VI SO/Wa 11/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. Sp. z o.o. z siedzibą w L. o wymierzenie grzywny Urzędowi Dozoru Technicznego w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. p o s t a n a w i a: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić skarżącej spółce E. Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku za wymierzenie grzywny. Pismem z dnia 26 listopada 2013 r. E. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") - powołując się na przepis art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.") - złożyła wniosek o wymierzenie Urzędowi Dozoru Technicznego (dalej także: "UDT") grzywny za niewywiązanie się przez ten organ z obowiązków nałożonych przepisem art. 54 § 2 p.p.s.a. i nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność tego organu w zakresie przeprowadzenia oceny zgodności dla rurociągu gorącego i zimnego powietrza oraz rekuperatorów powietrza, wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. W piśmie z dnia 18 grudnia 2013 r. Urząd Dozoru Technicznego, odpowiadając na wskazany powyżej wniosek skarżącej spółki o wymierzenie grzywny - wniósł o jego odrzucenie z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego w tej sprawie, zaś w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku - o jej oddalenie. W uzasadnieniu UDT wyjaśnił, że Urząd Dozoru Technicznego nie jest organem administracji, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., lecz państwową osobą prawną, o czym stanowi przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 963 ze zm.). Ponadto UDT wskazał, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., tj. spraw należących do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OZ 953/10 oraz postanowienie NSA z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt I OZ 739/12). UDT podkreślił ponadto, że działalność UDT, jako jednostki notyfikowanej działającej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), nie jest działalnością mieszczącą się w katalogu spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., a zatem nie podlega kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. UDT stwierdził jednocześnie, że w przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, należy przyjąć, że skarga winna być oddalona, jako bezzasadna. UDT zauważył bowiem, że skarga na bezczynność w zakresie przeprowadzenia oceny zgodności dla rurociągów gorącego i zimnego powietrza oraz rekuperatorów powietrza została przekazana do Sądu w dniu 15 listopada 2013 r. (vide: Pocztowa książka nadawcza, przesyłka polecona z dnia 15 listopada 2013 r. stanowiąca załącznik do odpowiedzi na wniosek o wymierzenie organowi grzywny), a zatem z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Do powyższego pisma UDT załączył m.in. kopię zaświadczenia GUS z Krajowego Rejestru Urzędowego Podmiotów Gospodarki Narodowej z dnia [...] marca 2009 r., potwierdzający przyznanie Urzędowi Dozoru Technicznego, jako osobie prawnej, numeru identyfikacyjnego REGON nr [...]. Sąd ex officio stwierdza, że z akt sądowych sprawy o sygn. akt VI SAB/Wa 176/13 wynika jednoznacznie, że skarga na bezczynność UDT wpłynęła do WSA w Warszawie w dniu 18 listopada 2013 r. (k. 37 akt sądowych - prezentata Biura Podawczego WSA w Warszawie). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W świetle przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przepis art. 58 § 1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przepisu art. 64 § 3 p.p.s.a wynika, że do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi, że organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Zgodnie z brzmieniem art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - Urząd Dozoru Technicznego przekazał do WSA w Warszawie skargę na bezczynność wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania, tj. w dniu 15 listopada 2013 r. (data nadania). Niemniej jednak, zdaniem Sądu, należy przede wszystkim wyraźnie podkreślić, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany przez sąd administracyjny jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., tj. spraw należących do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt I OZ 953/10, czy też postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 887/12), a więc w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. (tak: m.in. /w:/ postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 886/12). W tej sytuacji, Sąd uznał, że należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy nieprzekazanie przez Urząd Dozoru Technicznego, działający jako UDT-CERT Jednostka Notyfikowana nr [...], skargi na jego bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku o przeprowadzenie oceny zgodności dla rurociągów gorącego i zimnego powietrza ([...]) oraz rekuperatorów powietrza ([...]) z wymaganiami dyrektywy [...], moduł G - podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Należy zważyć, że sądy administracyjne działają wyłącznie w granicach określonej w art. 3, art. 4 oraz art. 5 p.p.s.a. właściwości rzeczowej, co oznacza, iż kognicja tych sądów obejmuje tylko orzekanie w sprawach, które w/w przepisami zostały objęte. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne rozstrzygają również spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne miedzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a.). Natomiast nie są właściwe w sprawach określonych w art. 5 p.p.s.a. W myśl przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Pod pojęciem sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w przepisie art. 3 p.p.s.a. oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. W szczególności nie jest właściwy do rozpoznania spraw, które nie należą do zakresu działalności administracji publicznej. Przez działalność administracji publicznej rozumie się realizację przez organy administracji publicznej zwierzchniej władzy (imperium) przysługującej państwu. Organem państwowym jest wyodrębniona organizacyjnie część aparatu państwowego powołana do wykonywania określonych przez prawo zadań państwa przy zastosowaniu środków (form) wynikających z przysługujących państwu zwierzchniej władzy (imperium) (por. m. in. T. Woś /w:/ T. Woś (red), Postępowanie sądowoadministracyjne, s. 46; podobnie: J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Kraków 2006, s. 98-103). Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając na względzie powyższe, Sąd zobowiązany był wyjaśnić, czy Urząd Dozoru Technicznego, w zakresie rozpoznawania wniosków o przeprowadzenie oceny zgodności jako jednostka notyfikowana, prowadzi działalność w ramach administracji publicznej. Podkreślić należy, że wniosek o przeprowadzenie oceny zgodności dla rurociągu gorącego i zimnego powietrza ([...]) oraz rekuperatorów powietrza ([...]) z wymaganiami dyrektywy nr [...], moduł G niewątpliwie skierowany został do Urzędu Dozoru Technicznego działającego w tej sprawie jako UDT-CERT Jednostka Notyfikowana nr [...]. Zdaniem Sądu, należy wskazać, że UDT-CERT Jednostka Notyfikowana nr [...] prowadzi działalność w ramach jednostki notyfikowanej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. o systemie oceny zgodności. Ponadto, warto zwrócić uwagę, że Urząd Dozoru Technicznego, działający jako wspomniana UDT-CERT Jednostka Notyfikowana nr [...], został upoważniony do takich czynności przez ministra właściwego ze względu na przedmiot oceny zgodności. Z przepisu art. 7a ust 2 ustawy o ocenie zgodności wynika, że jednostka notyfikowana (w tym przypadku UDT działający jako jednostka notyfikowana) dokonuje na zlecenie producentów oceny zgodności wyrobów z zasadniczymi i szczegółowymi wymaganiami dotyczącymi wyrobów. Urząd Dozoru Technicznego uzyskał autoryzację na podstawie decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Wynika z niej, że Urząd Dozoru Technicznego, działający jako UDT-CERT Jednostka Notyfikowana nr [...] - jest upoważniony do prowadzenia procesów oceny zgodności na podstawie art. 6 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o ocenie zgodności. W przepisie art. 6 ust. 2 ustawy o systemie oceny zgodności, określony jest obowiązek producenta dokonywania oceny zgodności na etapie wytwarzania wyrobu (przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu lub oddaniem do użytku). Podkreślenia wymaga fakt, że producent ma zapewnioną możliwość wyboru jednostki notyfikowanej, która przeprowadzi taką ocenę. Oprócz Urzędu Dozoru Technicznego, pełniącego funkcję Jednostki Notyfikacyjnej nr [...], ocenę zgodności można przeprowadzić w każdej innej jednostce notyfikowanej w Polsce lub innym europejskim kraju członkowskim Unii Europejskiej. W tej sytuacji, należy zauważyć, że skarżąca spółka miała prawo wyboru konkretnej jednostki spośród wykazu jednostek notyfikowanych opublikowanego na stronie Komisji Europejskiej. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że Urząd Dozoru Technicznego UDT-CERT Jednostka Notyfikowana nr [...] nie jest organem administracji publicznej, w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem czynności podejmowane przez UDT w ramach działalności jednostki notyfikowanej nie mieszczą się w żadnym wypadku w zakresie aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Dokonanie oceny zgodności nie przyjmuje formy decyzji administracyjnej, czy też postanowienia, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. Ocena ta nie stanowi również aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, wskazana w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., jest dopuszczalna wyłącznie w zakresie, w jakim przysługuje skarga do sądu administracyjnego na akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 1-4a (por. J. Drachal, M. Jagielska, R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 2 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 79 i powołana tam literatura). W tej sytuacji, nie sposób przyjąć, że Urząd Dozoru Technicznego dopuścił się bezczynności w podejmowaniu czynności, o przeprowadzenie której strona skarżąca wnioskowała w piśmie z dnia [...] maja 2013 r., albowiem UDT nie przeprowadza oceny zgodności (wnioskowanej czynności), jako organ administracji, lecz jako jednostka notyfikowana wyposażona w uprawnienia na podstawie decyzji Nr [...] Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2003 r. o udzieleniu autoryzacji. Wykonując stosowne czynności w zakresie przedmiotowego upoważnienia, Urząd Dozoru Technicznego nie jest organem administracji publicznej, którego działalność podlega kontroli sądowoadministracyjnej. W konsekwencji, Sąd uznał, że brak jest kognicji sądu administracyjnego w przedmiocie skargi wniesionej na bezczynność Urzędu Dozoru Technicznego przy rozpoznawaniu wniosku o przeprowadzenie oceny zgodności, co czyni ową skargę - niedopuszczalną, w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W tej sytuacji, przyjąć trzeba, że skoro powyższa skarga jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek strony skarżącej o wymierzenie Urzędowi Dozoru Technicznego grzywny - w trybie art. 55 § 1 p.p.p.a. - a więc za nieprzekazanie w terminie ustawowym wspomnianej skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisów art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a w zw. z art. 55 § 1 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a. - orzekł, jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. Rozstrzygając w przedmiocie zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania, Sąd orzekł, kierując się dyspozycją przepisu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.