VII SA/Wa 1034/21

WyrokWSA w Warszawie2021-09-28

Skład orzekający: Artur Kuś, Wojciech Sawczuk, Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina, która udostępnia ujęcie wody okolicznym mieszkańcom do celów rolniczych (opryski sadownicze), ale sama nie prowadzi działalności rolniczej i nie jest końcowym odbiorcą wody, jest zwolniona z opłaty stałej za pobór wód podziemnych na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że gmina nie jest zwolniona z opłaty stałej za pobór wód podziemnych, mimo że udostępnia ujęcie do celów rolniczych. Kluczowe znaczenie ma treść pozwolenia wodnoprawnego, a nie status końcowego odbiorcy wody. Opłata stała stanowi ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług wodnych, a jej naliczanie jest powiązane z datą ostateczności pozwolenia wodnoprawnego, a nie z faktycznym poborem wody. Zwolnienie z opłaty stałej na podstawie art. 270 ust. 2 Prawa wodnego dotyczy wyłącznie poboru wód na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, a nie na cele oprysków sadowniczych.
Stan faktyczny
Gmina zaskarżyła decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie w sprawie określenia Gminie wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Gmina kwestionowała uzasadnienie decyzji, zarzucając organom dowolną interpretację przepisów Prawa wodnego, w szczególności art. 270 ust. 2, który przewiduje zwolnienie z opłaty stałej za pobór wód do celów rolniczych. Organy uznały, że Gmina nie spełnia przesłanek do zwolnienia, ponieważ nie prowadzi działalności rolniczej, a woda jest wykorzystywana do oprysków sadowniczych, a nie nawadniania gruntów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk, sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia w całości postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych oddala skargę 1. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] (dalej: "organ I instancji") decyzją z [...] października 2020 r. Znak: [...] na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r. poz. 310 ze zm., dalej: "p.w.") umorzył w całości postępowanie w sprawie określenia Gminie [...] wysokości opłaty stałej za okres [...]sierpnia 2019 r. - [...] października 2019 r. za pobór wód podziemnych z ujęcia (studni nr 1) zlokalizowanego na działce o nr ew. [...], obręb [...], gmina [...], corocznie od [...] kwietnia do [...] października. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu [...] września 2020 r. na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 1 p.w. ustalił, w formie informacji rocznej Gminie[...] za okres [...] sierpnia 2019 r. - [...] października 2020. r. opłatę stałą w wysokości 100 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na działce o nr ew. [...], obręb [...], gmina [...], corocznie od [...]kwietnia do [...] października. Gmina [...] złożyła reklamację od ww. pisma, w której zakwestionowała obowiązek poniesienia opłaty. Podniesiono, że Gmina [...] informowała organ, że nie korzystała w III kwartale 2019 r. z poboru wód podziemnych z ujęć zlokalizowanych na terenie gminy, w tym ze wskazanego w reklamowanej informacji ujęcia we wsi [...], z powodu braku pozwolenia wodnoprawnego. Reklamujący wskazał także, że decyzję Dyrektora Zlewni w[...] PGWWP na podstawie której została ustalona sporna opłata, Gmina otrzymała dopiero [...] listopada 2019 r., a możliwość poboru wody na jej podstawie nastąpiła w dniu [...] listopada 2019 r., to jest w dniu kiedy decyzja ta stała się ostateczna. Tak więc w III kwartale 2019 r. Gmina nie mogła w ogóle dokonywać poboru. Reklamujący powołał się także na dokument - Oświadczenie podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych za IV kwartał 2019 r., w którym w pozycji nr 39 wskazano, że pobór był zerowy, co oznacza, że poboru nie dokonywano. Ponadto wskazano, że decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w[...] znak: [...], Gmina [...] uzyskała pozwolenie na pobór wód na potrzeby okolicznych gospodarstw wiejskich, a zgodnie z art. 270 ust. 2 p.w. opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] PGW WP wskazał dalej, że decyzja[...], na podstawie której naliczono sporną opłatę stała się ostateczna i prawomocna w dniu grudnia 2019 r. Tym samym, podniesiony przez reklamującego zarzut mówiący o tym, że opłata została ustalona za okres, w którym Gmina nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego, organ I instancji uznał za uzasadniony. Zgodnie z powyższym opłata stała ustalona Gminie [...] za okres [...] sierpnia 2019 r. - [...] października 2020 na podstawie decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] PGWWP z [...] lipca 2019 r., została ustalona niezasadnie. Za nieuzasadnione natomiast organ I instancji uznał powoływanie się przez reklamującego na art. 270 ust. 2 p.w. Organ podniósł, że w przytoczonym przepisie ustawodawca wskazał wyraźnie, że opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw. Organ wskazał, że przepisy p.w. nie definiują pojęcia cele rolnicze, ale można odwołać się do pojęcia działalności rolniczej, które zostało zdefiniowane w krajowym porządku prawnym w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, uznając je za pojęcie równoważne w stosunku do pojęcia "cele rolnicze". Opierając się na powyższym organ I instancji uznał, że prowadzona przez Gminę działalność nie mieści się w definicji pojęcia działalność rolnicza. Organ I instancji podkreślił również, że to nie Gmina jest końcowym odbiorcą wody. Gmina udostępnia okolicznym mieszkańcom ujęcie wody (punkt czerpalny), które znajduje się na działce należącej do Gminy, czyli de facto dostarcza wodę mieszkańcom gminy. Dopiero końcowy odbiorca wody, który korzysta z ujęcia, wykorzystuje ją do celów rolniczych. Podmiot, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne musi ponosić opłatę stałą, co wynika jednoznacznie z art. 271 ust. 5a p.w. Tylko w przypadku, kiedy dany podmiot spełnia wymienione przez ustawodawcę kryteria, może być zwolniony z ponoszenia opłaty. Gmina [...] ich nie spełnia, a tym samym jest obowiązana do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne. Gmina [...] nie podlega obowiązkowi poniesienia opłaty stałej za okres [...]sierpnia 2019 r. - [...] października 2020 r. za pobór wód podziemnych z omawianego ujęcia, gdyż w okresie za który została ustalona opłata, Gmina nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód z ww. ujęcia. Decyzja, na podstawie której Gmina uzyskała wymagane przepisami prawa pozwolenie stała się ostateczna i prawomocna w dniu [...] grudnia 2019 r. Postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty stałej należało zatem umorzyć z uwagi na jego bezprzedmiotowość. 2. Gmina [...] wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] PGWWP z [...] października 2020 r. Gmina zaskarżyła decyzję w części dotyczącej jej uzasadnienia, w którym organ I instancji uznał za nieuzasadnione powoływanie się przez Gminę na art. 270 ust. 2 p.w. jako podstawy do nienaliczania na jej rzecz opłaty stałej za pobór wód. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. 3. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (dalej: "organ odwoławczy") decyzją z [...] grudnia 2020 r. Znak [...]15m.2020 na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. oraz art. 270 ust. 1, art. 271 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 5a p.w. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z [...] października 2020 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że odwołanie Gminy [...] jest bezzasadne. Tym samym, za nieuzasadnione uznał powoływanie się przez odwołującego na art. 270 ust. 2 p.w. jako podstawę do nienaliczania Gminie[...] opłaty stałej za pobór wód. Organ odwoławczy podniósł, że ustawodawca wskazał wyraźnie, że opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw. Co prawda, przepisy p.w. nie definiują pojęcia "cele rolnicze", ale w niniejszej sprawie można odwołać się do pojęcia działalność rolnicza, które zostało zdefiniowane w krajowym porządku prawnym, uznając je za pojęcie równoważne/bliskoznaczne w stosunku do pojęcia cele rolnicze. Na podstawie ustawy o podatku od towarów i usług przez działalność rolniczą rozumie produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro", fermowa hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych oraz bambusa, a także świadczenie usług rolniczych. Opierając się na powyższym uznał, że prowadzona przez Gminę działalność nie mieści się w definicji pojęcia "działalność rolnicza". Organ odwoławczy podkreślił, że to nie Gmina jest końcowym odbiorcą wody. Gmina udostępnia okolicznym mieszkańcom ujęcie wody (punkt czerpalny), które znajduje się na działce należącej do Gminy, czyli dostarcza wodę mieszkańcom gminy. Dopiero końcowy odbiorca wody, który korzysta z ujęcia, wykorzystuje ją do celów rolniczych. Ponadto, nie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje również fakt niespełnienia przez użytkowników przedmiotowego ujęcia wszystkich przesłanek zawartych przez ustawodawcę w art. 270 ust. 2 p.w. Woda pobierana z omawianego ujęcia wykorzystywana jest do celów rolniczych, ale nie na potrzeby nawadniania gruntów i upraw. Zgodnie z treścią uzyskanego przez Gminę [...] pozwolenia wodnoprawnego z [...] lipca 2019 r., woda ze ww. ujęcia wykorzystywana będzie corocznie przez okolicznych rolników na cele gospodarstw wiejskich (opryski upraw sadowniczych) w sezonie wegetacyjnym od dnia [...] kwietnia do [...] października. Pobierana woda nie jest wykorzystywana do nawadniania gruntów i upraw, a do oprysków sadowniczych, co nie jest przesłanką do zwolnienia adresata pozwolenia wodnoprawnego z obowiązku uiszczania opłaty stałej za usługi wodne. Podniesiony przez Gminę [...] argument mówiący o tym, że obowiązek uiszczania opłaty stałej nie wynika z faktu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, jest w ocenie organu odwoławczego bezpodstawny. W art. 271 ust. 5a p.w. ustawodawca wskazuje wyraźnie, że "opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę". Jedynie w przypadku realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych, opłatę stałą ponosi się za okres od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego do realizacji usług wodnych. 4. Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję złożyła Gminy[...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: a) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 270 ust. 2 p.w. poprzez dowolną interpretację polegającą na przyjęciu, że jego zastosowanie zwolnienia z opłaty stałej za pobór wód uzależnione jest od prowadzenia przez podmiot, który korzysta z dostarczonej wody działalności rolniczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług; b) art. 6 k.p.a. w zw. art. 107 k.p.a. w zw. z art. 270 ust. 1 i art. 271 ust. 1 pkt 1 p.w. przez dowolną interpretację polegającą na przyjęciu, że gmina [...] jako podmiot, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne zobowiązany jest ponosić opłatę stałą wobec samego faktu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca nie kwestionowała rozstrzygnięcia decyzji, które uznaje za prawidłowe. Zasadnym były ustalenia, z których wynikało, że pobór wody z omawianego ujęcia mógł nastąpić dopiero po tym jak decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z [...] lipca 2019 r. stała się ostateczna [...] listopada 2019 r., a także wobec okoliczności przesłania do organu I instancji dokumentu oświadczenia podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne, z którego wynikał zerowy pobór wody z przedmiotowego ujęcia za IV kwartał 2019 r. Przedmiotowa skarga odnosi się zatem do tej części uzasadnienia decyzji, w którym zarówno organ II instancji i co za tym idzie również uzasadnienia decyzji organu I instancji w zakresie wykładni przepisów p.w. a w szczególności art. 270 ust. 1, ust. 2 i art. 271 ust. 1 pkt 1 i ust. 5a p.w. dokonanej w sposób dowolny i pozbawiony podstaw. Z uwagi na okoliczność wynikającą z art. 107 k.p.a., że uzasadnienie jest częścią składową decyzji oraz z uwagi na funkcję zewnętrzną uzasadnienia, tzn. jego wpływ na postępowanie w innych sprawach skarżąca uważa, że jedyną drogą umożliwiającą zakwestionowania przyjętego w decyzjach obydwu organów uzasadnienia w przedmiotowym stanie faktycznym było zaskarżenie decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego. Skarżąca podniosła, że niedopuszczalna jest sytuacja ferowania przez organ administracyjny rozstrzygnięcia o sprawach lub obowiązkach jednostki w sposób nieznajdujący odzwierciedlenia w aktualnie obowiązującym stanie prawnym. Ponadto, podmiot administrujący w sprawie nie może rozstrzygać o prawach lub obowiązkach podmiotu administrowanego bez podstawy prawnej, tj. nie posiadając ku temu kompetencji (upoważnienia) lub niezgodnie z treścią normy prawa administracyjnego materialnego z uwagi na nieistnienie takiej normy. Art. 270 ust. 2 p.w. wbrew twierdzeniom organu II instancji nie wprowadza kryteriów podmiotowych w tym kryterium konieczności prowadzenia działalności rolniczej przez podmiot, który wodę dostarcza na podstawie uzyskanego pozwolenia wodnoprawnego w celu skorzystania z przewidzianego zwolnienia, ani też nie uzależnia zastosowania zwolnienia przewidzianego wyżej wymienionym przepisem od okoliczności bycia podmiotem udostępniającym punkt czerpalny lub odbiorcą końcowym wody. Zdaniem strony, jedynym kryterium jakie stanowi przesłanka skorzystania ze zwolnienia opisanego w art. 270 ust. 2 p.w. jest przesłanka poboru wód na cele rolnicze lub leśne jak również na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych. Zgodnie z wyrokiem WSA we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 151/19 z 22 maja 2019 r.) przewidziane w art. 270 ust. 2 p.w. zwolnienie stanowi wyjątek od zasady odpłatności za usługi wodne, tak więc przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco. Skoro przewiduje on zwolnienie z opłaty stałej za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, to materiał dowodowy powinien wykazywać, że to właśnie stanowi zasadniczy cel poboru wody. W ocenie strony kreowanie przez organ dodatkowych kryteriów uzależniających prawo do korzystania ze zwolnienia o charakterze przedmiotowym stanowi rażące naruszenie zarówno samego art. 270 ust. 2 p.w. jaki reguły wyrażonej w treści art. 6 k.p.a. Tym samym skarżąca Gmina stoi na stanowisku, że aby skorzystać z regulacji art. 270 ust. 2 p.w. nie trzeba spełniać kryterium prowadzenia działalności rolniczej, lecz wystarczy aby pobór wód następował na cele i w sposób określony w przedmiotowym przepisie. Skarżąca stoi również na stanowisku, że organ II instancji uzasadniając swoją decyzję naruszył art. 270 ust. 1 p.w. i art. 271 ust. 1 pkt 1 p.w. w związku ust. 5a p.w. Zgodnie z tymi przepisami wysokość opłaty za usługi wodne należna jest za pobór wód podziemnych i nie wynika z jedynie faktu jak twierdzi organ - wydania przez właściwy organ decyzji - pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód. Przyjąć bowiem należy, że opłatę za usługi wodne należy pobierać wyłącznie w przypadku faktycznego korzystania z takich usług, nie zaś za samą możliwość takiego korzystania, wynikającą z pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne stanowi źródło danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty stałej, jednak sam fakt jego wydania nie przesądza o obowiązku uiszczenia opłaty przez jego adresata. 5. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. 1. Istota sprawy sprowadza się do kontroli decyzji organów, w których umorzono w całości postępowanie w sprawie określenia Gminie [...] wysokości opłaty stałej (za wskazany w decyzji okres) za pobór wód podziemnych z ujęcia (studni) zlokalizowanego na działce o nr ew. [...], obręb [...], gmina [...], corocznie od [...] kwietnia do [...] października. W skardze Gmina nie kwestionuje jednak samego rozstrzygnięcia decyzji (tj. umorzenia postepowania) ale "(...) przedmiotowa skarga odnosi się zatem w zasadzie do tej części uzasadnienia decyzji, w którym zarówno organ II instancji i co za tym idzie również uzasadnienia decyzji organu I instancji w zakresie wykładni przepisów ustawy dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne a w szczególności art. 270 ust. 1, ust. 2 i art. 271 ust. 1 pkt 1 i ust. 5a dokonanej w sposób dowolny i pozbawiony podstaw". 2. Mając na względzie to, że przedmiotem zaskarżenia uczyniono treść uzasadnienia decyzji organu należy w pierwszej kolejności zaaprobować dopuszczalność takiego żądania skargi. Takie uprawnienie dopuszcza bowiem zarówno orzecznictwo, jak i doktryna (por. wyrok WSA w Lublinie z 19 października 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 161/04 wraz z glosą do tego wyroku J. Borkowskiego, OSP 2/2006 r. poz. 15; wyrok NSA z 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 223/10). Głównym argumentem przemawiającym na rzecz prezentowanej tezy jest uznanie uzasadnienia za istotny i zarazem konieczny element decyzji administracyjnej - będący jej immanentnym składnikiem równoważnym, z punktu widzenia znaczenia, osnowie decyzji. Konsekwencją integralnego charakteru decyzji jest to, że zaskarżenie przez stronę samego uzasadnienia jest w istocie skargą na całą decyzję (por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Po 890/18). Zatem skarga na uzasadnienie decyzji, jak też sądowa kontrola jej motywów mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych jako orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 października 2017 r., sygn. akt II SA/Go 606/17). 3. Zdaniem Gminy, pozwolenie wodnoprawne stanowi źródło danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty stałej. Jednak sam fakt jego wydania nie przesądza o obowiązku uiszczenia opłaty przez jego adresata. Skrząca wskazuje na błędną interpretację art. 270 ust. 1 i ust. 2 p.w. oraz art. 271 ust. 1 pkt 1 i ust. 5a p.w. Opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1 p.w.). Opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych (art. 20 ust. 2 p.w.). Opłata stała, już ze swej nazwy, ma charakter opłaty niezmiennej, ryczałtowej, czyli kwoty o ustalonej z góry wysokości. Nie jest związana z rzeczywistą ilością pobranej wody. Taki charakter ma tylko opłata zmienna, co wynika m.in. z art. 270 ust. 1 p.w. oraz art. 272 ust. 1 p.w. Sąd w pełni podziela zatem stanowisko, który charakteryzuje opłatę stałą jako abonament za korzystanie z usług wodnych, stanowiąc odzwierciedlenie gotowości środowiska wodnego do udostępnienia zasobów wodnych (por. wyrok WSA w Kielcach z 12 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 134/18). Decydujące znaczenie dla określenia opłaty powinna mieć właśnie treść pozwolenia wodnoprawnego, a nie ustalenia co do finalnego odbiorcy usługi (por. wyrok WSA w Łodzi z 9 września 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 315/21). Opłata stała stanowi ustalany abstrakcyjnie, według określonego wzoru, ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Opłata ta naliczana jest niejako ryczałtowo, w taki sam sposób w stosunku do wszystkich podmiotów korzystających z określonych usług wodnych, a jej wysokość jest zróżnicowana w zależności od treści pozwolenia wodnoprawnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 12 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 891/20). Wysokość opłaty stałej między innymi za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty (art. 271 ust. 1 pkt 1 p.w.). Zgodnie zaś z art. 271 ust. 5a p.w. opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę. Podkreślić trzeba, że sam fakt posiadania pozwolenia wodnoprawnego stanowi podstawę nałożenia opłaty stałej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 384/20). W ocenie Sądu, rację ma organ II instancji wskazując w uzasadnieniu na następujące okoliczności faktyczne i prawne, które miały istotne znaczenie dla sprawy: - ustawodawca wskazuje wyraźnie, że opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, - przepisy ustawy p.w. nie definiują pojęcia "cele rolnicze" a w niniejszej sprawie można odwołać się do pojęcia "działalność rolnicza", które zostało zdefiniowane w porządku prawnym, uznając je za pojęcie bliskoznaczne w stosunku do pojęcia "cele rolnicze"; - prowadzona przez Gminę działalność nie mieści się w definicji pojęcia "działalność rolnicza"; - to nie Gmina jest końcowym odbiorcą wody; Gmina udostępnia okolicznym mieszkańcom ujęcie wody (punkt czerpalny), które znajduje się na działce należącej do Gminy, czyli dostarcza wodę mieszkańcom gminy; dopiero końcowy odbiorca wody, który korzysta z ujęcia, wykorzystuje ją do "celów rolniczych"; - woda pobierana z ujęcia (studni) zlokalizowanego na działce o nr ew. [...], obręb [...], gmina [...] wykorzystywana jest do "celów rolniczych", ale nie na potrzeby nawadniania gruntów i upraw; - zgodnie z treścią uzyskanego przez Gminę [...] pozwolenia wodnoprawnego z [...] lipca 2019 r., woda ze wskazanego ujęcia wykorzystywana będzie corocznie przez okolicznych rolników na cele gospodarstw wiejskich (opryski upraw sadowniczych) w sezonie wegetacyjnym od dnia [...] kwietnia do [...] października; - pobierana woda nie jest wykorzystywana do nawadniania gruntów i upraw; - zgodnie ze słownikową definicją "oprysk", to opryskanie roślin rozpyloną płynną substancją chemiczną, a "nawadnianie" - uzupełnianie zasobów wody w glebie; - niewątpliwie w sprawie występują dwa różne sposoby rolniczego wykorzystania pobieranej wody i tylko jeden z wymienionych stanowi przesłankę do zwolnienia adresata pozwolenia wodnoprawnego z obowiązku uiszczania opłaty stałej za usługi wodne. W ocenie Sądu, podniesiony przez Gminę [...] argument mówiący o tym, że obowiązek uiszczania opłaty stałej nie wynika z faktu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, jest bezpodstawny. Sam fakt posiadania pozwolenia wodnoprawnego stanowi bowiem podstawę nałożenia opłaty stałej. Kluczowy w tym zakresie jest art. 271 ust. 5a p.w., w którym ustawodawca wskazuje wyraźnie, że "opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę". Przywołany wyżej przepis art. 271 ust. 5a p.w. wszedł w życie z dniem [...] listopada 2019 r. - na podstawie art. 1 pkt 51 ustawy z dnia [...] września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2170). 5. Biorąc pod uwagę powyższe, Sad oddalił skargę jako bezzasadną działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło