VI SA/Wa 948/08
WyrokWSA w Warszawie2009-09-03
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Małgorzata Grzelak, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące została nałożona prawidłowo, jeśli kontrola miała miejsce przed upływem terminu do zainstalowania tachografu, wynikającego z przepisów przejściowych rozporządzenia (WE) nr 561/2006?Ratio decidendi
Kara pieniężna została nałożona prawidłowo, ponieważ pojazd, którym wykonywano przewóz, nie spełniał żadnych warunków uprawniających do zwolnienia z obowiązku instalacji tachografu, a tym samym nie obejmował go okres przejściowy do dnia 31 grudnia 2007 r. Rozporządzenia unijne dotyczące urządzeń rejestrujących są bezpośrednio stosowane w polskim porządku prawnym i mogą stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej, której wysokość regulują przepisy krajowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000,00 zł na przedsiębiorcę E. G. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Przedsiębiorca zarzucił, że kontrola drogowa odbyła się przed upływem terminu do zainstalowania tachografu, wynikającego z przepisów przejściowych. Organy administracji uznały, że pojazd nie spełniał warunków do zwolnienia z obowiązku instalacji tachografu, a okres przejściowy nie miał zastosowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. M. z kancelarii "D." ul. K. ; [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu: kwotę 749,00 (siedemset czterdzieści dziewięć) złotych, w tym kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem opłaty, kwotę 130 (sto trzydzieści) złotych tytułem 22% podatku od towarów i usług oraz 17 (siedemnaście) złotych tytułem innych udokumentowanych wydatków pełnomocnika.
Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 92 ust. 1 pkt 8, ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) oraz lp. 11.1. ust. 1a załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. Wspólnot Europejskich nr L 370 z 31 grudnia 1985 str. 8-21, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2007 r. o nałożeniu na przedsiębiorcę – p. E. G. kary pieniężnej w wysokości 3000,00 zł – utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące.
Powyższe ustalono podczas kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w dniu [...] listopada 2007 r. na drodze krajowej nr [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował przedsiębiorca.
Odwołujący się wskazał, iż na podstawie art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 obowiązek instalacji tachografu w skontrolowanym pojeździe został wyznaczony do dnia [...] grudnia 2007 r. Strona twierdzi, że kontrola drogowa, odbyła się w dniu [...] listopada 2007 r. czyli ponad miesiąc przed upływem terminu wyznaczonego przedsiębiorcy do zainstalowania w pojeździe tachografu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego przypomniał, że zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 pkt 8, ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją powyżej wskazanej regulacji jest treść lp. 11.1. ust. 1a załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 3000,00 zł sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące.
Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Pojazdy o których mowa w art. 16 ust. 1 nr 561/2006, oraz pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r. Państwa Członkowskie mogą wyłączyć pojazdy wymienione w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia. Państwa Członkowskie, za zgodą Komisji, mogą wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia pojazdy używane do przewozów, o których mowa w art. 14 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wskazano, iż kara pieniężna za popełnienie omawianego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące została nałożona prawidłowo. W dniu kontroli, tj. [...] listopada 2007 r., adresat decyzji wykonywał transport drogowy taksówką bagażową o numerze rejestracyjnym [...] na podstawie posiadanej licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką, udzielonej dnia [...] maja 2004 r. Skontrolowany kierowca zeznał do protokołu przesłuchania świadka, iż w dniu kontroli świadczył usługę transportową taksówką w zakresie przewozu rzeczy zgodnie z prowadzoną działalnością gospodarczą polegającą na transporcie drogowym pojazdami uniwersalnymi. Przedmiotowy pojazd nie miał zainstalowanego tachografu.
Organ odwoławczy wskazał, iż do przedstawionego stanu faktycznego nie ma zastosowania okres przejściowy trwający do 31 grudnia 2007 r. przewidziany do zainstalowania tachografów w pojazdach, które przed wejściem w życie rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedmiotowemu obowiązkowi nie podlegały. Odnosząc się do argumentów strony przedstawionych w odwołaniu organ wyjaśnił, że na podstawie art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w brzmieniu poprzedzonym zmianami, które wprowadziło rozporządzenie (WE) nr 561/2006 zwolnione z obowiązku instalowania tachografu były pojazdy wskazane w art. 4, art. 13 ust. 1 oraz 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85.
Powyżej wskazany okres przejściowy trwający do 31 grudnia 2007 r. obejmował te pojazdy wskazane w art. 4, art. 13 ust. 1 oraz 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, które nie podlegały dalszemu zwolnieniu na podstawie wyłączeń wskazanych w art. 3 i art. 13 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Skontrolowany pojazd nie był wyłączony spod stosowania obowiązku instalacji tachografu na podstawie rozporządzenia (EWG) nr 3820/85, tak więc nie mógł zostać zaliczony do grupy pojazdów podlegających pod regulację art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w brzmieniu po zmianach przewidzianych wejściem w życie rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Na podstawie wskazanych okoliczności faktycznych i prawnych organ odwoławczy jednoznacznie stwierdził, iż świadczenie przez stronę usług transportowych taksówką bagażową nie było w dniu kontroli zwolnione z obowiązku instalowania tachografu i nie odnosił się do nich okres przejściowy wskazany art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedsiębiorca zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym i w związku z tym wniósł o uchylenie obydwu wskazanych wyżej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Skarżący przypomniał, że już w odwołaniu podniósł, iż wykonywał przewóz taksówką bagażową, której w dacie kontroli ([...] listopada 2007 r.) obowiązek instalacji urządzeń rejestrujących jeszcze nie obowiązywał, gdyż przedsiębiorca wykonywał osobiście, tylko na terenie kraju, posiadając licencję na przewóz rzeczy. Posiadana licencja dowodzi tego, iż przedmiotowy pojazd spełniał wszystkie przewidziane przepisami wymogi niezbędne do otrzymania rzeczonej. Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L 06.102.1 z 11.04.2006) wprowadza w art. 3 ust. 1 zmiany, zgodnie z którymi termin zainstalowania urządzeń rejestrujących dla pojazdów nie wyposażonych w tachografy fabrycznie upływa dnia 31 grudnia 2007 r..
W skardze przedsiębiorca podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji postępowania administracyjnego. Uznał nałożenie nań kary pieniężnej za bezpodstawne, gdyż przeprowadzona kontrola drogowa miała miejsce przed upływem terminu wyznaczonego na zainstalowanie urządzeń rejestrujących dla pojazdów niewyposażonych w nie fabrycznie. W związku z tym, w czasie dokonania inspekcji, pojazd którym przedsiębiorca wykonywał przewóz, nie musiał posiadać tachografu zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Będąc przedsiębiorcą wykonującym usługi transportowe taksówką w zakresie przewozu rzeczy nie był on objęty ustawą z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. 2004 r., Nr 99, poz. 879), która jest przywołana w zaskarżonych decyzjach. Swoją działalność wykonywał na podstawie uzyskanej licencji, co świadczy o zgodności wyposażenia taksówki przedsiębiorcy z wymogami określonymi w § 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2003 r. Nr 32, poz. 262 z późn. zm.).
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Podtrzymując na użytek niniejszej odpowiedzi na skargę stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz biorąc pod uwagę treść skargi organ odwoławczy uznał, że argumenty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Pojazdy o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, oraz pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r.
Urządzeń rejestrujących nie trzeba więc było instalować do dnia 31 grudnia 2007 r. m.in. w:
- pojazdach przeznaczonych do przewozu rzeczy, gdy dozwolona maksymalna masa pojazdu, łącznie z przyczepami i naczepami, nie przekracza 3,5 tony;
- pojazdach przeznaczonych do przewozu osób, które ze względu na typ konstrukcyjny i wyposażenia nadają się do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą i są do tego przeznaczone;
- pojazdach używanych do niehandlowych przewozów towarów w celach prywatnych;
- pojazdach, których maksymalna dopuszczalna prędkość nie przekracza 39 km/h;
- wyspecjalizowanych pojazdach pomocy technicznej;
- pojazdach służących do nauki prowadzenia pojazdu, mającej na celu uzyskanie prawa jazdy;
- pojazdach używanych jako sklepy.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono, iż pojazd skarżącego nie spełniał żadnych warunków uprawniających do zwolnienia od obowiązku instalowania w pojeździe tachografu. Masa całkowita pojazdu skarżącego przekraczała 3,5 tony i przedmiotowym pojazdem wykonywano transport drogowy rzeczy. Organ odwoławczy podkreślił, że do przedstawionego stanu faktycznego nie ma zastosowania okres przejściowy trwający do 31 grudnia 2007 r. przewidziany do zainstalowania tachografów w pojazdach, które przed wejściem w życie rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedmiotowemu obowiązkowi nie podlegały. Wskazany okres przejściowy obejmował te pojazdy wskazane w art. 4, art. 13 ust. 1 oraz 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, które nie podlegały dalszemu zwolnieniu na podstawie wyłączeń wskazanych w art. 3 i art. 13 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Skontrolowany pojazd nie był wyłączony spod stosowania obowiązku instalacji tachografu na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, tak więc nie mógł zostać zaliczony do grup pojazdów podlegających pod regulację art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w brzmieniu po zmianach przewidzianych wejściem w życie rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Organ II instancji wskazał, że interpretacja przepisów dokonana przez skarżącego jest błędna. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby pojazd nie przekraczał 3,5 tony, albo jego maksymalna prędkość nie przekraczała 39 km/h. Można by tutaj jeszcze przytaczać więcej przykładów jakich to walorów ów pojazd nie posiadał, aby być zwolnionym z obowiązku instalacji tachografu. Skarżący, chcąc się bronić przed skutkami swojego niezgodnego z przepisami prawa działania, wysuwa zarzuty nie mające oparcia w ustalonym w sprawie stanem faktycznym. Nie jest możliwe pomimo głębokich chęci skarżącego rozszerzenie działania przepisów umożliwiających zwolnienie z obowiązku instalowania urządzenia rejestrującego na pojazd skarżącego. Skarżący miał obowiązek zainstalowania tachografu już przed dniem 31 grudnia 2007 r.
Reasumując powyższe, mające na uwadze ustalenia wskazane w decyzjach organów I i II instancji, Główny Inspektor jednoznacznie stwierdził, iż świadczenie przez stronę usług transportowych taksówką bagażową nie było w dniu kontroli zwolnione z obowiązku instalacji tachografu i nie odnosił się do nich okres przejściowy wskazany w art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85.
W piśmie ustanowionego na rzecz strony pełnomocnika zarzucono ponadto zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów:
1) art. 6, art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców,
2) art. 5 ustawy o czasie pracy kierowców poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 29 i art. 30 ustawy o czasie pracy kierowców.
Pełnomocnik uznał, iż z uzasadnienia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. wynika, że orzeczenie organu I instancji zostało wydane między innymi na podstawie przepisów art. 29 i 30 ustawy o czasie pracy kierowców. Tymczasem, na co wskazuje piśmiennictwo, wyłącznie osoby będące pracownikami wykonującymi przewozy drogowe niewyjęte spod obowiązywania przepisów rozporządzenia nr 3820/85/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. (Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich nr L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r.) na podstawie art. 4 lub 13 tego rozporządzenia, podlegają obowiązkom wynikającym zarówno przepisy ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r., jak i rozporządzenia nr 3820/85/EWG (zob. M.B. Rycak Komentarz do ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U.04.92.879). Z treści przepisu art. 5 ustawy o czasie pracy kierowców jednoznacznie wynika, że obejmuje ona swoimi regulacjami wyłącznie kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy. Należy zauważyć, że zatrudnienie w wyżej określonych warunkach jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy (art. 22 § 1 i 11 k.p.). Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę (art. 2 k.p.). Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. O uznaniu kierowcy za pracownika decyduje zatem samo pozostawanie w stosunku pracy, bez względu na sposób jego powstania, rodzaj pełnionej pracy oraz trwałość tej więzi. Mając powyższe na uwadze, a szczególności wykładnię pojęcia stosunek pracy, nie ulega wątpliwości, że skarżącego nie obejmują przepisy ustawy o czasie pracy kierowców, bowiem jest on przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego taksówką bagażową na podstawie licencji numer [...]. Tym samym organ I instancji nie mógł powoływać się na przepisy art. 29 i 30 ustawy o czasie pracy kierowców, bowiem nie dotyczą one skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2007 r. o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 3000,00 zł – za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące.
Według przedsiębiorcy, na podstawie art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 obowiązek instalacji tachografu w skontrolowanym pojeździe został wyznaczony do dnia 31 grudnia 2007 r. Strona twierdzi, że kontrola drogowa, odbyła się w dniu [...] listopada 2007 r, czyli ponad miesiąc przed upływem terminu wyznaczonego przedsiębiorcy do zainstalowania w pojeździe tachografu.
Obowiązywanie przepisów unijnych w krajowym porządku prawnym, a w szczególności stosowanie rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, było przedmiotem wielu orzeczeń sądów administracyjnych.
Wyraźną cezurę w tym zakresie stanowiła zmiana ustawy o transporcie drogowym, tj. dzień 21 grudnia 2005 r., od którego rozpoczął obowiązywanie przepis art. 92 ust. 1 pkt 8, wprowadzający odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych.
Obowiązująca do tego momentu treść przepisu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym stanowiła podstawę prawną nakładania kar pieniężnych za naruszenie rozporządzeń Unii Europejskiej. Przepis ten głosił, iż kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Podstawą prawną obowiązywania wszystkich rozporządzeń unijnych była zatem umowa międzynarodowa. Niewątpliwie bowiem umową międzynarodową wskazaną w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym jest Traktat Akcesyjny z 16 kwietnia 2003 r. dotyczący przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Traktat Akcesyjny jest jednocześnie umową międzynarodową o szczególnych konsekwencjach prawnych wskazanych w art. 91 ust. 1-3 Konstytucji RP. Stosownie bowiem do wskazanego artykułu ustawy zasadniczej, gdy z ratyfikowanej umowy międzynarodowej konstytuującej organizację międzynarodową wynika, że prawo stanowione przez tę organizację jest bezpośrednio stosowane, to w wypadku kolizji z ustawami ma przed nim pierwszeństwo. Zgodnie zaś z art. 2 Traktatu Akcesyjnego, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w niniejszym Akcie. Z kolei jednym z takich, wskazanych w art. 2 Traktatu Akcesyjnego, wiążących Rzeczpospolitą Polską postanowień jest art. 249 TWE, który zawiera katalog aktów prawa pochodnego, a są to akty wiążące: rozporządzenia, dyrektywy i decyzje oraz nie wiążące: zalecenia i opinie. Jednocześnie art. 249 TWE określa warunki obowiązywania ww. rozporządzeń. Zgodnie z jego treścią, mają one ogólne zastosowanie i obowiązują we wszystkich swoich częściach oraz stosuje się je bezpośrednio w każdym Państwie Członkowskim. W związku z tym rozporządzenia unijne m.in. rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, które było podstawą do stwierdzenia zaistniałego naruszenia, jest obecnie stosowane bezpośrednio w polskim prawie krajowym. Warunki określone w powyższym rozporządzeniu unijnym mają obowiązek przestrzegania podmioty, na które stosownie do art. 3 ustawy o transporcie drogowym (według treści obowiązującej w chwili wydania kwestionowanej decyzji) może zostać nałożona kara pieniężna zindywidualizowana w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Należy zauważyć, iż stanowisko powyższe zostało potwierdzone w wyrokach NSA, m. in. z dnia 27 lutego 2007 r. (sygn. akt I OSK 570/06), z dnia 21 lutego 2007 r. (sygn. akt I OSK 490/06), z dnia 13 marca 2007 r. (sygn. akt I OSK 652/06), czy w wyroku z dnia 27 marca 2007 r. (sygn. akt I OSK 697/06).
W sprawie oznaczonej sygn. akt I OSK 570/06 Sąd stwierdził, że "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej nie reguluje wprost mocy obowiązującej prawa europejskiego. Zgodnie z art. 249 Traktatu o Unii Europejskiej "Dla wykonywania swoich zadań i zgodnie z postanowieniami niniejszego Traktatu, Parlament Europejski i Rada wspólnie, Rada i Komisja wydają rozporządzenia, dyrektywy i decyzje, wydają zalecenia lub zajmują stanowisko. Rozporządzenie ma zastosowanie ogólne. Jest ono we wszystkich swoich częściach wiążące i obowiązuje bezpośrednio w każdym Państwie Członkowskim". Zasada bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego wynikająca expressis verbis z art. 249 ust. 2. Traktatu o Unii Europejskiej, wyprowadzona jest też w drodze wykładni art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. Z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP wyprowadza się nie tylko zasadę bezpośredniego stosowania rozporządzeń wspólnotowych, ale też zasadę pierwszeństwa tych rozporządzeń w wypadku kolizji z ustawami. Wyprowadza się regułę, że w przypadku rozbieżności pomiędzy przepisami prawa krajowego, a prawem wspólnotowym, jeżeli tej rozbieżności nie da się usunąć w drodze wykładni, to zastosowanie ma zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego i to niezależnie od rangi porównywanych norm."
Z kolei w wyroku z dnia 13 marca 2007 r. (w sprawie oznaczonej sygn. akt I OSK 652/06), w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku WSA z dnia 24 listopada 2005 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1486/05), NSA podkreślił, że: "po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej, na porządek prawny naszego Państwa składają się dwa reżimy prawne: wspólnotowy i krajowy, których stosowanie opiera się na zasadach wynikających ze wskazanych wyżej postanowień Konstytucji RP i Traktatu Akcesyjnego. Dlatego też współstosowanie przepisów wywodzących się z tych dwóch reżimów prawnych jest nie tylko możliwe, ale wręcz konieczne. Jeżeli zatem rozporządzenia Rady EWG nr 3820/85 i nr 3821/85 zawierają normy ogólne, ustanawiające określone obowiązki co do posiadania wykresówek, dokonywania w nich stosownych wpisów, przestrzegania maksymalnego dziennego okresu prowadzenia przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne oraz przestrzegania dziennego czasu odpoczynku i odsyłają w zakresie ustalania kar do ustawodawstwa każdego z Państw Członkowskich, a takim państwem jest Polska i w prawie polskim znajdują się uregulowania w zakresie nałożenia kar za naruszenie tych obowiązków, to przepisy ustawy o transporcie drogowym mają zastosowanie w tego rodzaju sprawach."
Jednocześnie w wyroku NSA z dnia 27 marca 2007 r. (w sprawie oznaczonej sygn. akt I OSK 697/06), wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku WSA z dnia 26 stycznia 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2059/05), Sąd podkreślił, że "warunkiem nakładania sankcji administracyjnej w drodze przepisów prawa wspólnotowego jest bowiem możliwość bezpośredniego ich stosowania. Autorytatywna konkretyzacja tych przepisów możliwa jest wówczas, gdy posiadają one zasadnicze cechy normy prawnej, tj. określają warunki, w których należy zastosować regułę postępowania (hipoteza) oraz wskazują sposób postępowania (dyspozycja). Niewątpliwie warunki te spełniają: art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, wskazują bowiem reguły zachowania, adresata tych reguł oraz warunki, w jakich mają być stosowane. (...) nie należy ze zmiany art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez dodanie punktu 8 dotyczącego przepisów wspólnotowych wywodzić, iż w dniu wydania zaskarżonej decyzji przepisy polskiego prawa nie dawały podstaw do nakładania kar pieniężnych. Nie można bowiem stosować przepisu prawa w oderwaniu od całości systemu prawa, na który od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej składają się również powołane rozporządzenia z zakresu prawa wspólnotowego, określające rodzaje obowiązków publicznoprawnych związanych z transportem drogowym i przyjmujące zasadę zabezpieczenia ich wykonania karą pieniężną, której wysokość regulują przepisy prawa krajowego".
Względnie niedawno, bo dnia 15 maja 2008 r., Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt II GSK 112/08 rozważał relacje pomiędzy wymienionymi w art. 92 ust. 1 pkt 6 wiążącymi RP umowami międzynarodowymi powołanymi wyżej rozporządzeniami unijnymi – jeszcze przed wejściem w życie zmiany ustawy o transporcie drogowym, wprowadzającym wprost te rozporządzenia do porządku krajowego. Kwestia prawna była więc identyczna z kwestią, która wystąpiła w rozpatrywanej sprawie.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Do stwierdzonego i niekwestionowanego stanu taktycznego, jaki miał miejsce w rozpatrywanej sprawie, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie określonych przepisów zastosowanie znajdował przepis art. 92 ust. 1 u.t.d. w brzmieniu: ''Kto wykonuje transport drogowy (...), naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: 1) i (...), 2) ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 23, poz. 1354 oraz z 2002 r. Nr 155 poz. 1286).(...). 6) wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych". W świetle cyt. przepisu nie jest uzasadnione twierdzenie, iż normy rozporządzeń wspólnotowych nie mieszczą się w pkt 6 powołanego artykułu.
Na podstawie podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r. w Atenach Traktatu Akcesyjnego po spełnieniu szeregu warunków. Polska stała się członkiem Unii Europejskiej i stroną traktatów stanowiących podstawę Unii, zmienionych i uzupełnionych. Traktat akcesyjny został ratyfikowany przez Prezydenta RP w dniu 23 lipca 2003 r. (po uzyskaniu zgody wyrażonej w ogólnokrajowym referendum) i ogłoszony w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 kwietnia 2004 r. Nr 90, poz. 864. Stosownie do art. 91 ust. 2 i 3 Konstytucji RP umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową, a ponadto gdy wynika to z ratyfikowanej umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Taką umową jest Traktat podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej a Rzeczpospolitą Polską, dotyczący przystąpienia Rzeczypospolitej Polski do Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 90, poz. 894). Jego art. 2 stanowi, że od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot. Przyjmuje się w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, że zgodnie z tym przepisem, zarówno pierwotne, jak i wtórne prawo wspólnotowe, obowiązuje nowe Państwa Członkowskie od dnia akcesji, jeżeli przepisy szczególne Traktatu Akcesyjnego nie przewidują odmiennych rozwiązań. Stosownie do art. 249 Traktatu dla wykonywania swoich zadań "Parlament Europejski i Rada wspólnie, Rada i Komisja wydają rozporządzenia, dyrektywy i decyzje, zalecenia lub zajmują stanowisko. Rozporządzenie wspólnotowe jest zgodnie z art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej "bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich". Bezpośredniość obowiązywania rozporządzeń oznacza, że są one wiążące z chwilą ich wejścia w życie. Nie jest konieczny dla uzyskania przez nie mocy wiążącej akt inkorporacji zawartych w nich treści do prawa wewnętrznego Państw Członkowskich. Europejski Trybunał Sprawiedliwości wielokrotnie wręcz podkreślał, że rozporządzenie "ze swej istoty prawnej i funkcji spełnianej w systemie źródeł prawa Wspólnot Europejskich wywołuje skutek pośredni i jako takie jest właściwą formą konstruowania praw podmiotowych, których ochrona należy do sądów krajowych" ( ...). Dotyczy to także obowiązków. Zwrot, iż rozporządzenie "wiąże... i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich" ma bowiem doniosłe konsekwencje. Oznacza, że rozporządzenia są wiążące nie tylko dla państw członkowskich, jak ma to miejsce w przypadku dyrektyw, lecz są skierowane także do obywateli tych państw (...).
Rozporządzenia wspólnotowe mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich Państwach Członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi Państw Członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Oba rozporządzenia Rady (EWG): Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych, odnoszących się do transportu drogowego (Dz. UE. L.85.370.1) i Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. UE. L. 85.370.8) należy traktować jako przyjęte do polskiego stanu prawnego i jako stanowiące część umowy międzynarodowej, którą jest Traktat.
Mając powyższe na względzie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że na gruncie niekwestionowanego stanu faktycznego niniejszej sprawy organy I i II instancji prawidłowo zastosowały rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 1 maja 2004 r."
Podnosząc już bezpośrednio kwestię obowiązywania wymienionych rozporządzeń jako podstawy prawnej wydawanych w Polsce decyzji administracyjnych nakładających kary za naruszenia w nich wskazane NSA wyjaśnił przyczyny rozbieżności i ustalił – jak można się spodziewać – jednolite stanowisko w tej sprawie. Według NSA "Odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej dotyczącej orzecznictwa NSA traktującego rozporządzenia Rady (EWG) jako wyłącznie prawo wspólnotowe nie wymienione w dacie wydania decyzji w art. 92 ust. 1 u.t.d. i uchylającego wyroki uchylające decyzje o nałożeniu kar wydane na tej podstawie, stwierdzić należy, że źródłem rozbieżności było dodanie do art. 92 ust. 1 u.t.d. nowego pkt 8 na podstawie art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497). W wyniku zmiany wprowadzono dodatkowy tytuł nakładania kar pieniężnych za wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem, w postaci naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów "wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych", obok już istniejącego tytułu - naruszenia "wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych". Traktując rozłącznie oba wymienione tytuły przyjmowano w orzeczeniach, na które powołano się w motywach zaskarżonego wyroku, że dopiero od dnia 21 grudnia 2005 r. przy wymierzaniu takich kar można było stosować przepisy wspólnotowe będące "innym prawem", niż wynikające z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych (odpowiednio art. 92 ust. 1 pkt 8 i 7 u.t.d.)."
Ten kierunek orzecznictwa z przyczyn wyżej opisanych, uległ zmianie poczynając od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 570/06. Jak wynika z uzasadnienia projektu wymienionej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. miała ona na celu "doprecyzowanie" art. 92 ust. 1 u.t.d. przez odesłanie do przepisów wspólnotowych, które w rozumieniu teorii źródeł prawa nie było potrzebne jako dotyczące już unormowanej sfery wiążących Polskę umów międzynarodowych (druk sejmowy Nr 3930 z dnia i 7 sutego 2005 r., s. 26)."
Te obszerne cytaty pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że powołane wyżej rozporządzenia Rady (EWG) "należy traktować jako przyjęte do polskiego stanu prawnego i jako stanowiące część umowy międzynarodowej, którą jest Traktat..., a co za tym idzie – mogły i powinny one stanowić podstawę nałożonej w rozpatrywanej sprawie kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie i zostały przez organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowane.
Podstawowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. Wspólnot Europejskich nr L 370 z 31 grudnia 1985, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem:
"1. Urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Pojazdy o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, oraz pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r.
2. Państwa Członkowskie mogą wyłączyć pojazdy wymienione w art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia.
3. Państwa Członkowskie, za zgodą Komisji, mogą wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia pojazdy używane do przewozów, o których mowa w art. 14 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
4. W odniesieniu do transportu krajowego Państwa Członkowskie mogą wymagać instalacji i stosowania urządzeń rejestrujących zgodnych z niniejszym rozporządzeniem względem wszystkich pojazdów, dla których ich instalacja i stosowanie nie jest wymagane przez ust. 1."
W ust. 1 powołanego przepisu wymieniono wyłączenia z obowiązku zainstalowania urządzeń rejestrujących. Obejmują one:
- pojazdy, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
- pojazdy o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
- pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r.
W art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.06.102.1) stwierdzono, że powołane rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego:
a) pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km;
b) pojazdami o dopuszczalnej maksymalnej prędkości nie przekraczającej 40 km/h;
c) pojazdami będącymi własnością sił zbrojnych, służb obrony cywilnej, straży pożarnej i sił odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego, lub wynajmowanych przez nie bez kierowcy, gdy przewóz wykonywany jest w związku z zadaniami powierzonymi tym służbom i pozostaje pod ich kontrolą;
d) pojazdami używanymi w razie wypadków lub do prowadzenia działań ratunkowych, w tym pojazdami używanymi w niehandlowym przewozie pomocy humanitarnej;
e) pojazdami specjalistycznymi używanymi do celów medycznych;
f) pojazdami specjalistycznymi pomocy drogowej poruszającymi się w promieniu 100 km od swej bazy;
g) pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu;
h) pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy;
i) pojazdami użytkowymi o statusie pojazdów zabytkowych zgodnie z przepisami Państwa Członkowskiego, w którym są użytkowane, wykorzystywanymi do niehandlowych przewozów osób lub rzeczy.
Pojazd przedsiębiorcy nie należy do żadnej z tych kategorii.
Kolejne wyłączenie obejmuje pojazdy, o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zgodnie z tym przepisem: "1. W przypadkach gdy pojazdu nie wyposażono w urządzenie rejestrujące zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3821/85, przepisy ust. 2 i 3 niniejszego artykułu mają zastosowanie do: a) regularnych krajowych przewozów osób; oraz b) regularnych międzynarodowych przewozów osób, których punkty końcowe zlokalizowane są w odległości 50 km w linii prostej od granicy pomiędzy dwoma Państwami Członkowskimi i o długości trasy do 100 km."
Również i w tych przypadkach nie mieści się pojazd skarżącego.
Kolejne wyłączenie obejmuje pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r. Wyłączenia tego dokonano w art. 4 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych:
"1. pojazdami przeznaczonymi do przewozu rzeczy, gdy dozwolona maksymalna masa pojazdu, łącznie z przyczepami lub naczepami, nie przekracza 3,5 tony;
2. pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób, które ze względu na typ konstrukcyjny i wyposażenie nadają się do przewozu nie więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą i są do tego przeznaczone;
3. pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km;
4. pojazdami, których maksymalna dopuszczalna prędkości nie przekracza 30 kilometrów na godzinę;
5. pojazdami przeznaczonymi dla służb zbrojnych, służb obrony cywilnej, służb przeciwpożarowych i sił odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego lub podlegającymi ich kontroli;
6. pojazdami przeznaczonymi dla usług kanalizacyjnych, ochrony przeciwpowodziowej, wodociągowych, gazowniczych i energetycznych, zarządów dróg, usług oczyszczania, telegraficznych, przewozu artykułów pocztowych, transmisji radiowej, usług telewizyjnych oraz związanych z wykrywaniem nadajników lub odbiorników radiowych lub telewizyjnych;
7. pojazdami używanymi w stanach nadzwyczajnych lub przeznaczonymi do zadań ratownictwa;
8. wyspecjalizowanymi pojazdami przeznaczonymi do zadań medycznych;
9. pojazdami przewożącymi wyposażenie cyrków i wesołych miasteczek;
10. wyspecjalizowanymi pojazdami pomocy technicznej;
11. pojazdami przechodzącymi próby drogowe w celu ulepszeń technicznych, naprawczych lub utrzymania oraz pojazdami nowymi bądź przebudowanymi, które jeszcze nie weszły do ruchu;
12. pojazdami używanymi do niehandlowych przewozów towarów w celach prywatnych;
13. pojazdami używanymi do odbioru mleka w gospodarstwach rolnych lub odwożące do tych gospodarstw pojemniki na mleko bądź produkty mleczne przeznaczone do karmienia bydła.
Z kolei w art. 13 ust. 1 powołanego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 ustalono, że "każde Państwo Członkowskie może na swoim terytorium lub w uzgodnieniu z zainteresowanymi krajami na terytorium innego Państwa Członkowskiego, udzielić odstępstw od dowolnego przepisu niniejszego rozporządzenia odnośnie do przewozu pojazdem należącym do jednej lub kilku poniższych kategorii:
a) pojazdy używane do przewozu osób, które ze względu na swoją konstrukcję i wyposażenie służą do przewozu nie więcej niż 17 osób łącznie z kierowcą i są przeznaczone do tego celu;
b) pojazdy używane przez władze publiczne do świadczenia usług publicznych, które nie są konkurencyjne w stosunku do przedsiębiorstw transportu drogowego;
c) pojazdy używane przez przedsiębiorstwa rolnicze, ogrodnicze, leśne lub rybackie do przewozu rzeczy w promieniu 50 km od miejsca normalnej bazy pojazdu łącznie z miejscowymi obszarami administracyjnymi, których ośrodki znajdują się w obrębie tego promienia;
d) pojazdy używane do przewozu odpadów zwierzęcych lub szkieletów zwierzęcych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi;
e) pojazdy używane do przewozu żywych zwierząt w gospodarstwach rolnych na miejscowy rynek i odwrotnie, lub z rynku do miejscowych rzeźni;
f) pojazdy używane jako sklepy na miejscowym rynku lub w handlu obwoźnym lub używanych jako ruchome punkty do wykonywania transakcji bankowych, walutowych, oszczędnościowych, do czynności związanych z kultem, do wypożyczania książek, płyt lub kaset, do obsługi wydarzeń kulturalnych lub wystaw i specjalnie przystosowane do tego celu;
g) pojazdy przewożące materiały lub urządzenia na użytek kierowcy w trakcie jego pracy w promieniu 50 km od miejsca normalnej bazy pojazdu, pod warunkiem że prowadzenie pojazdu nie stanowi głównej czynności kierowcy i że taki wyjątek nie narusza w sposób znaczący celów niniejszego rozporządzenia. Państwa Członkowskie mogą wprowadzić konieczność posiadania indywidualnego upoważnienia do takich wyjątków;
h) pojazdy poruszające się wyłącznie na wyspach o powierzchni nie przekraczającej 2.300 km2, które nie są połączone z resztą terytorium państwowego mostem, brodem ani tunelem otwartym dla ruchu pojazdów silnikowych;
i) pojazdy używane do przewozu rzeczy i napędzane gazem wytwarzanym w pojeździe, napędzane elektrycznie lub wyposażone w regulator, jeśli takie pojazdy są uznane przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego zarejestrowania za równoważne pojazdom napędzanym benzyną lub olejem napędowym i których ciężar łącznie z przyczepą lub naczepą nie przekracza 3,5 tony;
j) pojazdy służące do nauki prowadzenia pojazdu, mającej na celu uzyskanie prawa jazdy;
k) ciągniki używane wyłącznie do prac rolniczych i leśnych.
Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 1 powołanego rozporządzenia mowa jest o regularnych krajowych usługach przewozu osób, oraz regularnych międzynarodowych usługach przewozu osób, których końcowe punkty tras znajdują się w odległości do 50 km w linii prostej od granicy pomiędzy dwoma Państwami Członkowskimi, i których trasa nie przekracza 100 km.
Rację ma zatem Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdzając w zaskarżonej decyzji, że pojazd przedsiębiorcy nie należał do żadnej z kategorii pojazdów wymienionych w przepisach powołanych rozporządzeń unijnych i powinien być wyposażony w tachograf, gdyż nie obejmował go okres zwolnienia do dnia 31 grudnia 2007 r.
Nie zasługują również na uwzględnienie pozostałe zarzuty podniesione przez skarżącego, a dotyczące naruszenia podstawowych zasad ogólnych wyrażonych w K.p.a., a w szczególności zasady praworządności (art. 6), zasady prawdy obiektywnej (art. 7), zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8) i treści decyzji (art. 107 § 3). Stan faktyczny sprawy, niezbyt skomplikowany, został przez organy orzekające ustalony prawidłowo, a wykładnia rozporządzeń unijnych nakładających na przedsiębiorców obowiązek wyposażenia ich pojazdów w tachografy została dokonana prawidłowo.
Trudno też traktować przywołanie w zakończeniu uzasadnienia decyzji organu I instancji przepisów art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców jako istotne naruszenie, gdyż przepisy te mają jednak związek z rozpatrywaną sprawą, a ich niewłaściwe – jak chce pełnomocnik przedsiębiorcy – zastosowanie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.
Wysokość nałożonej kary pieniężnej została ustalona prawidłowo, na podstawie lp. 11.1. ust. 1a załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Jak stwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt OSK 490/06, LEX nr 344075, "Jeżeli Rozporządzenie Rady EWG nr 3821/85 zawiera normę ogólną w sprawie zainstalowania w pojazdach urządzeń rejestrujących i odsyła w zakresie ustalania kar do ustawodawstwa każdego z Państw Członkowskich, a takim państwem jest Polska i w prawie polskim znajdują się uregulowania w zakresie nałożenia kary za brak urządzenia rejestrującego (tachometru), to przepisy ustawy o transporcie drogowym mają zastosowanie w tego rodzaju sprawach."
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło