas, gdy następuje zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd. W rozpoznawanej sprawie nie nastąpiła zasadnicza zmiana stanu faktycznego, trudno bowiem uznać za taka zmianę fakt, że skarżąca w toku postępowania złożyła wypis z CEBOIS wskazujący na zakres wykonywanej działalności gospodarczej tj. działalności wydawniczej.
Po drugie, co zostało podniesione w skardze, w dacie wydania zaskarżonej decyzji stan prawny uległ zmianie bowiem zgodnie z dokonaną nowelizacją z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy Prawo własności przemysłowej odstąpiono od przesłanki interesu prawnego we wszczęciu postępowania o unieważnienie i wygaszenie prawa ochronnego na znak towarowy ( art. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej, Dz.U.2015.1615). Nowelizacja weszła w życie 15 kwietnia 2016 r., zaś zaskarżona decyzja została wydana [...] lipca 2016 r. Ponadto zasada ta dotyczy nie tylko znaków zgłoszonych po dacie wejścia w życie nowelizacji (tj. 15 kwietnia 2016 r.), ale także znaków zgłoszonych z wcześniejszą datą pierwszeństwa. Zgodnie bowiem z art. 2 powoływanej ustawy, w postępowaniach o unieważnienie praw ochronnych, dotyczących znaków towarowych zgłoszonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, a wszczętych po dniu jej wejścia w życie, nie jest wymagane wykazanie interesu prawnego.
Przyjętego w tej sprawie stanowiska nie zmienia także okoliczność, że prawo na sporny znak towarowy wygasło z dniem 9 października 2013 i ochrona nie została przedłużona. Urząd Patentowy wyciągnął błędny wniosek, że w takiej sytuacji brak jest "realnego i bezpośredniego zagrożenia ograniczenia wolności w prowadzeniu działalności gospodarczej". Sąd nie podziela tego stanowiska organu, które legło u podstaw umorzenia postępowania uznając, że fakt wygaśnięcia spornego prawa ochronnego automatycznie nie spowodował unicestwienia interesu prawnego oraz bezprzedmiotowości postępowania w sprawie o unieważnienie znaku.
Sąd zwraca uwagę, że unieważnienie znaku następuje ze skutkiem ex tunc (wstecznym), czyli od dnia, od którego istniała ochrona, co pociąga za sobą nieważność czynności prawnych dokonanych dotychczas przez uprawnionego do znaku. ( por. wyrok NSA z 16 września 2004 r., sygn. akt II GSK 774/04). Natomiast takiego skutku nie ma wygaśnięcie znaku z mocy prawa na skutek upływu czasu, na który zostało udzielone. ( art.168 ust. 1 pkt 1 p.w.p).
Idąc tym tokiem rozumowania Sąd uznał za zasadne także pozostałe zarzuty skargi zawarte w pkt I ppkt 2 i 3 petitum skargi, dotyczące naruszenia przepisów postępowania , co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany jest do zastosowania się do wytycznych zawartych w wyroku WSA z 12 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2036/13, a także weźmie pod uwagę zmianę przepisów p.w.p., o której była mowa wyżej.
Stwierdzając naruszenie wyżej powołanych przepisów postępowania i prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
O wysokości kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na mocy § 14 ust. 1 pkt 1, lit. b) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. 2015 r. poz.1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło