VI SA/Wa 702/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak- Osetek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") postanowieniem z 24 stycznia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 59 § 1 i § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "K.p.a."), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia przez Z. K. (dalej: "Strona", "Skarżący") wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji GITD nr [...] z 22 lutego 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł (dalej: "decyzja o nałożeniu kary pieniężnej"). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia GITD wskazał, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej została doręczona Stronie w trybie art. 44 K.p.a., 12 marca 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Pismem z 20 sierpnia 2021 r. nadanym w Urzędzie Pocztowym [...] 13 września 2021 r. Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując jako podstawę prawną swego żądania art. 15zzzzzn2 ust 1 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm., dalej: "ustawa o zwalczaniu COVID-19"). Następnie pismem z 23 grudnia 2021 r. strona uzupełniła braki formalne wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpoznając wniosek Strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wskazał, że czternastodniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał 26 marca 2021 r. (piątek) oraz, że w przedmiotowej sprawie, wskazane w art. 58 K.p.a., przesłanki nie zostały wyczerpane. Strona nie wskazała żadnych przyczyn, dla których należałoby uznać brak jej winny w uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego. Organ uznał więc, że Strona nie uprawdopodobniła przeszkód nie do przezwyciężenia, które uniemożliwiły jej podjęcie czynności w terminie. W skardze z 1 marca 2022 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, zaskarżając postanowienie GITD z 24 stycznia 2022 r. w całości, wniósł o jego uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż Strona nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia środka odwoławczego, w sytuacji gdy Strona wskazywała, że nie otrzymała decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, które to doręczenie nastąpiło w trybie art 44 K.p.a., jako doręczenie zastępcze, skoro zatem Stronie nie była znana treść decyzji to jak miała złożyć od niej środek odwoławczy, Strona zatem od początku prosił o doręczenie jej emailem lub listem poleconym tejże decyzji, 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 i 81a § 1 K.p.a., poprzez niedopełnienie przez organ obowiązku podjęcia wszelkich czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli w szczególności zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść Strony. Jednocześnie Skarżący zarzucił pozostawienie Strony w przekonaniu o skuteczności podejmowanych działań. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że dopiero w sierpniu 2021 r. otrzymał pierwszą informację od organu, że w przedmiotowym postępowaniu została 22 lutego 2021 r. wydana decyzja o nałożeniu kary pieniężnej. W związku z tą informacją, stosownie do pouczenia załączonego przez organ, a jednocześnie nie znając treści samej decyzji, która jak się później okazało została uzna za doręczoną w trybie art 44 K.p.a., Skarżący niezwłocznie 20 sierpnie 2021 wystosował na podany w pouczeniu adres e-mial organu [email protected] wiadomość e-mail z prośbą o przesłanie na email lub listem poleconym na podany adres decyzji o nałożeniu kary pieniężnej oraz zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na wiadomość e-mail organ pismem z 27 sierpnia 2021 r. wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych poprzez przesłanie za pośrednictwem poczty tradycyjnej nowego egzemplarza pisma podpisanego własnoręcznie przez wnoszącego. W tym też wezwaniu organ pouczył o konieczności uiszczenia opłaty za odpis decyzji i podał ilość stron decyzji. Zgodnie z wezwaniem Skarżący w zakreślonym terminie złożył wniosek o doręczenie decyzji polegający na przepisaniu wcześniejszego wniosku złożonego emailowo, załączając jednocześnie dowód uiszczenia opłaty za odpis decyzji. Następnie Skarżący otrzymał wezwanie z 6 grudnia 2021 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesieni wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez przedłożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności przywrócenia terminu. W odpowiedzi, stosownie do zobowiązania organu, Skarżący pismem z 23 grudnia 2021 r. przesłał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. 24 stycznia 2022 roku organ wydał postanowienie odmawiające przywrócenia terminu. Skarżący zakwestionował twierdzenia organu, że nie wskazał żadnych przyczyn, dla których należałoby uznać brak jego winy w uchybieniu terminowi do wniesienia środka odwoławczego, już bowiem w pierwszej wiadomości e-mailowej Skarżący wskazywał, że prosi o doręczenie mu odpisu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Przedmiotowa decyzja nie został mu bowiem doręczona, Skarżący nie miał żadnej wiedzy o jej wydaniu. Zdaniem Skarżącego, instytucja doręczenia zastępczego w trybie art 44 K.p.a. tym bardzie w stanie pandemii koronawirusa nie funkcjonowała prawidłowo. Skarżący bowiem nie otrzymał żadnego awizo, nie miał go w skrzynce na listy na domu, w którym poza biurem wynajmowane jest 5 mieszkań. Skarżący wskazał, że nie wie w jakich godzinach listonosze przynoszą pocztę, swoją korespondencję odbiera regularnie, co najmniej raz na tydzień, przy tym do odbioru przesyłek poleconych, także sądowych i prokuratorskich i wszelkich urzędowych udzielił pełnomocnictwa pocztowego S. K.. Z kilkuletniej praktyki funkcjonowania tego pełnomocnictwa wielokrotnie dochodziło do nieprawidłowości i pracownicy poczty odmawiali wydania pełnomocnikowi pocztowemu listów poleconych, powołując się na to iż nie jest adresatem wskazanym na kopercie przez nadawcę, dochodziło do takich kuriozalnych sytuacji iż pracownicy Poczty Polskiej żądali by informować nadawców listów, że mają adresować korespondencję z dopiskiem pełnomocnik pocztowy S. K.. Skarżący wskazał, że tka właśnie sytuacja ma miejsce obecnie, gdzie pracownicy Poczty - urząd pocztowy przy ul [...] w [...] me wydali listu poleconego od GITD w sprawie o sygn. [...] i pismem z 25 lutego 2022 r. Skarżący zwrócił się o ponowne wysłanie decyzji, gdyż był w tym czasie awizowania na urlopie wypoczynkowym z rodziną. Zdaniem Skarżącego, wobec powyższego, uznanie przesyłek za doręczone w trybie art 44 K.p.a. i oczekiwanie, że Skarżący dochowa czynności w sytuacji gdy treść decyzji nie była mu znana jest niesłuszne. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jego uchylenie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 58 K.p.a. Zgonie z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W świetle § 2 tego artykułu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy o zwalczaniu COVID-19, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Skarżący w niniejszej sprawie pismem z 20 sierpnia 2021 r. nadanym w Urzędzie Pocztowym [...] 13 września 2021 r., wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Jednocześnie, jak słusznie wskazał organ w zaskarżonym postanowienie, w świetle art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., przywrócenie terminu możliwe jest w przypadku łącznego spełnienia przesłanek: 1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, 2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (albo wyznaczonego przez organ – art. art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o zwalczaniu COVID-19), 4) dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony termin. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie GITD słusznie uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w niedotrzymaniu terminu na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją o nałożeniu kary pieniężnej, która, co nie budzi wątpliwości w sprawie, została Skarżącemu doręczona w trybie art. 44 K.p.a., 12 marca 2021 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 648/12). Wskazuje się również, że przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma (p. wyrok NSA z 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11; wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2210/13). Przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać również pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (p. postanowienie NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08). Choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i uniemożliwiła dokonanie czynności, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą. W odróżnieniu od nagłej choroby, która często nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej, ponieważ nie wyklucza możliwości sporządzenia oświadczenia na piśmie i nadania tego pisma przez pocztę - osobiście lub przez domownika (wyrok NSA oz. w Szczecinie z 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt SA/Sz 1435/97). W przedmiotowej sprawie Skarżący, jako okoliczność usprawiedliwiającą niedochowanie terminu na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołuje brak wiedzy o wydanej przez organ decyzji o nałożeniu kary pieniężnej doręczonej Skarżącemu w trybie art. 44 K.p.a. Podkreślenia wymaga, że jest to ustawowy tryb doręczenia decyzji w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43. Samo doręczenie Skarżącemu decyzji w tym trybie nie może zatem stanowić uprawdopodobnienia przez Skarżącego braku jego winy. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, nadanym w Urzędzie Pocztowym Puck 13 września 2021 r., w żaden sposób nie uprawdopodobnił opisanych w skardze problemów z wydawaniem przez pracowników poczty przesyłek poleconych osobie upoważnionej przez Skarżącego do ich odbioru. Dodać należy, że wskazane w skardze kilkuletnie problemy w tym zakresie powinny Skarżącego zobligować do podjęcia stosownych działań w tej kwestii, ich brak natomiast wskazuje na brak dołożenia przez Skarżącego odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Tym bardziej okolicznością wyłączającą winę Skarżącego, nie może być urlop wypoczynkowy z rodziną, gdyż również w tej sytuacji możliwe jest podjęcie stosownych działań zapewniających doręczenie przesyłek poleconych chociażby osobie upoważnionej przez Skarżącego. Przedstawione więc przez Skarżącego okoliczności nie uniemożliwiały podjęcia przez Skarżącego szczególnych środków ostrożności pozwalające na kontrolowanie korespondencji urzędowej kierowanej do Skarżącego. Przyczyny zatem uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazane przez Skarżącego, nie uzasadniały uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ nie uprawdopodabniają one braku winy Skarżącego w jego niedochowaniu. Sąd stwierdza w związku z tym, że organ nie naruszył przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 i 81a § 1 K.p.a., w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonego postanowienia. W szczególności, z przyczyn wyjaśnionych powyżej przez Sąd nie można uznać, że w sprawie zaistniały okoliczności faktyczne budzące wątpliwości, które należało rozstrzygnąć na korzyść Skarżącego. Z tych samych również, opisanych powyżej względów GITD nie naruszył art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. W świetle powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł, jak w sentencji wyroku.